Thematisch overzicht W&B

Wensen en bedenkingen Woonzorgvisie Commissie Samenleving 26 november 2025 Verdeling / FairShare

2

Monitoring en regie

4

Arbeidsmigranten

6

Woonzorg en ouderen

7

Woningaanbod en aantallen woningen

9

Definities en kaders

10

Gebouwen aanpassen en renovatie

11

Zorg dichtbij

12

Enkele thema’s:

13

Verdeling / FairShare Leefbaar Gouda: “FairShare” als leidend principe in de regionale samenwerking Leefbaar Gouda wil dat het FairShare-principe nadrukkelijk wordt verankerd in de kaders van de woonzorgvisie. We hebben van de wethouder gehoord dat omliggende gemeenten inmiddels stappen zetten om meer bij te dragen, maar tegelijkertijd is ook uitgesproken dat er nog een regionale achterstand bestaat en dat het tijd kost om die in te lopen. Juist daarom vinden wij het belangrijk dat FairShare nu stevig wordt vastgelegd, zodat alle gemeenten bijdragen op basis van draagkracht, woningvoorraad en bestaande opgaven. PvdA: Regionale eerlijkheid in woonzorgopgaven (…) Een eerlijke verdeling over de regio is absoluut noodzakelijk en een vereiste. Verdeel woon- en zorgvoorzieningen regionaal zodat geen gemeente disproportioneel belast wordt. VVD: Woningbouw is een regionale opgave. Zoek naar een balans tussen regio (woonzorgvisie, woningbouwopgave) en lokaal (financiering, sociale huisvesting). Fair share helpt daarbij.” D66 – Wens 1: Wij wensen dat het Regionaal Afsprakenkader uitgaat van een helder fair-share principe voor álle doelgroepen, met oog voor de draagkracht van wijken. Het mag niet zo zijn dat Gouda structureel de plek wordt waar ouderen en zorgdoelgroepen uit de regio worden opgevangen. o

duidelijke afspraken over het minimum én maximum aandeel per gemeente;

o

een feitelijke onderbouwing van de positie van arbeidsmigranten en andere aandachtsgroepen;

o

inzicht in de effecten van de verschillende zorgfinancieringsstromen (bijvoorbeeld bij jeugdzorgwoningen), zodat solidariteit geen verkapte kostenverschuiving naar Gouda wordt.

pagina 2

Leefbaar Gouda: Balans tussen regionale opgaven en lokale draagkracht Gouda blijft als centrumgemeente een grote verantwoordelijkheid dragen, maar het is van belang dat toekomstige regionale opgaven worden beoordeeld in het licht van wat gemeenten al bijdragen. Daarmee voorkomen we dat één gemeente structureel overbelast raakt terwijl anderen nog in de opbouwfase zitten. Leefbaar Gouda vraagt daarom dat bestaande belasting per gemeente wordt meegewogen bij alle nieuwe afspraken.

CDA Uitwerkingen voor fair share: Als burgers uit de regio in Gouda komen wonen, dienen ze een budget van oorspronkelijke gemeente mee te nemen, exclusief de maatschappelijke opvang, die gefinancierd wordt vanuit de GJRW. Verhuur van appartementen: Bij het aanbod van sociale huur appartementen krijgen de Goudse inwoners als eerste het maximale aanbod van het vrijgekomen aanbod De sociale woningbouw norm van 30% wordt regionaal gefaciliteerd en niet alleen lokaal in Gouda of op projectniveau. Regionale sociale woningbouw wordt leidend. De doorstroom in de hele woonketen moet op gang worden gebracht. Meer woningen voor ouderen, jongeren en starters.

Groei 65+. ouderen willen grotendeels in hun gemeente blijven wonen, waardoor de geschetste uitbreidingsopgaven voor ouderen vooral een lokale opgave is.

pagina 3

Monitoring en regie GroenLinks: In het afsprakenkader moet duidelijk komen te staan hoe en door wie er wordt gemonitord op de afspraken uit het Afsprakenkader. In het afsprakenkader moet duidelijk komen te staan hoe de gemeentes elkaar helpen als de aantallen woningen per gemeente niet tijdig worden gehaald. PvdA: Sancties in afsprakenkader Afspraken maken zorgt ervoor dat je als regiogemeenten samen een richting aangeeft, maar wat als één van de gemeenten zich hier niet aan houdt? Door sancties op te nemen in het afsprakenkader kan afgedwongen worden dat alle partijen zich volledig inzetten om de beoogde doelen te behalen. Leg heldere afspraken vast over prioriteiten, regionale en lokale taken, en samenwerking met zorg- en welzijnspartners. Monitor voortgang, zorgvraag en doorstroming ook regionaal. Maak afspraken over sancties in het afsprakenkader. Hierdoor kan afgedwongen worden dat alle partijen zich volledig inzetten om de beoogde doelen te behalen. D66 –Wens 3: Wij wensen dat de woonzorgvisie en het Regionaal Afsprakenkader worden onderbouwd met financiële scenario’s en een stevige monitoringsstructuur, waarin: •

Jaarlijks wordt gerapporteerd over voortgang, spreiding, toewijzing, segmentverdeling (betaalbaar vs particulier) en financiële effecten, zodat we als raad tijdig kunnen bijsturen.”

•

de raad helder inzicht krijgt in de budgettaire risico’s en beheersmaatregelen voor Gouda;

•

de gevolgen voor Buig/Participatiewet, Jeugdzorg en Wmo expliciet worden doorgerekend en periodiek worden gemonitord;

•

ook de verhouding tussen betaalbaar woonzorgaanbod en particulier, duur aanbod wordt gevolgd, inclusief de effecten op personeel en toegankelijkheid;

D66 Wens 2: Wij wensen dat het Regionaal Afsprakenkader een concreet én evenwichtig woonzorgprogramma bevat, waarin:

pagina 4

o

niet alleen gemeentelijke opgaven staan, maar ook harde afspraken met zorgpartijen over aantallen, typen en locaties van woonzorgplekken;

o

expliciet wordt geborgd dat er voldoende betaalbaar woonzorgaanbod is (sociale huur en middensegment), en dat privégefinancierde zorginitiatieven en andere dure concepten slechts een aanvulling zijn – geen vervanging van betaalbare voorzieningen;

o

de regio anticiperend programmeert op minimaal 30% sociale huur, met oog voor betaalbaarheid én voldoende ruimte voor andere aandachtsgroepen;

o

een eventuele extra regierol van gemeenten bij woningtoewijzing wordt omgeven met een helder, openbaar afwegingskader, zodat transparant blijft welke doelgroepen via welke routes een woning krijgen en wie mogelijk verdrongen wordt.”

D66 Bedenking 3: Wij hebben bedenkingen bij een regionale solidariteitslijn zonder scherp zicht op de prikkels van de verschillende financieringsstromen en de langetermijneffecten daarvan voor Gouda. Voor sommige voorzieningen (zoals jeugdzorgwoningen) kan het op korte termijn financieel aantrekkelijk lijken om ze naar je toe te halen, omdat kosten kunnen worden teruggevorderd. Op lange termijn bouwen mensen hier echter een bestaan op en blijven zij, terwijl de financiële voordelen verdwijnen en de structurele lasten (zorg, uitkeringen, Wmo) bij Gouda blijven. Zonder goede analyse en afspraken kan regionale solidariteit uitpakken als een structurele kostenverschuivingrichting Gouda.” CU: Kan de provincie betrokken worden in het toezien op afspraken die gemaakt worden, waaronder de 30% sociale Huur

pagina 5

Arbeidsmigranten GroenLinks: In het afsprakenkader moeten afspraken komen over hoe er wordt omgegaan met arbeidsmigranten die slachtoffer zijn van uitbuiting door malafide werkgevers hoe de gemeente kan optreden tegen misbruik van de koppeling tussen wonen/werken en slechte woonomstandigheden. In het afsprakenkader moet de afspraken gemaakt worden dat werkgevers die gebruikmaken van arbeidsmigranten en hen woonruimte aanbieden deze woonruimte in principe binnen de gemeente wordt geboden waar de werknemers werken. CU: We zouden graag ook een visie op wonen met betrekking tot arbeidsmigranten zien.” Leefbaar Gouda: Scheefgroei rond arbeidsmigranten betrekken bij de analyse De wethouder heeft benoemd dat er in Gouda sprake is van een scheefgroei, veel arbeidsmigranten wonen hier, terwijl een groot aantal elders werkt. Dat levert extra druk op de woningmarkt, terwijl het geen onderdeel is van de formele aandachtsgroepen binnen de woonzorgvisie. Wij vragen om dit punt mee te nemen in de regionale gesprekken, zodat duidelijk wordt hoe deze druk verdeeld is binnen Midden-Holland en hoe deze problematiek aan te pakken. VVD: Volg het onderzoek naar huisvesting arbeidsmigranten nauwgezet en kom met voorstellen zodra daar meer duidelijkheid over is. Maak daarbij onderscheid tussen •

Short stay - verblijf tot één jaar,

•

Mid stay - verblijf tussen één en drie jaar,

•

Long stay - verblijf langer dan drie jaar of permanente vestiging.”

PvdA: Aandachtsgroepen in Regionaal Afsprakenkader. Zoals in de Woonzorgvisie beschreven kunnen in het Regionaal Afsprakenkader ook afspraken gemaakt worden over andere groepen zoals arbeidsmigranten en statushouders. Dit zorgt ervoor dat er breder naar de woonbehoefte van aandachtsgroepen gekeken kan worden.

pagina 6

Woonzorg en ouderen CU: Kan verkend worden welke mogelijkheden er zijn om huisvesting voor ouderen in de verschillende wijken te realiseren, zodat ouderen kunnen blijven wonen in de eigen wijk. VVD: Bouw voor ouderen. Er wordt een enorme toename in de vraag verwacht. En tegelijkertijd zorgt het bouwen van één doorstroomwoning, voor veel meer verhuisbewegingen en uiteindelijk voor een woning voor een starter. Ouderen hebben behoefte aan gezamenlijke voorzieningen. Zoek naar combinaties met bestaande wijkvoorzieningen en buurthuizen. Inclusieve wijken, betekent ook inclusieve woonplaatsen: fair share doen dus. En fair share zorgt ook voor voldoende woningen voor ouderen in iedere buurt, dus ook de buurt waarin ze nu wonen. PvdA: Te veel ouderen wonen in woningen die beter door gezinnen gebruikt kunnen worden. Doorstroming via levensloopbestendige woningen creëert ruimte én zelfstandigheid. Hoe kijken de collega’s hiernaar?” Zorg dat ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid en verstandelijke beperking passende woningen en zorg krijgen. Bevorder doorstroming van ouderen en zorg voor woningen dicht bij voorzieningen CDA De regelgeving doorbreken die dit blokkeert. waarbij het samen wonen tussen generaties en verschillende doelgroepen mogelijk is gemaakt, willen we verder versterken en uitbreiden. Samen wonen en samen zorgen komen hier bij elkaar.

Een groot aanbod van woningen en samenwoon vormen zijn nodig. Denk aan initiatieven zoals mantelzorgwoningen, knarrenhofjes, jongeren- en starterswoningen, meer-generatiewoningen, buurtcentra of kleinschalige ontmoetingsplekken. De doorstroom in de hele woonketen moet op gang worden gebracht door het aanbod in met name middenkoop en middenhuur te vergroten. Meer woningen voor ouderen, jongeren en starters, kangoeroe-woningen, splitsen van woningen en woonconcepten (zorg en

pagina 7

samenleven). Daarnaast kantoorgebieden naar gecombineerde woon-werk gebieden transformeren. Samen wonen en samen zorgen komen hier bij elkaar.

pagina 8

Woningaanbod en aantallen woningen GroenLinks: In het afsprakenkader moet duidelijk komen te staan welke aantallen geclusterde woningen er komen en wat de verdeling hiervan wordt per gemeente in onze regio. In het afsprakenkader moet duidelijk komen te staan welke aantallen nultredenwoningen er komen en wat de verdeling hiervan wordt per gemeente in onze regio. VVD: Zet primair in op verruiming van het totale woonaanbod in de regio. Zet alle middelen in die ruimte creëren om de woonvoorraad te verruimen en doorstroming te verbeteren: woningruil, splitsing, flexbouwen, bewonersinitiatieven ondersteunen, verkamering, transformatie kantoorgebouwen, tegengaan scheefwonen en natuurlijk ook meer woningen realiseren.

pagina 9

Definities en kaders GroenLinks: In het afsprakenkader moet duidelijk komen te staan welke definities de regio Midden-Holland gebruikt.” D66 – Bedenking 2: Wij hebben bedenkingen bij een Regionaal Afsprakenkader waarin de inzet van zorgorganisaties en andere aanbieders niet concreet is uitgewerkt, en waarin duur, particulier woonzorgaanbod (zorgvilla’s e.d.) mogelijk als “oplossing” wordt meegeteld zonder oog voor betaalbaarheid. o

Het blijft onduidelijk hoeveel woonzorgplekken zorgpartijen daadwerkelijk willen en kunnen realiseren, en in welke gemeenten.

o

Gemeenten lopen het risico wél aan harde aantallen en locaties vast te zitten, terwijl zorgpartijen met een zachtere inspanningsverplichting wegkomen.

o

Er is een risico op een tweesporensysteem: een groeiend segment privégefinancierde zorginitiatieven voor wie het kan betalen, terwijl betaalbare woonzorg achterblijft.

o

Personeelstekorten én de concurrentie van deze particuliere initiatieven (die vaak betere arbeidsvoorwaarden bieden) worden onvoldoende meegenomen in de risicoafweging.

pagina 10

Gebouwen aanpassen en renovatie GroenLinks: In het afsprakenkader moet duidelijk komen te staan dat gemeenten in de regio MiddenHolland, naast het bouwen en aanpassen van woningen, ook andere maatregelen moeten stimuleren, zoals het samenwonen van verschillende doelgroepen binnen een (grote) woning en zorgen voor voldoende voorzieningen voor de doelgroepen van de Woonzorgvisie in de nabijheid van hun woning. PvdA: Renovatie van bestaande woningen Waarom wachten op nieuwbouw als bestaande woningen sneller geschikt te maken zijn? Met kleine aanpassingen kan veel worden opgelost voor kwetsbare inwoners. Stimuleer levensloopbestendig, toegankelijk en dementievriendelijk bouwen. Maak waar mogelijk bestaande woningvoorraad beter geschikt voor doelgroepen. Renovatie van bestaande woningen. Met kleine aanpassingen kan veel worden opgelost voor kwetsbare inwoners

pagina 11

Zorg dichtbij PvdA: Preventie en zorg dichtbij Zorg in de buurt en preventieve maatregelen verminderen druk op instellingen en personeelstekorten. Investeren in de wijk betaalt zich dubbel terug. Hoe kijken de collega’s hiernaar? Bevorder zelfredzaamheid en preventieve ondersteuning, zodat zoveel mogelijk zorg thuis kan plaatsvinden Organiseer zorg gebiedsgericht en efficiënt, met aandacht voor personeelstekorten en wachttijden. Zorg voor preventie en zorg dichtbij. Zorg in de buurt en preventieve maatregelen verminderen druk op instellingen en personeelstekorten CDA Voor elkaar zorgen in de buurt. We willen zorg vanuit buurt en wijk vormgeven. Daarnaast willen we maatschappelijke initiatieven versterken Veel mensen vinden de weg naar de gemeente niet; schaamte, complexiteit speelt hierbij een rol. Verlaag drempels, het vragen van hulp moet (meer) genormaliseerd en aangemoedigd worden. Hierbij is speciale aandacht nodig voor inwoners die minder mobiel of (digi)vaardig zijn.

pagina 12

Enkel thema: VVD: Zet actief grondbeleid in op percelen waar een directe ABC-constructie mogelijk is. Dus niet eerst kopen en daarna een plan voor verkoop maken. De gemeente is geen grond-speculant. D66 Wij hebben bedenkingen bij voorstellen om ‘nog meer regie’ op woningtoewijzing bij de gemeente neer te leggen, zolang niet helder is wat dat betekent voor andere groepen woningzoekenden. •

Zonder transparant afwegingskader is niet duidelijk wie via welke route voorrang krijgt.

•

Er is een reëel risico dat andere doelgroepen (zoals jongeren, starters en gezinnen) minder kans krijgen op een woning.

•

Als we dit willen inrichten, vraagt dit bovendien om voldoende uitvoeringscapaciteit en goede systemen om te kunnen registreren en monitoren; zonder dat wordt het systeem complex én kwetsbaar.”

CDA Het is essentieel dat parkeren nooit een hindernis vormt voor zorg en nabijheid. Mantelzorgers, bezoekers aan de huisarts of jonge ouders met een afspraak bij het consultatiebureau moeten zonder drempels dit kunnen doen of daarbij geholpen worden. Daarom willen we dat parkeerbeleid altijd onderdeel is van een integraal wijkbeeld, waarin ook zorg, mobiliteit, veiligheid en welzijn zijn meegenomen.

pagina 13