Samenlevingsakkoord

Daarom ... werken we transparant en leggen we verantwoording af Inwoners hebben recht op inzicht in wat de gemeente doet en waarom. We voeren de Wet open overheid zorgvuldig uit en communiceren actief over besluiten, beleid en de voortgang van afspraken uit dit akkoord. We stellen tweemaal per jaar een publieke voortgangsrapportage op over de uitvoering van het Samenlevingsakkoord, geschreven in begrijpelijke taal voor alle Gouwenaars. We maken financiële stukken toegankelijk via een publieksversie. Integriteit van bestuur en organisatie is een doorlopend gesprek: we spreken elkaar aan en zorgen voor onafhankelijke vertrouwenspersonen voor raad en college. ... maken we de gemeente toegankelijk en begrijpelijk Het Huis van de Stad moet voelen als een plek die er voor de inwoner is. We investeren in heldere communicatie: brieven in begrijpelijke taal, een toegankelijke website en één duidelijk aanspreekpunt bij vragen of problemen. We passen de Lokale Inclusie en Diversiteits Agenda toe op

onze eigen communicatie en dienstverlening. We hebben bijzondere aandacht voor inwoners die minder vanzelfsprekend meedoen aan participatieprocessen: mensen met een taalbarrière, mensen met een beperking, jongeren, ouderen en mensen in kwetsbare situaties. We zoeken hen actief op, in de wijk. Digitalisering biedt kansen voor snellere en betere dienstverlening — maar mag niemand buitensluiten. Wie liever belt of langskomt, moet dat altijd kunnen. Besluiten over mensen worden nooit alleen door geautomatiseerde systemen genomen: er is altijd menselijke controle, en inwoners hebben recht op uitleg. De gemeente gebruikt algoritmen alleen als de werking transparant is en discriminerende effecten zijn uitgesloten. We investeren in digitale vaardigheden voor inwoners die ondersteuning nodig hebben. ... werken aan het verbeteren van onze digitale weerbaarheid De gemeente beheert grote hoeveelheden persoonsgegevens en draait op digitale systemen waar inwoners dagelijks van afhankelijk zijn. Dat vraagt om serieuze bescherming. We zorgen dat onze eigen ICT-systemen op orde zijn, testen deze regelmatig op kwetsbaarheden en handelen snel bij incidenten. Inwoners en ondernemers helpen we weerbaarder te worden tegen cybercrime, online oplichting en digitale intimidatie, via voorlichting en samenwerking met scholen en wijkteams.

We gebruiken data en technologie alleen als daar een duidelijke reden voor is, met bescherming van privacy als vertrekpunt — niet als sluitpost. Algoritmes die de gemeente inzet zijn transparant en worden getoetst op discriminerende effecten. ... pakken we als centrumgemeente een pro-actieve en verbindende rol in de regio Vrijwel alle grote opgaven waar Gouda voor staat, overstijgen de gemeentegrenzen. Of het nu gaat om woningbouw, mobiliteit, energietransitie, bodemdaling of bedrijventerreinen: samen optrekken

24

met de regio is geen keuze maar een noodzaak. Als centrumgemeente nemen we daarin een actieve en verbindende rol. Die rol vullen we langs verschillende lijnen in. We stellen scherpe lobbydoelen op en brengen daarin prioriteiten aan. Voor de komende periode liggen die prioriteiten op: de ontsluiting van Westergouwe en de realisatie van station Westergouwe, de regionale woningbouwopgave en de bijbehorende grondbeleid- en vastgoedstrategie, de regionale schuifpuzzel op bedrijventerreinen, de energietransitie, bodemdaling en de Groenalliantie. Binnen gemeenschappelijke regelingen zoeken we actief de samenwerking op, maar houden we ook oog voor de Goudse belangen. We onderzoeken waar we onze positie in bestaande samenwerkingsverbanden moeten versterken en waar nieuwe verbindingen nodig zijn. Gouda heeft veel te bieden aan de regio — en de regio heeft Gouda nodig. Die wederzijdse afhankelijkheid is voor ons het vertrekpunt voor een constructieve, maar ook zelfbewuste regionale samenwerking. ... werken we aan een circulaire stad We willen grondstoffen hergebruiken en dat spullen langer laten meegaan. Dat gaat verder dan alleen duurzaamheid: het gaat om economische onafhankelijkheid. Door toenemende spanningen in de wereld, hogere prijzen en onzekerheid over grondstoffen is het belangrijk dat we zuiniger omgaan met wat we gebruiken.

... werken we structureel aan de economische agenda voor Gouda Gouda heeft een Economische Agenda die loopt tot 2030. Die vormt het vertrekpunt voor het economisch beleid in deze raadsperiode. De agenda wordt periodiek geëvalueerd, wat ruimte biedt om bij te stellen waar de praktijk daarom vraagt. De raad wordt bij die evaluaties betrokken en houdt zo grip op de koers. ...werken we aan het Gouda van overmorgen Dit akkoord richt zich op de komende vier jaar. Maar de keuzes die we nu maken leggen een fundament dat decennia meegaat. Daarom willen we in deze bestuursperiode ook beginnen met het ontwikkelen van een langetermijnvisie voor Gouda — voor 2050 en verder. Hoe ziet Gouda eruit in 2050? Waar werken de duizenden nieuwe inwoners die er de komende jaren bijkomen? Welk onderwijs biedt de stad, en welke rol speelt de Spoorzone daarin — als gebied voor wonen, werken, leren en ontmoeten? En hoe zorgen we dat de groei van Gouda niet leidt tot meer druk op het verkeer, maar juist tot een stad waar mensen graag en dicht bij hun werk wonen? Op deze vragen heeft dit akkoord nog geen antwoord — en dat hoeft ook niet. Maar we willen ze wel stellen, en samen met de stad gaan verkennen.

Gouda heeft daar de kennis, de kracht én de creativiteit voor in huis: bij inwoners, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en bij Goudse bedrijven die dagelijks werken aan bouwen, ontwikkelen en ontwerpen. Die kennis willen we benutten. We gaan deze visie niet achter gesloten deuren ontwikkelen, maar in open samenwerking met de stad.

Daarom maakt Gouda een routekaart om de landelijke en provinciale doelen voor de circulaire economie te halen en werkt hierbij samen in de regio. We stimuleren reparatie, kringloop-en deelinitiatieven in de stad en betrekken ondernemers, organisaties en inwoners actief bij deze transitie.

25

HOOFDSTUK: EEN FINANCIEEL GEZOND GOUDA Gouda staat er relatief goed voor, maar de financiële ruimte is beperkt en we willen volop investeren in de stad, ook om onze basisvoorzieningen op orde te houden. De schulden zijn de afgelopen jaren opgelopen en de solvabiliteit staat onder druk. Tegelijk willen we ambitieuze dingen doen voor de stad. Dat vraagt om strakke financiële kaders en eerlijkheid over wat kan. Dit hoofdstuk legt die kaders vast. Ze zijn niet onderhandelbaar.

Financiële verantwoordelijkheid Een sterkere positie van de raad brengt ook een grotere financiële verantwoordelijkheid mee. Ieder voorstel — van het college én van de raad — moet voldoen aan drie eisen: er is een kwalitatief goed voorstel, er is een reële dekking en er is een meerderheid. Te algemene omschrijvingen als “dekking vanuit de algemene reserve” gelden niet als reële dekking. Dit geldt ook voor moties en amendementen.

Het kader De begroting is meerjarig sluitend. Structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De begroting wordt vóór 15 november vastgesteld door de raad en aangeleverd bij provincie en CBS. Overige wet- en regelgeving — waaronder de Financiële verordening en het BBV — wordt nageleefd. Daarboven gelden de volgende kengetallen: de weerstandsratio bedraagt minimaal 1,4; de solvabiliteit is minimaal 20%; de schuldquote is gemaximeerd op 110%; en de investeringsquote wordt als nieuw kengetal toegevoegd zodat de raad kan bijsturen wanneer er bijzonder veel, of bijzonder weinig geïnvesteerd wordt in de stad. De concrete onder- en bovengrens waarbinnen we langjarig gaan investeren in de stad wordt bij de begrotingsbehandeling vastgesteld door de raad. De OZB stijgt maximaal met het inflatiepercentage. We versterken de financiële positie door het instellen van een structurele spaaroptie van 2,5 miljoen per jaar, met een ingroeibedrag van 1,25 miljoen in 2027. Dit leidt tot bezuinigingen en ombuigingen van gelijke omvang, waartoe het college concrete voorstellen doet.

26