RIGO Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens in Gouda
Tekst van het document
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens Gemeente Gouda
Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens Gemeente Gouda Datum | 26 februari 2026 Opdrachtgever: | Gemeente Gouda Contactpersoon: | Z. Amzayyb en A.K. Tersteeg Nadere inlichtingen: | Wilma Bakker; wilma.bakker@rigo.nl; 06 5164 5381 Projectnummer: | P 50450 RIGO is lid van de Vereniging voor Beleidsonderzoek (VBO) en gecertificeerd volgens ISO 9001:2015 WWW.RIGO.NL | DE RUIJTERKADE 112-C AMSTERDAM | IBAN NL 14 INGB 0002903851 | T 020 522 11 11 INFO@RIGO.NL | POSTBUS 2805 1000 CV AMSTERDAM | BTW NR NL 0092.84.461.B.01 | KVK | 33227618 Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Huidige situatie 1 1.2 Doel van het onderzoek 2 1.3 Onderzoeksaanpak 3 1.4 Respons 3 1.5 Vervolg: betrokkenheid vanuit de doelgroep 4 1.6 Leeswijzer 4 2 Resultaten woonwagenbewoners 5 2.1 Persoonlijke kenmerken woonwagenbewoners 5 2.2 Verhuisgeneigdheid woonwagenbewoners 7 2.3 Woonwensen 10 2.4 Inwonende kinderen van woonwagenbewoners 11 3 Resultaten geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats 12 3.1 Persoonlijke kenmerken geïnteresseerden 12 3.2 Verhuisgeneigdheid geïnteresseerden 14 3.3 Woonwensen 16 4 Behoefte aan standplaatsen in Gouda 18 4.1 Behoefte op basis van de vragenlijsten 18 4.2 Behoefte op basis van het gemeentelijk register 19 4.3 Behoefte op basis van demografische gegevens 19 4.4 Conclusie behoefte aan woonwagenstandplaatsen in Gouda 21
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 1 1 Inleiding De gemeente Gouda streeft naar passende woningen voor al haar inwoners, zo ook voor woonwagenbewoners. In 2021 oordeelde het College voor de Rechten van de Mens dat de gemeente Gouda haar woonwagenbewoners te weinig vooruitzicht biedt op een woonwagenstandplaats en geen concreet inzicht heeft in de daadwerkelijk behoefte aan standplaatsen. Sindsdien zijn de eerste stappen gezet: er zijn een aantal standplaatsen toegevoegd (ter vervanging van standplaatsen op andere locaties) en er is een verplicht inschrijfsysteem geïntroduceerd. Om in 2026 nieuw standplaatsenbeleid op te stellen en op te nemen in het nog op te stellen Volkshuisvestingsprogramma heeft de gemeente Gouda aan RIGO gevraagd een behoefteonderzoek uit te voeren. Dit rapport doet verslag van dit onderzoek. 1.1 Huidige situatie Locaties en standplaatsen Op dit moment heeft de gemeente Gouda zes woonwagenlocaties met 75 standplaatsen. Alle standplaatsen worden verhuurd door de gemeente, alle daarop staande woonwagens zijn in het bezit van de bewoners (geen huurwagens).
Tabel 1-1 Overzicht huidige woonwagenlocaties en aantal standplaatsen in Gouda Woonwagenlocatie Standplaatsen Eerste Moordrechtse Tiendeweg 22 Goudkade 17 Nieuwe Parkerf 12 Strookpolderstraat 12 Van den Boschstraat 8 Walmolenerf 4 Totaal gemeente Gouda 75 In het afgelopen jaar vond een verschuiving plaats. Medio 2025 zijn vijf standplaatsen toegevoegd aan de locatie Eerste Moordrechtse Tiendeweg. Vier van deze plaatsen waren een vervanging van standplaatsen op andere locaties in de gemeente. Zodoende is het totaal aantal standplaatsen in 2025 met één standplaats toegenomen ten opzichte van 2024. De 17 standplaatsen aan de Goudkade zullen in de toekomst vervangen worden door standplaatsen op een andere locatie. Voor de bewoners van de Goudkade geldt een persoonsgebonden overgangsrecht; als een bewoner vertrekt wordt diens standplaats opgeheven. De bewoners van deze standplaatsen hebben voorrang bij de toewijzing van vrijkomende standplaatsen. In het stedenbouwkundig plan Westergouwe IV, dat momenteel in voorbereiding is, wordt de toevoeging van 17 plaatsen verdeeld over twee locaties voorzien. Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 2 Wachtlijst Sinds 2022 heeft de gemeente een register voor standplaatszoekenden. Dit is een verplicht inschrijfsysteem met bijbehorende toewijzingsregels. Op dit moment zijn er 31 mensen ingeschreven als standplaatszoekende.
In 2024 zijn er in totaal zes standplaatsen toegewezen. Op deze standplaatsen werd door 19 standplaatszoekenden gereageerd. Box 1.1 Landelijk woonwagenbeleid sinds 2018 Naar aanleiding van uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, het College voor de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman ontwikkelde het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in 2018 samen met gemeenten en een vertegenwoordiging van woonwagenbewoners het Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid. In dit beleidskader staat dat gemeenten recht dienen te doen aan de culturele identiteit die samenhangt met deze woonvorm, en dat zij moeten zorgdragen voor voldoende standplaatsen in de gemeente. In 2022 is door het ministerie van BZK het Programma Een thuis voor iedereen opgesteld. In dit programma staan woonwagenbewoners vermeld als één van de aandachtsgroepen op de woningmarkt: een groep die extra aandacht verdient vanwege hun specifieke huisvestingsvraag. Gemeenten zijn volgens het programma verplicht om in hun woonbel eid aandacht te besteden aan de huisvestingsbehoefte van woonwagenbewoners in de gemeente. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van woonwagenbewoners en het bijbehorende beleid.
Dat doen zij onder meer door (1) aandacht te besteden aan de huisvestingsbehoefte van woonwagenbewoners in woonvisie, woonzorgvisie of het gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma, (2) de behoefte aan woonwagenstandplaatsen te onderzoeken, (3) woonwagen- en standplaatsbeleid op te stellen en (4) te zorgen voor voldoende standplaatsen. Daarnaast hebben woningcorporaties en beheerders een rol bij het bouwen, verhuren en/of beheren van standplaatsen en/of woonwagens. 1.2 Doel van het onderzoek Het doel van het onderzoek is inzicht krijgen in de huidige wensen en behoeften aan standplaatsen en woonwagens in de gemeente Gouda. Woonwagenbewoners zijn personen die wonen in een woonwagen op een woonwagenstandplaats en voor wie deze woonvorm onderdeel is van hun culturele identiteit. Ook zijn er woonwagenbewoners die door omstandigheden (tijdelijk) in een reguliere woning wonen en de wens hebben om in een woonwagen te wonen. Het onderzoek richt zicht in het bijzonder op woonwagenbewoners van 18 jaar en ouder die op dit moment geen eigen standplaats hebben. Daarnaast wil de gemeente Gouda inzicht in de wensen en behoeften van woonwagenbewoners die wel een standplaats hebben. Het doel van het onderzoek is: Het verkrijgen van inzicht in het aantal benodigde woonwagenstandplaatsen in de gemeente Gouda, nu en in de toekomst.
1.3 | Onderzoeksaanpak Voor dit onderzoek zijn twee verschillende vragenlijsten opgesteld: • | Eén vragenlijst voor personen die momenteel op een woonwagenstandplaats wonen, met aparte vragen voor inwonende (klein)kinderen van 18 jaar en ouder die niet zelf een vragenlijst willen invullen; • | Eén vragenlijst voor personen die geïnteresseerd zijn in een eigen woonwagenstandplaats in Gouda. Tot deze laatste groep behoren (1) personen die op een woonwagenlocatie buiten de gemeente Gouda woonachtig zijn en naar een woonwagenlocatie in Gouda willen verhuizen en (2) personen die in het verleden op een woonwagenlocatie in Gouda hebben gewoond en nu in een reguliere woning wonen met de wens om terug te keren naar een woonwagen. Om inzicht te krijgen in het aantal benodigde woonwagenstandplaatsen, nu en in de toekomst, hebben wij alle woonwagenbewoners (van 18 jaar en ouder) op de locaties en de ingeschreven standplaatszoekenden schriftelijk uitgenodigd een vragenlijst in te vullen. Woonwagenbewoners die na verloop van tijd geen vragenlijst hebben ingevuld hebben een schriftelijke herinnering ontvangen. Personen uit het gemeentelijke register voor standplaatszoekenden zijn benaderd om de vragenlijst voor geïnteresseerden in te vullen.
Daarnaast is door de gemeente in de Goudse Courant een oproep geplaatst om eventuele geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats uit te nodigen een vragenlijst in te vullen. Ook hebben we woonwagenbewoners schriftelijk gevraagd of zij ons in contact konden brengen met standplaatszoekenden die zich niet hebben ingeschreven in het register van de gemeente. Op dit verzoek hebben we geen reacties gekregen. 1.4 | Respons Woonwagenbewoners Alle huishoudens woonachtig in een woonwagen (70 in totaal) zijn door de gemeente Gouda per brief benaderd om deel te nemen via de online vragenlijst. De vijf huishoudens die woonachtig zijn op de in 2025 nieuw opgeleverde standplaatsen aan de Eerste Moordrechtse Tiendeweg hebben geen uitnodiging ontvangen. Woonwagenbewoners is ook de optie geboden schriftelijk de vragenlijst in te vullen. In totaal hebben 24 woonwagenbewoners de enquête ingevuld. Dit resulteert in een respons van 34%. De hoogte van de resp | ons verschilt per locatie.
Tabel 1-2 Respons vragenlijst per locatie Locaties | Huishoudens | Respons Aantal | Aantal | Percentage Eerste Moordrechtse Tiendeweg | 17 | 3 | 18% Goudkade | 17 | 2 | 12% Nieuwe Parkerf | 12 | 3 | 25% Strookpolderstraat | 12 | 4 | 33% Van den Boschstraat | 8 | 5 | 63% Walmolenerf | 4 | 1 | 25% Onbekend | - | 6 | - Totaal | 70 | 24 | 34% Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens | 3 Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 4 Geïnteresseerden In totaal hebben 9 huishoudens die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda de enquête ingevuld. Zes van hen staan ingeschreven in het register voor standplaatszoekenden van de gemeente Gouda. 1.5 Vervolg: betrokkenheid vanuit de doelgroep Dit schriftelijke onderzoek is slechts een eerste behoefte inventarisatie in aanloop naar het opstellen van nieuw woonwagenbeleid. Zodra er zicht is op de ontwikkeling van nieuwe standplaatsen en/of woonwagenlocaties, gaan we in gesprek met een vertegenwoordiging van de woonwagenbewoners om meer zich te krijgen op de kwalitatieve behoeften en wensen vanuit de doelgroep. 1.6 Leeswijzer De resultaten van het onderzoek geven een beeld van de actuele vraag en de mogelijke toekomstige vraag naar woonwagenstandplaatsen in Gouda.
Dit rapport is als volgt opgebouwd: • In hoofdstuk twee van dit rapport gaan we op basis van de vragenlijst voor woonwagenbewoners in op de samenstelling van de groep woonwagenbewoners in Gouda en de behoeften en wensen die zij hebben ten aanzien van het wonen. • Hoofdstuk drie geeft de resultaten weer van de vragenlijst onder geïnteresseerden. Naast de kenmerken van de groep geïnteresseerden, gaan we in op hun verhuiswens. • In hoofdstuk vier brengen we in beeld wat de behoefte aan standplaatsen in Gouda is, nu en in de toekomst. Deze behoefte zetten we af tegen een inschatting van het aantal standplaatsen dat vrijkomt, door doorstroming of overlijden. Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 5 2 Resultaten woonwagenbewoners Dit hoofdstuk zet de resultaten uiteen van het behoefteonderzoek onder de woonwagenbewoners in de gemeente Gouda. Als eerste gaan we in op de persoonlijke kenmerken van de woonwagenbewoners die de vragenlijst hebben ingevuld. Daarna brengen we de verhuis- en woonwensen in kaart. 2.1 Persoonlijke kenmerken woonwagenbewoners Leeftijdsverdeling In totaal vertegenwoordigen de 24 respondenten 61 woonwagenbewoners. De gemiddelde huishoudensgrootte van de respondenten is 2,4 personen per huishoudens. De respondenten hebben van 50 personen de leeftijd opgegeven. De gemiddelde leeftijd van deze groep is 33 jaar.
Van de responderende huishoudens is de grootste groep jonger dan 18 jaar, gevolgd door de groep 45- t/m 64-jarigen. Onder de responderende huishoudens zijn slechts drie leden 65 jaar of ouder. In vergelijking met de leeftijdsverdeling van de totale groep woonwagenbewoners in Gouda zien we dat het aandeel personen van 65 jaar een ouder en het aandeel 26- tot 39- jarigen onder de respondentengroep iets lager ligt. Figuur 2-1 Leeftijdsverdeling van huishoudleden van de respondentengroep en van de totale groep woonwagenbewoners (bron: enquêtedata en BRP Gouda). Huishoudenssamenstelling Het grootste deel van de woonwagenbewoners die de vragenlijst hebben ingevuld maakt onderdeel uit van een gezin; 25% heeft een gezin met minderjarige kinderen en 29% een gezin met meerderjarige kinderen. In de totale groep woonwagenbewoners in Gouda liggen deze aandelen respectievelijk op 23% en 22%. Het aandeel eenpersoonshuishoudens ligt in de respondentengroep op 21%. In de totale groep woonwagenbewoners is dit 30%.
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 6 Figuur 2-2 Huishoudenssamenstelling van de respondentengroep en van de totale groep woonwagenbewoners (bron: enquêtedata en BRP Gouda). Woonduur en woongeschiedenis Een meerderheid van de respondenten (63%) woont al zijn/haar hele leven op een woonwagenlocatie in de gemeente Gouda. Dit zien we ook terug in de woonduur: 88% van de respondenten woont langer dan twintig jaar op een woonwagenlocatie in Gouda; de helft van deze groep zelfs langer dan 40 jaar. Figuur 2-3 Woonduur en woongeschiedenis respondenten (bron: enquêtedata).
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 7 2.2 Verhuisgeneigdheid woonwagenbewoners Het hoofddoel van dit onderzoek is het verkrijgen van inzicht in het aantal benodigde woonwagenstandplaatsen in de gemeente Gouda, nu en in de toekomst. Om dit inzicht te verkrijgen hebben wij de behoefte uitgevraagd op basis van verhuiswensen. We vroegen respondenten onder meer naar wensen met betrekking tot locatie, type woning en gewenste woonsituatie. Toekomstbestendigheid woonwagenlocaties Van de 24 respondenten geven 9 respondenten (38%) aan dat zij op een prettige manier oud kunnen worden op hun huidige woonwagenlocatie. Vier respondenten (17%) geven aan dat zij niet op een prettige manier oud kunnen worden op de huidige woonwagenlocatie. Drie respondenten geven aan dat zij woonachtig zijn op de locatie Goudkade en dat deze locatie zal verdwijnen. Een andere respondent geeft aan behoefte te hebben aan een eigen standplaats voor het gezin aangezien ze op dit moment bij hun (groot)ouders inwonen. Het gaat in de beantwoording van deze vraag dus niet zozeer om de levensloopbestendigheid van de locatie. Respondenten die “Weet ik niet” als antwoord hebben gegeven , geven daarbij vaak aan dat ze het spannend vinden wat de gemeente van plan is met de locaties in de toekomst en ook dat de gemeente weinig onderhoud pleegt in en om de locaties.
Figuur 2-4 In hoeverre kunt u op uw huidige woonwagenlocatie op een prettige manier oud worden? (bron: enquêtedata) Verhuisgeneigdheid woonwagenbewoners Van de respondenten heeft het merendeel (75%) momenteel geen plannen om te verhuizen. Zes woonwagenbewoners geven wel aan te willen verhuizen; waarvan één respondent op de korte termijn, 2 op de middellange termijn en 3 op de lange termijn.
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 8 Om een kloppend beeld te krijgen van eventueel vrijkomende woonwagens bij een eventuele verhuizing is gevraagd in hoeverre er leden uit het huishouden in de huidige woning achterblijven bij een eventuele verhuizing. Van de verhuisgeneigde woonwagenbewoners geven vier respondenten aan dat in het geval van een verhuizing één of meerdere personen in de huidige woonwagen achterblijven. Dit betreft inwonende, meerderjarige kinderen die graag een eigen standplaats willen. Figuur 2-5 Verhuisgeneigdheid van de respondenten (bron: enquêtedata) Bestemming Van de zes verhuisgeneigde respondenten geven vier respondenten aan graag naar een andere standplaats/locatie in Gouda te willen verhuizen. Dit betreft vier inwonende meerderjarige kinderen die op zoek zijn naar een eigen standplaats. Op de vervolgvraag naar welke locatie ze willen verhuizen is het antwoord van alle vier de respondenten dat dat niet uitmaakt. Eén van deze vier respondenten geeft aan ook wel naar een woning in de gemeente Gouda of elders te willen verhuizen. Daarnaast zijn er twee respondenten die aangeven nog niet te weten waar ze heen willen verhuizen. Figuur 2-6 Verhuiswensen van verhuisgeneigde woonwagenbewoners (bron: enquêtedata)
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 9 Zoekgedrag verhuisgeneigde respondenten Aan de verhuisgeneigde respondenten is gevraagd in hoeverre zij op dit moment actief op zoek zijn naar een andere standplaats of woning. Van de zes respondenten met een verhuiswens geeft de helft aan (nog) niet actief op zoek te zijn. De andere drie respondenten staan ingeschreven voor een woonwagenstandplaats bij de gemeente en houden het aanbod in de gaten. Daarnaast zoeken zij ook nog via andere kanalen naar geschikte woonruimte. Figuur 2-7 Zoekgedrag van verhuisgeneigde woonwagenbewoners (bron: enquêtedata) Redenen om te willen verhuizen De verhuisgeneigde respondenten mochten meerdere redenen aangeven waarom zij graag willen verhuizen. De locatie, de nabijheid van familie en de kwaliteit van de woonwagen zijn het vaakst genoemd als reden om te willen verhuizen.
Figuur 2-8 Redenen om te willen verhuizen van verhuisgeneigde woonwagenbewoners (bron: enquêtedata) 2 1 1 2 1 2 3 Kwaliteit van de woonwagen De grootte van de woonwagen Het aantal kamers van de woonwagen Woonlocatie Veranderingen in het huishouden Dichterbij familie en/of vrienden wonen Weet ik niet Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 10 2.3 Woonwensen Eigenaarschap Aan alle respondenten, ongeacht of zij wel of niet een verhuiswens hebben, is gevraagd hoe zij het liefste willen wonen als het gaat om eigenaarschap van woonwagen en standplaats. Er waren bij deze vraag meerdere antwoorden mogelijk. De grootste groep respondenten (18 van de 25; 72%) geeft aan in een koopwoonwagen te willen wonen op een standplaats die zij huren. Daarnaast geven 14 van de 25 respondenten (56%) aan graag in een koopwoonwagen op een koopstandplaats te willen wonen. De wens om in een huurwoonwagen te wonen wordt door minder respondenten uitgesproken. Evenals het wonen in een stenen variant op de traditionele woonwagen. Argumenten die de respondenten geven om te willen kopen zijn onder meer het gevoel van eigenaarschap, meer zeggenschap (en minder afhankelijkheid van de gemeente/ verhuurder) en financiële redenen.
Figuur 2-9 Gewenste eigenaarschap woonwagen en standplaats (bron: enquêtedata) Standplaats Huur Koop Woonwagen Huur 5 4 Koop 18 14 Stenen variant op woonwagen Huur 3 3 Koop 4 5 Doelgroep sociale huur Van de respondenten geven drie personen (ruim 10%) aan op basis van hun inkomen in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Meer dan de helft van de respondenten geeft aan dit niet te weten of het liever niet te zeggen. Daarnaast geven twee respondenten aan op basis van het inkomen in aanmerking te komen voor huurtoeslag (wanneer zij in een sociale huurwoning zouden wonen). Figuur 2-10 Omvang doelgroep sociale huur onder de respondenten (bron: enquêtedata).
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 11 2.4 Inwonende kinderen van woonwagenbewoners In de vragenlijst zijn vragen gesteld over de verhuiswensen van inwonende meerderjarige (klein)kinderen. Zeven respondenten (29%) hebben inwonende meerderjarige (klein)kinderen die willen verhuizen naar een eigen standplaats in Gouda (zie Figuur 2-2). Van de totale groep woonwagenbewoners in Gouda hebben 14 gezinnen inwonende meerderjarige kinderen. Respondenten konden een aantal vragen voor hun meerderjarige kinderen in vullen of hun inwonende meerderjarige (klein)kinderen konden zelf een vragenlijst invullen. Twee respondenten hebben de vragen voor hun kinderen ingevuld, dit betreft in totaal drie kinderen. De drie inwonende meerderjarige kinderen waarvoor de vragen zijn ingevuld zijn alle drie op zoek naar een standplaats in de gemeente Gouda. De één op de korte termijn, een ander op de middellange termijn en één op de lange termijn. Alle drie de kinderen staan ingeschreven voor een woonwagenstandplaats bij de gemeente Gouda. In onderstaande tabel zijn de antwoorden van de drie inwonende meerderjarige kinderen op de gestelde vragen weergegeven. Figuur 2-11 Verhuiswensen van inwonende meerderjarige kinderen (vragen ingevuld door respondent) (bron: enquêtedata).
Kind #1 Kind #2 Kind #3 Verhuistermijn Middellang, 2 - 5 jaar Lange termijn, > 5 jaar Korte termijn, < 2 jaar Woonlocatie Woonwagen locatie binnen gemeente. Woonwagen locatie binnen gemeente. Woonwagen locatie binnen gemeente. Gewenste woonsituatie Alle combinaties van huur/koop woonwagens op een huur/koop standplaats +Huur stenen woonwagen en huurstandplaats. Alle combinaties van huur/koop woonwagens op een huur/koop standplaats + Huur stenen woonwagen en huurstandplaats. Koopwoonwagen en huurstandplaats. Zoekgedrag Ingeschreven voor een woonwagen(stand- plaats) bij gemeente Gouda. Ingeschreven voor een woonwagen(stand- plaats) bij gemeente Gouda. Ingeschreven voor een woonwagen(stand- plaats) bij gemeente Gouda. Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 12 3 Resultaten geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats Naast de woonwagenbewoners uit de gemeente Gouda konden ook personen die op zoek zijn naar een woonwagenstandplaats in de gemeente Gouda een vragenlijst invullen. In totaal hebben elf geïnteresseerden de vragenlijst ingevuld. Zes van deze respondenten staan ingeschreven als standplaatszoekende bij de gemeente Gouda. In dit hoofdstuk gaan we achtereenvolgens in op de persoonlijke kenmerken van de geïnteresseerden en hun verhuis- en woonwensen.
3.1 Persoonlijke kenmerken geïnteresseerden Leeftijdsverdeling De gemiddelde huishoudensgrootte van de 9 huishoudens die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda is 3,9 personen per huishoudens. Van de responderende geïnteresseerden is de grootste groep 26 tot 39 jaar, gevolgd door de groep 40- tot 65-jarigen. Figuur 3-1 Leeftijdsverdeling van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata) Huishoudenssamenstelling Het grootste deel van de respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats maakt onderdeel uit van een gezin; 44% woont met een gezin met minderjarige kinderen en 11% woont met een gezin met meerderjarige kinderen. Figuur 3-2 Huishoudenssamenstelling van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata)
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 13 Huidige woonsituatie van geïnteresseerden Tweederde van de respondenten die in een woonwagenstandplaats in Gouda geïnteresseerd is, is momenteel woonachtig in een woonwijk in de gemeente Gouda. Twee respondenten zijn woonachtig in een woonwijk buiten de gemeente Gouda. Daarnaast is er één respondent die momenteel op een woonwagenlocatie in een andere gemeente woonachtig is . Figuur 3-3 Huishoudenssamenstelling van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata) Woongeschiedenis Alle geïnteresseerde huishoudens hebben een woonverleden op een woonwagenlocatie. Van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda heeft tweederde (6 van de 9) in het verleden op een woonwagenlocatie in Gouda gewoond. Drie van hen geven aan destijds noodgedwongen verhuisd te zijn naar een reguliere woning omdat er geen eigen standplaats voor hen was (bijvoorbeeld bij het op zichzelf gaan wonen of na een scheiding). Van de drie respondenten die nooit eerder op een woonwagenlocatie in Gouda hebben gewoond geeft één respondent aan dat diens partner wel eerder op een woonwagenlocatie in Gouda heeft gewoond. Eén respondent geeft aan opgegroeid te zijn op een woonwagenlocatie
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 14 in een andere gemeente en één respondent is momenteel woonachtig op een woonwagenlocatie buiten Gouda. Figuur 3-4 Heeft u in al eerder op een woonwagenlocatie in Gouda gewoond? (bron: enquêtedata) 3.2 Verhuisgeneigdheid geïnteresseerden Verhuisgeneigdheid Zes respondenten (66%) zijn op korte termijn op zoek naar een standplaats in de gemeente Gouda. Zij hopen binnen twee jaar een standplaats te vinden. Twee respondenten zijn op de middellange termijn (2 tot 5 jaar) op zoek naar een standplaats en een respon dent op de lange termijn. Figuur 3-5 Gewenste verhuistermijn van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats? (bron: enquêtedata) Bestemming Op de vraag waar men naar toe zou willen verhuizen, geven alle negen respondenten aan te willen verhuizen naar een woonwagenlocatie in Gouda. Voor een aantal van het gaat het daarbij om een specifieke woonwagenlocatie, andere geven aan dat de locatie niet uitmaakt. Zes van de negen respondenten geven aan dat het ook een woonwagenlocatie buiten de gemeente Gouda mag zijn. Een aantal van hen geeft daarbij aan dat het wel in de nabije omgeving van Gouda moet zijn. Slechts één respondent geeft aan dat een reguliere woning in Gouda ook een verhuisoptie is.
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 15 Figuur 3-6 Verhuiswensen van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata) Redenen om te willen verhuizen De woonlocatie en sociale redenen, zoals het dichter bij familie en/of vrienden wonen) worden het vaakst opgegeven als reden om naar een woonwagenlocatie in Gouda te willen verhuizen. Figuur 3-7 Redenen van geïnteresseerden om naar een woonwagen te willen verhuizen (bron: enquêtedata)
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 16 Zoekgedrag Aan de respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in de gemeente Gouda is gevraagd in hoeverre zij op dit moment actief op zoek zijn naar een andere standplaats of woning. Van de 9 respondenten geeft tweederde aan ingeschreven te staan in het register van de gemeente Gouda voor een woonwagenstandplaats. Vier van hen staan ook bij (een) andere gemeente(n) ingeschreven voor een woonwagenstandplaats. Figuur 3-8 Zoekgedrag van respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata) 3.3 Woonwensen Eigenaarschap Aan de respondenten die geïnteresseerd zijn in een woonwagenlocatie in Gouda is gevraagd hoe zij het liefste willen wonen als het gaat om eigenaarschap van woonwagen en standplaats. Er waren bij deze vraag meerdere antwoorden mogelijk. De grootste groep respondenten (6 van de 9; 67%) geeft aan in een koopwoonwagen te willen wonen op een standplaats die zij huren. Daarnaast geven 4 van de 9 respondenten aan graag in een koopwoonwagen op een koopstandplaats te willen wonen of in een huurwagen op een huurstandplaats. De wens om in een stenen variant op de traditionele woonwagen te wonen, en dan met name een huurwagen op een huurstandplaats leeft bij 5 van de 9 respondenten.
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 17 Figuur 3-9 Gewenste eigenaarschap woonwagen en standplaats van geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata) Standplaats Huur Koop Woonwagen Huur 4 0 Koop 6 4 Stenen variant op woonwagen Huur 5 1 Koop 2 0 Doelgroep sociale huur Ruim tweederde van de respondenten (7 van de 9) die geïnteresseerd zijn in een woonwagenstandplaats in Gouda geeft aan op basis van hun inkomen in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Daarnaast geven zes respondenten aan op basis van het inkomen in aanmerking te komen voor huurtoeslag (wanneer zij in een sociale huurwoning zouden wonen). Figuur 3-10 Omvang doelgroep sociale huur onder de geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats in Gouda (bron: enquêtedata).
Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 18 4 Behoefte aan standplaatsen in Gouda Het centrale doel van dit onderzoek is het verkrijgen van inzicht in het aantal benodigde woonwagenstandplaatsen in de gemeente Gouda, nu en in de toekomst. Met het onderzoek is geïnventariseerd wat de actuele en de toekomstige standplaatsbehoefte is in de gemeente Gouda. In paragraaf 4.1 tot en met 4.3 presenteren we de verschillende bronnen waarop we de behoefteberekening baseren. In paragraaf 4.4 vatten we de behoefte samen met behulp van een bandbreedte op de korte, de middellange en de lange termijn. 4.1 Behoefte op basis van de vragenlijsten Behoefte uit de vragenlijst van woonwagenbewoners In de vragenlijst onder woonwagenbewoners hebben vier respondenten aangegeven op zoek te zijn naar een (eigen) standplaats. Dit betrof vier inwonende, meerderjarige kinderen , waarvan er één op korte termijn, twee op middellange termijn en een op de lange termijn een standplaats zoekt. Aangezien zij bij een verhuizing geen lege standplaats achterlaten, tellen we ze mee in de behoefte aan standplaatsen.
Figuur 4-1 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van vragenlijst woonwagenbewoners: inwonende kinderen Korte termijn: < 2 jaar Middellange termijn: 2 – 5 jaar Lange termijn: Na 2030 Vragenlijst voor woonwagenbewoners Standplaatsbehoefte respondenten (meerderjarige inwonende kinderen) 1 2 1 Daarnaast hebben drie respondenten in de vragenlijst ingevuld dat zij inwonende, meerderjarige (klein)kinderen hebben die op zoek zijn naar een standplaats. En van het is op zoek naar een standplaats op de korte termijn, één op de middellange termijn en één op de lange termijn. Figuur 4-2 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van vragenlijst woonwagenbewoners: inwonende familieleden Korte termijn: < 2 jaar Middellange termijn: 2 – 5 jaar Lange termijn: Na 2030 Vragenlijst voor woonwagenbewoners Standplaatsbehoefte inwonende meerderjarige familieleden van respondenten 1 1 1 Behoefte uit de vragenlijst voor geïnteresseerden Negen respondenten hebben aangegeven niet op een woonwagenlocatie in Gouda woonachtig te zijn en op zoek te zijn naar een woonwagenstandplaats in Gouda. Zes van hen zijn op korte termijn op zoek naar een standplaats in de gemeente Gouda. Zij hopen binnen twee jaar een standplaats te vinden. Twee respondenten zijn op de middellange termijn (2 tot 5 jaar) op zoek naar een standplaats en één respondent op de lange termijn.
Zes van de negen geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats in Gouda staan ook ingeschreven in het register voor standplaatszoekenden van de gemeente Gouda. Figuur 4-3 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van vragenlijst geïnteresseerden Korte termijn: | Middellange | Lange termijn: < 2 jaar | termijn: | Na 2030 2 – 5 jaar Vragenlijst voor geïnteresseerden Standplaatsbehoefte respondenten | 6 | 2 | 1 4.2 | Behoefte op basis van het gemeentelijk register Op dit moment staan 34 personen bij de gemeente geregistreerd als standplaatszoekende. Dit is een belangrijke indicator voor de behoefte aan standplaatsen. In 2024 zijn in totaal zes standplaatsen toegewezen. Op deze standplaatsen werd door 19 standplaatszoekenden gereageerd. Daarvan hebben 13 personen geen standplaats toegewezen gekregen. We vinden het aannemelijk dat deze 13 personen (nog steeds) op korte termijn op zoek zijn naar een woonwagenstandplaats. We gaan er in de behoefteberekening vanuit dat de overige 21 personen die zijn ingeschreven (34 minus 13) niet op de korte termijn op zoek zijn naar een standplaats. Voor onze berekening gaan we ervan uit dat een deel (50%) op de middellange termijn en een deel (50%) op de langer termijn op zoek zijn naar een standplaats.
Figuur 4-4 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van het gemeentelijk register voor standplaatszoekenden Korte termijn: | Middellange | Lange termijn: < 2 jaar | termijn: 2 – 5 jaar | Na 2030 Behoefte aan | 13 | 11 | 10 woonwagenstandplaatsen 4.3 | Behoefte op basis van demografische gegevens Inwonende (klein)kinderen en familieleden Kijkend naar de leeftijdsverdeling en samenstelling van de huishoudens van woonwagenbewoners in de gemeente Gouda zien we het volgende: Figuur 4-5 Leeftijdsverdeling inwonende (klein)kinderen en familieleden onder woonwagenbewoners in Gouda (bron: BRP,2025) Inwonende (klein)kinderen/ familieleden | aantal 26 - 39 jaar | 3 19 tot 25 jaar | 18 13 tot 18 jaar | 15 6 tot 12 jaar | 22 0 tot 5 jaar | 9 Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens | 19 We gaan er in onze behoefteberekening van uit dat: • | De hele groep 26- tot 39-jarigen inwonende familieleden op korte termijn behoefte hebben aan een eigen standplaats; • | 50% van de groep 19- tot 25- jarigen op korte termijn en 50% op de middellange termijn op zoek is naar een eigen standplaats; • | een derde van de groep 13- tot 18-jarigen op de middellange termijn op zoek is naar een eigen standplaats en tweederde van de groep op de lange termijn. • | Een derde van de groep 6- tot 12- jarigen op de lange termijn op zoek is naar een eigenstandplaats.
De rest van de groep laten we buiten beschouwing. • | De groep 0- tot 5- jarigen zullen pas na 2040 op zoek gaan naar een eigen standplaats en zijn in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten. Dan komen we uit op: Figuur 4-6 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van het de leeftijdsverdeling inwonende kinderen en familieleden (bron: BRP Gouda, 2025) Korte termijn: | Middellange | Lange termijn: < 2 jaar | termijn: 2 – 5 jaar | > 5 jaar Inwonende meerderjarige | 12 | 9 kinderen/familieleden Inwonende minderjarige | 5 | 18 kinderen/familieleden Vrijkomende standplaatsen In de afgelopen 10 jaren kwam er gemiddeld per jaar één standplaats vrij in de gemeente Gouda. De oplevering van de vijf standplaatsen in 2025 hebben we hier niet in meegenomen | , aangezien dit de vervanging van verdwenen standplaatsen elders betrof. In de vragenlijst hebben twee woonwagenbewoners aangegeven op de lange termijn te willen verhuizen naar een reguliere woning. Naast verhuizingen zorgt natuurlijk verloop ook voor mutaties in de standplaatsenvoorraad. Er zijn 21 woonwagenbewoners in Gouda die ouder zijn dan 65 jaar. Daarvan wonen 12 65- plussers alleen. Naar verwachting zullen deze standplaatsen vooral op de lange termijn (over vijf jaar of langer), mondjesmaat vrijkomen door een natuurlijk verloop.
Onze inschatting van de vrijkomende standplaatsen door verhuizing of natuurlijke verloop ziet er als volgt uit: Figuur 4-7 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van het de leeftijdsverdeling inwonende kinderen en familieleden (bron: BRP Gouda, 2025) Korte termijn: | Middellange | Lange termijn: < 2 jaar | termijn: 2 – 5 jaar | > 5 jaar Vrijkomende | 2 | 4 | 10 woonwagenstandplaatsen Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens | 20 4.4 | Conclusie behoefte aan woonwagenstandplaatsen in Gouda In deze paragraaf leggen we eerst in het kort uit hoe we tot de berekening in | Figuur 4-8 zijn gekomen. Daarna volgt de behoefteberekening, gevolgd door een beschrijving van de beperkingen van onze berekening. Korte uitleg berekening bandbreedte behoefte Op basis van de vragenlijsten kan vrij accuraat de actuele, korte termijn behoefte aan woonwagenstandplaatsen in beeld gebracht worden. Personen die actief op zoek zijn naar een woonwagenstandplaats op de korte termijn reageren vaker op vragenlijsten en staan vaker geregistreerd bij het register van de gemeente.
Voor de behoefte aan woonwagenstandplaatsen baseren we ons op een combinatie van: • | Inwonende meerderjarige kinderen/familieleden: ondergrens gegeven bandbreedte is gebaseerd op de resultaten van de vragenlijsten, de bovengrens is gebaseerd op de demografie; • | Inwonende minderjarige kinderen/familieleden: dit is een inschatting op basis van de demografie; • | Geïnteresseerden: ondergrens bandbreedte is gebaseerd op de vragenlijst, de bovengrens op het gemeentelijke register van standplaatszoekenden; • | Inschatting vrijkomende standplaatsen: gebaseerd op gemiddeld aantal vrijkomende standplaatsen in de afgelopen 10 jaar in Gouda. Deze trekken we van de bovengrens af. Verhuisgeneigde woonwagenbewoners die op zoek zijn naar een andere standplaats nemen we niet mee in de behoefteberekening, zij stromen immers door en laten een lege standplaats achter. Berekening kwantitatieve behoefte Bovenstaande paragrafen bij elkaar genomen komen we tot de volgende inschatting van het benodigde aantal standplaatsen.
Figuur 4-8 Overzicht behoefte aan standplaatsen op basis van het de leeftijdsverdeling inwonende kinderen en familieleden (bron: BRP Gouda, 2025) Korte | Middellange | Lange | Totaal termijn: | termijn: | termijn: | 2026 tot t/m 2027 | 2027 - 2030 | 2031 - 2040 | 2040 Inwonende meerderjarige kinderen/familieleden | 2 tot 10 | 3 tot 9 | 2 | 7 tot 19 ondergrens = vragenlijst bovengrens = demografie - vragenlijst Inwonende minderjarige kinderen/familieleden | 0 | 5 | 18 | 23 Inschatting op basis van demografie Geïnteresseerden ondergrens = vragenlijst | 6 tot 7 | 2 tot 9 | 1 tot 10 | 9 tot 26 bovengrens = register- vragenlijst Vrijkomende woonwagenstandplaatsen | - 2 | - 4 | - 10 | -16 Inschatting op basis van afgelopen 10 jaar: van de bovengrens af Totaal | 8 tot 15 | 10 tot 14 | 20 tot 21 | 38- 50 Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens | 21 Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 22 Behoefte eigenaarschap Onder de geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats in Gouda die een vragenlijst hebben ingevuld zien we dat ongeveer de helft van de respondenten graag een woonwagen zou willen huren en de andere helft een woonwagen zou willen kopen. Daarnaast wil driekwart van de geïnteresseerden een koop standplaats en driekwart een huurstandplaats van de geïnteresseerden.
Onder de groep woonwagenbewoners, die momenteel allemaal een koop woonwagen hebben op een huur standplaats, zien we dat één op de vier respondenten graag een standplaats zou willen kopen. Ook is er een kleine groep die interesse heeft in een huur woonwagen. Beperkingen aan de berekening We weten niet of alle personen die op zoek zijn naar een standplaats op de korte termijn daadwerkelijk de vragenlijst hebben ingevuld of staan ingeschreven in het gemeentelijk register. Het zou dus kunnen dat de ondergrens van de opgegeven bandbreedte te l aag ligt. Er zijn ook risico’s op een overschatting van de vraag naar standplaatsen. In het gemeentelijk register van standplaatszoekenden van de gemeente Gouda staan zowel personen die momenteel niet woonachtig zijn op een woonwagenlocatie in Gouda als personen die momenteel al woonachtig zijn op een woonwagenlocatie en op zoek zijn naar een andere standplaats. Een aantal van hen zal dan ook een standplaats achterlaten in het geval van een verhuizing (doorstromers). Daarnaast is de kans reëel dat niet alle ingeschreven standplaatszoekenden uiteindelijk echt op zoek gaat naar een standplaats in de gemeente Gouda. Een aantal van hen staat ook in andere gemeente(n) ingeschreven als standplaatszoekenden.
In bovenstaande lange termijn berekening gaan we ervan uit dat alle meerderjarige inwonende kinderen/familieleden daadwerkelijk (op termijn) een eigen standplaats willen. Ditzelfde geld voor de minderjarige inwonende kinderen vanaf 13 jaar. Vraag is daarbi j of dit in de praktijk ook echt zo is en ook op welke leeftijd deze personen een eigen standplaats willen. Ook bij de vrijkomende standplaatsen is het geen gegeven of woonwagenbewoners in de kom de jaren gaan verhuizen en zo ja wanneer. Hetzelfde geldt voor de aannamen over het natuurlijk verloop. Eindrapport Behoefte en woonwensen standplaatsen en woonwagens 23