Reactie warenmarkt en zero-emissie

Aan het college van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad van Gouda Onderwerp: Zienswijze samenlevingsakkoord Gouda namens de warenmarkt. Geacht College en geachte raadsleden, Allereerst willen wij onze waardering uitspreken voor de wijze waarop de gesprekken rondom de zero-emissiezone de afgelopen periode zijn gevoerd. Tijdens de participatiebijeenkomst van vorige week hebben wij ervaren dat er ruimte is ontstaan voor realisme en maatwerk. Dat waarderen wij ten zeerste. Als warenmarkt van Gouda willen wij benadrukken dat wij niet tegen verduurzaming zijn. Integendeel. Ook wij willen bijdragen aan een schonere stad en een duurzamere toekomst. Dat hebben wij de afgelopen jaren ook laten zien. Het overgrote deel van de marktondernemers heeft inmiddels geïnvesteerd in schonere EURO-6 dieselvoertuigen. Deze investeringen zijn gedaan in de overtuiging dat dit een logische en de enige verantwoorde tussenstap is richting verdere verduurzaming. Daarmee is de uitstoot ten opzichte van een aantal jaar geleden aanzienlijk verminderd en heeft de warenmarkt een belangrijke verduurzamingsslag gemaakt. Wij hebben echter altijd aangegeven dat de stap naar volledig elektrisch vervoer in 2029/ 2030 voor onze branche nog te vroeg komt. Onze voertuigen behoren tot de zwaarste voertuigen binnen de stadslogistiek.

Zij trekken zware verkoopwagens, rijden soms lange afstanden vanaf huis (maar slechts een paar honderd meter binnen de centrumring) en vragen enorm veel vermogen. Op dit moment zijn elektrische alternatieven voor veel ondernemers nog onvoldoende beschikbaar, technisch nog niet optimaal geschikt en bovendien financieel nauwelijks haalbaar. Daarnaast speelt een probleem waar ondernemers geen invloed op hebben: netcongestie. Zonder voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen ondernemers simpelweg niet vertrouwen op een betrouwbare laadvoorziening, zowel thuis, onderweg, als op het marktplein. Daarmee ontstaat het risico dat ondernemers worden verplicht een zeer kostbaar elektrisch voertuig aan te schaffen dat zij in de praktijk niet of onvoldoende kunnen gebruiken. Een harde invoering van de Zero-emissiezone in 2029/ 2030 is daarom niet haalbaar. Wij hebben altijd gepleit voor een realistische overgangsperiode tot 2035. Rond die periode verwachten de netbeheerders dat de grootste knelpunten op het elektriciteitsnet grotendeels zijn opgelost. Tegelijkertijd verwachten wij dat elektrische bedrijfsvoertuigen betaalbaarder zijn geworden, een grotere actieradius hebben en technisch beter aansluiten op de praktijk van de ambulante handel. Dan ontstaat een moment waarop elektrificatie van ons wagenpark ook daadwerkelijk mogelijk wordt.

Wij zijn daarom verheugd dat het nieuwe Samenlevingsakkoord uitgaat van een praktische benadering: waar het niet kan, wordt gezocht naar oplossingen en wordt ruimhartig gebruikgemaakt van ontheffingen. Dat sluit goed aan bij de werkelijkheid waarin onze ondernemers dagelijks werken en geeft vertrouwen dat duurzaamheid en ondernemerschap hand in hand kunnen gaan. Wij willen het college daarom vragen deze lijn concreet uit te werken. Ons voorstel is eenvoudig, eerlijk en uitvoerbaar. Iedere ondernemer die aantoonbaar heeft geïnvesteerd in een schoner EURO-6 voertuig, zou recht moeten krijgen op een individuele ontheffing voor een periode van tien jaar vanaf het moment van investeren. Een afschrijvingstermijn van tien jaar is economisch én technisch goed verdedigbaar. Dat biedt ondernemers de mogelijkheid hun investering op een verantwoorde wijze terug te verdienen en voorkomt dat relatief jonge voertuigen voortijdig worden afgeschreven. Daarmee wordt ook recht gedaan aan ondernemers die de afgelopen jaren al hebben geïnvesteerd in verduurzaming. Daarbij mag volgens ons geen onderscheid worden gemaakt tussen een groot, klein, nieuw of een tweedehands EURO-6 voertuig. Voor de ene ondernemer is een nieuw voertuig financieel haalbaar, terwijl een andere ondernemer bewust moet kiezen voor een tweedehands voertuig om dezelfde verduurzamings- tussenstap te kunnen zetten.

Beide ondernemers leveren dezelfde bijdrage aan schonere lucht en verdienen daarom dezelfde behandeling. Wij zijn ervan overtuigd dat een dergelijke regeling past bij een betrouwbare overheid. Ondernemers die de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd in schonere EURO-6 voertuigen, hebben dat gedaan vanuit de verwachting dat de overheid een redelijke en voorspelbare overgang naar emissievrij vervoer zou faciliteren. Landelijke ontheffingsregels die zijn opgetuigd omdat gaandeweg is gebleken dat een harde invoeringsdatum niet haalbaar is, bieden voor slechts een enkeling een oplossing. Een overgangsregeling vanuit de Gemeente Gouda van tien jaar biedt ondernemers de noodzakelijke rechtszekerheid en voorkomt dat individuele ondernemers onevenredig zwaar worden getroffen. Op deze manier bereikt de gemeente precies wat zij wil bereiken: een vermindering van de uitstoot, zonder dat gezonde ondernemers worden gedwongen te stoppen of financieel onverantwoorde investeringen te doen. Tot slot willen wij nog één punt nadrukkelijk onder uw aandacht brengen. Ondernemers investeren alleen wanneer zij zekerheid hebben. Wanneer een ontheffing jaarlijks opnieuw moet worden aangevraagd en afhankelijk blijft van toekomstige politieke keuzes, ontstaat juist de onzekerheid die investeringen tegenhoudt.

Wij vragen u daarom de toe te kennen ontheffingen juridisch en bestuurlijk zo vorm te geven dat ondernemers gedurende de volledige looptijd kunnen vertrouwen op de gemaakte afspraken. Juist die zekerheid geeft ondernemers de ruimte om te blijven investeren in verdere verduurzaming. Wij realiseren ons dat een volgende gemeenteraad of een nieuw college eigen afwegingen zal maken. Juist daarom vragen wij u om de gemaakte afspraken zodanig vast te leggen dat ondernemers niet het risico lopen dat een eenmaal verleende ontheffing tussentijds haar waarde verliest door veranderende politieke inzichten. Wie vandaag investeert, moet erop kunnen vertrouwen dat de overheid de afgesproken overgangsperiode respecteert. Wij geloven dat hiermee een oplossing ontstaat die recht doet aan zowel de duurzaamheidsambities van de gemeente als aan de economische realiteit van de bruisende Goudse warenmarkt. En met een florerende middenstand kunnen de duurzame ambities van Gouda worden betaald. Een individuele ontheffing voor de duur van tien jaar; dat is wat wij vragen voor ondernemers die hebben geïnvesteerd in een schoner EURO-6 voertuig of die deze investering nog moeten doen.

Dit doet recht aan een verantwoorde afschrijvingstermijn, biedt ondernemers perspectief en de noodzakelijke rechtszekerheid en voorkomt dat gezonde bedrijven worden gedwongen te investeren in een techniek die voor hun bedrijfsvoering nog niet haalbaar is. Zo maken we samen de verduurzaming mogelijk: op een manier die eerlijk, betaalbaar én uitvoerbaar is. Met vriendelijke groet,

Peter van Limbeek Namens het bestuur van de Warenmarkten Gouda