Document · PDF

Rapportage sturen op sociaal domein jan-jul 2022.docx

Raadsvergadering 9 november 2022, gemeente GoudaBij agendapunt: 2e bestuursrapportage 202215.106 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Rapportage sturen op het sociaal domein Jan – juli 2022

Algemene Informatie Portefeuillehouders

Anna van Popering, Rogier Tetteroo, Michiel Bunnik, Thierry van Vugt

Rapportageperiode:

Januari tot en met juni 2022

Versie

4 oktober 2022

Samenvatting Samenvatting

Ook het eerste halfjaar van 2022 heeft in het teken gestaan van corona. Naast corona hebben ook andere nieuwe acute vraagstukken grote capaciteit gevraagd van de ambtelijke organisatie. De impact van corona is zichtbaar geweest, zo zijn bijvoorbeeld de buurthuizen nog tot maart dicht geweest en is ook de gemeentelijke dienstverlening pas richting de zomer weer genormaliseerd. Als gevolg van corona is het nationaal programma onderwijs (NPO) opgezet vanuit een landelijk programma om achterstanden bij kinderen opgelopen door corona weg te nemen. Zie voor meer informatie paragraaf 1.3 Investeren in preventie. De eerste helft van 2022 heeft ook nieuwe urgente vraagstukken gebracht, zoals de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, de hotelboot en de energietoeslag. Dit heeft veel extra inzet van de medewerkers in het sociaal domein gevraagd. Zo heeft voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen een team van medewerkers in korte tijd niet alleen de locatie geregeld maar ook de uitbetaling van het leefgeld; medische en sociale ondersteuning; en activiteiten voor kinderen en volwassenen. In samenwerking met het primair en voortgezet onderwijs is binnen afzienbare tijd onderwijs voor anderstaligen aangeboden. Kortom, er is het afgelopen half jaar veel neergezet, zie voor een aantal resultaten de opsomming hieronder.

Door invloed van corona en andere acute vraagstukken is ook een aantal onderwerpen die genoemd staan in de nota sociaal domein niet uitgevoerd, zoals het project de Gezonde Wijk en Sturen op subsidies en daaraan gerelateerd het opnieuw vormgeven van de subsidieregeling Participatie in de Buurt. Mooie resultaten die in het eerste halfjaar van 2022 zijn bereikt: Er zijn veel activiteiten en projecten uitgevoerd in samenwerking met verschillende lokale partners rond de thema’s diversiteit, inclusie en burgerschap, zoals bijvoorbeeld de ondertekening van het Regenboog Stembusakkoord op 15 maart en de start van het vernieuwde Tolerantielespakket door een toespraak van de wethouder voor de leerlingen van de Goejanverwelleschool op 21 maart, de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. Na de sluiting van de Regenboog in 2019 is financiering toegekend voor cluster 4 speciaal onderwijs. Dit is in het eerste halfjaar van 2022 bij de Oostvogel gestart, een schooltype dat werd gemist in Gouda. De uitvoering van het actieplan dakloosheid is in volle gang en heeft verschillende resultaten opgeleverd zoals de start van het Veldwerk door het Leger des Heils en de waakvlamfunctie. Daarnaast is de voorbereiding op Wonen Eerst ver gevorderd en is de eerste plaatsing geweest na de zomer.

De werkwijze volgens de nieuwe wet inburgering is gestart en de eerste statushouders die onder de nieuwe wet vallen zijn volgens deze methode gestart met hun inburgering. Gouda heeft binnen zeer korte tijd (een week na de oproep van de minister) de energietoeslag aan uitkeringsgerechtigden uitgekeerd. De resultaten van het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek Jeugd, Wmo en Participatie wijzen op een toenemende tevredenheid van inwoners met de zorg en ondersteuning die wordt geboden en dit ondanks het feit dat corona-beperkingen nog van kracht waren. Inspanningen in het kader van het programma naar een nieuwe sociale dienst, de integrale uitvoeringsorganisatie en Direct Duidelijk hebben daaraan bijgedragen. Bij het thema Laaggeletterdheid zijn we goed op weg om de doelstelling voor 2022 te halen. Er zijn al 850 inwoners die in de 1e helft van 2022 een traject basisvaardigheden hebben gevolgd (waarvan 160 NT1). De bedoeling is om 1.250 inwoners te bereiken. De campagne ‘Ik wil leren’ die in september wordt gevoerd, zal daar zeker aan bijdragen.

Programma Sturen op kosten maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo Binnen het programma Sturen op kosten zetten we vooral in op sturing via de integrale toegang en externe verwijzers. Sturing op aanbieders verloopt via de regionale samenwerking. Het lukt steeds beter om tijdig en helder zicht te krijgen op de uitgaven en realistische prognoses te maken. Een resultaat hiervan is de realistische begrotingsreeks voor maatwerk Wmo 18+ vanaf 2023. Hierin is de demografische en autonome groei van het aantal cliënten verdisconteerd en stabilisatie van de gemiddelde kostprijs per cliënt als sturingsmiddel bepaald. Bij de Wmo zien we een blijvende stijging van het aantal cliënten en daarmee van de uitgaven. De nieuwe reeks voorziet erin dat hier meer realisme komt in de begroting van uitgaven. Voor Jeugdhulp lukt het de gemiddelde kostprijs per jeugdige te doen dalen, maar is er nog geen effect te zien op het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdhulp. We streven naar 1: 8, maar de tussenstand is nu een gebruik van 1: 6,55. Het is lastig hier een duidelijke oorzaak voor aan te wijzen. Het lijkt erop dat het langer duurt voordat de genomen maatregelen effect sorteren. Mooie resultaten De pilot WLZ waarbij kinderen waarvoor dat passend is worden doorgeleid naar de WLZ is succesvol.

Per kind is een besparing van zo’n € 70.000,- per jaar gerealiseerd, maar ook een passender oplossing voor ouders en kind gevonden. Dit gaat uiteraard niet om grote aantallen. Er zijn in het eerste half jaar 2 kinderen doorgeleid. Hierbij wordt uiterste zorgvuldigheid betracht. Ook de inzet op normalisering begint zijn vruchten af te werpen. Uit de cijfers over de eerste helft van 2022 blijkt dat het aantal verwijzingen naar maatwerk jeugdhulp via de gemeente afneemt. Aannemelijk is dat dit een effect is van het normaliseringsdebat dat intern plaats heeft gehad. Het waterbedeffect, dat mensen vervolgens de weg via de huisarts bewandelen, vlakt ook af. Een resultaat van de pilot van jeugdconsulenten bij de huisartsen. De pilot binnen de Wmo met een gedragswetenschapper ter ondersteuning en advisering van de consulenten heeft een besparing opgeleverd van ruim € 160.000-. Naast de besparing heeft het ook geleid tot een kwaliteitsslag in het bieden van een passend ondersteuningsaanbod.

Actuele ontwikkelingen

Vluchtelingenopvang Naast de invloed van de coronacrisis, heeft de opvang van vluchtelingen een grote impact gehad in het eerste halfjaar van 2022. De opvang van vluchtelingen op de zogenoemde hotelboot en de noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne heeft invloed op veel aspecten in het sociaal domein en heeft daardoor ook veel gevraagd van de ambtelijke capaciteit. De ontwikkelingen rond de mogelijke komst van een AZC en de aanhoudende vraag om opvang van vluchtelingen zorgen ervoor dat dit ook de komende periode capaciteit zal vragen van de medewerkers in het sociaal domein. Stijgende kosten levensonderhoud Sinds eind 2021 stijgen de prijzen voor energie en krijgen huishoudens in toenemende mate moeite met het betalen van die kosten. Gemeenten zijn verzocht om inwoners een toeslag te geven ter compensatie van die kosten. De hoogte van die toeslag en de doelgroep die in aanmerking komt, is gemeentelijke beleidsvrijheid. Gouda heeft daarin de landelijke richtlijnen gevolgd en besloten om ruimere inkomensgrenzen te hanteren. Er is veel ambtelijke inzet nodig om alle aanvragen van inwoners om een toeslag snel te kunnen verwerken.

De gevolgen van de stijgende prijzen door hoge energieprijzen, inflatie en stijging van lonen zullen ook in de tweede helft van het jaar van invloed zijn zowel op de activiteiten van de gemeente Gouda zowel op het gebied van hulp bij schulden en bestrijden van armoede voor individuen als voor zorg-/welzijns-/ en vrijwilligersorganisaties. Intensievere samenwerking in de regio Sinds januari 2022 is de samenwerking in het sociaal domein voor diverse taken binnen de Jeugdhulp en Wmo georganiseerd in regionaal verband. Deze bestuurlijke en ambtelijke samenwerking krijgt steeds meer vorm. Dit heeft geresulteerd in een regiovisie “Samen scherper aan de wind” die in oktober 2021 is vastgesteld door de raden in de regio. Er is een kwartiermaker aangesteld en er wordt toegewerkt naar een regionale werkorganisatie. Voor deze rapportage heeft dat als gevolg dat de regionale onderwerpen op Jeugd en Wmo niet meer in deze rapportage worden opgenomen, maar dat hiervoor wordt verwezen naar de afzonderlijke regionale rapportages die aan de raden worden aangeboden. Op het gebied van werk en inkomen is het eindrapport verschenen van het onderzoek naar de hardheden in de Participatiewet “Hardvochtige effecten van overheidshandelen voor burgers binnen de sociale zekerheid”.

Het ministerie gaat mede op basis van dit onderzoek en eerdere onderzoeken kijken hoe te komen tot een meer mensgerichte wetgeving en uitvoering daarvan. De gemeente Gouda probeert, binnen de wettelijke kaders, zoveel mogelijk maatwerk te bieden in de dienstverlening met oog voor de menselijke maat. Door de Groene Hart Rekenkamer is in de eerste helft van 2022 een onderzoek gedaan naar de uitvoering van de participatiewet. De resultaten van dit onderzoek worden na de zomer verwacht. Landelijke ontwikkelingen financiën jeugdhulp en Wmo Het financieel kader voor de uitgaven voor Jeugdhulp en Wmo is fors in beweging gekomen. In januari bleek dat bij het Regeerakkoord de afspraken over extra middelen voor Jeugdhulp die voortkwamen uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen eenzijdig terzijde werden geschoven door de financiële reeks niet over te nemen maar deze vanaf 2024 met 100 miljoen en vanaf 2025 met 500 miljoen te verminderen. De VNG schortte hiermee deelname aan de vormgeving van en besluitvorming over de gezamenlijke Hervormingsagenda Jeugd op. Uiteindelijk is deze bezuiniging teruggedraaid en is de VNG weer aan tafel. De extra middelen bieden ruimte voor Gouda om realistisch te begroten en maatregelen te treffen voor beheersing van kosten. De contouren van de hervormingsagenda Jeugdhulp worden langzaam duidelijk.

Belangrijke lijn is dat de grenzen van wat jeugdhulp is strakker worden afgebakend. Daarnaast is de lijn dat er meer 5

uniformering komt en meer oog voor de meest kwetsbare kinderen. Te verwachten is ook dat er normen komen over de omvang van regio’s. De beleidsvrijheid voor gemeenten wordt hiermee ingeperkt. Het regeerakkoord heeft ook een bezuiniging op de hulp bij het huishouden opgenomen. Dit gaat gepaard met het terugdraaien van het abonnementstarief voor HbH. Dit wordt per 2025 een inkomensafhankelijke bijdrage.

Conclusie

Opgaven nota sociaal domein Terugkijkend naar het 1e halfjaar van 2022 is de conclusie dat de uitwerking van de nota sociaal domein in grote lijnen op schema ligt. Er is aantoonbare vooruitgang geboekt en er zijn mooie resultaten behaald. Resultaten die ook zichtbaar zijn voor de Goudse inwoners. De coronacrisis en andere acute vraagstukken hebben veel gevraagd van de inzet in het sociaal domein. De komende periode stelt ons alweer voor de volgende uitdaging nu organisaties in de stad en huishoudens met stijgende kosten worden geconfronteerd. Sturingsopgave kosten Jeugd en Wmo Als het gaat om beheersing van kosten zijn er grote stappen gemaakt in het realistisch begroten van de uitgaven Wmo. Dit maakt het mogelijk om beter te sturen op het stabiliseren van de gemiddelde kostprijs en het gebruik. De landelijke maatregel om voor HbH weer een inkomensafhankelijke bijdrage te heffen vanaf 2025, zal naar verwachting bijdragen aan verminderd gebruik. Voor Jeugdhulp lukt het om de gemiddelde uitgaven per jeugdige te doen dalen. We zitten daar op schema. De maatregelen in de toegang en ook regionaal lijken hier effect te sorteren. Het lukt echter niet om het aantal kinderen dat jeugdhulp nodig heeft te verlagen. In Gouda maakt nog steeds 1:6,5 jeugdigen tot 18 jaar gebruik van een maatwerkvoorziening.

In Q4 zal gestart worden met een analyse van mogelijke verklaringen voor de dalende gemiddelde kostprijs en. Is de verwachting dat dit een tijdelijk of structureel karakter heeft? Daarbij onderzoeken we in ieder geval het mogelijk verband met de nasleep van Covid-19 en de wachtlijsten in de jeugdhulp. Daarnaast wordt bezien of naast de bestaande maatregelen nog nieuwe maatregelen mogelijk zijn die een dempend effect hebben op het aantal kinderen dat gebruik maakt van jeugdhulp. Daarbij houden we in het oog dat het landelijk beeld van toenemende financiële problematiek bij steeds meer gezinnen en meer jongeren met psychische problemen de afname van gebruik van jeugdhulp bin deze tijd bemoeilijken.

Toelichting rapportage en leeswijzer Het college informeert de gemeenteraad met deze rapportage over de voortgang op de beleidsambities in het sociaal domein, over de voortgang op de bezuinigingsopgaven voor maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo en over relevante inhoudelijke ontwikkelingen in het sociaal domein. Hiermee voldoet het college aan de toezegging die bij de vaststelling van de nota sociaal domein Iedereen kan meedoen 2020-2023 aan de gemeenteraad is gedaan. Deze rapportage is aanvullend op de reguliere Planning en Control documenten. Leeswijzer De rapportage is opgebouwd uit 2 hoofdstukken: Hoofdstuk 1 over de beleidsopgaven laat per beleidsthema zien aan welke opgaven en doelstellingen in de rapportageperiode is gewerkt, beschrijft welke resultaten zijn behaald en wat eventuele afwijkingen zijn van de programmabegroting. Achtereenvolgens komen de volgende thema’s aan de orde: 1.1. Voortzetten ingezette inspanningen 1.2. Inclusieve dagelijkse leefomgeving 1.3. Investeren in preventie 1.4. Integrale benadering 1.5. Sturen op kwaliteit van ondersteuning 1.6. Samenhang met WLZ en ZV Onderwerpen met betrekking tot Jeugd en Wmo die in regionaal verband worden uitgevoerd zijn in deze rapportage niet opgenomen. Voor rapportage over deze onderwerpen wordt verwezen naar de aparte regionale rapportages die hierover naar de raad worden verzonden.

Vertaling van doelstellingen en indicatoren is in ontwikkeling Voor elk beleidsthema zijn de doelstellingen vertaald naar meetbare - en/of kwalitatieve indicatoren. Het college heeft in deze rapportage de voorlopige set aan indicatoren opgenomen op basis van de resultaten van de bespreking in de commissie Samenleving van 2 december 2020. Deze set bestaat uit bestaande indicatoren en uit voor nieuw beleid nieuw ontwikkelde indicatoren. Waar mogelijk zijn indicatoren voorzien van waarden. Over sommige indicatoren kan elk kwartaal met een nieuw cijfer worden gerapporteerd, over andere indicatoren jaarlijks. Deze laatsten worden in de rapportage aangeduid met: jaarcijfer. Hoofdstuk 2 geeft de voortgang in het Programma ‘sturen op kosten’ weer. U leest hier over de voortgang op de sturingsopgaven en kostenreductie voor maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo.

1. Voortgangsrapportage per thema

1.1. Thema: Voortzetten ingezette inspanningen Opgaven beleidsnota sociaal domein De actuele opgaven voor jaar 2022 zoals opgenomen in de Programmabegroting zijn vetgedrukt ▪ (Preventie) armoede en schulden ▪ Verminderen huiselijk geweld en kindermishandeling ▪ Maatschappelijke Zorg ▪ Transformatie o Gewoon thuis volwassenen o Afschalen Jeugd GGZ o Aansluiten jeugdhulp en onderwijs o Programma Zorg voor de Jeugd ▪ Sociale Dienst op orde Doelstellingen en indicatoren (gewenste maatschappelijke effecten) waarden indicator

2020

Q1 2021

Doelstelling 2022

Q2 2021

2021

1e helft 2022

Doelstelling: Betere bekendheid van minimaregelingen (opgave preventie armoede en schulden) Het percentage inwoners dat aangeeft bekend te zijn met één of meer minimaregelingen (jaarcijfer)

84%

89,1%

Doelstelling: Beter gebruik van minimaregelingen (opgave preventie armoede en schulden) Het aantal inwoners dat gebruik maakt van één of meer 3.106 2.544 2.610 minimaregelingen Het aantal inwoners dat gebruik maakt van bijzondere bijstand

1.090

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Individuele Inkomenstoeslag Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Individuele Studietoeslag Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de collectieve zorgverzekering Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Rotterdampas voor volwassenen (waarvan met reductie) (jaarcijfer) Het aantal kinderen dat gebruik maakt van de Rotterdampas, (waarvan met kindpakket) (jaarcijfer)

85%

3.521

Toename

976

3.466

Toename

1.124

668

Toename

1.901

2.091

2.093

2.166

2.169

Toename

1.599 (935)

1331 (1050)

1402 (889)

Toename

1.713 (1.364)

1700 (1474)

1637 (1198)

Toename Toename

Het aantal kindpassen waarop het jeugdtegoed is geactiveerd (jaarcijfer)

1.309 (pasjaar 20)

1.346 (pasjaar 21)

789 (mei 22)

Doelstellingen en indicatoren (gewenste maatschappelijke effecten) waarden Q2 1e helft 2020 Q1 2021 2021 2021 2022 Doelstelling: Beter gebruik schuldhulpverlening (opgave preventie armoede en schulden) Het aantal actieve lopende dossiers 314 321 340 363 395 van schuldhulpverlening (op 1 Jan 31 Mrt 30 juni 31 dec 30 juni peildatum) Doelstelling: Vroeger signaleren van schulden (opgave preventie armoede en schulden) Het aantal signalen betalingsachterstanden dat is gemeld bij de 1125 1413 1125 gemeente. Doelstelling: Zo kort mogelijke duur in de maatschappelijke opvang (opgave Maatschappelijke Zorg) Crisisopvang: Crisisopvang: Het gemiddeld aantal dagen opvang 65 dagen 74 dagen; in directe opvang (crisis/nood) plus in Langdurige Langdurige opvang opvang langdurige opvang (herstart): (herstart) : 120 dagen 121 dagen indicator

Doelststelling 2022

N.v.t.

N.t.b.

3 mnd

Toelichting ontwikkeling indicatoren Bekendheid minimaregelingen

Gebruik van minimaregelingen

Ten opzichte van 2020 is er sprake van een toename van de bekendheid van de minimaregelingen. In 2021 gaf 89,1% van de inwoners aan bekend te zijn met 1 of meer minimaregelingen. In 2020 was dit 84%. Ook in 2022 wordt ingezet op het verder vergroten van de bekendheid van de minimaregelingen, waarbij de focus ligt op de inwoners die (mogelijk) voor ondersteuning in aanmerking komen. Dit cijfer komt uit de stadspeiling die wordt uitgezet onder een brede selectie van de Gouse inwoners en is daarmee 1x per jaar beschikbaar. Voor de meeste minimaregelingen geldt dat het gebruik nagenoeg gelijk is gebleven in verhouding tot 2021. Wat betreft het eerste half jaar van 2022 is er bij de bijzondere bijstand wel sprake van een opvallende stijging. Deze toename is te verklaren door de energietoeslag, die in deze periode aan alle bijstandsgerechtigden automatisch is uitgekeerd. De energietoeslag is een vorm van bijzondere bijstand. Verder is het totale aantal volwassenen dat gebruik maakt van de Rotterdampas gedaald. Dit is mede verklaarbaar doordat veel activiteiten nog niet toegankelijk waren ten gevolge van de corona-beperkingen en het minder zinvol was om de pas aan te schaffen. Tegelijkertijd is het aantal volwassenen dat gebruik maakt van een pas met reductie juist gestegen.

Het pasjaar van de Rotterdampas loopt van maart tot maart en loopt daarom niet helemaal synchroon met de verantwoording per kalenderjaar. In het voorjaar moeten nog veel inwoners een verlenging aanvragen.

Gebruik bijzondere bijstand Gebruik schuldhulpverlening

Vroeger signaleren van schulden

Het cijfer kinderen met kindpakket is gebaseerd op het aantal toekenningen en al deze kinderen hebben ook een jeugdtegoed op hun Rotterdampas. Het tegoed van 2021 dat in maart niet was gebruikt is overgeheveld bij de pasverlenging in maart 2022. Eind mei 22 hebben 789 passen met jeugdtegoed hiervan ook gebruik gemaakt. Voor dit cijfer maken we gebruik van informatie van Rotterdam en deze loopt, om eerdergenoemde reden, niet synchroon met kalenderkwartalen. De grote stijging in het eerste halfjaar 2022 van het gebruik van de bijzondere bijstand is te verklaren door de uitvoering van de energietoeslag, die via de bijzondere bijstand is verleend. In 2021 hebben zich 299 Goudse inwoners aangemeld voor schuldhulpverlening. Tot en met augustus 2022 zijn er 211 aanmeldingen. De daling in 2021 heeft met Corona te maken. De steunmaatregelen aan ondernemers, de coulance van schuldeisers heeft hier aan bijgedragen. Echter in 2022, met name vanaf Q2, begint dit beeld te veranderen door de inflatie, de energiearmoede, de opgeheven steunmaatregelen. Landelijk was voorheen in de zomermaanden een daling in de aanmeldingen te zien. Dit jaar is dit beeld gewijzigd en blijft het aantal aanmeldingen in de zomermaanden gemiddeld of zelfs hoger.

Het aantal ontvangen betalingsachterstanden in 2021 heeft betrekking op de periode juli t/m december 2021.In deze periode was het aantal signalen dat werd verstuurd nog aan het toenemen. In 2022 zet deze stijging door. Het cijfer van 1e helft van 2022 is niet vergelijkbaar met dat van 2e helft 2021, omdat de registratie pas gestart is in juli 2021 en langzamerhand steeds meer organisaties gegevens zijn gaan aanleveren.

Het gemiddeld aantal dagen opvang in directe opvang (crisis/nood) plus in langdurige opvang

Het gemiddeld aantal dagen in de crisisopvang is licht toegenomen ten opzichte van 2021. Zie voor de toelichting de informatie onder het kopje Maatschappelijke zorg.

Voortgang beleidsopgaven 2022 Dit onderdeel beschrijft de in de rapportageperiode behaalde resultaten, evt. afwijkingen van de Programmabegroting en relevante in-/ externe ontwikkelingen Opgave Betreft beleidsopgaven 2022

Toelichting voortgang (resultaten, evt. afwijkingen, ontwikkelingen)

(Preventie) armoede en schulden

Met het oog op een toenemende behoefte aan hulp bij schulden, is dit voorjaar de capaciteit schuldhulpverlening uitgebreid. Vroegsignalering Met ingang van juli 2021 wordt vroegsignalering van betalingsachterstanden uitgevoerd door de gemeente. Betalingsachterstanden op de vaste lasten zoals huur, zorgverzekeringspremie, water en energie worden ontvangen van de vaste lastenpartners zodat de gemeente uit eigen beweging een hulpaanbod kan doen. De wijze waarop hulp wordt aangeboden is oplopend in de vorm van een e-mail/ brief, telefoongesprek of uiteindelijk een huisbezoek naar mate de signalen zorgwekkend worden. In 2021 zijn er in totaal 1125 signalen ontvangen, daarbij is het aandeel achterstanden in de zorgverzekeringspremie het hoogst (55,91%). In 2022 is het aandeel gezakt naar 40,83%. In totaal zijn er 1413 signalen ontvangen. Opvallend is de sterke stijging van de signalen in energie-achterstanden met 4,59% naar 20,94% ten opzichte van 2021. De pilot huisbezoeken wordt voortgezet tot oktober 2022 om meer informatie te krijgen waarop de benodigde capaciteit voor huisbezoeken kan worden gebaseerd. Een definitieve werkwijze wordt dan geïmplementeerd. Goudse standaard Het doorlopend versterken van de samenwerking met het maatschappelijke veld, zoals is vastgelegd in het convenant Goudse standaard om inwoners in armoede met schulden beter te ondersteunen, blijft van belang.

Vooral in de huidige situatie van flink gestegen kosten en een toename van het aantal mensen dat moeite heeft met rondkomen. Daarom wordt de samenwerking ook in 2022 regelmatig opgezocht. Inzet ervaringsdeskundigheid De inzet van ervaringsdeskundigheid wordt beschouwd als een waardevolle vorm van ondersteuning van inwoners met financiële problemen. Mede door corona is het tot op heden lastig gebleken om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Daarom verlengen we de pilot en wordt er in 2024 opnieuw besloten of de financiering van ervaringsdeskundigen wordt voortgezet. Kinderarmoede Door het structurele aanbod van voorzieningen zoals de Rotterdampas en het jeugdtegoed is ook in 2022 ingezet op het bestrijden van armoede onder kinderen. Daarnaast is er een oplossing gevonden voor de aflopende mogelijkheid om voor kinderen en gezinnen met een laag inkomen een fiets aan te vragen bij Stichting leergeld Zuid-Holland Midden. De samenwerking met Stichting leergeld is voortgezet waardoor er via Stichting leergeld nog steeds fietsen kunnen worden aangevraagd door de genoemde doelgroep. Deze fietsen worden nu betaald uit het budget voor armoedebestrijding. Pilot verzorgingsproducten Sinds februari 2022 is er gestart met de verstrekking van gratis verzorgingsproducten. In het Nelson Mandela centrum is een kast geplaatst waar inwoners verzorgingsproducten uit kunnen halen.

In de kast zitten producten als tampons, maandverband, tandpasta en corona zelftesten. Afgezien van de corona gerelateerde producten wordt er enthousiast gebruik gemaakt van de inhoud van de kast. Uit de reacties van gebruikers blijkt dat zij tevreden zijn over de inhoud van de kast en dat zij het fijn vinden dat deze voorziening er is.

Maatschappelijke zorg

Voortgang uitvoering regionaal Actieplan dakloosheid Inmiddels zijn gerealiseerd: de ombouw van de maatschappelijke opvang naar volledige 24-uurs opvang met eigen kamers, het realiseren van een eigen locatie voor de jongerenopvang en de start van de centrale integrale toegang via het Centraal meldpunt dak- en thuislozen.

De volgende projecten van het regionale actieplan dakloosheid zijn inmiddels in de opstart en/of uitvoeringsfase: Waakvlam Sinds januari 2022 is er gestart met de Waakvlam om herhaaldelijke dakloosheid te voorkomen. In het eerste half jaar van 2022 zijn er deelnemers geselecteerd. Hiervoor zijn de trajectlijsten van de afgelopen jaren van de nachtopvang bekeken. Er is gesproken met ketenpartners en geïnvesteerd in zichtbaarheid voor de instroom van nieuwe deelnemers. Daarnaast is gestart met begeleiding van deelnemers. Er zijn op dit moment acht mensen in traject. Bij twee personen wordt er toegeleid naar andere, structurele zorg. Eén daarvan heeft inmiddels een nieuwe begeleidingsindicatie vanuit de Wmo. Eén persoon is doorgestroomd vanuit de nachtopvang en heeft zelfstandig een woning gevonden. Twee personen die worden bezocht, vinden het Leger des Heils prettig en zoeken geen andere hulp door een taalbarrière. Uitdagingen zijn er in het langdurig investeren in relaties met ketenpartners zodat zij ons blijvend weten te vinden en het contact leggen en vasthouden met deelnemers. Wonen Eerst Het project Wonen Eerst is van start gegaan. De eerste plaatsing is gerealiseerd net na de zomer. Met de projectgroep zijn er heldere werkafspraken tussen gemeente, woningcorporaties en Leger des Heils gemaakt. Het werkproces staat goed op papier, hier is consensus over.

Projectplan is opgesteld en uitgevoerd. Er zijn trainingen gegeven voor de projectgroep en uitvoerende collega’s van betrokken partijen. Reacties op deze trainingen waren positief, de verhalen van ervaringsdeskundigen werden zeer goed ontvangen. De begeleiders Wonen Eerst staan klaar en zijn met diverse partijen in gesprek over aangedragen deelnemers. Uitdagingen is bij hulpverleners om de knop om te zetten naar het niet besluiten of iemand op zichzelf kan wonen, maar dat iemand zelf besluit of hij/zij dat wil. Ook de angst voor overlast en vraagtekens bij de draagkracht van de wijken is een terugkerend fenomeen. Knelpunt is het aantal beschikbare woningen. Gouwe Huse In januari 2022 heeft er met de burgemeester en portefeuillehouders een bewonersavond plaatsgevonden waar de omwonenden hun zorgen konden uiten. Onderdeel van de planuitwerking is het doorlopen van een participatieproces met direct omwonenden en/of andere direct belanghebbenden volgens de participatieladder trede: Adviseren. Dit betekent concreet dat direct omwonenden actief worden gevraagd naar hun inbreng voor de ruimtelijke en fysieke inpassing van Gouwe Huse op de gekozen locatie en het opstellen van een beheerplan. Van maart - juni 2022 heeft er maandelijks participatie plaatsgevonden en is een participatieplan opgesteld door SIR met advies van de buurtcommissie.

Het resultaat is een gedragen leefbaarheidsplan (oplevering medio juli). Het ruimtelijk ontwerp laat nog op zich wachten aangezien er in de periode april - juni nog aanvullende onderzoeken zijn uitgevoerd voor twee alternatieve locaties op verzoek van de buurtcommissie, perceel Tweede Moordrechtse Tiendeweg tussen nr 11-13 en Sluiseiland. De alternatieve locatie op de Tweede Moordrechtse Tiendeweg wordt verder uitgewerkt. Jongerenperspectieffonds De projectgroep is in april 2022 gestart met de vormgeving van een aanpak gericht op jongeren met schulden en zeer beperkte afloscapaciteit. Er wordt gewerkt aan een businesscase en de financiering. Hiervoor wordt onder andere met Stichting Jongerenperspectieffonds onderzocht of die methodiek kan worden ingevoerd. Daarnaast wordt met de teams schuldhulpverlening en Participatie tot 27 jaar gewerkt aan de inrichting van het werkproces en de samenwerkingsafspraken met de verschillende partners. In 2023 start de uitvoering van deze aanpak. Veldwerk Veldwerk Gouda is een pilot van één jaar waarbij het Leger des Heils in totaal 1fte beschikbaar heeft gesteld. Het veldwerk zoekt daklozen op die op straat leven en vaak de zorg mijden. Ze bieden praktische hulp (zoals voorzien van koffie en brood, een slaapzak, kleding en een goed gesprek) en slaan een brug naar verdere hulpverlening (toeleiding naar de zorg).

Daarnaast leggen ze contact met thuislozen (bankslapers) en ondersteunen ze om uit deze situatie te komen. Tevens bieden ze ondersteuning in casussen waarin mensen thuis vastlopen, waardoor complexe situaties of zorgmijdend gedrag ontstaat daarbij proberen ze contact met hen te krijgen. Het uiteindelijke doel is

om de zelfredzaamheid van de deelnemers te versterken en om de eigen regie te behouden.

Transformatie: Gewoon Thuis Volwassenen

Knelpunt: uit- en doorstroom beperkt De doorstroom naar andere voorzieningen en uitstroom naar zelfstandig wonen vanuit de opvang of beschermd wonen is beperkt. De gemiddelde verblijfsduur in de crisisopvang is daardoor in 2021 licht toegenomen (2020: gemiddeld 65 dagen; 2021: gemiddeld 74 dagen). De verblijfsduur in Herstart (langdurige, meer zelfstandige vorm van opvang) is gelijk gebleven in 2021 t.o.v. 2020 met vier maanden. Het product Gewoon Thuis is per 1 juli 2021 ingebed in het reguliere aanbod van Wmo maatwerkvoorzieningen en geïmplementeerd bij de toegang. Het valt onder individuele begeleiding. Gewoon Thuis bestaat uit intensieve begeleiding in de eigen woning om zo een plaatsing in een beschermde woonvorm te voorkomen of te verkorten. Van de oorspronkelijk zes zorgaanbieders hebben twee aanbieders een contract met RDS afgesloten. De continuïteit van zorg van cliënten uit de pilotfase waar Gewoon Thuis mee is gestart wordt gewaarborgd door onderaannemerschap. In het eerste half jaar van 2022 was er een constant aantal van 45 inwoners dat gebruik maakte van Gewoon Thuis. We zien in de praktijk dat voor sommige inwoners die in beeld komen voor een indicatie beschermd wonen het product Gewoon Thuis beter passend is. Dit biedt minder prikkels waarvan in Beschermd Wonen sprake kan zijn en betekent daarnaast ook beduidend minder wisselingen in begeleiding.

Daarnaast is Gewoon Thuis een geschikt product voor inwoners die vanuit beschermd wonen doorstromen naar een meer zelfstandige woonsituatie. Door deze vorm van ondersteuning te bieden, is de kans op terugval voor deze inwoners kleiner en is de doorstroom naar zelfstandigheid duurzamer.

Transformatie: Afschaling SGGZ naar BGGZ

Transformatie: Aansluiting jeugdhulp en passend onderwijs

In Gouda loopt een pilot waarbij huisartsen ondersteund worden door een consulent van de gemeente of van het sociaal team, die uitgebreid onderzoek kan doen naar de zorgvraag om zodoende passende zorg in te zetten. Zie verder in hoofdstuk 2 programma Sturen op Kosten. In september 2022 starten er twee klassen op een SBO school in Gouda (de Oostvogel). Hiermee is cluster 4 speciaal onderwijs gerealiseerd. In samenwerking tussen gemeenten en onderwijs is de werkwijze integraal arrangeren (samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp) ontwikkeld en beschreven in een brochure. De werkwijze wordt in de tweede helft van 2022 geïmplementeerd in de praktijk door middel van webinars en bijeenkomsten. Daarnaast is er een pilot voorbereid van een onderwijszorgarrangement tussen gemeenten, voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs, op het snijvlak van stage en dagbesteding. Deze pilot gaat in september 2022 van start. Er is een dashboard ontwikkeld waarin data vanuit het onderwijs en vanuit jeugdhulp aan elkaar gekoppeld zijn. Het doel hiervan is inzichtelijk te krijgen op welke scholen het efficiënt is om jeugdhulp op een andere wijze te organiseren, bijvoorbeeld door formatie financiering in plaats van individuele beschikkingen jeugdhulp.

In het kader van de pilot Raatsamen is een jeugdhulpverlener aanwezig op de Julianaschool (een reguliere basissschool) en op twee scholen voor speciaal basisonderwijs (De Oostvogel en SBO Het Avontuur). Op het speciaal onderwijs hebben relatief veel jeugdigen jeugdhulp, het komt voor dat er meerdere jeugdhulpverleners in één klas aanwezig zijn, ieder begeleidt een ander kind. Wanneer er vragen of problemen zijn met een ander kind, kan de jeugdhulpverlener niets doen. Raatsamen betekent in feite dat een jeugdige een iets ruimere beschikking jeugdhulp krijgt dan normaliter het geval zou zijn. Met deze ruimere beschikking kan een vaste jeugdhulpverlener gefinancierd worden die ook inspringt bij jeugdigen die (nog) geen beschikking jeugdhulp hebben. Het betekent ook dat de leerkracht niet te maken heeft met meerdere jeugdhulpverleners in de klas. De hulpverlener ontlast de leerkrachten met herkennen en signaleren van problemen en biedt direct hulp waar nodig, aan alle kinderen. De pilot is in de eerste helft van 2022 geëvalueerd. Alle betrokkenen zijn positief. De hulpverlening heeft als doel om thuiszitten te voorkomen en duurzame deelname aan onderwijs te bevorderen. Dit lukt bij de kinderen die op het moment van evalueren in zorg zijn. Daarnaast wordt er in elk traject aan specifieke doelen gewerkt.

Bij de meeste kinderen en gezinnen is groei en verbetering te zien gedurende het hulpverleningstraject. Er zijn gedurende de periode waarin gemonitord werd vier trajecten afgesloten en

gewaardeerd met een eindcijfer van een 9 (door ouders). In de tweede helft van 2022 wordt bekeken op welke wijze Raatsamen vervolg zal krijgen. Aandachtspunt is de financiering. De financiering vindt nu nog plaats op basis van individuele beschikkingen. Raatsamen is een Gouds project, op de scholen zitten ook (veel) niet-Goudse kinderen. Gemeenten die verantwoordelijk zijn voor deze jeugdigen gaan verschillend om met de werkwijze van Raatsamen. In de praktijk betekent dit, dat een gemeente soms wel mee financiert en soms niet. De wens is te komen tot formatiebekostiging van de jeugdhulpverlener, dit vraagt echter om regionale inzet en financiering. Er is samen met de GGD en het sociaal team een stroomschema gemaakt voor het onderwijs, waarin de route naar zorg in Gouda wordt geschetst. Transformatie: Programma Zorg voor de Jeugd: Verbetering jeugdbeschermingsketen

Jeugdigen beter beschermen als hun ontwikkeling gevaar loopt Kinderen groeien kansrijk op in een veilige omgeving, daar waar dat kan thuis. De afgelopen jaren is ingezet op intensivering van de samenwerking tussen de partners in de jeugdbeschermingsketen (Gecertificeerde instelling (GI), Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdbeschermingstafel) door het starten van een pilot in Bodegraven waarbij aan de voorkant intensiever wordt samengewerkt met als doel gezinnen met de meest complexe problematiek eerder en effectiever te helpen. In 2022 wordt dit stapsgewijs uitgebreid naar de regiogemeenten, waaronder Gouda. Hiermee lopen we vooruit op het landelijke toekomstscenario. Bij alle drie door de regio gecontracteerde GI's is geïnvesteerd in caseloadverlaging waarbij de resultaten worden gevolgd: jeugdbeschermers ervaren (iets) minder werkdruk doordat er ondersteuners en zorgcoördinatoren zijn ingezet die hen helpen bij administratieve taken en het zoeken naar passende zorg. Het verscherpt toezicht van de landelijke inspectie is begin 2022 beëindigd. De inspectie was positief over de concrete plannen en resultaten en de samenwerking van de vier jeugdzorgregio’s met de GI. Dit wordt dan ook voortgezet.

Transformatie: Programma Zorg voor de Jeugd: Gewoon Thuis Jeugd

Het landelijke programma Scheiden zonder Schade en het Regiolab waaraan de regio Midden-Holland deelnam zijn eind 2021 geëindigd. Met de regio’s Haaglanden en Holland Rijnland wordt een Leernetwerk Kind en complexe ouderrelaties gestart, waarbij gemeenten, zorgorganisaties, GI, rechtspraak en ervaringsdeskundigen en onderzoekers kennis en ervaringen met betrekking tot complexe echtscheidingen samenbrengen en van elkaar leren. Gewoon Thuis Jeugd Zoveel mogelijk kinderen veilig in een (t)huissituatie laten opgroeien. De regio MiddenHolland, jeugdhulpaanbieders en Gecertificeerde Instellingen werken samen aan deze ambitie. Bij meer specialistisch hulp (gesloten jeugdzorg en bovenregionale expertise netwerken (BREN)) werkt de regio Midden-Holland ook samen met andere jeugdhulpregio's in Zuid-Holland. In de onderstaande projecten en pilots werken jeugdhulpaanbieders met verschillende achtergronden (GGZ, Jeugd & Opvoedhulp en LVB) samen en brengen zo hun expertises bij elkaar. De pilot ambulante specialistische hulp thuis (PAST) voor complexe gezinssituaties, waarbij sprake is van problematiek op meerdere terreinen is succesvol voortgezet. De samenwerking met jeugdhulpaanbieders in deze pilot is uitgebreid met een flexibele schil van jeugdhulpaanbieders. Het integrale In Verbindingsteam (IVT) wordt voortgezet.

Voor jongeren die tijdelijk verblijf of een tijdelijke logeerplek nodig hebben, worden de voorbereidingen getroffen voor BREAK. BREAK gaat naar verwachting met ingang van januari 2023 van start. Voor jongeren met een lichte verstandelijke beperking wordt een kleinschalige woonvorm ontwikkeld. De deelnemers aan de Experttafel (samenwerking in complexe zorgcasussen door het bieden van passend maatwerk) en de deelnemers aan de Verblijfstafel (één aanspreekpunt voor verblijfsplekken voor jongeren) hebben geïnvesteerd in een betere aansluiting van deze tafels op elkaar. Bij de Experttafel is de mogelijkheid ontwikkeld voor een flexibele schil van deelnemers. De Verblijfstafel is geëvalueerd en op basis van deze evaluatie is een werkagenda opgesteld. Opstarten van een nieuwe samenwerkingsvorm tussen verschillende pleeggezinnen en professionals waarbij ingezet wordt op versterking van de relaties tussen verschillende

pleeggezinnen en (pleeg-)kinderen om de plaatsingen van pleegkinderen te versterken met behulp van een HUB-home. Een HUB-home is een ervaren pleeggezin dat andere pleeggezinnen kan ondersteunen. Een voorbeeld is dat een pleegkind ter ontlasting van pleegouders in de HUB-home kan logeren. Hierdoor worden pleegouders ontlast en kan beëindiging van een pleegzorgplaatsing worden voorkomen. Dat wordt het Mockingbirdmodel genoemd. Voorbereidingen zijn gestart: een ervaren pleeggezin is gevonden voor de HUB-home en de verwachting is een start in het vierde kwartaal van 2022.

Sociale dienst op orde

Met het project Doorontwikkeling jeugdzorg+ werkt de regio Midden-Holland samen met andere jeugdhulpregio's en de twee jeugdhulpaanbieders gesloten jeugdzorg in ZuidHolland aan de afbouw van gesloten plaatsingen. De afbouw van de gesloten plaatsingen verloopt sneller dan verwacht en alternatief aanbod zoals verkleinde groepen of ambulante jeugdhulp wordt ontwikkeld. Het programma naar een nieuwe sociale dienst is beëindigd per 2022. De gemeenteraad wordt over ‘aan het werk en meedoen’ geïnformeerd in de reguliere PenC documenten.

Aandachtspunten en risico’s Een vaak terugkomend knelpunt is het tekort aan betaalbare woonruimte. Hierdoor ontstaat in verschillende trajecten bij jongeren en volwassen een belemmering voor verdere ontwikkeling. De economische ontwikkelingen met als gevolg de hoge prijzen voor energie, boodschappen en de algehele inflatie hebben geleid tot een daling van de koopkracht van veel huishoudens. Dit kan leiden tot een hoger aantal financieel kwetsbare huishoudens en mogelijk een groter beroep op zorg en ondersteuning.

1.2. Thema: Inclusieve dagelijkse leefomgeving Opgaven beleidsnota sociaal domein De actuele opgaven voor jaar 2022 zoals opgenomen in de Programmabegroting zijn vetgedrukt

▪ ▪ ▪ ▪

Inclusief samenleven Inclusief meedoen: o Aanpak laaggeletterdheid en o Inburgering statushouders Inclusief werk en participeren Inclusief wonen o o

Passend wonen voor kwetsbare inwoners en ouderen Passende leefomgeving Langer thuis wonen ouderen

Doelstellingen en indicatoren (gewenste maatschappelijke effecten) waarden

Doelstelling 2022 1e helft 2020 Q1 2021 Q2 2021 2021 2022 Doelstelling: Meer mensen zijn tevreden over deelname aan de samenleving (opgave Inclusief samenleven) % Inwoners dat (zeer) tevreden is over 66% >= 65% (jaarcijfer) (jaarcijfer) deelname aan de samenleving Doelstelling: Meer mensen voelen zich thuis in Gouda (opgave Inclusief samenleven) % inwoners dat zich thuis voelt in Gouda (nieuwe vraag in de Stadspeiling vanaf ntb 2022) Doelstelling: Minder mensen zijn laaggeletterd (opgave inclusief meedoen) Aantal inwoners dat een traject basisvaardigheden (taal, rekenen, 1.593 563 1.210 850 1.250 digitale vaardigheden) heeft gevolgd Doelstelling: Meer statushouders hebben betaald werk (opgave Inclusief werk en participeren) Aantal statushouders dat uit de bijstand 18 0 3 6 15 is geplaatst op werk Doelstelling: Vereenvoudiging overgangen naar werk Deze indicator wordt onderstaand (opgave inclusief werk en participeren) toegelicht bij de voortgang Doelstellingen (opgave inclusief wonen): Deze indicatoren worden onderstaand toegelicht bij de • Meer passende woningen voor kwetsbare inwoners en ouderen • Ouderen kunnen langer thuis wonen en er zijn voldoende inloop-mogelijkheden in voortgang de directe omgeving • Ouderen kunnen veilig, comfortabel en ondersteund in huis blijven wonen indicator

Toelichting ontwikkeling indicatoren % inwoners dat zich thuis voelt in Gouda (nieuwe vraag in de Stadspeiling vanaf 2022) Aantal inwoners dat een traject basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) heeft gevolgd

De gemeente werkt aan een stad waarin iedereen zich thuis kan voelen en kan deelnemen aan de samenleving, een stad waarin elke inwoner telt en niemand wordt uitgesloten, een stad waarin inwoners verantwoordelijkheid nemen voor elkaar en waarin iedereen in vrijheid zichzelf kan zijn. Deze vrijheid is niet vanzelfsprekend. Daar waar de vrijheid wordt bedreigd door discriminatie of intolerantie treedt de gemeente actief op. In totaal hebben in 2021 1.210 inwoners een traject basisvaardigheden gevolgd. 130 deelnemers hebben Nederlands als eerste taal (NT1). Hiermee hebben we ondanks de lockdowns nagenoeg de doelstelling behaald.

Voortgang beleidsopgaven 2022 Dit onderdeel beschrijft de in de rapportageperiode behaalde resultaten, evt. afwijkingen van Programmabegroting en relevante in-/externe ontwikkelingen Opgaven Betreft beleidsopgaven 2022

Toelichting voortgang (resultaten, evt. afwijkingen, ontwikkelingen)

Inclusief samenleven

Nota SamenLeven en de Lokale inclusie agenda Samen met organisaties en initiatiefnemers in de stad werkt de gemeente aan de inclusieve samenleving. Vanuit de Uitvoeringsagenda SamenLeven voert de gemeente diverse activiteiten en projecten uit in samenwerking met verschillende lokale partners, rondom de thema’s diversiteit, inclusie en burgerschap. Daarbij gaat het onder meer om de Charter Diversiteit, het VN-verdrag rechten voor mensen met een beperking en Gouda Regenboogstad. Het eerste half jaar van 2022 hebben er diverse activiteiten plaatsgevonden rondom deze thema’s. Hieronder een toelichting per thema. Gouda Regenboogstad Het vormgeven van Regenboogstad vindt plaats in een samenwerking met de Regenboog Alliantie Gouda. Er zijn in de eerste helft van 2022 veel activiteiten georganiseerd, zoals de ondertekening van het Regenboog Stembusakkoord op 15 maart, het Zero Flags Project van 3 tot 18 mei 2022 en op 17 mei in de Chocoladefabriek de Manifestatie ‘LHBTI-rechten zijn Mensenrechten’. Middelbare scholieren hebben activiteiten georganiseerd vanuit de diverse Gender and Sexuality Alliances (GSA’s) op middelbare scholen in de stad om daarmee de sociale veiligheid voor LHBTI-scholieren te vergroten. Ook zijn er kennisuitwisselingen geweest met andere steden in het landelijk Regenboogsteden netwerk.

VN Verdrag Handicap – Lokale inclusie agenda De gemeente werk aan de doelstellingen uit het uitvoeringsplan VN-verdrag, om de sociale en fysieke toegankelijkheid in de stad voor mensen met een beperking te vergroten. Er is een nieuwe coördinator toegankelijkheid aangenomen, die in samenwerking met diverse belangenorganisaties zoals de Goudse Adviesraad voor mensen met een Beperking (GAB) onderzoek doet naar het vergroten van de toegankelijkheid in Gouda. Binnen de gemeentelijke organisatie zijn er diverse projecten en programma’s rondom inclusie, bijvoorbeeld vanuit welzijn, sport en cultuur. Denk hierbij aan het inclusieve Sportief evenement 'Iedereen kan meedoen!' dat werd georganiseerd op 11 juni door Sport.Gouda in samenwerking met de gemeente Gouda en Gouda750. Het herbestemmingsplan voor het oude Stadhuis, waar onder meer een lift en andere toegankelijkheidsmaatregelen zijn opgenomen, is aangeboden aan de raad. Tegengaan van discriminatie Er zijn veel Gouwenaars actief bij het versterken van burgerschap en het tegengaan van discriminatie. Zo organiseren verschillende partijen in de stad dialogen, debatten en andere ontmoetingen om de Gouwenaars dichter bij elkaar te brengen. De gemeente speelt hierin een faciliterende en aanjagende rol. Zo zijn er diverse bijeenkomsten geweest van het netwerk Bondgenoten.

Bondgenoten is een gezelschap van mensen uit Gouda die allemaal een achterban hebben. Denk aan mensen uit het onderwijs, politie, LHBTI, kerken en moskeeën. Doordat deze bondgenoten goed weten wat er bij hun achterban speelt en dit delen, ontstaat er meer begrip voor elkaar. De Chocoladefabriek, met daarin Libertum, heeft een groeiende rol bij het van versterken van burgerschap. De Chocoladefabriek is ook de ontmoetingsplek van het Antidiscriminatieplatform Gouda, waarin diverse organisaties met elkaar en de gemeente in gesprek gaan over discriminatie. Vanuit het Antidiscriminatieplatform worden ook de Stadsgesprekken georganiseerd, waarin ontmoeting en het versterken van bewustwording en onderling begrip centraal staat. Op 1 juli is de eerste Keti Koti, de herdenking van de afschaffing van de slavernij, georganiseerd in de Chocoladefabriek. Burgerschap en respect Het is belangrijk dat vooral ook kinderen en jongeren leren wat deze spelregels zijn. Daarom worden onder meer gastlessen over respect en anti-discriminatie op basisscholen gestimuleerd en gefaciliteerd, in samenwerking met onder andere Stichting 21 Maart en Stichting Inclusie en Discriminatiebestrijding. Op 21 maart, de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie, heeft wethouder Corine Dijkstra op de Goejanverwelleschool het vernieuwde Tolerantielespakket ingewijd met een toespraak voor de leerlingen.

Het lespakket is beschikbaar voor alle basisscholen in Gouda.

Inclusief meedoen

Aanpak laaggeletterdheid Om goed mee te kunnen doen in Gouda, heb je taal-, reken-, en digitale vaardigheden nodig. Wie niet, of onvoldoende, over deze basisvaardigheden beschikt is vaak minder zelfredzaam, en heeft minder participatie- en ontwikkelingsmogelijkheden. De gemeente werkt samen met de regio in de aanpak van laaggeletterdheid, volgens het Regionaal Plan Basisvaardigheden Regio Midden-Holland 2020-2024). Het plan bestaat uit diverse projecten om de aanpak van laaggeletterdheid per domein te regelen, nieuwe verbindingen te leggen en partners beter toe te rusten om laaggeletterdheid aan te pakken. Preventie en herkennen van laaggeletterdheid en het doorverwijzen naar taalaanbieders loopt als een rode draad door de verschillende domeinen. In Gouda geven we daarnaast uitvoering aan het Taalakkoord 2.0. Het Taalhuis Gouda heeft een belangrijke rol in het coördineren van de diverse activiteiten om basisvaardigheden en met name taalvaardigheid in Gouda te bevorderen. Het Taalhuis heeft van de gemeente een financiële impuls ontvangen om haar aanbod verder uit te breiden en te intensiveren. Dit heeft o.a. geleid tot meer deelnemers aan het taalcafé en de zomeractiviteiten (taalzomer) dan voorgaande jaren. Ook zijn we dankzij de intensivering goed op weg om de doelstelling voor 2022 te halen.

Er zijn al 850 inwoners die in de 1e helft van 2022 een traject basisvaardigheden hebben gevolgd (waarvan 160 NT1). De bedoeling is om 1.250 inwoners te bereiken. De campagne ‘Ik wil leren’ die in september is gevoerd, zal daar zeker aan bijdragen. Beter en sneller integreren van statushouders in de samenleving In januari 2022 is de nieuwe wet inburgering in werking getreden. De regie op de inburgering ligt nu bij de gemeente. Gouda heeft zich samen met de regio voorbereid op deze nieuwe taak. De bestaande begeleiding en ondersteuning van statushouders wordt voortgezet en interne en externe werkprocessen worden aangepast op de nieuwe taken. Er wordt nauw samengewerkt met Vluchtelingenwerk en andere maatschappelijke organisaties (sociaal team en vrijwilligersorganisaties) met als doel om de integratie van de doelgroep te verbeteren en hen zoveel mogelijk in de samenleving te laten deelnemen. Statushouders met een bijstandsuitkering krijgen daarom individuele begeleiding richting school, werk of vrijwilligerswerk. Het doel is om zo snel mogelijk te integreren in de Goudse samenleving met als beoogd resultaat betaald werk en een zelfstandige deelname aan de samenleving. Om dit mogelijk te maken wordt bij de inburgering van statushouders ingezet op intensieve begeleiding en een snelle taalverwerving.

De eerste maanden van 2022 is een aantal statushouders begeleid op basis van de nieuwe wet. De meerderheid van de gemelde mensen valt in deze periode nog onder de oude wet. Ook voor deze groep, ook wel de “Ondertussengroep” genoemd, wordt wel zoveel mogelijk al aangesloten bij de werkwijze van de nieuwe wet inburgering.

Inclusief Werk en Participeren Vereenvoudigen overgangen naar werk

Meer arbeidsbeperkten aan het werk Het uitwerkingsplan Garantiebanen en het regionale Offensief Garantiebanen hebben in 2021 de vruchten afgeworpen. In 2022 wordt hier onverkort uitvoering aan gegeven. De Re-integratieverordening en Re-integratieregeling zijn geharmoniseerd in de arbeidsmarktregio. Hiermee is ook vastgesteld dat alle gemeenten in de arbeidsmarktregio werken met het preferente proces loonkostensubsidies. Hierdoor zijn de afspraken over loonkostensubsidie voor werkgevers die werknemers met een arbeidsbeperking in dienst nemen in de hele arbeidsmarktregio nu hetzelfde. Switchen tussen Wmo en Participatiewet In de werkinstructie voor dagbesteding in het kader van de Wmo is de ambitie aangescherpt om in ieder geval voor inwoners van 18 tot 27 altijd eerst te kijken wat er arbeidsmatig mogelijk is als zij in beeld komen voor dagbesteding. Daarnaast zijn we een traject gestart om in regionaal verband met onder meer aanbieders van dagbesteding en partners op het gebied van beschut werk en garantiebanen invulling te geven aan “Simpel Switchen". Dit is een landelijk concept waarbij arbeidsdeelname vanuit dagbesteding, maar ook andersom mogelijk is als iemands situatie en omstandigheden hiertoe aanleiding geven.

Het kan bijvoorbeeld ook gaan om het begeleiden van de overstap van dagbesteding naar vrijwilligerswerk of van vrijwilligerswerk naar een vorm van betaalde arbeid. Voorop staat dat de betrokkene goede begeleiding krijgt bij de “switch” en dat de juridische en financiële gevolgen tot een minimum beperkt blijven. In de tweede helft van het jaar werken we een plan hiervoor verder uit.

Sociale coöperatie - ondernemen met een bijstandsuitkering Door de coronacrisis heeft de instroom van nieuwe leden in de Sociale Coöperatie Een Nieuwe Kans (SC ENK) nagenoeg helemaal stilgelegen. De wisseling in het bestuur van SC ENK heeft ook effect gehad op verdere (door)ontwikkeling van de coöperatie. Een evaluatie eind 2022 over het al of niet voortzetten van de SC ENK komt gezien de externe factoren dan ook te vroeg en zou geen recht doen aan alle investeringen in en inzet voor dit experiment. De sociale coöperatie wordt verlengd tot eind 2023.

Sociale dienst op orde

Participatie in de Buurt 3.0 Tot half maart 2022 was er nog sprake van coronamaatregelen. Daarna zijn de ontmoetingsplekken in de wijk weer opengegaan voor activiteiten. Het blijkt op sommige plekken lastig om weer op te starten. Een aantal vrijwilligers is in de coronaperiode gestopt en niet teruggekomen. Ook het aantal bezoekers blijft soms achter vergeleken met voor de coronapandemie. De hoop is dat als na de zomervakantie alle activiteiten weer volop starten de bezoekers de ontmoetingslocaties weer weten te vinden. Het programma naar een nieuwe sociale dienst is begin 2022 beëindigd. Het overgrote deel van de opgave vanuit het coalitieakkoord is nu, na vier jaar, bereikt. De basis van de dienstverlening is op orde. Clienten zijn in beeld gebracht, de tevredenheid van clienten over de contacten met de gemeente is sterk verbeterd, werkprocessen zijn heringericht, de informatievoorziening is op orde gebracht en de integrale werkgeversbenadering is regionaal in de arbeidsmarktregio Midden-Holland middels het WerkgeversServicePunt Midden-Holland vormgegeven. De werkgeversdienstverlening en re-integratievoorzieningen in de arbeidsmarktregio zijn in 2021 geüniformeerd. De samenwerking met Promen is vernieuwd en uitgevoerde experimenten, waaronder partime ondernemen zijn inmiddels onderdeel geworden van de standaard dienstverlening.

In 2022 wordt als onderdeel van de reguliere uitvoering verder gewerkt aan de modernisering van de dienstverlening (oa. MijnInkomen en MijnGouda); een pilot uitgevoerd gericht op een afgeleide van de dienstverlening achter HalloWerk; het digitaaal ontsluiten van de werkzoekendendienstverlening en de werkgeversdienstverlening cf. de ontwikkelingen van de VNG; brieven en beschikkingen omzetten naar taalniveau B1; verrijken van de professionaliteit en de integrale klantbenadering, dienstverlening vanuit menselijke maat; en doorontwikkelen van het Werkgeversservicepunt.

Verbetering kwaliteit re-integratie trajecten Participatiewet

Er wordt gestuurd op output en effectiviteit van de re-integratie. De gemeenteraad wordt hierover 2 –jaarlijks geïnformeerd. Er is een contractmanager aangesteld voor het toezien op de effectiviteit van de ingekochte re-integratietrajecten.

1.3. Thema: Investeren in preventie Opgaven beleidsnota sociaal domein De actuele opgaven voor jaar 2022 zoals opgenomen in de Programmabegroting zijn vetgedrukt o Sluitende aanpak voor kinderen en jongeren o o

Kansrijke start Preventieakkoord

o Preventieve ondersteuningsstructuur jeugd o Jongerenwerk Programma gestart in 2022, nog niet opgenomen in de programmabegroting 2022 o NPO o Integrale aanpak Gezonde Wijk Doelstellingen en indicatoren (gewenste maatschappelijke effecten) waarden

indicator

Doelstelling 2022 2021

1e helft 2022

Doelstelling: minder vroeggeboorten / te laag geboortegewicht (opgave: sluitende aanpak voor kinderen en jongeren: kansrijke start) Aantal geboorten met laag Najaar geboortegewicht en/of vroeggeboorte 147,5 2022 per 1.000 geboorten (jaarcijfer) Doelstelling: meer kinderen met een gezond gewicht (opgave: sluitende aanpak voor kinderen en jongeren: veilig en gezond opgroeien)

Najaar 2023

2020

% Kinderen met een gezond gewicht (jaarcijfer)

71%

Q1 2021

Q2 2021

76%

Afname

Gelijk of toename

Doelstelling: hoger gebruik kindpakket (opgave: sluitende aanpak voor kinderen en jongeren: kinderen kunnen meedoen) Het % kinderen dat opgroeit in een huishouden met een inkomen <120% van de bijstandsnorm, dat gebruik maakt van het kindpakket (jaarcijfer)

85%

Zie toelichting

Toelichting ontwikkeling indicatoren Aantal geboorten met laag geboortegewicht en/of vroeggeboorte per 1.000 geboorten % Kinderen met een gezond gewicht

Het % kinderen dat opgroeit in een huishouden met een inkomen <120% van de bijstandsnorm, dat gebruik maakt van het kindpakket

Het landelijk cijfer per 1000 geboorten is 154,7. geboorten met een laag geboortegewicht en/of vroeggeboorte Gouda zit daar onder. In Gouda was dit cijfer in 2017 nog 151,3 per 1000 geboorten. Het percentage kinderen met gezond gewicht in Gouda is in 2021 hoger (76%) dan in 2020 het geval was (71%). Daar staat logischerwijs tegenover dat het percentage kinderen met overgewicht in 2021 lager is (14,3% in 2021, 17,8% in 2020). De cijfers voor 2020 zijn echter minder betrouwbaar, omdat tijdens de eerste coronalockdown periode in 2020 de JGZ veel minder kinderen heeft kunnen zien en er dus in 2020 veel minder kinderen gemeten en gewogen zijn. Dit cijfer is niet meer op te leveren. Voorheen werd hiervoor de minimascan van Stimulansz gebruikt. Maar deze tool wordt niet langer onderhouden. In de Jeugdmonitor open data zijn alleen cijfers te vinden tot en met 2020. En ook bij gebruik CBS cijfers kan alleen gebruik worden gemaakt van data die tenminste 2 jaar oud zijn en daarmee is deze vergelijking met het aantal gebruikers in het huidige jaar niet realistisch voor een relatieve benadering. Dit criterium zal worden geschrapt. Voor het aantal kinderen met een kindpakket zie thema 1.1..

Toelichting voortgang (resultaten, evt. afwijkingen, ontwikkelingen)

Kansrijke Start

Het digitaal zorgpad voor zwangeren/aanstaande ouders in een kwetsbare situatie is al tijdens de pilotfase voor Gouda uitgewerkt. Inmiddels is de digitale tool beschikbaar. Hierin is in gestandaardiseerde stroomschema's voor verschillende onderwerpen /risico's het zorgpad naar ondersteuning weergegeven (voor de gemeente waarin de zwangere woont). Onder elk stroomschema staat een beschrijving van de specifieke ondersteuning die beschikbaar is in onze gemeente. Vanwege een aanpassing van de Wet Publieke Gezondheid (Wpg) met het ‘Prenataal huisbezoek door de JGZ’ (PHB) krijgen alle gemeenten de taak om een prenataal huisbezoek door de JGZ aan te bieden aan zwangeren en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie. Deze wet is inwerking getreden op 1 juli 2022. Na een jaar zal het PHB worden geëvalueerd.

Integrale aanpak Gezonde Wijk

Preventieakkoord

Preventieve ondersteuning jeugd

Jongerenwerk

Nationaal programma onderwijs

Er is een brede bijeenkomst Kansrijke Start met diverse partners uit de stad georganiseerd. Dit met als doel om te informatie te delen en ontmoeting/kennismaking, zodat samenwerking vanzelfsprekender wordt. Het verminderen van gezondheidsachterstanden van inwoners met een lage sociaaleconomische status is complex en kent vaak achterliggende oorzaken. Dit onderwerp is inhoudelijk in de eerste helft van 2022 niet opgepakt door gebrek aan ambtelijke capaciteit bij de relevante afdelingen. Wel is bij het maken van een nieuw bestuursakkoord voor dit thema aandacht gevraagd. De integrale buurt- en wijkaanpak heeft een plek gekregen in het bestuursakkoord. In de tweede helft van 2022 zal hiervoor een kwartiermaker aangesteld worden. Er is in 2021 een goede start gemaakt met de acties uit het Preventieakkoord. In 2022 is dit voortgezet. Het budget is wederom toegekend en hierdoor hebben we al veel bereikt, zoals de MQ Scan (motorische vaardigheden) op basisscholen, uitbreiding van het sporten speelcafé met een extra beweegactiviteit, project citytrainers (waarbij jongeren getraind worden om activiteiten en evenementen te organiseren) en het opknappen van tuinen van ouderen met een krap budget die dit zelf niet meer kunnen. Daarnaast is er gestart met de verkenning om sport en preventie nog meer met elkaar te verbinden. Er is een bijeenkomst georganiseerd voor alle betrokken partners.

Dit heeft input gegeven voor het vervolg. In 2022 wordt gewerkt aan het doorontwikkelen van de ondersteuningsstructuur voor de jeugd in de wijk en op school gericht op een effectieve samenwerking tussen jeugdpartners in de stad zoals Gro-up Buurtwerk, de Brede School, het sociaal team en de Jeugdgezondheidszorg. Samen met partners versterkt Gouda goedwerkende bestaande netwerken en richt zo nodig nieuwe netwerken in, gericht op concreet resultaat, meebewegend met wat nodig is. Gouda maakt hierbij de verbinding met andere gerelateerde (soms regionale) programma's zoals Kansrijke Start, Nationaal programma Onderwijs, toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming en de aansluiting tussen passend onderwijs en jeugd. Met het jongerenwerk in Gouda wordt beoogd kwetsbare jongeren die opvallen door overlast gevend en risicovol gedrag op positieve wijze mee te laten doen in de samenleving door hen aan te spreken op kwaliteiten, talenten en verantwoordelijkheden, door grenzen te stellen en perspectief te bieden. De inzet van gro-up Buurtwerk heeft in de eerste helft van 2022 geleid tot diverse cocreatie-projecten met groepen jongeren in de wijken. Voorbeelden hiervan zijn een buurtbingo, een kleding inzamelingsactie, de Iftar die de jongeren hebben georganiseerd voor de wijk tijdens de Ramadanmaand, een voetbaltoernooi en een BBQ bij de Reeuwijkse plassen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gouda&id=286bb53c-0bfb-4330-bde7-a8d8496b4d24