Raadsvoorstel Begroting 2023-2026.docx

Raadsvoorstel afdeling Financiën

steller

gouda

D. Doelman

18 oktober 2022

dossiernummer

telefoon

6492

0182-588469

onderwerp

Programmabegroting 2023 - 2026

Gevraagd besluit Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad van de gemeente Gouda voor te besluiten tot: 1. Het vaststellen van de programmabegroting 2023; 2. Het kennis nemen van het meerjarenperspectief 2024 – 2026; 3. Het instellen van een nieuwe reserve Klimaatfonds per 2023; 4. Het verwerken van de effecten van de septembercirculaire (als begrotingswijziging) in de programmabegroting 2023-2026.

Toelichting 1

Nadere uitleg op gevraagd besluit Als onderdeel van de PenC-cyclus wordt de Programmabegroting 2023 inclusief meerjarenperspectief 2024 -2026 voorgelegd. In de Programmabegroting 2023 zijn de financiële consequenties van de Kaderbrief 2023-2026, meicirculaire 2022 en raadsbesluiten tot 4 juli 2022 uitgewerkt. Om de ambitie te realiseren om in 2040 een CO2-vrije stad te zijn, wordt een revolverend duurzaamheidsfonds / klimaatfonds opgericht. Als aanvulling op Rijks- en provinciale ondersteuningsmiddelen (subsidies en fondsen) ondersteunt een lokaal duurzaamheidsfonds / klimaatfonds bij het waarmaken van deze ambitie. Voorgesteld wordt de effecten van de septembercirculaire (als begrotingswijziging) te verwerken zoals beschreven in de bijgevoegde memo ‘Effecten septembercirculaire Gemeentefonds 2022 voor Gouda’.

2 2.1

Argumenten Argumenten financieel •

Het hebben van voldoende reserves is essentieel voor een gezonde financiële positie. Voldoende reserves uiten zich in een gezonde weerstandsratio (tussen de 1 en 1,4). De weerstandsratio in de ontwerp (meerjaren)begroting is >2, wat als ruim voldoende/ uitstekend wordt beoordeeld.

•

Ook belangrijk voor een gezonde financiële positie is een stabiele schuldpositie. De netto schuldquote van de gemeente Gouda zal eind 2023 ongeveer 84% zijn en de jaren daarna oplopen naar ongeveer 100% eind 2026. De waarden liggen ruim onder de signaalwaarde van de VNG van 130%.

•

Een sluitende meerjarige programmabegroting is nodig voor een gezonde financiële positie en om niet onder provinciaal preventief toezicht te komen staan. De begroting voor 20232026 is voor alle jaren sluitend.

•

De volgende verbeteringen zijn doorgevoerd in de begroting t.o.v. voorgaande begroting(en): o De beleidsbegroting is meer op hoofdlijnen uitgewerkt, in lijn met het bestuursakkoord; o Er is een inleiding toegevoegd die fungeert als managementsamenvatting, zowel beleidsmatig als financieel, die de hoofdlijnen aangeeft van de begroting 2023-2026; o De financiële begroting is vereenvoudigd, wat de leesbaarheid en transparantie ten goede komt; o Het overzicht van reserves en voorzieningen is gebundeld in de financiële begroting en niet meer dubbel als bijlage opgenomen; o Verder zijn er zaken verbeterd die de leesbaarheid ten goede komen, bijvoorbeeld een voetnoot bij de tabellen om de interpretatie te vergemakkelijken; o De omvang van de begroting is met +/- 21 pagina's gereduceerd; o De financiële ontwikkelingen/ begrotingsmutaties zijn gebundeld in drie categorieën: 1) autonome en administratieve ontwikkelingen, 2) mutaties Bestuursakkoord en 3) nieuwe ontwikkelingen/ beleid. Door deze bundeling worden de financiële mutaties leesbaarder en makkelijker te volgen qua systematiek. o De begroting is aangeboden met een oplegnotitie in plaats van een raadsvoorstel. Nu volgt het integrale raadsvoorstel inclusief de uitwerking van de septembercirculaire 2022.

Met de auditcommissie is besproken om na de raadsbehandeling de PenC documenten te evalueren. Bovenstaande wijzigingen zullen hierin aan bod komen. •

De verwerking van de septembercirculaire in de ontwerp begroting 2023 - 2026 draagt bij aan de verbetering van de financiële functie met doelen als een effectievere budgetbeheersing en beter en tijdig inzicht in de financiële positie. a. Fouten en onzekerheden in de uitkomsten van de septembercirculaire 2022 De rekenmodellen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld bevatten fouten bij de maatstaf WOZ-waarden woningen die pas bij de decembercirculaire worden hersteld. Dat zorgt voor enige onzekerheid ten aanzien van de uitkomsten. Daarom wordt voorgesteld om een stelpost in te stellen als buffer voor de toekomstige correctie. b. Ontwikkeling inflatie De sterke inflatie van de laatste maanden werkt door in de uitkering van het gemeentefonds. Gouda krijgt opnieuw extra middelen in de septembercirculaire. Bedacht moet worden hoe dit over de organisatie c.q. programma’s kan worden verdeeld. Daar is tijd voor nodig. In het recente verleden kon worden volstaan met het toekennen van loon- en prijscompensatie op basis van de meicirculaire. De situatie is nu (echt) anders. Daarom wordt voorgesteld ook hiervoor de nieuwe stelpost te gebruiken en na te denken over de verdere uitwerking.

2.2

3 3.1

Argumenten juridisch De begroting moet volgens de wet voor 15 november a.s. door de raad zijn vastgesteld en toegezonden worden aan de provinciale toezichthouder.

Kanttekeningen Inkomsten Jeugd (als onderdeel van de algemene uitkering) Met betrekking tot de inkomsten Jeugd (als onderdeel van de algemene uitkering) is er behoedzaam geraamd. In 2023 zijn de inkomsten Jeugd verwerkt (totaal € 5,5 miljoen) als onderdeel van de meicirculaire gemeentefonds 2022.

pagina 2

Het Rijk en de VNG werken op dit moment aan de Hervormingagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond. Vooruitlopend hierop zijn voor de jaren 2022 en 2023 reeds aanvullende, incidentele middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. Daarnaast heeft het kabinet besloten tot het realiseren van de aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt. Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het Rijk en de VNG hebben het volgende afgesproken: 1. Gemeenten mogen in de jaarschijven 2024 tot en met 2026 de middelen die op de aanvullende post zijn gereserveerd meenemen in hun meerjarenraming; 2. Daarnaast mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing als gevolg van maatregelen die het Rijk zal uitwerken. In de voorliggende ontwerp begroting 2023 zijn de inkomsten Jeugd – in verband met alle onzekerheden – niet verwerkt in het meerjarenperspectief 2024 – 2026. Daarnaast biedt Gouda al een sluitend meerjarenperspectief zonder structurele verwerking van de inkomsten Jeugd.

4

Juridische en financiële gevolgen Het financiële perspectief ziet er als volgt uit: Bedragen x €1.000

2023

2024

2025

2026

A. Startbegroting

-23.165

-26.659

-31.731

-16.827

-981

-1.693

-1.958

-2.287

C. Bestuursakkoord

17.022

18.703

19.976

16.661

D. Nieuwe ontwikkelingen / beleid

4.512

3.871

2.276

1.639

E. Geactualiseerd perspectief

-2.613

-5.778

-11.437

-814

-2.751

-3.258

-3.414

-8.040

195

204

53

52

2.556

3.054

3.361

3.682

Subtotaal / netto-resultaat septembercirculaire 2022

0

0

0

-4.306

Geactualiseerd financieel perspectief 2023-2026

-2.613

-5.778

-11.437

-5.120

B. Autonome en administratieve ontwikkeling

Septembercirculaire 2022: Ontwikkeling algemene uitkering waarvan: - Taakmutaties - Stelpost WOZ-waarden / inflatie 2023 en verder

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

Meer informatie over het financieel kader vindt u in de financiële samenvatting van de programmabegroting 2023-2026 en in de bijgevoegde memo ‘Effecten septembercirculaire Gemeentefonds 2022 voor Gouda’.

5

Communicatie / interactiviteit De begroting 2023 kan worden geraadpleegd op de website www.gouda.nl/begroting2023. Na de vaststelling door de raad zal de programmabegroting 2023-2026 naar de provinciale toezichthouder worden gezonden.

pagina 3