PvE-bijlage-13.4-LIOR.pdf

KWALITEITSPLAN OPENBARE RUIMTE

Deel B: Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR)

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

1

Inhoud 1.

2.

3.

4.

5.

6.

Inleiding LIOR .............................................................................................................................................6 1.1.

Indeling Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR) .................................................................................6

1.2.

Historie KOR .........................................................................................................................................6

1.3.

Terugname beheertaken en kwaliteitsverhoging groen .......................................................................7

1.4.

Reikwijdte en status van het KOR ........................................................................................................7

Leidraad inrichting openbare ruimte ........................................................................................................9 2.1.

Inleiding.................................................................................................................................................9

2.2.

Doel LIOR .............................................................................................................................................9

2.3.

Werken met de LIOR ............................................................................................................................9

2.4.

Aanvullende eisen naast de LIOR ..................................................................................................... 10

Beheeronderdelen ................................................................................................................................... 11 3.1.

Definitie en functie ............................................................................................................................. 11

3.2.

Leeswijzer hoofdstukken beheeronderdelen ..................................................................................... 12

Wegen ....................................................................................................................................................... 13 4.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 13

4.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 13

4.2.1.

Regelgeving en normering ............................................................................................................. 13

4.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 13

4.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 13

4.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 13

4.3.2.

Gebiedsontsluitingsweg agglomeratief .......................................................................................... 15

4.3.3.

Gebiedsontsluitingsweg lokaal ...................................................................................................... 15

4.3.4.

Erftoegangsweg in bedrijventerrein ............................................................................................... 16

4.3.5.

Erftoegangsweg (30 km)................................................................................................................ 17

4.3.6.

Verblijfsgebied (pleinen en voetpaden) ......................................................................................... 18

4.3.7.

Vrijliggend fietspad ........................................................................................................................ 18

Groen ........................................................................................................................................................ 19 5.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 19

5.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 19

5.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 19

5.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 19

5.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 19

5.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 19

5.3.2.

Bomen............................................................................................................................................ 20

5.3.3.

Bosplantsoen ................................................................................................................................. 22

5.3.4.

Sierheesters ................................................................................................................................... 22

5.3.5.

Hagen ............................................................................................................................................ 22

5.3.6.

Vaste planten ................................................................................................................................. 22

5.3.7.

Gras ............................................................................................................................................... 23

Spelen ....................................................................................................................................................... 24 6.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 24

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

2

7.

8.

9.

6.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 24

6.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 24

6.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 24

6.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 24

6.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 24

6.3.2.

Speeltoestellen .............................................................................................................................. 25

6.3.3.

Ballenvangers en hekwerken ......................................................................................................... 25

6.3.4.

Valondergronden ........................................................................................................................... 25

6.3.5.

Speelaanleidingen ......................................................................................................................... 25

Water, oevers en oeverbescherming ..................................................................................................... 26 7.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 26

7.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 26

7.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 26

7.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 26

7.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 26

7.3.1.

Water ............................................................................................................................................. 26

7.3.2.

Oeverbescherming algemeen........................................................................................................ 26

7.3.3.

Oeverbescherming beschoeiing .................................................................................................... 27

7.3.4.

Oeverbescherming natuurlijke oever ............................................................................................. 27

Riolering ................................................................................................................................................... 28 8.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 28

8.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 28

8.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 28

8.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 28

8.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 28

8.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 28

8.3.2.

Rioolgemalen in natte opstelling .................................................................................................... 29

8.3.3.

Drainagestelsel .............................................................................................................................. 29

8.3.4.

Vrijverval hemelwaterstelsel .......................................................................................................... 29

8.3.5.

Vrijverval vuilwaterstelsel ............................................................................................................... 31

Inpassing kabels en leidingen ................................................................................................................ 33 9.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 33

9.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 33

9.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 33

9.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 33

9.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 33

9.3.1.

Kabels en Leidingen (K&L) ............................................................................................................ 33

9.3.2.

Bovengrondse voorzieningen ........................................................................................................ 33

9.3.3.

Zinkers ........................................................................................................................................... 34

10. Straatmeubilair ......................................................................................................................................... 35 10.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 35

10.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 35

10.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 35

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

3

10.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 35

10.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 35

10.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 35

10.3.2.

Palen .............................................................................................................................................. 35

10.3.3.

Schampblokken ............................................................................................................................. 37

10.3.4.

Vangrails ........................................................................................................................................ 37

10.3.5.

Hekken ........................................................................................................................................... 37

10.3.6.

Zitbanken ....................................................................................................................................... 37

10.3.7.

Fietsbeugels en -rekken ................................................................................................................ 38

10.3.8.

Beschermbeugels .......................................................................................................................... 38

10.3.9.

Afvalbakken ................................................................................................................................... 38

10.3.10.

Inzameling huishoudelijk- en zwerfafval .................................................................................... 39

10.3.11.

Verkeerszuilen ........................................................................................................................... 39

10.3.12.

Verkeersborden ......................................................................................................................... 40

10.3.13.

Straatnaamborden ..................................................................................................................... 40

11. Openbare verlichting (OVL) .................................................................................................................... 41 11.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 41

11.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 41

11.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 41

11.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 41

11.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 41

11.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 41

11.3.2.

Masten ........................................................................................................................................... 41

11.3.3.

Armaturen / lampen ....................................................................................................................... 42

12. Kunstwerken ............................................................................................................................................ 43 12.1.

Inleiding.............................................................................................................................................. 43

12.2.

Beleid en bijlagen .............................................................................................................................. 43

12.2.1.

Regelgeving / normering ................................................................................................................ 43

12.2.2.

Standaarddetails en bijlagen ......................................................................................................... 43

12.3.

Voorwaarden ..................................................................................................................................... 43

12.3.1.

Algemeen ....................................................................................................................................... 43

12.3.2.

Tunnels .......................................................................................................................................... 43

12.3.3.

Bruggen en viaducten .................................................................................................................... 44

12.3.4.

Duikers ........................................................................................................................................... 45

12.3.5.

Aanlegvoorzieningen / vlonders / steigers / remmingwerken / meerpalen .................................... 45

12.3.6.

Kademuren / steenbezetting / damwanden / keermuren / geluidschermen .................................. 45

12.3.7.

Trappen.......................................................................................................................................... 45

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

4

BIJLAGEN: 1IN-10-01: 1IN-10-02: 1IN-10-03: 1IN-10-04: 1IN-10-05:

Kaart binnenstad Kaart plusgebieden stationsgebied en centrum Kaart plusgebieden winkelcentrum en NS-station Goverwelle Kaart plusgebieden winkelcentrum Bloemendaal Kaart plusgebieden Haven

2LE-10-01:

Gebiedskenmerkenkaart

3BE-10-01:

Overzicht standaarddetails

4WE-10-01: 4WE-10-02:

Indeling wegtype Programma van Eisen Ontwerp en aanleg verkeersregelinstallaties gemeente Gouda

5GR-10-01: 5GR-10-02: 5GR-10-05: 5GR-10-06:

Gras- en kruidenmengsels Streefbeeldencatalogus Handleiding gebruik Boommonitor Voorkeurslijst boomsoorten hoofdgroenstructuur in zettingsgevoelig gebied

7WA-10-01: 7WA-10-02:

Beslisboom oeverbescherming Keuzetabel beschoeiing

8RI-10-01:

Programma van eisen rioolgemalen en drukriolering

10SM-10-01: Uitgangspunten voor inzamelplan afval 10SM-10-02: Criteria voor plaatsing afvalcontainers 10SM-10-03: Programma van Eisen ondergrondse afvalcontainers 11OV-10-01: Standaardlijst Openbare verlichting 11OV-10-02: Foto’s standaardlijst Openbare verlichting 12KW-10-01: Programma van Eisen parkbrug 12KW-10-02: Sfeerbeelden parkbruggen

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

5

1.

Inleiding LIOR

1.1.

Indeling Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR) Het doel van het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR) is de kwaliteit van de openbare ruimte vast te leggen en deze meetbaar te maken. Met het KOR wordt meer grip gekregen op de gewenste kwaliteit van het beheer (inrichting en onderhoud) van de openbare ruimte en wordt de gewenste kwaliteit beter geborgd. Beheer en (her)inrichting van de openbare ruimte is gericht op het in standhouden van de functie en de kwaliteit van de openbare ruimte. Het KOR bestaat uit drie delen: deel A Stedelijk Kwaliteitskader deel B Leidraad Inrichting Openbare Ruimte deel C Beheerkwaliteitsplan Deel A Stedelijk Kwaliteitskader In het Stedelijke Kwaliteitskader worden op hoofdlijnen de beleidskaders aangegeven. Binnen deze kaders dient de inrichting van de openbare ruimte te worden bepaald (deel B) en de beeldkwaliteit te worden bewaakt (deel C). Deel B Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) Het voorliggende deel geeft de keuzes en beschrijvingen weer voor de (her)inrichting van de openbare ruimte en (nieuwe) ontwikkelingsprojecten. Hoe breed moet het trottoir zijn en welke materialen gebruiken we daarvoor? De voorwaarden zijn gebaseerd op gangbare praktijk en vastgesteld beleid en zijn met name vanuit beheerbaarheid ingegeven. Deel C Beheerkwaliteitplan In deel C van het KOR wordt de beheerkwaliteit en het werken met de beeldsystematiek toegelicht.

1.2.

Historie KOR In november 2005 heeft de gemeenteraad van Gouda het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR) vastgesteld. Het KOR geeft de kaders en richtlijnen voor beleid en uitvoering in de openbare ruimte van Gouda, voor zowel beheer en onderhoud als nieuwbouw. Het KOR was tevens de beschrijving van de ambitie voor verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte in de periode 2005-2009. Het kwaliteitsdoel voor 2010 was het bereiken van beeldkwaliteit B in de stad en Amin in het kernwinkelgebied (dit is het huidige plusgebied “stationsgebied en centrum”). In de voorjaarsnota 2009-2012 is deze ambitie bijgesteld. Het bijgestelde doel was om te blijven voldoen aan de beeldkwaliteit Bmin in de stad en de beeldkwaliteit B in alle plusgebieden te bereiken. Bij het vaststellen van het KOR heeft de raad ingestemd met het voorstel om jaarlijks over de resultaten van beeldkwaliteit te rapporteren. Van de schouw in 2007 en in 2008 is een Voortgangsrapportage Kwaliteit Openbare Ruimte opgesteld. De belangrijkste grafieken uit deze rapportage zijn tevens in de jaarstukken van de genoemde jaren opgenomen. Voor 2009 heeft het Gouds bestuur besloten om geen aparte voortgangsrapportage meer te maken en sindsdien wordt alleen via de jaarstukken over de kwaliteit van de openbare ruimte gerapporteerd. Bezuiniging 2012 Per 1 januari 2012 is er € 750.000,- bezuinigd op het dagelijks onderhoud.

Bij deze bezuiniging is besloten dat de beeldkwaliteit voor geheel Gouda niveau B (crow) wordt. Dit met uitzondering van de elementenverharding, die voor de gehele stad wordt teruggebracht naar kwaliteitsniveau C (crow). Op de elementenverharding in het plusgebied wordt niet bezuinigd, deze blijft op het (nieuw afgesproken) niveau B (crow). Voor zwerfvuil wordt de beeldkwaliteit in het plusgebied niveau A (crow). Het plusgebied betreft het (kern)winkelgebied, NS-stations en toeristische locaties. Dit betreft dus een groter gebied dan er in de KOR uit 2005 als kernwinkelgebied is gedefinieerd. Voor tekening plusgebieden zie bijlagen 1IN-10-02 tot en met 1IN-10-05.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

6

Bezuiniging 2015 Per 1 januari 2015 is er opnieuw bezuinigd op het dagelijks onderhoud. De bezuiniging van € 500.000,- is grotendeels ingevuld door het verlagen van het onderhoudsniveau van openbaar groen op de onderdelen heesters en (blok)hagen naar het kwaliteitsniveau C (crow).

1.3.

Terugname beheertaken en kwaliteitsverhoging groen In 2006 is het beheer van de openbare ruimte voor een periode van 10 jaar uitbesteed aan Cyclus. In 2009 is deze Dienstverleningsovereenkomst (DVO) aangepast, waarbij de termijn weer met 10 jaar verlengd werd. In 2015 is besloten het contract in 2019 niet te verlengen. Hierbij is ervoor gekozen om het contract in 3 tranches af te bouwen. Per 1-1-2017 zijn de eerste onderdelen teruggenomen, namelijk Bomen, Warm asfalt, Havendienst en Onderhoud sportvelden. Per 1-1-2018 zijn Groen en water, Ecologie / Natuureducatie, Verkeersregelinstallaties (VRI) en Spelen teruggenomen. Per 1-1-2019 komen de resterende beheeronderdelen terug. Dit betreft met name Kunstwerken, Riolering, Verharding en Meubilair, Evenementen en Verkeer en Veiligheid. Bij de terugname van Groen is besloten om de bezuiniging van 2015 op groen terug te draaien en weer de oorspronkelijke beeldkwaliteit niveau B te hanteren. De achterstand die is ontstaan door het lagere onderhoudsniveau in de periode 2015 t/m 2017 zal gefaseerd worden weggewerkt. Per 1-1-2018 zijn de kwaliteitsafspraken als volgt: Stad

Plusgebied *) beeldkwaliteit A beeldkwaliteit B beeldkwaliteit C

elementenverharding zwerfvuil overig *) Plusgebied =(Kern)wink elgebied, NS-stations en toeristische locaties

Bij het invoeren van de CROW systematiek in 2012 is de minimale kwaliteitseis vastgelegd:  de som van het aantal A+, A en B scores moet minimaal 85% bedragen;  het aantal D-scores mag niet hoger zijn dan 2%.

1.4.

Reikwijdte en status van het KOR Het KOR betreft alleen de openbare ruimte die wordt beheerd door de gemeente Gouda. Buiten de gemeentegrens, ten oosten van Gouda, ligt het groengebied Het Groene Lot (Steinse groen) dat echter wel in beheer is bij de gemeente Gouda. De kwaliteitsdoelstellingen uit het KOR zijn daarom ook van toepassing op dat groengebied. De Goudse Hout wordt echter niet beheerd door de gemeente Gouda en blijft buiten beschouwing in het KOR. Hetzelfde geldt voor de sportvelden. Deze zijn in beheer en vallen onder het budget van Sport.Gouda. Tot slot blijft ook het NS-Spoortraject buiten beschouwing: het is geen eigendom van gemeente en niet openbaar toegankelijk.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

7

Binnen het KOR wordt gesproken over de binnenstad, de plusgebieden en de (rest van de) stad.  de binnenstad betreft alles binnen de singels (bijlage 1IN-10-01);  de plusgebieden: o het stationsgebied en centrum, dit is het winkel- en uitgaansgedeelte van de binnenstad (bijlage 1IN-10-02); o winkelcentrum en NS-station Goverwelle (bijlage 1IN-10-03); o winkelcentrum Bloemendaal (bijlage 1IN-10-04); o Haven (bijlage 1IN-10-05);  de rest van de stad: alles behalve de hierboven genoemde gebieden. Het KOR is geen statisch document, maar zal worden aangepast bij relevante beleidswijzigingen of aanpassingen in de gemeentebegroting.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

8

2.

Leidraad inrichting openbare ruimte

2.1.

Inleiding Initiatieven voor (her)inrichting van de openbare ruimte zijn afkomstig van meerdere partijen. De afdeling Beheer Openbare Ruimte van de gemeente Gouda is echter steeds verantwoordelijk voor de beheerfase, de besteding van het beheerbudget en de instandhouding van de kwaliteit van de openbare ruimte van Gouda. Vanuit die verantwoordelijkheid worden vanuit de afdeling vooraf voorwaarden meegegeven voor inrichtingsplannen en ontwerpen. De voorwaarden zijn vooral gericht op de technische en financiële beheerbaarheid van de openbare ruimte en zijn beschreven in deze LIOR. De inrichtingsplannen en ontwerpen worden hieraan getoetst. Andere relevante criteria waaraan een plan wordt getoetst zijn bijvoorbeeld welstandscriteria en stedenbouwkundige uitgangspunten. Deze criteria zijn dus niet beschreven in de LIOR.

2.2.

Doel LIOR De LIOR dient een tweeledig doel:  de initiatiefnemer en ontwerper duidelijkheid verschaffen over de voorwaarden die moeten worden opgenomen in het programma van eisen / de opdracht van het project;  de beheerder toetsingscriteria aanreiken die hij kan gebruiken bij de beoordeling van plannen. De LIOR is in eerste instantie gericht op de functie van de openbare ruimte. Elke functie heeft vanuit behoud van de functionaliteit een passende en beheerbare inrichting nodig. Aan de LIOR liggen daarom de volgende aspecten ten grondslag: Functionaliteit: Voor alle onderdelen van de openbare ruimte geldt dat deze zodanig moeten zijn ingericht dat ze kunnen functioneren waarvoor deze zijn bedoeld. Speelvoorzieningen moeten ingericht zijn voor de doelgroep in de wijk; een wegtype moet zijn gedimensioneerd voor de verkeersbelasting; Beheerbaarheid: Bij nieuwe aanleg en herinrichting moet maximale aandacht besteed worden aan de gevolgen van de inrichting voor toekomstig onderhoud. Technische problemen in de toekomst moeten voorkomen worden, evenals (extra) financiële lasten voor beheer. Duurzaamheid: Hierbij zijn met name het (her)gebruik van grondstoffen, de milieubelasting, klimaatadaptatie en het effect op de ecologische waarde van belang. Beeldkwaliteit: De LIOR is erop gericht om versnippering van de openbare ruimte te voorkomen.

Door duidelijke een eenduidige keuzes wordt een rustiger beeld geschapen. (Verkeers)veiligheid: De openbare ruimte moet zodanig zijn ingericht dat hier veilig gebruik van gemaakt kan worden. Dat betekent dat de wegen duurzaam veilig zijn ingericht, dat straatmeubilair technisch veilig is en dat er geen sociaal onveilig plekken zijn (openbare verlichting, groeninrichting). Uiteraard spelen ook de financiën een rol bij de inrichting van de openbare ruimte. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de initiële kosten voor de aanleg van de openbare ruimte maar ook naar de beheer- en onderhoudskosten na aanleg. Hierbij tellen duurzaamheid en levensduur ook mee. De voorkeur gaat daarom uit naar toepassing van inrichtingselementen met de laagste Total Cost of Ownership (TCO).

2.3.

Werken met de LIOR De voorwaarden van de LIOR betreffen uitsluitend inrichtingseisen. Uitvoeringseisen zijn niet beschreven in de LIOR. Deze eisen zijn opgenomen in het Goudse Moederbestek en bijbehorende standaarduitvoeringsdetails. De gemeente Gouda stelt het Moederbestek, en alle documenten die daarbij horen, beschikbaar aan partijen die, op eigen initiatief of in opdracht van de gemeente Gouda, inrichtingsplannen in de openbare ruimte uitwerken tot uitvoeringscontracten. De voorwaarden uit de LIOR gelden als randvoorwaarde bij elk project. Dit gebeurt door de relevante voorwaarden in te brengen in een planontwikkelingsfase of door deze voorwaarden op te nemen in de opdrachtformulering. Bij grotere projecten is koppeling van de totale LIOR aan een ontwikkelingsovereenkomst een mogelijkheid. Dit geldt zowel voor de projecten waar de gemeente opdrachtgever voor is, als de projecten die door derden worden ontwikkeld of geïnitieerd. Voor projecten in de Klassieke wijken (zie bijlage 2LE-10-01 Gebiedskenmerkenkaart) dient beoordeeld te worden of en op welke punten van de LIOR afgeweken moet worden ten behoeve van het in stand houden c.q. versterken van de gebiedskenmerken.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

9

De LIOR is als zodanig bindend. Nieuwe plannen worden getoetst aan de voorwaarden uit de LIOR. De voorwaarden uit de LIOR zijn echter geen keurslijf waarvan onder geen beding kan worden afgeweken. Afwijken van de leidraad kan in sommige gevallen noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld om innovatieve ontwikkelingen ten aanzien van duurzaamheid in een Goudse situatie te kunnen uitproberen. De initiatiefnemer, de beleidsverantwoordelijke en de beheerder moeten dan overeenstemming bereiken over de wijze waarop de afwijking ingevuld wordt daarbij rekening houdend met de aspecten zoals vermeld in § 2.2: functionaliteit, beheerbaarheid, duurzaamheid, beeldkwaliteit en de financiële consequenties (op basis van TCO-berekening). Aangezien er altijd sprake is van nieuwe ontwikkelingen ten aanzien van onder andere materiaalkeuze en ontwerpmogelijkheden is de LIOR aan verandering onderhevig. De gemeente Gouda volgt de ontwikkelingen en wijzigt de LIOR indien wenselijk / noodzakelijk. Bij elke voorgestelde aanpassing weegt de werkgroep LIOR de verschillende aspecten (zie paragraaf 2.2) tegen elkaar af. Per situatie wordt in overleg bepaald welke aspecten er voor een bepaald onderwerp het meest van belang zijn. Op basis van de afweging en het overleg wordt de LIOR eventueel aangepast.

2.4.

Aanvullende eisen naast de LIOR Kennis van de Nederlandse wet- en regelgeving wordt verondersteld aanwezig te zijn. Deze wetgeving wordt niet nader benoemd. De laatste versies van de richtlijnen van CROW, CUR, ASVV en VNG zijn van toepassing. Bij afwijking van de LIOR op deze richtlijnen van derden is hetgeen beschreven in de LIOR van toepassing. De NEN-normen worden niet expliciet genoemd. Deze worden bekend verondersteld. Ook voorwaarden die erg voor de hand liggen en met gezond verstand zijn te bedenken worden niet benoemd. De Goudse situatie ten aanzien van de drooglegging vraagt bijzondere aandacht. De restzetting wordt bepaald door de som van zettingen als gevolg van:  (nieuwe) ophogingen;  eerder uitgevoerde ophogingen;  natuurlijke processen in de ondergrond (autonome bodemdaling, achtergrondzettingen et cetera). Aan de optredende restzetting zijn de volgende eisen verbonden:  in bestaande, te herontwikkelen gebieden mag de restzetting over een periode van 30 jaar nergens groter zijn dan 0,30 m. Omdat de nauwkeurigheid van zettingsberekeningen beperkt is, moet de ontwerper bij het uitvoeren van zettingsberekeningen uitgaan van een ontwerpwaarde voor de restzetting van maximaal 0,20 m in 30 jaar;  voor nieuw te ontwikkelen gebieden geldt een restzettingseis van 0,20 m in 30 jaar en een ontwerpwaarde voor de restzetting van maximaal 0,15 m in 30 jaar.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

10

3.

Beheeronderdelen

3.1.

Definitie en functie Onderdelen Wegen

Groen

Speelvoorzieningen

Water en oevers, inclusief beschoeiing

Definitie Betreft (half)verharding zoals straten, pleinen, parkeervakken, bushaltes en dergelijke. Inclusief verkeersborden en VRI’s. Groen en recreatievoorzieningen, al dan niet onderdeel van de stedelijke groenstructuur of ecologische hoofdstructuur.

Onder speelvoorzieningen vallen onder andere: speeltoestellen met valondergronden, doelen, basketbalpalen, ballenvangers, hekwerken rond speelterreinen, tafeltennistafels, speelaanleidingen zoals hinkeltegels, stapstenen en dergelijke. Water en oevers: oppervlaktewater in de vorm van watergangen (kanaal, singel, haven, gracht, sloot) of waterpartijen (vijver, plassen) en de bijbehorende oevers.

Straatmeubilair

Oeverbescherming: een constructie die een waterkant beschermt tegen afkalven (met uitzondering van kades, damwanden en steenzetting, zie hiervoor hoofdstuk 12 Kunstwerken). Het netwerk van rioolvoorzieningen. In Gouda bestaat het netwerk onder andere uit:  gemalen in een natte opstelling;  gemalen met droge opstelling; drainagestelsel;  vrijverval regenwaterstelsel;  vrijverval vuil waterstelsel. Ordening van ondergrondse kabels en leidingen van de Nutsbedrijven en de daarbij behorende bovengrondse voorzieningen. Objecten die de openbare ruimte aankleden.

Openbare verlichting (OVL)

Verlichting in het openbaar gebied, met uitzondering van objectverlichting, feestverlichting en verlichte reclameobjecten.

Riolering

Kabels en leidingen

Kunstwerken

Onder openbare verlichting wordt verstaan: masten, armaturen, lampen, ondergrondse OVL kabelnet en schakelkasten. Bruggen, tunnels, kades en andere civieltechnische constructies in de openbare ruimte.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

Functie Verplaatsen van A naar B. Verblijven. Verkeersregulering. Recreatie. Aankleding. Afscherming. Verkeersbegeleiding. Leefgebied voor dieren en planten. Bijdrage aan biodiversiteit. Klimaatadaptatie (voorkomen/beperken van wateroverlast/hittestress). Spel en beweging.

Afwatering en waterberging. Vervoer (vaarroutes). Recreatie (overige watergangen). Leefgebied voor dieren en planten. Tegengaan afkalven van de oever.

Tijdelijk bergen en afvoeren (verzamelen en transporteren) van afvalwater afkomstig van woningen, bedrijven en instellingen en regenwater dat valt op straat en bebouwing.

Het aanbrengen van een duidelijke ondergrondse structuur, gerelateerd aan de bovengrondse voorzieningen. Verhogen en ondersteunen van de functionaliteit, veiligheid en netheid van de openbare ruimte. Ondersteunen van de functionaliteit van het openbare gebied. Ondersteunen van verkeersveiligheid en sociale veiligheid.

Verbinden van wegen en watergangen, in stand houden van oevers en beschermen van constructies.

11

3.2.

Leeswijzer hoofdstukken beheeronderdelen Elk hoofdstuk is opgebouwd uit drie onderdelen:  Een inleidend gedeelte waarin de definitie en de functie van het beheeronderdeel worden beschreven.  Een algemeen gedeelte waarin de relevante regelgeving en normering worden benoemd. Tevens worden hier de bijbehorende standaarddetails (zie voor overzicht bijlage 3BE-10-01) en bijlagen weergegeven.  Vervolgens worden er voorwaarden benoemd, die gelden voor het beheeronderdeel in zijn algemeenheid en per element. Deze voorwaarden zijn ingedeeld in vier categorieën: beheer; veiligheid; beeld / vormgeving en duurzaamheid.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

12

4.

Wegen

4.1.

Inleiding

Definitie:

Functie:

Betreft (half)verharding zoals straten, pleinen, parkeervakken, bushaltes en dergelijke. Inclusief verkeersborden en VRI’s. Openbare verlichting is in hoofdstuk 11 beschreven en de kunstwerken in hoofdstuk 12. Verplaatsen van A naar B. Verblijven. Verkeersregulering.

4.2.

Beleid en bijlagen

4.2.1.

Regelgeving en normering

Nota / document   

4.2.2.

Betreft:

Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026. Nota Grote Voertuigen, 1 juli 2009. ASVV 2012.



Gouds beleid.

Standaarddetails en bijlagen

Standaarddetails: 4WE-01: Parkeren 4WE-01-01 Langsparkeervak met kolken langs de rijbaan. 4WE-01-02 Haakse parkeervakken inclusief algemene gehandicaptenparkeerplaats. 4WE-01-03 Haakse parkeervakken. 4WE-01-04 Alternatief: Smalle erftoegangswegen in bestaande situaties. 4WE-02: Drempels / punaises 4WE-02-01 Drempel 30 km/uur, hoogte 120 mm in elementenverharding, niet in busroutes. 4WE-02-02 Drempel 30 km/uur, hoogte 80 mm in elementenverharding, sinusvormig. 4WE-02-03 Drempel 50 km/uur, hoogte 80 mm in gebonden verharding, sinusvormig. 4WE-02-04 Punaises in elementenverharding in 30 km/uur wegen. 4WE-02-05 Punaises in gebonden verharding in 30 km/uur wegen. 4WE-03: Inritconstructies 4WE-03-01 Gehandicapten op- en afrit. 4WE-03-02 In- en uitritconstructie erftoegangsweg met gebiedsontsluitingsweg lokaal. 4WE-04: Bushaltes 4WE-04-01 Toegankelijk maken bushaltes principe detail en doorsnede. Bijlagen: 4WE-10-01 Indeling wegtype. 4WE-10-02 Programma van Eisen Ontwerp en aanleg verkeersregelinstallaties gemeente Gouda.

4.3.

Voorwaarden

4.3.1.

Algemeen

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken onderhoudskosten.

   

  

De scheiding tussen openbaar en particulier is helder.



Wegen zodanig inrichten dat efficiënt onderhoud en beheer mogelijk is. In verband met zettingsverschillen zo min mogelijk de verharding direct aan de gevels aanleggen. Pas onkruidwerende verharding en vormgeving toe. Middengeleiders en de koppen van middeneilanden ter plaatse van voetgangers- en/of fietsoversteken in wegen verharden met grijze betonstraatstenen keiformaat in halfsteensverband met een voegvulling van (onkruidwerend) polymeerzand. De verharding moet machinaal gereinigd en onkruidvrij gemaakt kunnen worden. Parkeerstroken langs beplanting voorzien van uitstapstrook van een nokkentegel breed (0,30 m), bij gras geen uitstapstrook aanbrengen. Bij de aansluiting van verharding of groen tegen funderingen, passende maatregelen treffen ter voorkoming van instromen van zand of grond in de kruipruimte of holle ruimtes onder de fundering, zo nodig in overleg met en met toestemming van de eigenaar van die fundering. Op de scheiding van openbaar en particulier terrein een opsluitband 100 x 200 mm aanbrengen.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

13

Voorkomen schade aan trottoir.



Langs betonbanden tussen trottoir en langsparkeervakken een lintlaag van betontegels 300 x 300 x 80 mm aanbrengen aan de zijde van het trottoir.

 

Aantal aansluitingen op gebiedsontsluitingsweg beperken. Zorgen dat openbaar vervoersvoorzieningen het overige verkeer zo min mogelijk hinderen. Alleen scheiding van het openbaar vervoer bij halteplaatsen en eventuele kruisingen. Daar waar fietsers voorrang hebben de fietsoversteken in rood asfalt uitvoeren. Vormgeving moet goed en veilig gebruik afdwingen, conform Programma Duurzaam Veilig. Op kruisingen punaises toepassen. Indien de kruising in een busroute ligt, dan een plateau toepassen. Drempels toepassen als snelheidsremmers in straten. Drempel ter hoogte van langsparkeervakken op de rijweg beëindigen. Elke wijk, wijkdeel, buurt of bouwcluster dient tenminste twee onafhankelijke toegangen te hebben. De afstand tussen een brandweervoertuig en de ingang van een gebouw mag bij eengezinswoningen niet groter zijn dan 30 m en bij overige bouwwerken maximaal 10 m. Een brandweervoertuig moet een openbare brandkraan binnen 40 m kunnen bereiken. Brandkranen moeten altijd direct toegankelijk zijn, dus bijvoorbeeld niet situeren in een parkeervak. Doodlopende straten niet langer dan 30 m, tenzij voorzien van een keerlus geschikt voor voertuigen met een draaicirkel van 19 m en geschikt voor het passeren van twee brandweervoertuigen onderling. Ontwerp van de wegen voorleggen aan de hulpdiensten.

Veiligheid Bevorderen doorstroom en veiligheid.

     Bereikbaarheid voor hulpdiensten garanderen.

     

Beeld / vormgeving 

Rustig straatbeeld.

Afstemmen onderlinge maatverhouding toe te passen materialen.

Bevorderen functionaliteit. Bevorderen toegankelijkheid voor visueel gehandicapten.

Bevorderen eenduidigheid materialisatie gehandicaptenparkeerplaatsen.

 

       

Zoveel mogelijk eenheid in materiaal: Bij toepassing van elementenverharding: in de binnenstad gebakken materiaal, daarbuiten kleurecht beton: o Rijwegen bij elementenverharding uitvoeren in betonstraatstenen keiformaat, heidepaars. o Trottoirs in betontegels, 300 x 300 mm, grijs. o Parkeervakken in betonstraatstenen keiformaat antraciet met witte markering. Terughoudend zijn met het aantal obstakels. Bij toepassing van molgoten met straatkolken: o De molgoot aan weerszijden voorzien van een niet-onderbroken streklaag van betonstraatstenen of straatbakstenen. o De breedte van de straatkolk tussen de twee niet-onderbroken streklagen moet gelijk zijn aan minimaal 3 maal en maximaal 5 maal de hele werkende breedte (= steenbreedte + voegbreedte) van de stenen in de tussenliggende streklagen van de molgoot. Het gebruik van in langsrichting pasgemaakte stenen langs de straatkolk is niet toegestaan. o De holling in het rooster van de straatkolk is gelijk aan de ingestrate holling op het diepste punt van de molgoot. Afschot minimaal 20 mm per m. Alleen inritblokken gebruiken met een diepte van 800 mm. Hanteer de richtlijnen uit CROW-publicatie 337 “Richtlijn toegankelijkheid. Streef naar het gebruik van natuurlijke gidslijnen. Bij gebakken materialen grijze ribbeltegels toepassen.

Gehandicaptenparkeerplaatsen altijd aanduiden met verkeersbord E6 Bij tijdelijke gehandicaptenparkeerplaatsen het verkeersbord voorzien van een onderbord met kenteken of verzekeringsplaatje. Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen: o in elementenverharding voorzien van wit kader (niet-onderbroken lijn van betonstraatstenen) en wit kruis (onderbroken lijn van betonstraatstenen meegestraat in verband);

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

14



4.3.2.

o in asfaltverharding voorzien van wit kader (niet-onderbroken lijn van thermoplast) en wit kruis (niet-onderbroken lijn van thermoplast). Gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken: o in elementenverharding voorzien van wit kader (niet-onderbroken lijn van betonstraatstenen) zonder kruis; o in asfaltverharding voorzien van wit kader (niet-onderbroken lijn van thermoplast) zonder kruis.

Gebiedsontsluitingsweg agglomeratief

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken onderhoudskosten.

Rijbaan:  Gesloten verharding toepassen.

Veiligheid Bevorderen (verkeers)veiligheid.

Algemeen:  Ontwerpsnelheid 50 km/uur.  Doorstroming van gemotoriseerd verkeer en de veiligheid voor de weggebruikers zijn primair. Parkeren:  Geen gelegenheid bieden tot parkeren of laden / lossen langs de rijbaan. Openbaar vervoer:  Bij bushaltes havens aanleggen.

Beeld / vormgeving Bevorderen functionaliteit.

Rijbaan:  Breedte van de rijstrook: 3,25 m – 3,50 m binnen de markering.  Geef de middenlijn aan met een dubbele doorgetrokken asstreep (0,10 m – 0,18 m – 0,10 m).  Rechtstanden: maximaal 500 m. Middenberm:  Verhoogde middenberm van gras.  Breedte middenberm minimaal 1,20 m. Zijberm:  Van elementenverharding of een verhoogde grasberm.  Verhoogde grasberm zonder obstakels minimaal 1,50 m breed. Fietsstrook:  Vrijliggend fietspad aan weerszijden, geen fietsstrook toepassen (zie verder 4.3.7.). Voetpad / trottoir:  Vrijliggend(e) voetpad(en). Kruisingen, rotondes en oversteekplaatsen:  Kruispunten van gebiedsontsluitingswegen onderling met voorrangsregeling en zo nodig VRI aanleggen.  Afstand tussen kruispunten minimaal 250 m.

Duurzaamheid Vasthouden hemelwater in het gebied.

4.3.3.

Algemeen:  Afwatering via de berm.

Gebiedsontsluitingsweg lokaal

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken onderhoudskosten.

Rijbaan:  Gesloten verharding toepassen.

Veiligheid Bevorderen (verkeers)veiligheid.

Algemeen:  Ontwerpsnelheid 50 km/uur.  Ontwerp gericht op verkeersdoorstroming, ontsluiting van voorzieningen en parkeren. Parkeren:  Geen gelegenheid bieden tot parkeren of laden / lossen langs de rijbaan. Openbaar vervoer:  Bij bushaltes havens aanleggen.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

15

Kruisingen, rotondes, oversteekplaatsen:  Afstand tussen kruispunten minimaal 125 m.

Beeld / vormgeving Bevorderen functionaliteit.

4.3.4.

Rijbaan:  Breedte rijstrook minimaal 2,75 m.  Rechtstanden maximaal 400 m.  Snelheidsremmende drempels toepassen in rijbaan. Middenberm:  Verhoogde grasberm toepassen.  Breedte berm minimaal 1,20 m. Zijberm:  Breedte grasberm minimaal 0,50 m.  Breedte grasberm bij toepassing van lichtmasten minimaal 1,00 m. Fietsstrook:  Breedte: 2,00 m.  Scheiding door verhoogde ligging. Voetpad / trottoir:  Breedte: 1,80 m exclusief banden.  Versmalling tot 1,20 m mag alleen indien versmalling niet langer dan 10 m is. Kruisingen, rotondes, oversteekplaatsen:  Bij aansluitingen van gebiedsontsluitingswegen lokaal met erftoegangswegen uitritconstructies toepassen of voorrangsregeling.  Oversteekplaats uitrusten met tussensteunpunt (eiland van minimaal 2,00 m, voor fietsers minimaal 2,50 m).  Voetgangersoversteekplaats met zebramarkering. Parkeren:  Langsparkeren in havens. Afmetingen havens: lengte tussenvakken 6,00 m tot 7,00 m, lengte kopse vakken minimaal 7,00 m, breedte minimaal 2,30 m.  Laad- en loshaven minimaal 2,50 m breed, duidelijke markering noodzakelijk.

Erftoegangsweg in bedrijventerrein

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken onderhoudskosten.

Rijbaan:  Gesloten verharding toepassen.

Veiligheid Bevorderen (verkeers)veiligheid.

Openbaar vervoer:  Bij bushaltes havens aanleggen.

Beeld / vormgeving Bevorderen functionaliteit.

Rijbaan:  Geen snelheidsremmers toepassen.  Breedte rijbaan minimaal 5,50 m.  Kantopsluiting middels trottoirbanden of trottoirs.  Rechtstanden maximaal 400 m. Middenberm:  Geen middenberm toepassen. Fietsstrook:  Fietsers op de rijbaan, geen suggestiestroken (in verband met schijnveiligheid). Voetpad / trottoir:  Breedte: 1,80 m exclusief banden.  Versmalling tot 1,20 m mag alleen indien versmalling niet langer dan 10 m is. Kruisingen, rotondes, oversteekplaatsen:  In principe gelijkwaardige kruisingen aanleggen.  Bij aansluitingen van erftoegangswegen met gebiedsontsluitingswegen lokaal uitritconstructies toepassen.  Zorgen voor veilige oversteekmogelijkheden voor langzaam verkeer.  Afstand tussen kruispunten minimaal 125 m.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

16

Parkeren:  Parkeerstrook parallel aan de rijbaan, minimaal breedte 2,50 m en/of langsparkeren in haven. Afmetingen havens: lengte tussenvakken 6,00 m tot 7,00 m, lengte kopse vakken minimaal 7,00 m, breedte minimaal 2,50 m.  Laad- en loshaven minimaal 2,50 m breed, duidelijke markering noodzakelijk.

4.3.5.

Erftoegangsweg (30 km)

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken onderhoudskosten.

Parkeren:  Bij haaks parkeren geen biggenruggen toepassen. Op te lossen door toepassing breder trottoir achter haaks parkeren. Parkeren:  Indien afwatering met kolken: afwatering naar de rijweg, kolk in parkeervak op scheiding rijweg – parkeervak.

Bevorderen beheerbaarheid.

Veiligheid Bevorderen (verkeers)veiligheid.

Algemeen:  Straten inrichten als 30-km gebied.  Géén doorgaande auto- of fietsroute, maximale snelheid afdwingen met snelheidsremmers. Rijbaan:  Breedte: o Eenrichtingsverkeer auto + fiets minimaal 3,50 m. o Eenrichtingsverkeer auto, tweerichtingsverkeer fiets minimaal 3,85 m. o Tweerichtingsverkeer minimaal 4,80 m, indien mogelijk 5,80 m breed. o Bij onvoldoende ruimte in bestaand gebied gebruik maken van het alternatief: smalle erftoegangswegen in bestaande situatie (standaarddetail: 4WE-01-04). Fietsstrook:  Geen fietsstroken, fietsers op de rijbaan. Kruisingen, rotondes en oversteekplaatsen:  In principe gelijkwaardige kruisingen.  Afstand tussen kruispunten minimaal 125 m.  Bij aansluiting op gebiedsontsluitingswegen lokaal een uitritconstructie toepassen.  Bij nieuwe ontwerpen kijken of het mogelijk en noodzakelijk is om fietspaden of fietsstroken aan te leggen, geen suggestiestroken (in verband met schijnveiligheid).

Beeld / vormgeving Bevorderen functionaliteit.

Algemeen  Kruising met erftoegangsweg gelijkwaardig uitvoeren.  Kruising met gebiedsontsluitingsweg uitvoeren met uitritconstructie. Indien uitritconstructie niet mogelijk is dan voorrangsregeling toepassen. Rijbaan:  Elementenverharding toepassen.  Afstand van rijloper tot gevels minimaal 1,20 m. Middenberm:  Geen middenberm toepassen. Zijberm:  Breedte verhoogde grasberm zonder obstakels minimaal 1,50 m. Voetpad / trottoir:  Breedte: 1,80 m exclusief banden.  Versmalling tot 1,20 m mag alleen indien versmalling niet langer dan 10 m is. Parkeren:  Betreft zowel langsparkeren op rijbaan, langsparkeren in havens als haaks parkeren. o Breedte langsparkeren minimaal 2,00 m. Afmetingen havens: lengte tussenvakken 5,50 m, lengte kopse vakken minimaal 6,00 m.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

17

o



 

4.3.6.

Breedte parkeervak afhankelijk van breedte rijbaan:

o Lengte haaks parkeren minimaal 5,00 m. Locatie van parkeervoorziening op maximaal 200 m van woning. Locatie van laad- en losmogelijkheid op maximaal 20 m van woning. Parkeerstrook onderbreken bij inritten en zijpaden.

Verblijfsgebied (pleinen en voetpaden)

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken onderhoudskosten.



Verhard oppervlak beperken.

Veiligheid Bevorderen (verkeers)veiligheid.

Algemeen:  Autoverkeer is ondergeschikt aan fietsers en voetgangers. Voetpad / trottoir:  Zorg voor een vrije doorgang van minimaal 1,20 m bij obstakels.

Beeld / vormgeving Bevorderen functionaliteit.

Voetpad / trottoir:  Breedte: 1,80 m exclusief banden.  Versmalling tot 1,20 m mag alleen indien versmalling niet langer dan 10 m is.  Zorg voor vrije doorgang bij terrassen / uitstallingen van minimaal 1,50 m.

Duurzaamheid 

Klimaatadaptatie.

4.3.7.

Verhard oppervlak zo veel mogelijk beperken.

Vrijliggend fietspad

Doel: Beheer

Omschrijving voorwaarden:

Beperken (onderhouds)kosten.

 

Kritisch bekijken of vrijliggend fietspad wel echt noodzakelijk is. Asfaltverharding zwart.



Fietspaden moeten sociaal veilig worden ingepast, grenzend aan een levendige omgeving.



Breedte fietspad: o Eén richting: 2,00 m tot 2,50 m. o Twee richtingen: minimaal 3,50 m. o Plaatselijk 1,50 m (één richting) en 2,50 m (twee richtingen) mogelijk, als intensiteiten het toelaten.

Veiligheid Bevorderen veiligheid gebruikers.

Beeld / vormgeving Bevorderen functionaliteit.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

18

5.

Groen

5.1.

Inleiding

Definitie: Functie:

Groen en recreatievoorzieningen, al dan niet onderdeel van de stedelijke groenstructuur of ecologische hoofdstructuur. Recreatie; aankleding; afscherming; verkeersbegeleiding; leefgebied voor dieren en planten; bijdrage aan biodiversiteit; klimaatadaptatie (voorkomen/beperken wateroverlast/hittestress).

5.2.

Beleid en bijlagen

5.2.1.

Regelgeving / normering

Nota / document: Bomenverordening Gouda 2010. Gouda blijft groen, Groenstructuurplan 2007-2015. Ecologische kaart. Handboek Bomen 2018 (Norminstituut Bomen). Keur Hoogheemraadschap. ASVV 2012.

5.2.2.

Betreft: Gouds groenbeleid. Gouds groenbeleid. Uitwerking Gouds groenbeleid. Inrichtingseisen bomen (vooral hoofdstuk 1, 16 en 17). Bomen langs watergangen. Inrichting openbare ruimte.

Standaarddetails en bijlagen

Standaarddetails: 5GR-01-01 Bijlagen: 5GR-10-01 5GR-10-02 5GR-10-03 5GR-10-05 5GR-10-06

Doorwortelbare ruimte bomen in verharding. Gras- en kruidenmengsels. Streefbeeldencatalogus bosplantsoen en hakhout. Ecologische kaart met toelichting is te vinden via: www.gouda.nl/kaarten “Deze link” themablok “Beheer Openbare Ruimte" Kaartlagen “Beheer Openbare Ruimte” “Ecologische kaart”. Handleiding gebruik Boommonitor. Voorkeurslijst boomsoorten hoofdgroenstructuur in zettingsgevoelig gebied.

5.3.

Voorwaarden

5.3.1.

Algemeen

Doel: Beheer Beperken onderhoudskosten.

Omschrijving voorwaarden:         

Bereikbaar voor onderhoud. Voorkomen van schade.



Veiligheid Bevorderen van de verkeersveiligheid.

 

Bevorderen van de leefbaarheid.

   

Streven naar aaneengesloten groenvakken. Voorkomen van reststroken / snippergroen. Het aantal borden en andere obstakels minimaliseren door te combineren. Gebruik soorten die geschikt zijn voor openbaar groen. Geen eenjarigen, bloembakken of bloemzuilen toepassen. Bollen alleen toepassen in randen van bosplantsoen en in gazon. Toegang groenelementen minimaal 1,80 m breed. Toegang gazon minimaal 2,50 m breed. Parkeerstroken langs beplanting in lengterichting voorzien van uitstapstrook van een nokkentegel breed (0,30 m), bij gras geen uitstapstrook aanbrengen. Op de kopse kant van parkeervakken geen uitstapstrook. Bij haaks parkeren beschadiging van heesters door overstekende auto’s voorkomen door het parkeervak voldoende diep te maken (minimaal 5,00 m) of door aanbrengen van een rij nokkentegels achter de band. Zichtbelemmerende groenvoorzieningen plaatsen op voldoende afstand van kruisingen, bebording, oversteekplaatsen en wegen. Afstand vrije zichtruimte ca. 20 m. Binnen de zichtafstanden laagblijvend groen toepassen. Bomen kunnen wel binnen de zichtafstand worden aangebracht. Terughoudend toepassen van allergieveroorzakende beplanting. Geen planten met zware doornen toepassen langs voet- en fietspaden en rond speelterreinen. Rond speelterreinen geen giftige planten toepassen. Pas beplanting toe waarbij men weinig / geen last heeft van plaagdieren.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

19

Beeld / vormgeving De scheiding tussen openbaar en particulier is helder. Duurzaamheid Vergroten levensduur.



Openbaar groen niet laten aansluiten op particulier groen.

 

Geen ziektegevoelige soorten toepassen. Zorgen dat bomen en beplanting zoveel mogelijk kunnen groeien volgens hun natuurlijke habitus. Sortimentskeuze afstemmen op groeiplaatsfactoren als grondwaterstand, gebruiksintensiteit, wind en strooizout; indien nodig grondverbetering toepassen. Bij voorkeur insectvriendelijke beplanting gebruiken. Wateroverlast op straat voorkomen door vergroening van de openbare ruimte. De lage ligging en snelle zetting in Gouda is hierbij een aandachtspunt. Hittestress voorkomen of beperken door vergroening.

  

Bevorderen biodiversiteit. Toepassen klimaatadaptieve maatregelen.



5.3.2.

Bomen

Doel: Beheer Voorkomen van schade.

Omschrijving voorwaarden: 



Bij gevaar van aanrijden boombescherming gebruiken. Boombeschermers gebruiken van het type Samson Urban (of gelijkwaardig) (gepoedercoat). Type Multi; diameter 800 mm; buis diameter 60 mm; 750 mm boven maaiveld aanbrengen, dennengroen RAL 6009, in de binnenstad: zwartblauw RAL 5004. Geen bomen gebruiken met aanleg tot wortelopslag, met uitzondering van bomen in het gras. Pas bij bomen in verharding geen boomsoorten toe die een treurvorm hebben, last van takbreuk hebben en/of wortelopdruk veroorzaken. Pas bij bomen in verharding geen boomsoorten toe met grote, stekelige of scherpe vruchten. Houd niet alleen rekening met de huidige situatie, maar ook met de toekomstige situatie (afmetingen volwassen boom / beoogd eindbeeld). Aanvullend op Handboek Bomen (1.17) daarom ook het beoogd eindbeeld in profiel intekenen. Meet potentieel te handhaven bomen landmeetkundig in (aanvulling op Handboek Bomen, 1.13). Pas in zettingsgevoelig gebied bij bomen in de hoofdgroenstructuur alleen boomsoorten toe die op de voorkeurslijst boomsoorten staan. Boomspiegels niet inplanten.



Stem bomen en verlichting op elkaar af.

 

Minimaal 2,00 m tussen gevel en boomkroon van volwassen boom. Let op bezonning van woningen, kies voor bomen met transparante kroon aan de zuidzijde van woningen. Bomen die gevoelig zijn voor luizen terughoudend toepassen op locaties waar overlast door honingdauw kan optreden (op banken, openbare verlichting, speeltoestellen, parkeren en dergelijke). Doorgaande wegen zoveel mogelijk begeleiden met bomen. Plantafstand conform Handboek Bomen. Dit met uitzondering van bomen in hoofd- en nevenstructuur (conform Groenstructuurplan), hierbij een maximale plantafstand van 15 m bij normale kroon aanhouden. Doorgaande structuren bij voorkeur in dezelfde grondslag plaatsen (allemaal in verharding of allemaal in groen). In parken en landschapsgebieden bomen gebruiken, die bij aanplant een plantmaat van minimaal 16-18 cm hebben. In overige gebieden bomen met plantmaat 18-20 cm gebruiken. Afmeting boomspiegel (plantspiegel) conform Handboek Bomen / Boommonitor.

   Voorkomen van problemen in de toekomst.



  Beperken onderhoudskosten. Veiligheid Bevorderen van de verkeersveiligheid. Beeld / vormgeving Voorkomen van overlast voor omwonenden.



Bevorderen van de beeldkwaliteit groen.



 Bevorderen groenbeeld na aanplant.



Verharding opsluiten.



Duurzaamheid Toepassen klimaatadaptieve maatregelen.



Bomen spelen een belangrijke rol bij voorkoming van hittestress in een stenige omgeving. Handhaaf bestaande bomen en plant nieuwe bomen.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019

20

    Vergroten levensduur.





 

  

Houd in het ontwerp rekening met de periode waarin schaduw het meest nodig is, namelijk tijdens periodes met de hoogste straling (12.00 uur - 16.00 uur). Gebruik hitte-, droogte-, koudebestendige soorten. Gebruik bij voorkeur loofbomen, in de zomer schaduw en in de winter zon. Vermijd het ‘tunnel-effect’ in straten met veel verkeer, door ruimte voor windcirculatie open te houden. Bestaande bomen voor zover gezond en kwalitatief goed inpassen in het plan. Maak een goede afweging tussen handhaven / verplanten / verwijderen op basis van Handboek Bomen, hoofdstuk 1. In eerste instantie is een quickscan BEA (Bomen Effect Analyse, Handboek bomen 16.8) voldoende. Hieruit blijkt voor welke bomen een complete BEA nodig is. Mochten bomen niet gehandhaafd blijven (op basis van BEA of ontwerp) dan een quickscan verplantbaarheid uitvoeren, conform hoofdstuk 1.10 van Handboek Bomen. Kunnen bomen niet gehandhaafd of verplant worden, bekijk dan de compensatiemogelijkheden. In principe geldt: een boom voor een boom, mits de nieuwe bomen voldoende ruimte hebben om uit te groeien. Plant bomen bij voorkeur in beplanting of gras en niet in verharding. In aanvulling op Handboek Bomen bij bomen in verharding in het ontwerp ruimte reserveren voor beluchting- en watergeefvoorziening (zie tekening watergeef- en beluchtingsysteem hieronder).  1 beluchtingkoker per 2 strekkende meter horizontale drain.

 Minimaal 4 beluchtingkokers per boom.  Afdekken met bijpassend rooster.  Beluchtingsysteem: Belu-systeem of Boomventi-systeem (of gelijkwaardig).  Kokers van watergeefdrain op maaiveld afdekken met eindkap.

Bomen in gras of beplanting hebben geen watergeef- en beluchtingdrain nodig. Bij verplanten van bomen watergeef- / beluchtingsysteem ter bepaling van boomdeskundige. Afstand bomen tot kabels en leidingen: boomverwachte afstand hart tot zijkant nutstracé grootte eindhoogte zonder met wortelscherm wortelscherm 1 > 12,0 m 3,0 m 1,75 m 2 6,0-12,0 m 2,0 m 1,25 m 3 < 6,0 m 1,5 m 1,00 m Met uitzondering van hoofdtransportleidingen en dergelijke. Hiervoor de eisen van de betreffende eigenaar hanteren.

Gemeente Gouda LIOR.docx 1 juli 2019