CConstaterende datGouda
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming

Raadsvergadering 11 november 2026, gemeente GoudaBij agendapunt: Programmabegroting 2027 - 2030 - def. versie begroting na besluitvorming55.595 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

Ook evenementen dragen bij aan ontmoeting en levendigheid, zolang er een goede balans is met rust, veiligheid, bereikbaarheid en overlast voor bewoners. We kijken met een brede blik naar de toekomst van het evenementenbeleid. Cultuur en erfgoed zijn belangrijk voor de identiteit en aantrekkelijkheid van Gouda. Gouda investeert in haar erfgoed en het cultureel aanbod van kleinere culturele initiatieven en instellingen. Daarnaast werkt Gouda samen met de grote culturele instellingen aan een meerjarig perspectief. Gouda geeft ruimte aan de ontwikkeling van erfgoed, om het te behouden en te benutten voor een groeiende stad. Zo wordt het Stadhuis gerenoveerd en verduurzaamd. Tegelijkertijd staat het erfgoed in Gouda onder druk door bodemdaling en funderingsproblematiek, en hebben de vraag naar klimaatadaptieve maatregelen en woningbouw gevolgen voor de historische stad. De Goudse inwoner is nauw betrokken bij behoud, benutting en het beleefbaar maken van het erfgoed. De gemeente Gouda geeft ruimte aan deze erfgoedpraktijk en wil deze ten goede laten komen aan de stad. Cultuur en ontmoeting moeten dichtbij zijn: in buurten, scholen, verenigingen, bibliotheken, ateliers en tijdelijke plekken. De gemeente Gouda geeft ruimte aan cultuur, jongeren en makers, en neemt initiatieven serieus die Gouda aantrekkelijker maken voor jongeren.

De exploitatie van het Stadhuis wordt ingericht, daarbij wordt de doelstelling van deze organisatie opnieuw bezien. Bij de opgaven op het gebied van cultuur en erfgoed kijkt de gemeente naar de maatschappelijke rol van culturele instellingen en erfgoed en hoe zij elkaar en de stad kunnen versterken. Gouda is ook een sportieve stad, waar iedereen kan sporten en bewegen: als kind, tiener, volwassene of oudere, met en zonder beperking. Sport is waardevol in zichzelf en draagt tegelijk bij aan gezondheid, verbinding, preventie en kansengelijkheid. Verenigingen vormen de sociale ruggengraat van wijken. Daarom blijven sportaccommodaties kwalitatief goed, veilig en toegankelijk, investeert de gemeente in toekomstbestendige sportaccommodaties voor onderwijs en verenigingen, wordt gewerkt aan een eerlijk speelveld voor verenigingen, en is er aandacht voor sport en bewegen dichtbij huis, zoals speelplekken, beweegroutes en laagdrempelige activiteiten in de wijk. Ten slotte is de ambitie dat elk kind dat de basisschool verlaat een zwemdiploma heeft. 3.5 Cultuur, sport en recreatie Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 31 3.5.1 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Verbonden partijen Doel Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie maken onderdeel uit van een groter groen recreatief netwerk en zijn van groot recreatief belang voor Gouda en haar directe omgeving. De Groenalliantie werkt aan goed ingerichte en beheerde recreatiegebieden die bijdragen aan een actieve en gezonde samenleving. Voor de natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie betekent een groeiende aandacht voor een gezond leven dat er meer ruimte wordt gezocht voor fietsen en wandelen, voor meer avontuurlijke en sportieve vormen van bewegen en voor vormen van bezinning en ontstressen. Hiermee vergroot de bekendheid van de gebieden en wordt een bezoek aan de gebieden gestimuleerd. In 2027 zijn er onderhoudswerkzaamheden gepland in de gebieden van de Groenalliantie, bijvoorbeeld aan het bos, het asfalt en de halfverharding. Zo blijven de gebieden in de toekomst een prettige omgeving en toegankelijk voor de bezoekers. Streekarchief Midden- Holland (SAMH) SAMH bewaart, conform de Archiefwet, de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard, Krimpen aan de IJssel, Waddinxveen, Zuidplas en de Omgevingsdienst Midden Holland. Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de haven-, brug- en liggelden ter dekking van o.a.

de kosten voor het beheer en onderhoud van de kademuren en aanlegplaatsen. SPORT●GOUDA B.V. Het doel van SPORT•GOUDA is het bevorderen van sport en beweging in de stad Gouda. Dit doet SPORT•GOUDA door het beheren en exploiteren van sportaccommodaties, het organiseren van sportactiviteiten, en het stimuleren van sportdeelname onder inwoners van alle leeftijden, met als uiteindelijke doel een gezonde en actieve gemeenschap te ondersteunen. 32 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 3.5.2 Wat gaat het kosten? 3.5.2.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 25.442 | 24.999 | 24.520 | 23.613 Baten | -3.708 | -3.708 | -3.708 | -2.908 Saldo van baten en lasten | 21.734 | 21.291 | 20.812 | 20.706 Toevoegingen aan reserves (lasten) | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen aan reserves (baten) | -138 | 0 | 0 | 0 Gerealiseerd resultaat | 21.596 | 21.291 | 20.812 | 20.706 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.5.2.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven.

(bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startbegroting | 20.671 | 20.649 | 20.170 | 20.561 Autonome en administratieve ontwikkeling | 625 | 642 | 642 | 144 Samenlevingsakkoord | 0 | 0 | 0 | 0 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 300 | 0 | 0 | 0 Totaal | 21.596 | 21.291 | 20.812 | 20.706 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.5.2.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2.3 Recreatieve havens | 562 | 562 | 561 | 561 5.1 Sportbeleid en activering | 8.573 | 8.489 | 8.512 | 8.512 5.2 Sportaccommodaties | 223 | 233 | -262 | -242 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie | 5.274 | 5.267 | 5.261 | 5.138 en cultuurparticipatie 5.4 Musea | 3.729 | 3.429 | 3.429 | 3.426 5.5 Cultureel erfgoed | 796 | 733 | 733 | 733 5.6 Media | 2.578 | 2.578 | 2.578 | 2.578 Totaal | 21.734 | 21.291 | 20.812 | 20.706 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.5.3 Beleidsdocumenten Het beleid in dit programma is gebaseerd op onderstaande documenten die door de raad zijn vastgesteld: Beleidsdocument Actualisatie evenementenbeleid Gouda 2019 Cultuurnota Gouda sterker met cultuur 2023-2027 Collectieplan Kunst in de openbare ruimte 2025-2033 Toekomst Religieus erfgoed 2020 Richtlijn Archeologievriendelijk Bouwen Historische Lintenvisie Visie Sporten

& Bewegen in Gouda 2024 - 2032 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming | 33 Ambitie Gouda is een stad waarin inwoners zich vrij en veilig voelen. Thuis, op straat, online en in de wijk. Veiligheid gaat hand in hand met leefbaarheid, vertrouwen en een rechtvaardige overheid die grenzen stelt. Gouda is over het algemeen veilig, maar niet overal en niet voor iedereen. Wie zich onveilig voelt, trekt zich terug. Wie overlast ervaart, verliest vertrouwen. En waar criminaliteit ruimte krijgt, komen leefbaarheid en sociale samenhang onder druk te staan. De gemeente Gouda versterkt veiligheid en leefbaarheid in samenhang met elkaar. Een schone, verzorgde wijk voelt veiliger en nodigt uit tot respect. Overlast door zwerfafval, afvalbijplaatsingen en dumpingen, gevaarlijk rijgedrag en verwaarloosde plekken hebben de aandacht. Straatintimidatie, bedreiging, geweld en discriminatie worden niet geaccepteerd. Er wordt gericht gewerkt aan plekken waar problemen zich structureel voordoen. Signalen uit de wijk, zorg, scholen, handhaving en politie worden beter samengebracht. Toezicht en cameratoezicht kunnen daarbij helpen, maar worden zorgvuldig, evenwichtig en met respect voor privacy ingezet. Het Integraal Veiligheidsbeleid biedt, samen met het samenlevingsakkoord, de basis voor het werken aan een veilig en leefbaar Gouda.

Een grote opgave is onder meer het tegengaan van ondermijning, drugscriminaliteit en mensenhandel. Instrumenten, zoals Bibob-toetsing, toezicht en integrale controles, worden gericht ingezet. Ook wordt gewerkt aan het vergroten van de weerbaarheid tegen digitale dreigingen, zoals cybercriminaliteit, online intimidatie en desinformatie. Verder is er inzet op het tegengaan van en het vergroten van bewustwording tegen woninginbraken en andere High Impact Crimes. Daarnaast krijgt het tegengaan van radicalisering en polarisatie aandacht. Tegelijk worden zorg en veiligheid dichter bij elkaar gebracht, zodat problemen, zoals jeugdoverlast, eerder worden gezien en erger wordt voorkomen. Jongeren krijgen perspectief én grenzen, zonder hen als groep te stigmatiseren. 3.6 Leefbaarheid en veiligheid 34 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 3.6.1 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Verbonden partijen Doel Hecht Hecht zet zich in voor de gezondheid en veiligheid van de inwoners van de regio Hollands Midden en verzorgt verschillende soorten dienstverlening op het gebied van veiligheid (o.a. Zorg- en Veiligheidshuis).

Veiligheidsregio Hollands Midden De Veiligheidsregio Hollands Midden behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer, geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast realiseert het een gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten. Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de leges voor de uitvoering van bijzondere wetten ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag en het verstrekken van bijvoorbeeld een terrasvergunning of het houden van een evenement. Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 35 3.6.2 Wat gaat het kosten? 3.6.2.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 13.664 | 13.531 | 13.469 | 13.438 Baten | -160 | -160 | -160 | -160 Saldo van baten en lasten | 13.504 | 13.371 | 13.309 | 13.278 Toevoegingen aan reserves (lasten) | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen aan reserves (baten) | -44 | -44 | 0 | 0 Gerealiseerd resultaat | 13.460 | 13.327 | 13.309 | 13.278 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.6.2.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven.

(bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startbegroting | 12.410 | 12.398 | 12.379 | 12.347 Autonome en administratieve ontwikkeling | 693 | 695 | 696 | 698 Samenlevingsakkoord | 317 | 317 | 317 | 317 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 39 | -83 | -83 | -83 Totaal | 13.460 | 13.327 | 13.309 | 13.278 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.6.2.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 6.925 | 6.925 | 6.925 | 6.925 1.2 Openbare orde en veiligheid | 6.579 | 6.446 | 6.384 | 6.353 Totaal | 13.504 | 13.371 | 13.309 | 13.278 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.6.3 Beleidsdocumenten Het beleid in dit programma is gebaseerd op onderstaande documenten die door de raad zijn vastgesteld: Beleidsdocument Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 Algemene plaatselijke verordening 2025 Prostitutiebeleid in Gouda 2000 Coffeeshopbeleid Gouda 2013 Verordening speelautomaten Gouda 2025 Wegsleepverordening voor de Gemeente Gouda Notitie cameratoezicht Beleidsvisie externe veiligheid 2009 - 2013 & Aanvullend beleid externe veiligheid Brandbeveiligingsverordening 2019 Nota Dierenwelzijn 36 | Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming Ambitie Gouda is een stad die groeit en

verandert. Dat vraagt om een overheid die meegaat in die verandering: minder regisseur, meer verbinder. De gemeente Gouda kiest voor een nieuwe bestuursstijl: nabij, dienstbaar en samenwerkend, waarin beleid mét de stad wordt gemaakt en in plaats van alleen vóór haar. Participatie wordt tijdig, eerlijk en met effect georganiseerd, aansluitend bij initiatieven die er al zijn. De gemeenteraad stelt daarbij de kaders en maakt de politieke afwegingen; het college voert het beleid uit en legt daarover verantwoording af. Meerderheden kunnen per onderwerp wisselen, en raadsleden stemmen zonder last. Dat vraagt om een overheid die eerlijk is over wat ze doet en waarom, en die de digitale wereld serieus neemt zowel als kans als als risico. De gemeente Gouda maakt zich toegankelijker en begrijpelijker: met heldere communicatie, een duidelijk aanspreekpunt en de mogelijkheid om te bellen of langs te komen, ook als dienstverlening digitaler wordt. Over de voortgang van het Samenlevingsakkoord wordt twee keer per jaar gerapporteerd. Digitale systemen en persoonsgegevens worden zorgvuldig beschermd, en de organisatie werkt aan verdere efficiëntie, met beperking van externe inhuur. Vrijwel alle grote opgaven waar Gouda mee te maken heeft, overstijgen de gemeentegrenzen.

Of het nu gaat om woningbouw, mobiliteit, energietransitie, bodemdaling of bedrijventerreinen: samen optrekken met samenwerkingspartners zoals de regio Midden-Holland, de netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden, de G40 en VNG is geen keuze, maar een noodzaak. Als centrumgemeente pakt Gouda daarin een proactieve en verbindende rol, met heldere prioriteiten en een duidelijke stem namens de stad. Daarvoor worden scherpe lobbydoelen opgesteld, waarbij wordt aangegeven welke daarvan het belangrijkst zijn. Voor de komende periode zijn dat: de ontsluiting van Westergouwe en station Westergouwe; de woningbouw in de regio; de regionale schuifpuzzel op bedrijventerreinen; de energietransitie; bodemdaling. Binnen gemeenschappelijke regelingen zoekt Gouda de samenwerking actief op, met blijvend oog voor de Goudse belangen. Onderzocht wordt waar de positie van Gouda versterking behoeft en waar nieuwe verbindingen nodig zijn. Daarbij hoort ook dat raad en college goed kunnen volgen wat in regionaal verband wordt besloten en wat dat voor Gouda en voor Gouwenaars betekent. Gouda heeft veel te bieden aan de regio en heeft de regio tegelijk nodig. Die wederzijdse afhankelijkheid is het vertrekpunt voor een constructieve, maar ook zelfbewuste regionale samenwerking.

Zo werkt Gouda aan een blijvende betrouwbare overheid, met oog voor de lange termijn: in deze bestuursperiode wordt gestart met het ontwikkelen van een langetermijnvisie voor Gouda tot 2050, in open samenwerking met de stad. 3.7 Bestuur en organisatie Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 37 3.7.1 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Verbonden partijen Doel Regio Midden-Holland De Regio Midden-Holland is in ontwikkeling van een netwerkorganisatie naar een krachtige, eigenstandige organisatie die met haar deelnemende gemeenten en andere partners uitvoering geeft aan de strategische agenda van de Regio Midden-Holland. Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de publieksleges ter dekking van de kosten voor de door burgerzaken diverse geleverde diensten. Groene Hart Rekenkamer De Groene Hart rekenkamer ondersteunt de gemeenteraden in hun controlerende en kaderstellende taak. Dit doet zij door onderzoek uit te voeren naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur in de deelnemende gemeenten.

38 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 3.7.2 Wat gaat het kosten? 3.7.2.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 49.016 | 47.590 | 47.498 | 46.864 Baten | -7.600 | -7.289 | -7.289 | -7.289 Saldo van baten en lasten | 41.416 | 40.301 | 40.209 | 39.576 Toevoegingen aan reserves (lasten) | 545 | 545 | 545 | 545 Onttrekkingen aan reserves (baten) | -936 | -936 | -954 | -664 Gerealiseerd resultaat | 41.025 | 39.911 | 39.800 | 39.457 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.7.2.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven. (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startbegroting | 37.646 | 36.862 | 36.704 | 36.398 Autonome en administratieve ontwikkeling | 2.532 | 2.186 | 2.233 | 2.197 Samenlevingsakkoord | 0 | 0 | 0 | 0 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 848 | 863 | 862 | 862 Totaal | 41.025 | 39.911 | 39.800 | 39.457 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.7.2.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.

Taakvelden (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.1 Bestuur | 7.010 | 7.010 | 7.010 | 7.010 0.2 Burgerzaken | 1.855 | 1.970 | 1.970 | 1.969 0.4 Overhead | 32.550 | 31.321 | 31.230 | 30.597 Totaal | 41.416 | 40.301 | 40.209 | 39.576 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.7.3 Beleidsdocumenten Het beleid in dit programma is gebaseerd op onderstaande documenten die door de raad zijn vastgesteld: Beleidsdocument Sociaal statuut gemeente Gouda 2000 Delegatiebesluit werkgeverschap raad 2020 Reglement van Orde voor vergaderingen van de gemeenteraad van de Gemeente Gouda 2023 Instructie voor de griffie Gouda 2019 Verordening gegevensverstrekking basisregistratie personen Gouda 2014 Verordening Auditcommissie 2024 Verordening burgerinitiatief Verordening op de commissie van onderzoek en rapportage inzake functioneringsgesprekken en herbenoeming burgemeester Verordening rechtspositie wethouders, raads- en commissieleden Verordening ambtelijke bijstand van de gemeente Gouda 2019 Verordening op de raadscommissies gemeente Gouda 2020 Verordening werkgeverscommissie Gouda 2019 Verordening Vertrouwenscommissie 2020 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming | 39 3.7.4 Overhead 3.7.4.1 Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat in het programmaplan een overzicht van de overhead wordt opgenomen.

Doordat de overhead in een apart overzicht verantwoord wordt, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen. Het idee is dat de begroting transparanter wordt en dat de raad beter kan sturen op de kosten van overhead. Daarnaast kan, door het hanteren van een eenduidige systematiek, een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt. Het BBV geeft de volgende definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Deze kosten worden verantwoord op het taakveld Overhead. De kosten van personeel (en goederen en diensten) in het primaire proces worden rechtstreeks doorberekend aan de betreffende taakvelden. Vanwege administratief technische redenen heeft de gemeente ervoor gekozen de overhead in de programmabegroting onderdeel uit te laten maken van programma 7 Bestuur en organisatie. 3.7.4.2 Toelichting op de overhead In de onderstaande tabellen wordt per afdeling de bijdrage aan de overhead weergegeven. De eerste tabel toont de lasten, en de tweede tabel toont de baten per afdeling. Ook afdelingen die voornamelijk werkzaamheden verrichten in het primaire proces dragen bij aan de overhead.

Dit komt doordat leidinggevenden en andere kostenposten, zoals opleidingen, onder de overhead vallen. 3.7.4.3 Specificatie overhead De specificatie van de lasten en baten van overhead leidt tot de volgende overzichten. Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Beheer openbare ruimte | 876 | 876 | 876 | 876 Bestuur Veiligheid en Dienstverlening | 0 | 0 | 0 | 0 Bestuurs- en managementondersteuning | 3.307 | 3.307 | 3.307 | 3.307 Centraal juridische afdeling | 821 | 821 | 821 | 821 Concernstaf | 1.333 | 1.332 | 1.332 | 1.332 Dienstverlening | 876 | 875 | 875 | 875 Directie algemeen | 931 | 907 | 870 | 838 Directie Maatschappelijke Ontwikkeling | 17 | 17 | 17 | 17 Directie Ruimtelijke Ontwikkeling | -260 | -260 | -260 | -260 Facilitaire Zaken | 4.831 | 4.827 | 4.822 | 4.819 Financiën | 1.955 | 1.905 | 1.947 | 1.947 Griffie | 0 | 0 | 0 | 0 Human resource management | 4.832 | 4.883 | 4.839 | 4.839 Informatievoorziening en automatisering | 10.661 | 10.634 | 10.688 | 10.494 Leerlingzaken | 81 | 81 | 81 | 81 Maatschappelijk beleid | 482 | 382 | 381 | 288 Opgroeien en start arbeidsmarkt | 441 | 348 | 348 | 348 Projecten openbare ruimte | 183 | 183 | 183 | 183 Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.

| 0 | 0 | 0 | 0 Rekenkamer | 0 | 0 | 0 | 0 Ruimtelijk beleid en advies | 515 | 302 | 203 | 203 Toezicht en Handhaving | 367 | 367 | 367 | 367 Vastgoed, Grondzaken en Ontwikkeling | 2.998 | 2.439 | 2.439 | 2.127 Veiligheid en wijken | 493 | 493 | 493 | 493 Werk en financiën | 499 | 427 | 426 | 426 Zorg en ondersteuning | 1.064 | 926 | 926 | 926 Totaal | 37.302 | 36.073 | 35.982 | 35.349 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 40 | Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming Verdeling van de baten van de overhead over de afdelingen Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Beheer openbare ruimte | 0 | 0 | 0 | 0 Bestuur Veiligheid en Dienstverlening | 0 | 0 | 0 | 0 Bestuurs- en managementondersteuning | -5 | -5 | -5 | -5 Centraal juridische afdeling | -33 | -33 | -33 | -33 Concernstaf | 0 | 0 | 0 | 0 Dienstverlening | 0 | 0 | 0 | 0 Directie algemeen | -551 | -1.189 | -1.189 | -1.189 Directie Maatschappelijke Ontwikkeling | 0 | 0 | 0 | 0 Directie Ruimtelijke Ontwikkeling | 0 | 0 | 0 | 0 Facilitaire Zaken | -795 | -430 | -430 | -430 Financiën | 4 | 4 | 4 | 4 Griffie | 0 | 0 | 0 | 0 Human resource management | -101 | 0 | 0 | 0 Informatievoorziening en automatisering | -3.065 | -2.893 | -2.893 | -2.893 Leerlingzaken | 0 | 0 | 0 | 0 Maatschappelijk beleid | 0 | 0 | 0 | 0 Opgroeien en start arbeidsmarkt | 0 | 0 | 0 | 0 Projecten openbare ruimte | 0

| 0 | 0 | 0 Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr. | 0 | 0 | 0 | 0 Rekenkamer | 0 | 0 | 0 | 0 Ruimtelijk beleid en advies | 0 | 0 | 0 | 0 Toezicht en Handhaving | 0 | 0 | 0 | 0 Vastgoed, Grondzaken en Ontwikkeling | -197 | -197 | -197 | -197 Veiligheid en wijken | -8 | -8 | -8 | -8 Werk en financiën | 0 | 0 | 0 | 0 Zorg en ondersteuning | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | -4.752 | -4.752 | -4.752 | -4.752 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.7.4.4 Methode van opslag overhead Aanleiding Sinds 2016 hebben gemeenten de mogelijkheid om overhead extracomptabel (buiten de begroting om) aan de tarieven voor lokale heffingen toe te rekenen. Het BBV schrijft niet voor op welke wijze de overhead aan de tarieven moet worden toegerekend. De gemeenteraad bepaalt de te gebruiken methode en legt dit vast in de financiële verordening. In artikel 17 van de financiële verordening van de gemeente Gouda wordt verwezen naar de begroting als het document waarin deze methode wordt beschreven. Per begroting 2025 is deze methode geformaliseerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de overhead opslag bij publiekrechtelijke diensten (leges en heffingen) en privaatrechtelijk. Overhead privaatrechtelijke diensten binnen Gouda Zoals bij de aanleiding geschetst is er onderscheid in de methode van opslag bij Privaatrechtelijke- en publiekrechtelijke diensten.

Ten aanzien van de privaatrechtelijke diensten is afgesproken om met een opslagpercentage te werken van 35% bovenop de salarislasten. Dit opslagpercentage wordt in verschillende situaties gebruikt, zoals: • Overheadbudgetten nemen toe- of af bij een groei of krimp van de organisatie. • Toerekening aan andere partners, bij bijvoorbeeld samenwerking en of leveren diensten. • Investeringen. Overhead opslag bij publiekrechtelijke diensten (leges en heffingen) Voor de opslag bovenop de salarislasten wordt aangesloten bij een methode die binnen gemeenten veel gebruikt wordt. Hierbij wordt het saldo van overhead over de directe productieve salarislasten en inhuur verdeeld. Om deze te berekenen wordt de volgende formule gebruikt: Saldo overhead / (productieve salaris-, en inhuurlast). Deze methode zal ook gebruikt worden bij afval en riolering. Voor nadere informatie en de hoogte van het toe te rekenen bedrag wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen. Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming | 41 3.7.4.5 Verplichte indicator 'Overheadpercentage' De kosten van overhead kunnen worden uitgedrukt in een percentage. Het BBV schrijft voor dat hiervoor een indicator moet worden opgenomen in de begroting. Deze indicator drukt de totale overheadkosten uit in het percentage van het totaal van de lasten exclusief toevoegingen aan reserves.

Omschrijving (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totale overheadkosten (programma totaal) | 37.302 | 36.073 | 35.982 | 35.349 Baten overhead (programma totaal) | -4.752 | -4.752 | -4.752 | -4.752 Totale overhead | 32.550 | 31.321 | 31.230 | 30.597 Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves) | 446.635 | 423.390 | 423.490 | 427.545 Berekend overheadpercentage | 8,35% | 8,52% | 8,50% | 8,27% (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 42 | Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming Waar staat dit programma voor? In de zeven programma's van deze begroting zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, algemene belastingen, financiering, onvoorziene uitgaven, stelposten en de vennootschapsbelasting. Deze onderdelen komen aan bod in dit programma. 3.8.1 Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn gelden die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Voorbeelden zijn de uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten van gemeentelijke belastingen (zoals ozb, precariobelasting). Binnen de algemene dekkingsmiddelen wordt geen directe koppeling gelegd tussen middelen en ambities. De toelichting is opgebouwd aan de hand van de diverse taakvelden die binnen dit onderdeel worden verantwoord.

In lijn met voorgaande jaren worden de volgende algemene dekkingsmiddelen onderscheiden: • financiering/treasury; • lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is; • uitkering(en) uit het gemeentefonds; • overige baten en lasten. 3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 43 3.8.2 Toelichting op financiering Treasury Op het taakveld treasury worden het renteresultaat en het resultaat op deelnemingen verantwoord. Het renteresultaat wordt ook wel aangeduid als het saldo van de financieringsfunctie. Dit geeft het saldo weer tussen enerzijds: • de betaalde rente (last) over de aangegane langlopende leningen en over de aangetrokken kortlopende middelen zoals kasgeld en middelen in rekening-courant en • de ontvangen rente (baten) over de uitzettingen, zoals deposito’s, verstrekte langlopende leningen en beleggingen en anderzijds de rente die wordt doorberekend aan de producten, de investeringen en de grondexploitaties. Het resultaat op deelnemingen bestaat uit ontvangen dividend van aandelen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Cyclus N.V. en Oasen keren geen dividend uit. Naast dividend worden op deze post ook de ontvangen garantiepremies op verstrekte borgstellingen verantwoord. Tot slot worden de kapitaallasten (rentelasten) voor deelnemingen in het aandelenkapitaal van de BNG, Cyclus N.V. en Oasen hier verantwoord.

Per saldo resteert in 2027 een voordelig resultaat op het taakveld treasury van circa € 2,1 miljoen. Dit voordeel ontstaat doordat de werkelijk aan taakvelden toegerekende rente hoger is dan de geraamde door te berekenen externe rente. In de daaropvolgende jaren kan dit voordeel wijzigen, mede afhankelijk van de ontwikkeling van de marktrente en het renteomslagpercentage. Hierbij geldt dat het rentepercentage waartegen rente op grond van de BBV-regelgeving mag worden doorberekend aan taakvelden, investeringen en grondexploitaties mogelijk op enig moment moet worden verlaagd. Hierdoor kan het resultaat op het taakveld treasury afnemen. Indien dit zich voordoet, heeft dit naar verwachting weinig tot geen begrotingsconsequenties, omdat de taakvelden, investeringen en grondexploitaties dan eveneens minder rente doorbelast krijgen. 3.8.3 Toelichting op algemene dekkingsmiddelen Het begrotingssaldo Het begrotingssaldo kent het volgende meerjarige verloop. (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo | -3.436 | -2.784 | -2.011 | -4.201 (+ = nadeel / last | - = voordeel / baat) Het saldo wordt administratief technisch in de jaren 2027 - 2030 toegevoegd aan de algemene reserve. Onroerende zaakbelasting (woningen en niet-woningen) De ozb is een belasting die gemeenten mogen heffen over woningen en niet-woningen.

De ozb maakt onderdeel uit van de groep lokale heffingen (rioolheffing, ozb, afvalstoffenheffing, leges, parkeeropbrengsten, precariobelasting, hondenbelasting, havengelden, staangelden, marktgelden en toeristenbelasting) en genereert voor de gemeente Gouda binnen de lokale heffingen de op een na hoogste belastingopbrengst. De ozb kan worden gesplitst in een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. De aanslagen ozb worden berekend op basis van de waarde van de onroerende zaken. Deze waardering dient de gemeente uit te voeren op grond van de Wet waardering onroerende zaken. Het tarief voor de heffing van de ozb wordt jaarlijks gewijzigd. De aanslag ozb wordt berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaken, zoals die op de voet van de Wet WOZ wordt vastgesteld. Voor het jaar 2027 worden de onroerende zaken gewaardeerd naar waardepeildatum 1 januari 2026. Aan de lastenkant worden kosten geraamd voor het innen van de opgelegde belastingen, de zogenaamde perceptiekosten. Feitelijk zijn dit alle personele en materiële kosten die verband houden met de oplegging, inning, afhandeling van bezwaarschriften en de kosten van de uitvoering van de Wet WOZ. Parkeerbelastingen Tot dit taakveld behoren de heffing en invordering van parkeerbelasting, de opbrengsten van parkeerfaciliteiten en de opbrengsten uit boetes.

In Gouda zorgen met name het betaalde straatparkeren rondom de binnenstad en de stationsparkeergarage voor jaarlijkse inkomsten. Overige belastingen Tot dit taakveld behoren overige gemeentelijke belastingen, zoals de precariobelasting en de hondenbelasting. 44 | Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De (algemene) uitkering uit het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. De hoogte van de algemene uitkering wordt bepaald op basis van objectieve maatstaven zoals bijvoorbeeld het aantal inwoners, het aantal woonruimten en andere sociale en fysieke kenmerken van de gemeente. Naast de algemene uitkering komen uit het gemeentefonds ook decentralisatie-uitkeringen, integratie-uitkeringen en suppletie-uitkeringen, die allemaal hun eigen specifieke basis hebben. De hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds voor de periode 2027-2030 is gebaseerd op informatie uit de meicirculaire gemeentefonds 2026. De raad heeft de verwerking van deze circulaire vastgesteld via een apart raadsbesluit op 8 juli 2026. De uitkomst van de septembercirculaire 2026 wordt verwerkt in het raadsvoorstel van de programmabegroting 2027 - 2030.

Overige baten en lasten Binnen dit taakveld presenteert de gemeente de algemene lasten en baten, de post onvoorziene uitgaven algemeen en de stelposten voor nog toe te wijzen middelen. Binnen dit taakveld staan ook de loonkosten voor bovenformatief personeel dat niet meer aan het werk is en de lasten en baten van gedetacheerd personeel. Onvoorziene uitgaven Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is opgenomen. Er zijn geen voorschriften of normen over de omvang hiervan. Het is aan de raad om aan te geven welke omvang hij nodig acht. De raming voor 2027 bedraagt € 151.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma’s tezamen, dat onder voorwaarden (onvoorzien, onvermijdbaar, onuitstelbaar) kan worden aangewend. De hoogte van de onvoorziene uitgaven is niet bedoeld om omvangrijke afwijkingen binnen de begroting op te vangen. Daarvoor dient de beschikbare weerstandscapaciteit. Stelposten Stelposten zijn posten die wel in de begroting zijn meegenomen voor het algemeen beeld, maar nog niet zijn uitgewerkt of ingevuld. Dit omdat nog niet bekend is hoe de verdeling precies plaatsvindt. Het is wenselijk zo min mogelijk met stelposten te werken.

Binnen de begroting van Gouda zijn de volgende stelposten verwerkt: • Stelposten loon- en prijscompensatie: de inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prijzen. Dat betekent dat rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prijsstijgingen. De loonindex in de meicirculaire 2026 bedraagt voor 2027: 4,1%. Daarnaast is gerekend met een prijsindexatie van 2,1% eveneens conform de meicirculaire 2026. De specifieke zorgbudgetten voor het jaar 2027 zijn geïndexeerd conform het OVA/PPC indexpercentage - OVA indexcijfer: 3,96% en PPC indexcijfer: 1,77%. Ook is in 2027 een mixpercentage van 80/20 (loon/prijs) van 3,70% toegepast voor de meer loongevoelige budgetten (subsidies). Voor de jaren erna bedraagt de gereserveerde loonindex 3,5% (gemiddeld) per jaar. De gereserveerde prijsindex voor 2028 t/m 2030 bedraagt 2,4% (gemiddeld). De loon- en prijsindexen worden elk jaar herijkt en verwerkt conform de uitgebrachte meicirculaire (conform jaar T-1). • Stelpost (taakmutaties) uitkering gemeentefonds, die is samengesteld uit drie onderdelen: a. Taakmutaties in de gemeentefondscirculaires, die in afwachting van nadere inhoudelijke en financiële onderbouwing geraamd worden op deze afzonderlijke post in de begroting. Voor 2027 is € 0,5 miljoen beschikbaar, voor de jaren erna minder dan € 0,1 miljoen per jaar. b.

Correctie niet-actuele maatstafaantallen circulaires gemeentefonds om verwachte toekomstige neerwaartse bijstellingen van de uitkering uit het gemeentefonds op te kunnen vangen als gevolg van vertraging in de actualisatie van de maatstafaantallen door het rijk. Hiertoe is op basis van de meicirculaire 2026 € 1 miljoen per jaar geraamd. c. Te compenseren baten, met instemming van de provinciale toezichthouder, om de nadelige financiële effecten van de voorgenomen kabinetsmaatregelen voor stelselwijzigingen in de jeugdzorg vanaf 2028 op te vangen. Dit leidt tot een negatieve post van € 1,3 miljoen per jaar. Overigens is ook het financiële effect van de beëindiging van de huishoudelijke hulp in de Wmo vanaf 2029 met instemming van de provinciale toezichthouder volledig budgetneutraal in de begroting verwerkt in afwachting van uitgewerkte kabinetsmaatregelen ten aanzien van dit onderwerp. Voor Gouda is hiermee per saldo € 4 miljoen gemoeid. Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 45 Indien de bedragen in onderstaande tabel positief zijn (+), dan betekent dit dat de middelen beschikbaar zijn voor besteding.

Stelposten Omschrijving (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stelposten loon- en prijscompensatie | 1.320 | 7.804 | 14.888 | 22.676 Stelpost (taakmutaties) uitkering gemeentefonds | 1.009 | -1.000 | -994 | -994 Totaal | 2.328 | 6.803 | 13.894 | 21.682 In de onderstaande tabel is een nadere specificatie en verloopoverzicht opgenomen van de stelpost loon- en prijscompensatie. Verloop stelpost loon- en prijscompensatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Prijscompensatie Beschikbaar op stelpost (bruto) | 5.300 | 8.950 | 13.646 | 18.506 Af: indexatie begroting 2027 | -4.045 | -4.104 | -4.081 | -4.044 Af: indexatie begroting GR-en 2027 | -1.255 | -1.796 | -1.925 | -1.549 Beschikbaar op stelpost prijscompensatie (netto) | 0 | 3.050 | 7.640 | 12.913 Looncompensatie Beschikbaar op stelpost looncompensatie (netto) | 0 | 3.455 | 5.957 | 8.460 Totaal beschikbaar loon- en prijscompensatie | 0 | 6.505 | 13.597 | 21.373 Vennootschapsbelasting Overheden vallen onder de vennootschapsbelastingplicht. Over de winst die zij met ondernemingsactiviteiten hebben behaald, moeten zij vennootschapsbelasting betalen.

De gemeente Gouda verwacht op basis van de huidige cijfers en inzichten dat de activiteiten straatparkeren, parkeergarage en reclame door de ondernemerspoort gaan: • Voor het Straatparkeren kan een vrijstelling worden toegepast, waardoor geen VPB-druk ontstaat; • Voor de parkeergarage en reclame gelden geen vrijstellingen en is de geraamde vennootschapsbelasting € 160.000 voor 2027 en € 479.000 totaal voor de periode 2028-2030. • In 2027 is er mogelijk sprake van een fiscale onderneming voor de grondexploitaties waarover vennootschapsbelasting betaald moet gaan worden. Daar is nu echter nog geen duidelijkheid over. 3.8.4 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Verbonden partijen | Doel Belastingsamenwerking Gouwe | De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de onroerendezaakbelastingen, de Rijnland (BSGR) | hondenbelasting en de precariobelasting als algemeen dekkingsmiddel. NV Bank Nederlandse | BNG stuurt actief op het vergroten van haar maatschappelijke impact. BNG benoemt hiertoe vijf Gemeenten (BNG) | belangrijke doelstellingen waaraan zij wil bijdragen: duurzame steden en gemeenschappen, goede gezondheid en welzijn, kwaliteitsonderwijs, betaalbare en duurzame energie, klimaatactie. Oasen N.V.

| Oasen is het drinkwaterbedrijf van Midden-Holland; de inwoners van de gemeente Gouda en de bedrijven in Gouda zijn de afnemers. Kernactiviteiten van Oasen zijn het winnen, zuiveren, distribueren en verkopen van drinkwater. Belangrijkste missie van Oasen is om verrassingsvrij onberispelijk drinkwater te leveren. Daarnaast wordt ingezet op de productie van duurzaam en circulair drinkwater. Cyclus N.V. | Cyclus draagt zorg voor een schone leefomgeving door het inzamelen van huishoudelijk afval en het verwijderen van zwerfafval op straat. Daarnaast levert Cyclus een bijdrage aan de verkeersveiligheid door de gladheidbestrijding op wegen in winterse perioden. 46 | Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 3.8.5 Wat gaat het opleveren? 3.8.5.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 1.966 | 8.268 | 12.400 | 20.528 Baten | -288.892 | -289.367 | -289.502 | -301.206 Saldo van baten en lasten | -286.926 | -281.098 | -277.102 | -280.678 Toevoegingen aan reserves (lasten) | 23.074 | 5.167 | 2.500 | 1.000 Onttrekkingen aan reserves (baten) | -5.025 | -25 | -6 | 0 Gerealiseerd resultaat | -268.877 | -275.956 | -274.608 | -279.678 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.8.5.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven.

(bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startbegroting | -258.830 | -258.961 | -258.934 | -260.990 Autonome en administratieve ontwikkeling | -10.262 | -11.442 | -10.868 | -12.360 Samenlevingsakkoord | 500 | 2.250 | 0 | 1.000 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | -285 | -7.803 | -4.807 | -7.328 Totaal | -268.877 | -275.956 | -274.608 | -279.678 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.8.5.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit onderdeel van de begroting. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.5 Treasury | -2.180 | -2.018 | -1.006 | -631 0.61 Ozb woningen | -11.465 | -11.602 | -11.877 | -12.197 0.62 Ozb niet-woningen | -10.232 | -10.661 | -10.926 | -11.205 0.63 Parkeerbelasting | -7.933 | -7.933 | -7.933 | -7.933 0.64 Belastingen overig | -557 | -557 | -557 | -557 0.7 Algemene uitkering en overige | -256.983 | -255.561 | -259.130 | -270.236 uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten | 2.238 | 7.038 | 14.131 | 21.921 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) | 185 | 195 | 195 | 160 Totaal | -286.926 | -281.098 | -277.102 | -280.678 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 3.8.6 Beleidsdocumenten Het beleid in dit programma is gebaseerd op onderstaand document die door de raad is vastgesteld: Beleidsdocument Treasurystatuut 2020 Financiële Verordening gemeente

Gouda Nota waardering en afschrijving vaste activa 2025 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming | 47 4 Beleidsbegroting: paragrafen 48 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 4.1 Lokale heffingen 4.1.1 Inleiding Lokale heffingen zijn een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Heffingssoorten Er is onderscheid tussen belastingen, rechten en bestemmingsheffingen. • Belastingen zijn verplichte bijdragen aan de gemeente waar geen directe tegenprestatie tegenover staat. De opbrengst van de gemeentelijke belastingen gaat naar de algemene middelen. • Rechten zijn vergoedingen voor kosten die verband houden met een individuele dienst. Een voorbeeld is het verstrekken van een vergunning. De opbrengst mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zijn. • Bestemmingsheffingen zijn vergoedingen die een gemeente vraagt voor het beschikbaar stellen/onderhouden van een collectieve voorziening. De opbrengst mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zijn. Lokale heffingen Gouda Gouda kent de volgende lokale heffingen. • Belastingen: ozb, hondenbelasting, toeristenbelasting, parkeerbelasting en precariobelasting. • Rechten: leges, marktgelden, brug- en havengelden, staangelden. • (Bestemmings)heffingen: rioolheffing, afvalstoffenheffing, reinigingsrechten.

Deze paragraaf geeft informatie over het beleid en de ontwikkeling van de tarieven van de diverse lokale heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners en bedrijven. Ook wordt in deze paragraaf ingegaan op de kostendekking van de leges en diverse gemeentelijke heffingen: de afvalstoffenheffing, rioolheffing, reinigingsrecht, marktgelden, brug- en havengelden en staangelden. De consequenties van het beleid voor de belastingverordeningen worden nader uitgewerkt in het belastingvoorstel dat in de raadsvergadering van december wordt behandeld. De Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland verzorgt voor Gouda de heffing en de invordering van de lokale belastingen en heffingen. Ook bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarde voor alle onroerende zaken in onze gemeente. Meer informatie over de BSGR is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen en op de website van de BSGR (https://www.bsgr.nl/). Met ingang van 1 januari 2023 verzorgt de Coöperatie ParkeerService U.A. de naheffingsaanslagen van de parkeerbelastingen. Dit was tot en met 2022 ondergebracht bij de BSGR. Meer informatie over de Coöperatie ParkeerService U.A. vindt u op de website van Parkeerservice (https://www.parkeerservice.nl/). 4.1.2 Beleid en belangrijkste wijzigingen in 2027 Algemeen De uitgangspunten voor de tarieven zijn gebaseerd op het Samenlevingsakkoord.

Hierin is opgenomen dat de onroerendezaakbelasting maximaal stijgt met het inflatiepercentage. Tariefontwikkeling In de kaderbrief 2027 is aangegeven dat de lokale woonlasten en de belastingen/heffingen voor het jaar 2027 worden geïndexeerd op basis van de verwachte prijsontwikkeling conform de meicirculaire 2026. De prijsontwikkeling is in de meicirculaire 2026 bepaald op 2,1%. Bij het bepalen van de opbrengsten 2027 is rekening gehouden met een areaalontwikkeling van € 120.000 en een inflatiepercentage van 2,1%. In 2026 betrof dit percentage ook 2,1%. De ontwikkeling van de tarieven riool- en afvalstoffenheffing hangt samen met de kostenontwikkeling op deze terreinen. Als gevolg van de gestegen kosten dient zowel het tarief voor de rioolheffing als het vastrecht voor de afvalstoffenheffing te worden verhoogd met 2,1%. Woonlasten (lokale lastendruk) De woonlasten bestaan uit de onroerende zaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing. De woonlasten worden berekend voor een eigenaar of huurder van een woning die de woning bewoont met meerdere personen.

In 2027 stijgen de woonlasten voor de eigenaar-gebruiker van een woning met een WOZ-waarde van € 427.000 (gehanteerde WOZ-waarde van woningen in Gouda in 2026 ten tijde van het vaststellen van de belastingverordening ozb in december 2025 en een ingeschatte waardeontwikkeling van 7,3%) met 1,72% (gemiddelde stijging van ozb, afval en riool). De woonlasten voor de huurder stijgen in 2027 met 1,96% (gemiddelde stijging van afval en riool). De stijging wordt veroorzaakt door het toepassen van de inflatiecorrectie en de gestegen kosten voor zowel afvalinzameling als het beheer en onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel. Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 49 Overheadtoerekening Conform de financiële verordening en de uitgangspunten beschreven in paragraaf 3.7.5 (Overhead) wordt er overhead toegerekend aan de geraamde kostprijs van heffingen en rechten waarmee kosten in rekening worden gebracht. Op deze manier worden alle relevante kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van deze taken meegenomen in dit "gesloten stelsel". Het beleid in deze paragraaf is gebaseerd op onderstaande beleidsdocumenten die door de raad zijn vastgesteld. Actualisatie van deze documenten voor het jaar 2027 vindt plaats in december 2026.

Beleidsdocument Legesverordening 2026 Parkeerbelastingverordening 2026 Verordening brug- en havengelden 2026 Verordening hondenbelasting 2026 Verordening marktgelden 2026 Verordening onroerende-zaakbelastingen 2026 Verordening precariobelasting 2026 Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2026 Verordening rioolheffing 2026 Verordening staangeld 2026 Verordening toeristenbelasting 2026 Besluit gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid 2026 4.1.3 Beleidsuitgangspunten gemeentelijke heffingen in 2027 Onroerendezaakbelastingen Onroerendezaakbelastingen worden betaald door eigenaren en/of gebruikers van onroerende zaken zoals woningen, bedrijfspanden en grond. De opbrengsten van de OZB gaan naar de algemene middelen. De opbrengst van de OZB wordt opgehoogd met 2,1%. Dit is het percentage 'prijsoverheidsconsumptie’ zoals aangegeven in de meicirculaire 2026. Wat de verhoging van de OZB-opbrengst betekent voor de hoogte van de belastingtarieven is onder andere afhankelijk van de definitieve waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen. In de commissievergadering van 1 december 2025 is bij de behandeling van de belastingverordening onroerendezaakbelasting 2026 aangegeven dat in de begroting 2027 wordt aangegeven hoe de waarde-ontwikkeling 2026 is geweest en hoe deze waarden doorwerken naar de toekomst.

Bij het berekenen van de tarieven OZB voor belastingjaar 2026 is uitgegaan van een waardeontwikkeling van 12% voor woningen en 0,07% voor niet-woningen. Uit informatie van de BSGR (juli 2026) blijkt dat de daadwerkelijke waardeontwikkeling voor woningen 13,35% bedraagt en voor niet-woningen 1,39%. Uitgaande van deze informatie leidt dit tot de volgende gecorrigeerde tarieven 2026: Onroerendezaakbelasting tarieven | Vastgestelde tarieven 2026* | Gecorrigeerde tarieven 2026 OZB eigenaar woning | 0,0836% | 0,0826% OZB eigenaar niet-woning | 0,4198% | 0,4143% OZB gebruiker niet-woning | 0,3366% | 0,3322% *(zoals opgenomen in de belastingverordening ozb en vastgesteld in december 2025) Door de tarieven te herberekenen naar de daadwerkelijke waardeontwikkeling werken eventuele hogere of lagere waardeontwikkelingen niet door in de tarieven voor 2027. De gecorrigeerde tarieven 2026 zijn als uitgangspunt gehanteerd voor 2027. De heffingsmaatstaf van de onroerendezaakbelastingen is de WOZ-waarde van de woning/niet-woning. Er wordt belasting geheven naar een percentage van deze vastgestelde WOZ-waarde. De WOZ-waarde wordt jaarlijks opnieuw bepaald. In het woonlastenoverzicht is uitgegaan van een stijging van 7,3% voor 2027.

Zodra de nieuwe WOZ-waarden voor 2027 (waardepeildatum 1 januari 2026) bekend zijn, wordt bij het tarievenvoorstel Belastingverordening (na vaststelling van de begroting) het definitieve belastingtarief hierop aangepast. Voor de objecten die de gemiddelde waardeontwikkeling volgen, stijgt de aanslag OZB 2027 met ongeveer 0,87%. 50 | Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming Reinigingsheffingen Afvalstoffenheffing is een heffing voor huishoudens waar de gemeente de zorgplicht heeft om afvalstoffen op te halen (Wet milieubeheer). Met de opbrengst wordt de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval bekostigd. Uitgangspunt is een kostendekkende exploitatie, waarbij de inkomsten en uitgaven gelijk zijn. Het tarief voor afvalstoffenheffing bestaat per huishouden uit een vast tarief (voor 2026 bepaald op € 354) en een variabel tarief. Het variabele deel van de afvalstoffenheffing 2027 is afhankelijk van het aantal maal dat een huishouden fijn restafval aanbied. Het tarief is € 1,50 per 60 liter restafval. Het aanvragen van kwijtschelding is mogelijk. Tevens is er, net als in voorgaande jaren, een mogelijkheid tot gedeeltelijke vrijstelling indien als gevolg van een medische aandoening sprake is van extra veel afval. Bij de vaststelling van de Verordening Reinigingsheffingen 2027 (raadsbehandeling in december 2026) worden de definitieve tarieven 2027 vastgesteld.

Reinigingsrecht is een heffing voor bedrijven die hun restafval bij het huishoudelijk afval mogen aanbieden. Bedrijven mogen restafval aanbieden dat qua samenstelling en hoeveelheid vergelijkbaar is met huishoudelijk afval. Het tarief betreft een tarief per aanbieding en betreft een indexering van het tarief van 2026. Kwijtschelding is niet mogelijk. De reinigingsheffingen (afvalstoffenheffing en reinigingsrecht) worden bepaald op basis van actuele berekeningen van kosten en opbrengsten met als uitgangspunt kostendekkende tarieven. In 2027 is er sprake van een kostenstijging ten opzichte van 2026. Dit is grotendeels veroorzaakt door marktwerking. Een deel wordt gedekt door hogere inkomsten vanwege areaaluitbreiding. De laatste jaren is sprake geweest van een oplopende egalisatievoorziening. Hierdoor ligt het voor de hand het vaste tarief wel te indexeren, maar niet kostendekkend te laten zijn. De egalisatievoorziening wordt dan deels gebruikt als dekking van de kosten. De verwachting is dat markttarieven, met name verbranding van restafval, de komende jaren fors zullen toenemen. Afhankelijk hiervan is het inzetten van de egalisatievoorziening ter dekking van kosten meerjarig mogelijk. Het tarief voor 2027 is een indexering van 2,1% van het tarief van 2026 en voorlopig bepaald op € 361,44.

Uitgaande van 30 aanbiedingen van 60 liter zakken leidt dit tot een totaal bedrag van € 406,44 (vast tarief € 361,44 + 30 x € 1,50 variabel tarief). Dit bedrag is opgenomen in het woonlastenoverzicht. Rioolheffingen Rioolheffing is een heffing voor huishoudens en bedrijven die water direct of indirect op de gemeentelijke riolering afvoeren. Rioolheffing is een bestemmingsheffing. De opbrengsten worden dan ook alleen gebruikt om de kosten te dekken die samenhangen met de wettelijke zorgplicht die de gemeente heeft voor de afvoer van afvalwater, de afvoer van regenwater en het beheer van het grondwaterpeil. De heffing bestaat uit 2 soorten: een eigenaren- en een gebruikersdeel. Eigenaren betalen een vast bedrag per perceel. Gebruikers betalen een bedrag op basis van het aantal kubieke meters water dat vanuit een perceel wordt afgevoerd. Daarbij is voor de eerste 400 m3 sprake van een vast bedrag. Dit bedrag wordt vermeerderd indien meer dan 400 m3 water vanuit een perceel wordt afgevoerd. De tarieven voor de rioolheffing zijn gebaseerd op het Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 (WRP) zoals in maart 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Op basis van het WRP 2024-2028 worden de tarieven voor 2027 verhoogd met 2,1%. Marktgelden Marktgelden worden geheven voor alle week- en dagmarkten in de gemeente. Er zijn tarieven voor een vaste standplaats en een dagplaats.

Deze tarieven zijn gedifferentieerd naar een tarief voor de zaterdagmarkt en een tarief voor de dinsdag-, woensdag- of donderdagmarkt. Belastingplichtigen betalen een bedrag op basis van de plaats (m2) die wordt ingenomen. De opbrengsten van deze belasting worden onder andere ingezet voor het onderhoud van de markt. Daarbij valt te denken aan het reinigen van het marktterrein, dagelijks toezicht op de markt door de marktmeester en energie- en watervoorzieningen. De tarieven van de marktgelden worden opgehoogd met 2,1%. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is een belasting voor uitbaters van overnachtingsmogelijkheden zoals hotels en bed & breakfast. Er wordt een bedrag per persoon, per overnachting betaald. Ondernemers ontvangen aan het begin van het jaar een voorlopige aanslag. Deze mag in maandelijkse termijnen worden betaald. De definitieve aanslag volgt na afloop van het belastingjaar. Overeenkomstig het Samenlevingsakkoord wordt het tarief toeristenbelasting voor 2027 verhoogd van € 2,55 naar € 4,60 per persoon per overnachting. Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 51 Precariobelasting Precariobelasting is een belasting voor personen of bedrijven die voorwerpen hebben onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.

Voorwerpen waarvoor de gemeente Gouda precariobelasting heft zijn onder andere bouwmaterialen, terrassen en winkeluitstallingen. De opbrengsten van deze belasting gaan naar de algemene middelen. De tarieven worden verhoogd met 2,1%. Hondenbelasting De hondenbelasting is een belasting voor houders van honden. Het te betalen bedrag is afhankelijk van het aantal honden. De opbrengsten gaan in de algemene middelen. Een deel van de opbrengst wordt gebruikt als vergoeding voor het beschikbaar stellen van collectieve voorzieningen voor honden (zoals onderhoud van uitrenplekken en het beschikbaar stellen van hondenpoepzakjes). Na een toename gedurende corona is er momenteel sprake van een afname van het aantal honden. De geraamde opbrengst is hierop aangepast. Voor belastingjaar 2027 wordt het tarief verhoogd met 2,1%. Havengelden Havengelden worden betaald voor vaartuigen die in gemeentewater aanleggen of verblijven. Het te betalen bedrag is afhankelijk van de duur van het verblijf en de lengte (in strekkende meters) van het vaartuig. De opbrengsten van havengelden worden onder andere gebruikt voor het onderhoud van aanlegsteigers en voorzieningen ten behoeve van de recreatievaart. In deze verordening worden de tarieven havengelden verhoogd met het inflatiepercentage van 2,1%.

Staangelden Staangeld wordt opgelegd aan de hoofdbewoner van een woonwagen voor het hebben van een standplaats voor een woonwagen. Het te betalen bedrag is afhankelijk van de oppervlakte van de staanplaats. De staangelden worden verhoogd met het percentage van de maximale jaarlijkse huurverhoging voor woonwagen-standplaatsen van 4,1% (bron: https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/woning-huren/wat-is-de- maximale-huurverhoging-voor-een-sociale-huurwoning-in-2026). Het percentage van de maximale jaarlijkse huurverhoging loopt niet één op één met het inflatiepercentage waarmee de belastingen worden verhoogd. Hierdoor is er de laatste jaren een verschil ontstaan tussen de geraamde opbrengst en de daadwerkelijke opbrengst. De geraamde opbrengst is daarom aangepast en verlaagd. Leges Leges zijn vergoedingen voor een produkt dat bij de gemeente wordt aangevraagd of voor een dienst die door de gemeente op verzoek wordt uitgevoerd. In algemene zin worden de legestarieven verhoogd met het inflatiepercentage van 2,1%. Waarschijnlijk worden enkele nieuwe belastbare feiten opgenomen c.q. bestaande belastbare feiten worden gewijzigd in relatie tot onder meer gewijzigde regelgeving. Dit geldt onder andere voor de overbrengingsvergunning voor het vervoeren van explosieven voor civiel gebruik. Vanaf 1 september 2026 is deze vergunning verplicht.

Daarnaast zullen waarschijnlijjk enkele tekstuele aanpassingen worden doorgevoerd of artikelen worden samengevoegd. Verder zijn gemeentes gebonden aan de door de rijksoverheid vastgestelde maximumtarieven. Bij de vaststelling van de Legesverordening 2027 (raadsbehandeling in december 2026) worden de definitieve tarieven 2027 vastgesteld. Parkeerbelastingen Parkeerbelasting wordt betaald voor het parkeren van een voertuig op plaatsen die door het college zijn aangewezen als betaald parkeerplaatsen. Tevens wordt parkeerbelasting geheven voor het verlenen van een parkeervergunning. De opbrengsten gaan in de algemene middelen. Het kostenelement dat gemeenten in rekening mogen brengen bij de naheffingsaanslag parkeerbelasting is voor 2027 met € 2,30 verhoogd tot € 84,30. Voor dit bedrag geldt dat de opbrengst niet hoger mag zijn dan de kosten die hiervoor worden gemaakt. Sinds 1 april 2022 maakt Gouda gebruik van de scanauto van Parkeerservice. Het handhaven op foutparkeren wordt hiermee eenvoudiger. Het aantal naheffingsaanslagen is door de komst van de scanauto toegenomen en hiermee ook de opbrengst naheffingsaanslagen. Dit leidt er toe dat het bedrag naheffingsaanslag met ingang van 2027 vooralsnog wordt aangepast naar € 51,50. 52 Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming 4.1.4 Overzichten In deze paragraaf staan de volgende overzichten: 1.

overzicht lokale heffingen; 2. overzicht lokale lastendruk eigenaar/gebruiker en huurder. 1. Overzicht lokale heffingen In het onderstaande overzicht staan de geraamde opbrengsten voor 2027. Opbrengstsoort | Geraamde | Geraamde | Geraamde | Tarieven 2027 (bedragen x € 1.000) | opbrengst | kwijtschelding | opbrengst 2027 | 2027 | gewijzigde begroting 2026 Belastingen en heffingen ozb-eigenaren woningen | 12.479 | 2 | 12.263 | 0,0786% ozb-eigenaren niet-woningen | 5.962 | 5.852 | 0,4192% ozb-gebruikers niet-woningen | 4.481 | 4.408 | 0,3362% Afvalstoffenheffing | 14.175 | 1.251 | 13.841 | 406,44 Rioolheffing eigenaren | 11.962 | 719 | 11.573 | 317,81 Rioolheffing gebruikers | 10.707 | 10.343 | 267,72 Totaal Belastingen en heffingen | 59.766 | 1.972 | 58.280 Overige belastingen Hondenbelasting | 310 | 304 | 95,76 Parkeerbelasting | 7.947 | 7.947 | div Toeristenbelasting | 442 | 241 | 4,60 Precariobelasting | 368 | 355 | div Totaal overige belastingen | 9.067 | 0 | 8.848 Rechten Leges burgerzaken | 2.086 | 1.794 | div Leges bouwvergunningen | 3.263 | 3.146 | div Leges milieuvergunningen | 29 | 25 | div Leges overig | 355 | 188 | div Marktgelden | 153 | 150 | div Havengelden | 140 | 137 | div Staangelden | 57 | 53 | div Reinigingsrechten | 30 | 25 | div Totaal rechten | 6.114 | 0 | 5.519 Totaal Lokale heffingen | 74.947 | 1.972 | 72.647 De geraamde opbrengsten zijn bruto-opbrengsten

zonder aftrek van geraamde kwijtscheldingen. De ozb-tarieven zijn nog gebaseerd op de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2025 en een ingeschatte waardeontwikkeling voor 2026. De tarieven worden nog gecorrigeerd op basis van de hertaxatie met peildatum 1 januari 2026. De ozb-tarieven van een niet-woning zijn inclusief een opslag van 7% ten behoeve van het Ondernemersfonds Gouda. Het OFG ontvangt jaarlijks een subsidie van 7% van de ozb-inkomsten van niet-woningen van twee jaar daarvoor. In de begroting 2027 is voor deze subsidie een bedrag van € 646.475 opgenomen. De afvalstoffenheffing is de som van het vaste tarief (€ 361,44) en het variabele tarief op basis van gemiddeld 30 aanbiedingen van 60 liter restafval à € 1,50 (€ 45,00). De geraamde opbrengst afvalstoffenheffing is exclusief de reinigingsrechten bedrijven. 2. Overzicht lokale lastendruk eigenaar/gebruiker en huurder In onderstaande tabel is de lastendruk in Gouda in het jaar 2027, voor zowel een eigenaar-gebruiker als een huurder, aangegeven. Ter vergelijking zijn de cijfers van 2026 toegevoegd. Zoals gebruikelijk in het woonlastenoverzicht worden hierbij de ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffingen betrokken. Verder is als uitgangspunt genomen een meerpersoonshuishouden.

Programmabegroting 2027-2030 - integraal na besluitvorming | 53 Voor de berekening van de ozb 2027 is uitgegaan van een woning met een WOZ-waarde van € 427.000 (de WOZ-waarde van woningen in Gouda zoals gehanteerd in 2026 ten tijde van het vaststellen van de verordening ozb in december 2025 en een geschatte waardeontwikkeling van 7,3%). De WOZ-waarde voor 2025 is € 398.000. Deze WOZ-waarde is gebruikt voor de berekening van de ozb 2026. Voor het bepalen van het tarief voor afvalstoffenheffing is uitgegaan van het vaste tarief vermeerderd met 30 aanbiedingen van 60 liter zakken. Opbrengstsoort (bedragen x € 1) | 2027 | 2027 | 2026 | 2026 | verschil in % | verschil in % eigenaar/ | huurder | eigenaar/ | huurder | eigenaar/ | huurder gebruiker | gebruiker | gebruiker ozb eigenaar | 335,62 | 332,73 | 0,87% Afvalstoffenheffing | 406,44 | 406,44 | 399,00 | 399,00 | 1,86% | 1,86% Rioolheffing eigenaar | 317,81 | 311,27 | 2,10% Rioolheffing gebruiker | 267,72 | 267,72 | 262,20 | 262,20 | 2,11% | 2,11% Totaal | 1.327,59 | 674,16 | 1.305,20 | 661,20 | 1,72% | 1,96% Kwijtschelding Personen met een inkomen op bijstandsniveau en zonder vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. In Gouda is kwijtschelding mogelijk voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en onroerendezaakbelastingen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gouda.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/187a9410-2793-4195-abb8-6d4972c50a8f?agendaItemId=cf5b4ae3-9e05-4d64-a934-f7c7aa5ca37a