CConstaterende datGouda
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027-2030

Commissie Bestuur 4 november 2026, gemeente GoudaBij agendapunt: Beeldvorming Programmabegroting 2027-2030 (technisch deel)54.945 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 7

Starters hebben hierin, net als voorgaande jaren, een groot aandeel. Zij kopen vooral kleine woningen in grote steden. Daarnaast neemt het aandeel van investeerders in de woningvoorraad nog steeds af. Gemiddelde woningprijs daalt Het lijkt starters wat beter te lukken om – voornamelijk kleine – woningen te kopen. De verkoop door investeerders van dit type woning draagt daaraan bij. Overigens lijkt de piek van die verkopen door particuliere investeerders wel bereikt, al ligt het aantal verkochte woningen in het eerste kwartaal van 2026 nog steeds hoger dan een jaar eerder. Als investeerders woningen kopen, betreft dit juist grotere en duurdere woningen. De ingezette daling van de gemiddelde woningprijs wordt voornamelijk veroorzaakt door het grote aantal verkochte kleine woningen (< 80 m2). Grondwaarde stijgt De grondwaarde per m2 bij nieuwbouwwoningen en bedrijventerreinen blijft stijgen maar gemiddeld minder dan maar de (gemeentelijke) grondprijsverhogingen blijven achter bij een genormeerd residuele berekening (aldus Stec naan aanleiding van benchmark eind 2025). Belangrijkste oorzaak voor woningbouw is de gemeentelijke inzet om nieuwbouwwoningen betaalbaar te houden, De Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) is hiervoor een belangrijke drijfveer. Relatief goed nieuws is de afvlakking van de bouwkostenstijgingen doordat de prijzen voor grondstoffen en materiaal redelijk stabiliseren.

Hierin zijn de laatste gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten overigens nog niet zichtbaar. Per saldo stijgt de residuele grondwaarde. Ontwikkelaars en bouwers proberen steeds vaker conceptwoningen te bouwen. Hierdoor dalen de faalkosten en ontstaan efficiëntere woonproducten. Daarmee wordt de bouw ook minder weersafhankelijk, maar ligt het risico van eenvormigheid maar ook afhankelijkheid op de loer. 4.8.3 Actuele ontwikkelingen rond grondbeleid In Gouda wordt de methode van residueel rekenen toegepast. Deze methode houdt maximaal rekening met de actuele marktomstandigheden. Daarmee kan worden ingespeeld op stijging van bouwkosten maar ook op rentedaling/-stijging en de prijsontwikkeling van koopwoningen. In economisch gunstige tijden stijgt de grondwaarde. Bij hoge rentelasten, dalende VON waarde, en/of stijging van bouwkosten daalt uiteindelijk de gemiddelde grondwaarde. Deze methode stelt partijen in staat om de productie van woningen op peil te houden en marktconforme waardes te behalen. Wel kan een lagere grondwaarde binnen een project tot lagere projectresultaten (veelal verliezen binnen een project) leiden. Soms kan, door het wijzigen van bouwprogramma’s, verkleinen van projecten of het slim faseren (uitstellen, versnellen of prioriteiten bijstellen), het resultaat van een project positief worden beïnvloed en/of de financiële nadelen worden beperkt.

Op 13 december 2023 is de vernieuwde nota grondbeleid vastgesteld. Doel is een actiever grondbeleid, waarbij de gemeente meer aan de voorkant van de projecten wil meedenken. Daarnaast is de nota kostenverhaal ingevoerd waarmee het verhaal van kosten transparanter wordt en zijn het fonds betaalbaar wonen en het gebiedsfonds infrastructuur Spoorzone ingesteld. 4.8.4 Actuele ontwikkelingen binnen projecten Bij de jaarrekening worden de grondexploitaties geactualiseerd. Daarbij worden planningen herzien, indexen geactualiseerd en gerealiseerde kosten en opbrengsten verwerkt. Inhoudelijke beleidskeuzes en/of planscope wijzigingen worden voorafgaand aan de actualisatie afzonderlijk ter besluitvorming aangeboden. Programmabegroting 2027-2030 89 De actualisatie van grondexploitaties geeft per project een resultaat op eindwaarde. Vanuit het voorzichtigheidsbeginsel worden voorzieningen getroffen bij projecten die sluiten met een financieel tekort maar sinds het afsluiten van de grondexploitatie Spoorzone eind 2025 is dit in Gouda niet aan de orde. Bij positieve grondexploitaties vindt verplichte tussentijdse winstneming plaats. Bij Westergouwe worden eventuele winsten ingezet om de betaalbaarheid van woningen te vergroten, zodat ook tussentijdse winstneming niet heeft plaatsgevonden en niet in beeld is. Per project volgt een overzicht van de stand van zaken en de geplande activiteiten.

Westergouwe Vanaf 1 januari 2026 heeft Gouda één grondexploitatie: Westergouwe. Het project is volop in ontwikkeling. Fases I en II zijn gereed. Fase III is in aanbouw en deze fase loopt door tot en met 2028. In 2025 is gewerkt aan de planvoorbereiding in deelgebied 3B. Door een beroep tegen het vastgestelde bestemmingsplan is hier wel vertraging ontstaan. Verwacht wordt dat in dit deelgebied eind 2026/ begin 2027 gestart wordt met de realisatie van de eerste woningen van het in totaal geplande programma van 450 woningen. De bouw van de eerste fase van het voorzieningencluster (het integraal Kindcentrum) heeft in 2025 plaatsgevonden en de eerste gebruikers hebben het gebouw begin 2026 in gebruik genomen. Voor fase 4 is in 2025 het stedenbouwkundig plan definitief gemaakt, zodat ook hier gestart kon worden met de uitwerking van de woongebouwen. Begin 2026 is het traject voor de uitwerking van het stedenbouwkundig plan voor fase 5 opgestart. In de periode 2026-2028 is de bouw van fase III voorzien, het doorlopen van de ruimtelijke procedure van fase IV en de planvorming voor fase V. Fase III.B loopt naar verwachting door tot in 2029. In 2027-2029 is de bouw van fase IV voorzien. De baten en lasten van de grondexploitaties zijn opgenomen in het overzicht van incidentele baten en lasten. Westergouwe is momenteel de enige actieve grondexploitatie van de gemeente Gouda.

4.8.5 Beleidsdocumenten Het beleid in deze paragraaf is gebaseerd op onderstaande documenten die door de raad zijn vastgesteld: Beleidsdocument Nota Grondbeleid 2023 Handboek grondzaken 90 Programmabegroting 2027-2030 4.9 Openbaarheid Uitvoering van de Wet open overheid (Woo) De wet regelt dat de gemeente informatie openbaar maakt. Dat gebeurt op twee manieren. Inwoners kunnen informatie opvragen met een Woo-verzoek. Dat heet passieve openbaarmaking. Daarnaast maakt de gemeente zelf informatie openbaar. Dat heet actieve openbaarmaking. Een goede informatiehuishouding is hiervoor noodzakelijk. Daarvoor moet de informatie van de gemeente vindbaar, betrouwbaar en duurzaam toegankelijk zijn. De Woo verplicht gemeenten om in de begroting aandacht te besteden aan de uitvoering van de wet. Actieve openbaarmaking Gouda maakt al informatie actief openbaar. De eerste verplichte informatiecategorieën staan in de Woo-index en de eerste publicaties staan op open.gouda.nl. De landelijke invoering van de volgende informatiecategorieën is vertraagd. In 2026 adviseerde het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding gemeenten om niet langer te wachten op een landelijke voorziening, maar om een eigen publicatieplatform te ontwikkelen. Het kabinet heeft deze lijn in juni 2026 onderschreven. Gouda sluit hierop aan.

Het college besloot op 31 maart 2026 om niet langer te wachten op de komst van een landelijk publicatieplatform. De gemeente publiceert inmiddels Woo-verzoeken, Woo-besluiten en convenanten op het publicatieplatform open.gouda.nl. In 2027 bekijkt Gouda of actieve openbaarmaking verder kan worden ingevoerd, rekening houdend met de landelijke fasering. De planning en de exacte eisen daarvan zijn nog niet definitief (zie onderstaande tabel). Op dit moment werkt het Rijk toe naar verdere invoering in de tweede helft van 2027. Gouda volgt deze ontwikkeling. In de onderstaande tabel is per tranche aangegeven welke informatiecategorieën hierin zijn opgenomen. Tranche informatiecategorieën Stand van zaken Gouda Eerste tranche • Informatie over organisatie en werkwijze • bereikbaarheidsgegevens Informatie over organisatie, werkwijze en bereikbaarheid is openbaar via overheid.nl Tweede tranche • Ontwerpen van wet- en regelgeving met adviesaanvraag • Vergaderstukken decentrale overheden • Agenda's en besluiten van bestuurscolleges • Adviezen • Jaarplannen en jaarverslagen Raads- en commissiestukken zijn al openbaar via het raadsinformatiesysteem. In 2027 breidt Gouda de actieve openbaarmaking uit met agenda's en besluiten van het college, jaarplannen en jaarverslagen. De landelijke planning en exacte eisen kunnen wijzigen.

Derde tranche • Bij vertegenwoordigende organen ingekomen stukken • Subsidieverplichtingen anders dan met beschikking • Convenanten • Onderzoeksrapporten • Klachtoordelen Convenanten en Woo-verzoeken en -besluiten staan op open.gouda.nl. In 2027 breidt Gouda de actieve openbaarmaking stapsgewijs uit met klachtoordelen. De landelijke planning en exacte eisen kunnen nog wijzigen. Passieve openbaarmaking Gouda werkt in 2027 verder aan de verbetering van de afhandeling van Woo-verzoeken. De nadruk ligt op juridische kwaliteit, procesregie, betere ondersteuning van medewerkers en betere vindbaarheid van informatie. Deze aanpak helpt om verzoeken tijdig en zorgvuldig af te handelen. Informatiehuishouding op orde Een open overheid vraagt om betrouwbare en vindbare informatie. Gouda werkt daarom in 2027 verder aan een informatiehuishouding die duurzaam toegankelijk is. In 2027 voert Gouda het verbeterplan voor informatie- en archiefbeheer verder uit. Dit verbeterplan bundelt de maatregelen uit het archieftoezicht, het rekenkameronderzoek en de rapportage Informatie- en Archiefbeheer Gouda als onderdeel van het interbestuurlijk toezicht. De gemeente brengt processen, informatie en applicaties beter in beeld. Ook maakt Gouda duidelijke afspraken over digitaal samenwerken, archiveren, bewaren en vernietigen. De nieuwe Archiefwet treedt op 1 januari 2027 in werking.

Gouda bereidt de noodzakelijke aanpassingen aan lokale regelgeving in 2026 voor. Daarnaast werkt Gouda verder aan goed informatiebeheer. Hierdoor kan de gemeente informatie beter vinden, beheren, openbaar maken en bewaren. Programmabegroting 2027-2030 91 5 Financiële begroting 2027 - 2030 5.1 Inleiding In de financiële begroting wordt ingegaan op de exploitatie en de balans. Dit met als doel het inzicht in de gemeentelijke financiën te vergroten. Allereerst worden de actuele uitgangspunten van het financieel beleid toegelicht. Daarna wordt een uitgebreide toelichting op de financiële positie gepresenteerd, waarbij aandacht wordt besteed aan de totstandkoming van het begrotingssaldo, het meerjarenperspectief, de geprognosticeerde balans en het EMU-saldo. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een aantal specificaties (per programma, incidentele baten en lasten, financieringspositie, reserves, voorzieningen en arbeidskosten gerelateerde verplichtingen). 5.2 Financieel beleid en indicatoren De uitgangspunten voor het financieel kader zijn vastgelegd in het samenlevingsakkoord 2027-2030. De sturing van de financiële positie van de gemeente Gouda wordt langs drie invalshoeken vormgegeven: 1. Een gezonde weerstandsratio van ≥ 1,4 2. Een schuldquote van maximaal 110% 3. Een sluitende meerjarige programmabegroting Realistisch begroten is essentieel.

Tegenvallers worden zoveel als mogelijk in het lopende begrotingsjaar met meevallers en/ of binnen de bestaande budgetten opgelost. Incidentele meevallers aan het einde van een jaar worden in eerste instantie toegevoegd aan de algemene reserve. Pas daarna vindt besluitvorming plaats over de toekenning daarvan. We gaan uit van een weerstandsratio (de verhouding tussen het aanwezige en het beschikbare weerstandsvermogen) in een bandbreedte van ≥ 1 en ≤ 1,4. We willen over voldoende reserves beschikken om in staat te zijn de gevolgen van de risico’s op te vangen. We versterken de financiële positie door het instellen van een spaaroptie van 8,75 miljoen over de komende vier jaar. Ten aanzien van de programmabegroting 2027-2030 geldt het volgende: • De weerstandsratio ligt in 2027 op 2,9 en de jaren 2028 - 2030 rond de 3,0 en valt daardoor in de klasse 'uitstekend'. • De leningenportefeuille (kortlopende en langlopende aangetrokken geldleningen) bedraagt eind 2027 naar verwachting € 390 miljoen. • Voor de jaren 2027-2030 is er een sluitende meerjarenraming. 5.3 Toelichting ontwikkeling meerjarenperspectief 2027 - 2030 5.3.1 Ontwikkeling van het meerjarenperspectief 2027-2030 De basis voor het meerjarenperspectief 2027-2030 (startbegroting) ligt in de vaststelling van raadsbesluiten tot 9 juli 2026.

Bij het samenstellen van de begroting 2027- 2030 zijn vervolgens de mutaties uit het samenlevingsakkoord 2027 - 2030 en de financiële effecten van diverse ontwikkelingen en inzichten verwerkt, wat resulteert in een geactualiseerd meerjarenperspectief 2027-2030. Zie daartoe de volgende tabel. De in de tabel geschetste ontwikkelingen zijn hierna per onderdeel verder uitgewerkt en toegelicht. (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A. Startbegroting | -2.678 | -1.551 | -2.750 | -3.611 B. Samenlevingsakkoord | 5.700 | 2.225 | -75 | 875 C. Autonome en administratieve ontwikkeling | 223 | 228 | 697 | -233 D. Nieuwe ontwikkelingen / effect bestuursrapportage | -4.718 | -1.740 | 2.123 | 985 E. Begrotingsresultaten 2027 - 2030 | -1.473 | -837 | -4 | -1.984 (+ = nadeel/ last | - = voordeel/ baat) Sluitende meerjarenraming 2027-2030 Het perspectief wordt gekenmerkt door een sluitende begroting 2027-2030. 5.3.2 Overzicht samenlevingsakkoord 2027-2030 Op 9 juli 2026 is het samenlevingsakkoord Gouda vastgesteld. Van een aantal concrete onderwerpen zijn de budgettaire aspecten (intensiveringen/ besparingen) in de voorliggende begroting 2027 - 2030 verwerkt. De verdere financiële 92 | Programmabegroting 2027-2030 vertaling van het samenlevingsakkoord en de nog nader uit te werken besparingsvoorstellen worden betrokken bij de kadernota 2028. B.

Samenlevingsakkoord (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Intensiveringen: 1. Spaaroptie - t.b.v. algemene reserve | 5.500 | 2.250 | 0 | 1.000 2. Intensivering veiligheidsbeleid | 317 | 317 | 317 | 317 3. Onderzoek armoedebeleid | 75 | 0 | 0 | 0 Besparingen 4. Verhoging toeristenbelasting | -192 | -192 | -192 | -192 5. Generieke besparing subsidiestaat | 0 | -150 | -200 | -250 Totaal effect Samenlevingsakkoord | 5.700 | 2.225 | -75 | 875 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 5.3.3 Overzicht autonome en administratieve ontwikkelingen 2027 - 2030 Bij het samenstellen van de programmabegroting 2027 - 2030 zijn er diverse autonome ontwikkelingen. Dit betreft onder andere loon- en prijsontwikkeling, aanpassing van hoeveelheden en administratieve aanpassingen. In dit onderdeel is een specificatie van deze ontwikkelingen opgenomen. C. Autonome en administratieve ontwikkelingen (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Actualisatie bijdrage gemeenschappelijke regelingen | 324 | 0 | 0 | 0 2. Actualisatie Parkeeropbrengsten | -552 | -549 | -550 | -551 3. Actualisatie OZB | -131 | -231 | -251 | -324 4. Actualisatie Treasury / kosten financiering (rente) | 686 | 153 | 901 | 1.714 5. Actualisatie Kapitaallasten | -317 | 482 | 154 | -1.515 6. Areaaluitbreiding beheerkosten Westergouwe | 337 | 406 | 475 | 475 7.

Fasering vervangingsinvesteringen openbare ruimte | -131 | 7 | 7 | 7 8. Diverse kleine mutaties < 100.000 | 6 | -39 | -39 | -39 Totaal autonome en administratieve mutaties | 223 | 228 | 697 | -233 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 5.3.4 Overzicht nieuwe ontwikkelingen/ effecten bestuursrapportage 2027 - 2030 Bij het samenstellen van de programmabegroting 2027 - 2030 zijn naast nieuwe ontwikkelingen ook de financiële ontwikkelingen uit de 2e bestuursrapportage 2026 verwerkt. In de onderstaande tabel is een specificatie van deze aanpassingen opgenomen. De mutaties zijn nader toegelicht in de financiele samenvatting van de begroting - hoofdstuk 2.3. D. Nieuwe ontwikkelingen/ effect bestuursrapportage (bedragen x | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 € 1.000) 1. Uitkomst meicirculaire gemeentefonds 2026 | -6.529 | -3.279 | 1.153 | 15 2. Cyberbeveiligingswet (Cbw) | 313 | 313 | 313 | 313 3. Data protection impact assessment (DPIA) | 136 | 136 | 136 | 136 4. Wet open overheid (Woo) | 136 | 136 | 136 | 136 5. Omgevingswet | 350 | 350 | 250 | 250 6. Programma Buurt aan Zet (BAZ) | 167 | 167 7. Parkeerbeleid | 100 | 200 8. Subsidie Cultuur in Ontwikkeling | 138 9. Diverse kleine mutaties < 100.000 | 77 | 77 | 27 | 27 10.

2e Berap 2026: diverse mutaties | 394 | 160 | 107 | 107 Totaal nieuwe ontwikkelingen/ effect bestuursrsapportage | -4.718 | -1.740 | 2.123 | 985 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) Programmabegroting 2027-2030 | 93 5.3.5 Totaaloverzicht financiele effecten per programma (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 1 Startbegroting | 18.915 | 19.247 | 19.569 | 20.257 Autonome en administratieve ontwikkeling | 1.355 | 1.225 | 1.288 | 1.943 Samenlevingsakkoord | -192 | -192 | -192 | -192 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 86 | 94 | 92 | 92 Saldo programma 1 | 20.164 | 20.374 | 20.758 | 22.100 Programma 2 Startbegroting | -2.208 | -1.053 | -1.056 | -1.272 Autonome en administratieve ontwikkeling | 93 | 84 | 70 | 56 Samenlevingsakkoord | 0 | 0 | 0 | 0 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | -3.710 | 0 | 0 | 0 Saldo programma 2 | -5.825 | -969 | -986 | -1.216 Programma 3 Startbegroting | 34.139 | 36.414 | 37.152 | 37.738 Autonome en administratieve ontwikkeling | 2.381 | 3.556 | 3.246 | 3.985 Samenlevingsakkoord | 5.000 | 0 | 0 | 0 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | -1.169 | 167 | 184 | 183 Saldo programma 3 | 40.351 | 40.137 | 40.581 | 41.906 Programma 4 Startbegroting | 134.579 | 132.892 | 131.266 | 131.349 Autonome en administratieve ontwikkeling | 2.806 | 3.282 | 3.389 | 3.104 Samenlevingsakkoord | 75 | -150 | -200 | -250 Nieuwe

ontwikkelingen/ bestuursrapportage | -4.000 | 1.026 | 895 | 943 Saldo programma 4 | 133.460 | 137.050 | 135.351 | 135.146 Programma 5 Startbegroting | 20.671 | 20.649 | 20.170 | 20.561 Autonome en administratieve ontwikkeling | 625 | 642 | 642 | 144 Samenlevingsakkoord | 0 | 0 | 0 | 0 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 300 | 0 | 0 | 0 Saldo programma 5 | 21.596 | 21.291 | 20.812 | 20.706 Programma 6 Startbegroting | 12.410 | 12.398 | 12.379 | 12.347 Autonome en administratieve ontwikkeling | 693 | 695 | 696 | 698 Samenlevingsakkoord | 317 | 317 | 317 | 317 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 39 | -83 | -83 | -83 Saldo programma 6 | 13.460 | 13.327 | 13.309 | 13.278 Programma 7 Startbegroting | 37.646 | 36.862 | 36.704 | 36.398 Autonome en administratieve ontwikkeling | 2.532 | 2.186 | 2.233 | 2.197 Samenlevingsakkoord | 0 | 0 | 0 | 0 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 848 | 863 | 862 | 862 Saldo programma 7 | 41.025 | 39.911 | 39.800 | 39.457 Programma 8 Startbegroting | -258.830 | -258.961 | -258.934 | -260.990 Autonome en administratieve ontwikkeling | -10.262 | -11.442 | -10.868 | -12.360 Samenlevingsakkoord | 500 | 2.250 | 0 | 1.000 Nieuwe ontwikkelingen/ bestuursrapportage | 2.888 | -3.806 | 173 | -1.012 Saldo programma 8 | -265.705 | -271.959 | -269.629 | -273.362 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 94 | Programmabegroting 2027-2030 5.3.6

Geprognosticeerde balans De geprognosticeerde balans geeft inzicht in de verwachte ontwikkeling van de bezittingen, schulden en het eigen vermogen van de gemeente in de periode 2027-2030. De balans is gebaseerd op de meerjarenraming van de programmabegroting, de geplande investeringen, grondexploitaties en de ontwikkeling van reserves, voorzieningen en financiering. Op basis van de geraamde investeringen, grondexploitaties, reserves en voorzieningen wordt zichtbaar hoe de financiële positie zich in de komende jaren ontwikkelt. De geprognosticeerde balans vormt tevens de basis voor de bepaling van de toekomstige financieringsbehoefte en de ontwikkeling van financiële kengetallen zoals de schuldquote, investeringsquote en solvabiliteitsratio.

ACTIVA bedragen * € 1.000 | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 VASTE ACTIVA Materiele vaste activa | 482.103 | 512.546 | 521.055 | 539.152 | 554.459 Immateriele vaste activa | 10.620 | 10.199 | 9.778 | 9.357 | 8.965 Financiele vaste activa | 4.537 | 4.537 | 4.537 | 4.537 | 4.537 TOTAAL VASTE ACTIVA | 497.260 | 527.282 | 535.370 | 553.047 | 567.961 VLOTTENDE ACTIVA Totaal voorraden | 38.528 | 20.486 | 18.586 | 23.064 | 20.978 Liquide middelen | 500 | 500 | 500 | 500 | 500 Overlopende activa | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA | 94.028 | 75.986 | 74.086 | 78.564 | 76.478 TOTAAL GENERAAL ACTIVA | 591.288 | 603.269 | 609.455 | 631.611 | 644.439 PASSIVA bedragen * € 1.000 | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 VASTE PASSIVA Algemene reserve | 53.741 | 56.843 | 58.281 | 59.532 | 60.141 Bestemmingsreserves | 61.278 | 66.674 | 69.150 | 69.601 | 69.303 Saldo van rekening | 6.367 | 1.473 | 837 | 4 | 1.984 Totaal Eigen Vermogen | 121.387 | 124.990 | 128.268 | 129.137 | 131.428 Voorzieningen | 34.510 | 22.235 | 16.348 | 19.195 | 22.661 Opgenomen langlopende geldleningen | 335.340 | 353.180 | 364.230 | 382.622 | 389.235 Totaal vreemd vermogen | 369.850 | 375.415 | 380.578 | 401.817 | 411.896 TOTAAL VASTE PASSIVA | 491.237 | 500.404 | 508.847 | 530.955 | 543.324 VLOTTENDE PASSIVA Opgenomen kasgeldleningen

| 35.000 | 38.000 | 35.000 | 36.000 | 36.000 kortlopende schulden en overlopende passiva | 65.051 | 64.864 | 65.609 | 64.656 | 65.115 TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA | 100.051 | 102.864 | 100.609 | 100.656 | 101.115 TOTAAL GENERAAL PASSIVA | 591.288 | 603.269 | 609.455 | 631.611 | 644.439 Programmabegroting 2027-2030 | 95 5.3.7 EMU-saldo Het overzicht van het EMU-saldo is een verplicht onderdeel in de begroting. Samen met de geprognosticeerde balans geeft het inzicht in toekomstige ontwikkelingen van de financieringsbehoefte van de gemeente Gouda. Omschrijving (Bedragen in € x 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Volgens realisatie | Volgens | Volgens | Volgens | Volgens MJB t/m sept. | begroting | MJB | MJB | begroting 2026, aangevuld | 2027 | begroting | begroting | 2030 met raming | 2028 | 2029 resterende periode 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit | 5.000 | 3.003 | 2.679 | 269 | 1.690 reserves (zie BBV, artikel 17c) 2. Mutatie (im)materiële vaste activa | 42.691 | 30.022 | 8.088 | 17.677 | 14.914 3. Mutatie voorzieningen | -2.734 | -12.275 | -5.887 | 2.847 | 3.466 4. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) | 12.039 | -18.041 | -1.901 | 4.479 | -2.087 5.

Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa Berekend EMU-saldo | -52.464 | -21.253 | -9.395 | -19.039 | -7.672 De begroting van Gouda is opgesteld conform een (gemodificeerd) stelsel van baten en lasten. In het BBV, art. 20 is de verplichting vastgelegd dat de gemeenten het geraamde EMU-saldo moeten opnemen in de programmabegroting over het vorig begrotingsjaar, het begrotingsjaar en de drie daarop volgende jaren. Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven met derden van de overheid op transactiebasis in een bepaald jaar. Het EMU-saldo geeft aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven wordt dan in een jaar binnenkomt, of dat er geld overgehouden wordt. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden) van de gemeente. In de jaren tot en met 2015 werden er individuele referentiewaarden van het EMU-tekort vastgesteld. Voor 2019-2022 is het jaarlijkse aandeel in het EMU-saldo van de decentrale overheden gesteld op 0,4%. Het aandeel van de gemeenten is gesteld op -0,27% van het BBP. Voor 2023 en verder zijn geen cijfers bekend.

Het aandeel in het EMU-tekort betreft een inspanningsverplichting, er staat momenteel geen sanctie op een eventuele overschrijding van het toegestane EMU-tekort. De gemeente wordt niet beoordeeld op de balans in enig jaar, maar wel op de bijdrage aan het voorkomen van een overheidstekort op langere termijn. Kortom: de gemeente mag niet jaar op jaar veel meer uitgeven dan ontvangen. 96 | Programmabegroting 2027-2030 5.4 Grondslagen In dit hoofdstuk staan de financiële uitgangspunten die zijn gebruikt voor het opstellen van de ramingen in de financiële begroting. De loonindex in de meicirculaire 2026 bedraagt voor 2027: 4,1%. Daarnaast is gerekend met een prijsindexatie van 2,1%, eveneens conform de meicirculaire 2026. De specifieke zorgbudgetten voor het jaar 2027 zijn geïndexeerd conform het OVA/PPC indexpercentage - OVA indexcijfer: 3,96% en PPC indexcijfer: 1,77%. Ook is in 2027 een mixpercentage van 80/20 (loon/prijs) van 3,70% toegepast voor de meer loongevoelige budgetten (subsidies). Voor de jaren erna bedraagt de gereserveerde loonindex 3,5% (gemiddeld) per jaar. De gereserveerd prijsindex voor 2028 t/m 2030 bedraagt 2,4% (gemiddeld). De loon- en prijsindexen worden elk jaar herijkt en verwerkt conform de uitgebrachte meicirculaire (conform jaar T-1).

Voor de berekening van de financieringslasten in 2027 wordt uitgegaan van: - de door de budgethouders aangegeven uitputtingsritmes voor investeringen, reserves en voorzieningen; - (vastgestelde) grondexploitaties die gefinancierd worden afhankelijk van de mogelijkheid/wenselijkheid tot het fixeren van het renterisico in de respectievelijke projecten en/of afhankelijk van het specifieke cashflowverloop; - rekenrente aan te trekken kort geld van 3,00% in de periode 2027 - 2030; - rekenrente aan te trekken lang geld van 4,00% in de periode 2027 - 2030; - een omslagrente van 2,20%; - rekenrente grondexploitaties 2,20%; - het concerninvesteringsplan 2027-2030 dat is opgenomen als paragraaf bij deze programmabegroting; - geraamde dotaties en onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen die met deze programmabegroting worden vastgesteld, waarbij het kapitaalbeslag als gevolg van de aanwending van reserves en voorzieningen en investeringen uit het concerninvesteringsplan wordt gefinancierd door middel van langlopende en kortlopende geldleningen. De ramingen in deze financiële begroting zijn gebaseerd op de bedragen voor 2027 inclusief de structurele doorwerking uit de 1e bestuursrapportage 2026, de meicirculaire gemeentefonds 2026 en tussentijdse raadsbesluiten (t/m 9 juli 2026).

Deze bedragen zijn aangevuld met de financiële gevolgen van diverse autonome ontwikkelingen en overige aanpassingen. Zie hiervoor het hoofdstuk: "Toelichting ontwikkeling meerjarenperspectief 2027-2030" waarin een nadere duiding is opgenomen. Programmabegroting 2027-2030 97 5.5 Overzicht van baten en lasten In het onderstaande overzicht worden meerjarig per programma alle lasten, baten en het saldo weergegeven. Ook de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves zijn gespecificeerd per programma. Onderaan het overzicht staat het totaal resultaat wat wordt afgewikkeld ten gunste van de algemene reserve.

(bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 1 lasten | 30.371 | 30.415 | 30.669 | 32.012 Programma 2 lasten | 39.170 | 39.702 | 40.164 | 40.430 Programma 3 lasten | 94.413 | 72.781 | 69.493 | 64.659 Programma 4 lasten | 191.384 | 184.055 | 182.305 | 181.901 Programma 5 lasten | 25.442 | 24.999 | 24.520 | 23.613 Programma 6 lasten | 13.664 | 13.531 | 13.469 | 13.438 Programma 7 lasten | 49.016 | 47.590 | 47.498 | 46.864 Programma 8 lasten | 1.124 | 7.685 | 11.825 | 19.940 Totaal lasten | 444.584 | 420.757 | 419.942 | 422.858 Programma 1 baten | -9.807 | -9.640 | -9.640 | -9.640 Programma 2 baten | -38.775 | -40.670 | -41.150 | -41.646 Programma 3 baten | -51.178 | -30.428 | -27.562 | -21.849 Programma 4 baten | -51.481 | -46.755 | -46.755 | -46.755 Programma 5 baten | -3.708 | -3.708 | -3.708 | -2.908 Programma 6 baten | -160 | -160 | -160 | -160 Programma 7 baten | -7.600 | -7.289 | -7.289 | -7.289 Programma 8 baten | -284.878 | -284.787 | -283.948 | -294.303 Totaal baten | -447.587 | -423.436 | -420.211 | -424.548 Toevoegingen aan reserves P01 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen aan reserves P02 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen aan reserves P03 | 5.833 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen aan reserves P04 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen aan reserves P05 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen aan reserves P06 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen aan reserves P07 | 545 | 545 | 545 | 545 Toevoegingen aan

reserves P08 | 23.074 | 5.167 | 2.500 | 1.000 Totaal Toevoegingen reserves | 29.452 | 5.712 | 3.045 | 1.545 Onttrekkingen reserves P01 | -401 | -401 | -271 | -271 Onttrekkingen reserves P02 | -6.219 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves P03 | -8.717 | -2.215 | -1.350 | -904 Onttrekkingen reserves P04 | -6.443 | -250 | -199 | 0 Onttrekkingen reserves P05 | -138 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves P06 | -44 | -44 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves P07 | -936 | -936 | -954 | -664 Onttrekkingen reserves P08 | -5.025 | -25 | -6 | 0 Totaal Onttrekkingen reserves | -27.922 | -3.871 | -2.781 | -1.840 Saldo mutaties reserves | 1.530 | 1.842 | 265 | -294 Totaal resultaat | -1.473 | -837 | -4 | -1.984 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) 98 | Programmabegroting 2027-2030 5.6 Incidentele & structurele baten en lasten 2027 - 2030 Artikel 189 van de Gemeentewet schrijft voor dat de raad erop toeziet dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Daarmee wordt bedoeld dat in de begroting de structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Om vast te stellen dat er sprake is van structureel evenwicht is inzicht nodig in welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en welke structureel. Daartoe is in de begroting een limitatief overzicht van de incidentele lasten en baten opgenomen.

Het overzicht van baten en lasten dient niet alleen voor het horizontale toezicht door de raad, maar is voor de financiële toezichthouder, de provincie Zuid-Holland, een belangrijk overzicht bij de bepaling of de gemeente in aanmerking komt voor het gewenste repressieve toezicht. Er kan geconcludeerd worden dat in de periode 2027-2030 sprake is van structureel evenwicht. Opbouw en ontwikkeling van het structureel saldo 2027 - 2030 (bedragen * € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo begroting Totaal baten | -447.587 | -423.436 | -420.211 | -424.548 Totaal lasten | 444.584 | 420.757 | 419.942 | 422.858 Saldo | -3.003 | -2.679 | -269 | -1.690 Saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | 1.530 | 1.842 | 265 | -294 Resultaat begroting (A) | -1.473 | -837 | -4 | -1.984 Incidenteel saldo begroting Totaal incidentele baten | -37.124 | -20.738 | -17.887 | -12.059 Totaal incidentele lasten | 40.699 | 21.426 | 18.077 | 12.059 Saldo | 3.575 | 688 | 190 | 0 Saldo van incidentele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | 2.299 | 3.213 | 1.621 | 881 Incidenteel saldo (B) | 5.874 | 3.901 | 1.811 | 881 Structureel saldo begroting Totaal structurele baten | -410.463 | -402.698 | -402.324 | -412.489 Totaal structurele lasten | 403.885 | 399.331 | 401.865 | 410.799 Saldo | -6.578 | -3.367 | -459 | -1.690 Saldo van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | -769 |

-1.371 | -1.356 | -1.175 Structureel saldo (A-B) | -7.347 | -4.738 | -1.815 | -2.866 (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat) Specificatie incidentele baten en lasten In de onderstaande tabel zijn de incidentele baten en lasten opgenomen. Nr. | Programma | Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | 3 | Reserve Spoorzone (niet-grex) | 1.159 2 | 3 | Kosten project versnelling woningbouw | 2.416 | 688 | 190 | 0 3 | 3 | Grex Westergouwe | 37.124 | 20.738 | 17.887 | 12.059 Totaal incidentele lasten exploitatie | 40.699 | 21.426 | 18.077 | 12.059 4 | 3 | Grex Westergouwe | -37.124 | -20.738 | -17.887 | -12.059 Totaal incidentele baten exploitatie | -37.124 | -20.738 | -17.887 | -12.059 Saldo van incidentele baten en lasten - exploitatie | 3.575 | 688 | 190 | 0 Nr. | Toelichting op de mutaties 1 | Dit betreft kosten voor het project Spoorzone A1. De kosten hiervan worden verrekend met de reserve Spoorzone. De einddatum van dit project is 2027. 2 | Conform de uitgangspunten uit de nota reserves en voorzieningen worden de kosten voor projecten in het kader van de versnelling van woningbouw verrekend met deze betreffende reserve. Einddatum hiervan is 2029. 3 | Dit betret het saldo van de kosten en opbrengsten die verrekend worden met de boekwaarde van de grondexploitaties (conform het MPG 2026).

Per saldo zijn deze lasten en baten neutraal voor het financieel perspectief 2027 - 2030. 4 | Dit betret het saldo van de kosten en opbrengsten die verrekend worden met de boekwaarde van de grondexploitaties (conform het MPG 2026). Per saldo zijn deze lasten en baten neutraal voor het financieel perspectief 2027 - 2030. Programmabegroting 2027-2030 | 99 5.7 Financiering De financieringsbehoefte van de gemeente hangt af van ontwikkelingen in de exploitatie en de balans. De onderstaande tabel geeft de berekening van de financieringsbehoefte weer. Deze bevat een indicatie van de mate waarin de gemeentelijke bezittingen (vaste activa en bouwgrond) worden gefinancierd met langlopende middelen. De financieringsbehoefte wordt bepaald door de geprognosticeerde financiering ten behoeve van investeringen in materieel en de uitvoering van projecten, waaronder grondexploitaties. De beschikbare financieringsmiddelen bestaan uit de interne financieringsmiddelen. Hieronder staat de verwachte financieringsbehoefte weergegeven. Deze financieringsbehoefte wordt gedekt met langlopende en kortlopende financiering. De kortlopende financieringen zijn gefixeerd op de omvang van de kasgeldlimiet. De ontwikkeling van de financieringspositie is bepalend voor de toekomstige ontwikkeling van de omvang van de leningenportefeuille (het lang vreemd vermogen).

Uit de onderstaande financieringsstaat blijkt de verwachte omvang van de financiering met vreemd vermogen voor de jaren 2027 tot en met 2030. Deze omvang is een momentopname en is berekend op basis van de opgenomen geprognosticeerde balans. Bedragen * € 1.000 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 INVESTERINGEN Vaste activa | 527.282 | 535.370 | 553.047 | 567.961 Grondexploitaties | 20.486 | 18.586 | 23.064 | 20.978 Totaal te financieren | 547.769 | 553.955 | 576.111 | 588.939 FINANCIERING Eigen vermogen | 124.990 | 128.268 | 129.137 | 131.428 Voorzieningen | 22.235 | 16.348 | 19.195 | 22.661 Totaal financieringsmiddelen | 147.224 | 144.616 | 148.333 | 154.088 Financieringsbehoefte | 400.544 | 409.339 | 427.778 | 434.850 *Inclusief risicovoorziening(en) grondexploitaties 100 | Programmabegroting 2027-2030 5.8 Overzicht inzet reserves 2027 - 2030 In het onderstaande overzicht zijn de reserve mutaties opgenomen voor de periode 2027 - 2030 en toegelicht. Nr.

| Programma | Reserve | Soort mutatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | 3 | Reserve Versnellen | Toevoeging | 5.000 woningb+(gebieds)transformatie 2 | 8 | Algemene Reserve | Toevoeging | 6.000 | 2.500 | 2.500 | 0 3 | 8 | Algemene Reserve | Toevoeging | 5.500 | 2.250 | 0 | 1.000 4 | 8 | Algemene Reserve | Toevoeging | 1.574 | 417 5 | 8 | Algemene Reserve | Toevoeging | 10.000 6 | 3 | Reserve Afschrijvingslasten | Toevoeging | 833 investeringen Groenfonds 7 | 7 | Reserve Organisatieontwikkeling | Toevoeging | 545 | 545 | 545 | 545 Totaal incidentele toevoegingen reserves | 29.452 | 5.712 | 3.045 | 1.545 8 | 1 | Algemene Reserve | Onttrekking | -65 | -65 9 | 2 | Algemene Reserve | Onttrekking | -1.219 10 | 4 | Algemene Reserve | Onttrekking | -250 | -250 | -199 11 | 4 | Algemene Reserve | Onttrekking | -1.193 12 | 6 | Algemene Reserve | Onttrekking | -44 | -44 13 | 8 | Algemene Reserve | Onttrekking | -5.000 14 | 3 | Algemene Reserve | Onttrekking | -182 15 | 1 | Reserve co-financiering in | Onttrekking | -50 | -50 regionale projecten 16 | 3 | Reserve Parkeren | Onttrekking | -100 | -200 17 | 3 | Reserve Wijkontwikkeling | Onttrekking | -167 | -167 18 | 3 | Reserve Omgevingswet | Onttrekking | -1.119 19 | 5 | Reserve Cultuur en erfgoedfonds | Onttrekking | -138 20 | 4 | Reserve | Onttrekking | -5.000 Programma vluchtelingenopvang 21 | 2 | Reserve duurzaamheidsfonds | Onttrekking |

-5.000 22a | 7 | Reserve Organisatieontwikkeling | Onttrekking | -639 | -639 | -658 | -664 22b | 8 | Reserve Organisatieontwikkeling | Onttrekking | -25 | -25 | -6 23 | 3 | Reserve Wijkontwikkeling | Onttrekking | -276 24 | 3 | Reserve Versnellen | Onttrekking | -2.416 | -688 | -190 woningb+(gebieds)transformatie 25 | 3 | Reserve Groenfonds | Onttrekking | -833 26a | 3 | Reserve Vastgoed | Onttrekking | -443 | -75 | -75 26b | 7 | Reserve Vastgoed | Onttrekking | -296 | -296 | -296 27 | 3 | Reserve Incidentele herstelacties | Onttrekking | -706 openbare ruimte 28 | 3 | Reserve Spoorzone (niet-grex) | Onttrekking | -1.159 Totaal incidentele onttrekkingen reserves | -26.320 | -2.499 | -1.424 | -664 Saldo incidentele reserve mutaties | 3.133 | 3.213 | 1.621 | 881 29 | 1 | Reserve Afschrijvingslasten | Onttrekking | -51 | -51 | -36 | -36 Goudse Poort 30 | 1 | Reserve Afschrijvingslasten Burg. | Onttrekking | -236 | -236 | -236 | -236 Martenssingel 15 31 | 3 | Reserve Afschrijvingslasten | Onttrekking | -77 | -118 | -118 | -118 investeringen Groenfonds 32 | 3 | Reserve Afschrijvingslasten | Onttrekking | -1.239 | -966 | -966 | -786 vervangingsinv. O.R.

Totaal structurele onttrekkingen reserves | -1.603 | -1.371 | -1.356 | -1.176 Saldo structurele reserve mutaties | -1.603 | -1.371 | -1.356 | -1.176 Totaal mutaties reserves | 1.530 | 1.842 | 265 | -295 waarvan onttrekking | -27.923 | -3.870 | -2.780 | -1.840 waarvan toevoeging | 29.452 | 5.712 | 3.045 | 1.545 Programmabegroting 2027-2030 | 101 Toelichting op de mutaties: Nr. | Toelichting op de mutaties 1 | Dit betreft een incidentele toevoeging aan de reserve versnelling woningbouw, als mutatie naar aanleiding van het samenlevingsakkoord 2026. 2 | In de kadernota 2026 is besloten om voor de jaren 2026 - 2029 een spaaroptie in te zetten ten gunste van de algemene reserve. 3 | Dit betreft vanuit de exploitatie een toevoeging aan de algemene reserve, ter uitwerking van de spaaroptie naar aanleiding van het samenlevingsakkoord 2026. 4 | In 2027 en 2028 worden diverse projectkosten ten laste van het begrotingsresultaat gebracht in plaats van de betreffende bestemmingsreserves (cultuur- en erfgoed, omgevingswet, regionale projecten, parkeren en buurt aan zet (wijkontwikkeling)). Hierdoor wordt voor hetzelfde bedrag vanuit deze bestemmingsreserves een toevoeging gedaan aan de algemene reserve. 5 | Vanuit de reserve duurzaamheidsfonds( €5 miljoen) en de reserve programma vluchtelingenopvang ( €5 miljoen) wordt een toevoeging gedaan aan de algemene reserve.

6 | Voor de bekostiging van groenfondsprojecten vindt er een overheveling plaats van de reserve Groenfonds naar de reserve investeringen Groenfonds. 7 | Dit betreft de bijdrage aan de reserve organisatieontwikkeling voor de bekostiging van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. 8 | Dit betreft een budgetoverheveling vanuit de 2e bestuursrapportage 2025: herverdeling budgetten stadsmarketing 2026-2028. 9 | Dit betreft een budgetoverheveling vanuit de 2e bestuursrapportage 2026: budget voor de regeling CDOKE (klimaat) 10 | Conform het raadsbesluit van 21-05-2025 van de uitvoering van het Beleidskader armoede en schulden vindt er een onttrekking plaats aan de algemene reserve. 11 | Dit betreft een budgetoverheveling vanuit de 2e bestuursrapportage 2026: overheveling Regiobudget arbeidsmarkt naar 2027. 12 | Dit betreft een budgetoverheveling vanuit de 2e bestuursrapportage 2025: herverdeling budget ondermijning 2026 - 2028. 13 | Als mutatie naar aanleiding van het samenlevingsakkoord is besloten om een deel van de algemene reserve over te hevelen naar de reserve versnelling woningbouw. 14 | Dit betreft een budgetoverheveling vanuit de 2e bestuursrapportage 2025: exploitatiebudget stadhuis van 2025 naar 2027. 15 t/m | Zie toelichting onder mutatie nr. 4. 19 20 t/m | Zie toelichting onder mutatie nr. 5.

21 22a/ | Dit betreft een onttrekking aan de reserve organisatieontwikkeling voor de bekostiging van zowel reeds in gang gezette als 22b | toekomstige organisatieontwikkelingen. 23 | Dit betreft een actualisatie van de wijkontwikkelingsprojecten op basis van afgegeven subsidiebeschikkingen. 24 | Dit betreft een update van de woningbouw projecten na actualisatie van de afgegeven subsidiebeschikkingen. 25 | Voor de bekostiging van groenfondsprojecten vindt er een overheveling plaats van de reserve Groenfonds naar de reserve investeringen Groenfonds. 26a/ | Op aangeven van de accountant is de reserve groot onderhoud in 2025 niet in een keer vrijgevallen en toegevoegd aan de 26b | voorzieningen groot onderhoud. In de plaats daarvan wordt een jaarlijkse bedrag aan vrijval gebruikt om de (hogere) dotaties aan de voorzieningen te dekken. 27 | Dit betreft een onttrekking voor de aanpak van kwaliteitsimpulsen met betrekking tot de openbare ruimte. 28 | Dit beteft een onttrekking aan de reserve Spoorzone (niet-grex) voor het project Spoorzone A1. 29 | Voor het opvangen van kapitaallasten voor infrastructuur kosten van de Goudse Poort vindt een structurele onttrekking plaats aan deze bestemmingsreserve. 30 | Voor het opvangen van kapitaallasten voor de verbouwing van de Burg Martenssingel 15 vindt een structurele onttrekking plaats aan deze bestemmingsreserve.

31 | Voor het opvangen van kapitaallasten voor investeringen Groenfonds vindt een structurele onttrekking plaats aan deze bestemmingsreserve. 32 | Voor het opvangen van kapitaallasten voor investeringen in de openbare ruimte vindt een structurele onttrekking plaats aan deze bestemmingsreserve. 102 | Programmabegroting 2027-2030 5.9 Ontwikkeling en toelichting reserves 2027 - 2030 In dit onderdeel is de ontwikkeling van de reserves (per reserve) opgenomen. Daarnaast zijn de reserves ingedeeld naar structureel / incidenteel. Voor de bestemmingsreserves geldt: Indien de werkelijke kosten lager zijn dan de begrote onttrekking, wordt slechts het bedrag van de feitelijk gemaakte kosten onttrokken. Het verschil tussen de begrote en de werkelijke onttrekking blijft beschikbaar in de reserve. Het overzicht reserve mutaties is een nadere specificatie en toelichting op hoofdstuk 5.8 Overzicht inzet reserves 2027 - 2030. Overzicht structurele reserve mutaties Programma 1 Reserve afschrijvingslasten revitalisering Goudse Poort (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 362 | 311 | 260 | 225 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 51 | 51 | 36 | 36 Stand per 31 december | 311 | 260 | 225 | 189 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van de afschrijvingslasten voor gedane investeringen voor infrastructuur in de Goudse Poort.

Waarom (argumentatie) instellen: de raad heeft bij het vaststellen van de nota reserves 2023 besloten om de afschrijvingslasten voor gedane investeringen te verrekenen met de reserve afschrijvingslasten Goudse Poort. Programma 1 Reserve afschrijvingslasten burgemeester martenssingel 15 (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 4.489 | 4.253 | 4.018 | 3.782 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 236 | 236 | 236 | 236 Stand per 31 december | 4.253 | 4.018 | 3.782 | 3.547 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van de afschrijvingslasten voor de verbouwing van de Burgemeester Martenssingel 15, ten behoeve van de ISK (internationale schakel klas). Waarom (argumentatie) instellen: op 10 april is het voorstel Verbouwing Burgemeester Martenssingel 15 ten behoeve van de ISK vastgesteld. Hierin is besloten om de afschrijvingslasten (20 jaar) voor de verbouwing ten laste te brengen van de reserve afschrijvingslasten Burgemeester Martenssingel 15.

Programma 3 Reserve afschrijvingslasten vervangingsinvesteringen openbare ruimte (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 12.677 | 11.438 | 10.471 | 9.505 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 1.239 | 966 | 966 | 786 Stand per 31 december | 11.438 | 10.471 | 9.505 | 8.720 Wat is het doel (wat willen we bereiken): opvangen van de kapitaallasten van een aantal gedane investeringen openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Waarom (argumentatie) instellen: de raad heeft bij het vaststellen van de nota reserves 2023 besloten om de afschrijvingslasten voor een aantal gedane investeringen te verrekenen met de reserve afschrijvingslasten vervangingsinvesteringen openbare ruimte. Programmabegroting 2027-2030 | 103 Overzicht incidentele reserve mutaties Programma 1 Reserve onderwijshuisvesting (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 80 | 80 | 80 | 80 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 80 | 80 | 80 | 80 Wat is het doel (wat willen we bereiken): Dekking toekomstige kapitaallasten Waarom (argumentatie) instellen: op grond van het raadsbesluit 3 april 2019 is het kader van het IHP vastgesteld. Vanwege de aard en omvang van het financiële risico is besloten een aparte reserve te creëren voor het dekken van de kapitaallasten die voortvloeien uit IHP.

Gedurende de looptijd van het IHP kunnen inkomsten die voortkomen uit de verkoop van vrijvallende schoollocaties ten gunste van deze reserve worden afgewikkeld. In het kader van realistisch begroten worden deze inkomsten pas verwerkt nadat ze gerealiseerd zijn. Ook kunnen financiële voordelen vanuit het combinatiegebruik hieraan toegevoegd worden. Intentie is om de reserve in te zetten ter dekking van de kapitaallasten. Dit alles ter beheersing van de omvang van het mogelijke exploitatietekort. Programma 1 Reserve (co)financiering in regionale projecten (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 469 | 419 | 369 | 369 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 50 | 50 | 0 | 0 Stand per 31 december | 419 | 369 | 369 | 369 Wat is het doel (wat willen we bereiken): aanpak regionale projecten die gezamenlijk worden gefinancierd. Waarom (argumentatie) instellen: deze reserve heeft de raad bij de 2e begrotingswijziging 2017 ingesteld met onder andere de volgende uitgangspunten: • Binnen de algemene reserve wordt rekening gehouden met dit bedrag door een nieuwe reserve te vormen. Deze blijft meetellen in het weerstandsvermogen. • De middelen zijn alleen in te zetten als bron voor cofinanciering voor regionale projecten. • Er vindt geen regionale overheveling van middelen plaats.

• Besluitvorming over al dan niet benutting van dit bedrag is voorbehouden aan het college van B en W van Gouda en voor zover het budgetrecht van de raad van toepassing is: de raad van de gemeente Gouda. • Besluitvorming kan alleen als er tenminste op hoofdlijnen een projectvoorstel is. Er is geen sprake van ‘solidariteit’: ieder college / raad beslist zelf over welke bedrag die betreffende gemeente in een regionaal project wil investeren. • Indien er aan de indiening van projectvoorstellen voor externe financiële middelen een zodanig strakke termijn is verbonden, waardoor de goedkeuring door de raad agenda technisch niet haalbaar is, zullen projectvoorstellen onder voorbehoud van goedkeuring door de raad ingediend worden. • De beschikbaarheid van dit deel van de algemene reserve zal herzien worden, indien de reserves op een te laag peil dreigen te raken. Op dit moment is daar geen sprake van. Programma 1 Reserve revitalisering goudse poort (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 376 | 376 | 376 | 376 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 376 | 376 | 376 | 376 Wat is het doel (wat willen we bereiken): vrije deel van de reserve dat kan worden ingezet ten behoeve van de infrastructuur in de Goudse Poort.

Waarom (argumentatie) instellen: de raad heeft bij het vaststellen van de nota reserves 2023 besloten om een aparte reserve in te stellen voor afschrijvingslasten Goudse Poort en een aparte reserve dat kan worden ingezet voor overige bestedingen, niet zijnde afschrijvingslasten. 104 | Programmabegroting 2027-2030 Programma 2 Reserve investeringen afval (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 100 | 100 | 100 | 100 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 100 | 100 | 100 | 100 Wat is het doel (wat willen we bereiken): Voorkomen fluctuatie tarieven Waarom (argumentatie) instellen: op basis van de nacalculatie van de compensabele btw in boekjaar 2018 bleek het voordeel voor het begrotingsperspectief van kosten-baten afval hoger dan begroot. Bij vaststelling van de jaarrekening 2018 is besloten dit resultaat te doteren aan de reserve, zodat dit bedrag betrokken kan worden in de berekening van de toekomstige afvalstoffenheffing (bestemmingsreserve). Programma 2 Reserve investeringen riool (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 1.130 | 1.130 | 1.130 | 1.130 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 1.130 | 1.130 | 1.130 | 1.130 Wat is het doel (wat willen we bereiken): voorkomen fluctuatie tarieven.

Waarom (argumentatie) instellen: op basis van de nacalculatie van de compensabele btw in boekjaar 2018 bleek het voordeel voor het begrotingsperspectief van kosten-baten riool hoger dan begroot. Bij vaststelling van de jaarrekening 2018 is besloten dit resultaat te doteren aan de reserve, zodat dit bedrag betrokken kan worden in de berekening van de toekomstige rioolheffing (bestemmingsreserve). Programma 2 Reserve duurzaamheidsfonds (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 5.000 | 0 | 0 | 0 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 5.000 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 0 | 0 | 0 | 0 Wat is het doel (wat willen we bereiken): het verstekken van duurzaamheidsleningen waardoor doelgroepen in staat zijn om investeringen te doen in het verduurzamen van hun gebouw of woning. (Zie Raadsbehandeling 27 sept 2023 Verordening Duurzaamheidsfonds, dossiernummer 7397). Waarom (argumentatie) instellen: om de ambities om in 2040 een CO2-vrije stad te zijn richten we een revolverend duurzaamheidsfonds op. Als aanvulling op rijks- en provinciale ondersteuningsmiddelen (subsidies en fondsen) ondersteunt een lokaal duurzaamheidsfonds bij het waarmaken van deze ambitie. De uitvoering van de regeling is ondergebracht bij het SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten).

Zij toetsen de aanvraag en beschikken op basis van de criteria zoals door de raad van Gouda vastgesteld. Programma 2 Reserve klimaat, energie en duurzame mobiliteit (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 1.898 | 1.898 | 1.898 | 1.898 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 1.898 | 1.898 | 1.898 | 1.898 Wat is het doel (wat willen we bereiken): Het doel van de reserve is om de financiële middelen die in 2022 beschikbaar zijn gesteld ook meerjarig beschikbaar te houden ten behoeve van klimaatgerelateerde maatregelen. Op basis van separate raadsvoorstellen/ besluiten zullen dotaties/ onttrekkingen aan deze reserve plaatsvinden. Programmabegroting 2027-2030 | 105 Programma 3 Reserve wijkontwikkeling (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 2.075 | 1.632 | 1.465 | 1.465 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 443 | 167 | 0 | 0 Stand per 31 december | 1.632 | 1.465 | 1.465 | 1.465 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van de kosten van wijkontwikkelingsprojecten Waarom (argumentatie) instellen: het doel van de wijkontwikkeling is om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren door het uitvoeren van fysieke projecten in samenspraak met de bewoners. Het gaat daarbij om de herinrichting van de openbare ruimte, maar ook om verbetering van de woningvoorraad.

Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de twee betrokken woningbouwcorporaties. De kosten en opbrengsten die de gemeente hiervoor maakt worden vanaf 2004 verrekend via de reserve wijkontwikkeling. Jaarlijks wordt aan de hand van het verwachte projectverloop van deze reserve een prognose gemaakt. Programma 3 Reserve zero-emissie-zone (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 930 | 930 | 930 | 930 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 930 | 930 | 930 | 930 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van kosten van een emissie-vrije stadsdistributie. Waarom (argumentatie) instellen: uitgangspunt is dat in 2025 de binnenstad van Gouda een Zero Emission Stadslogistiek- zone is. Ter dekking van de kosten van onderzoek (samen met ondernemers en andere betrokkenen) en uitvoering is in 2021 deze reserve ingesteld. Programma 3 Reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 159 | 159 | 159 | 159 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 159 | 159 | 159 | 159 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van de kosten van nog uit te voeren civieltechnische werken en bijbehorende plankosten van de voormalige grondexploitatie Bolwerk.

Waarom (argumentatie) instellen: bij de actualisatie van de grondexploitaties in het kader van de jaarrekening 2012 is de grondexploitatie Bolwerk afgesloten. Voor de nog uit te voeren civieltechnische werken in de openbare ruimte en bijbehorende plankosten is een afzonderlijke voorziening gevormd. Deze voorziening moest, vanwege het ontbreken van concrete verplichtingen, in 2016 boekhoudkundig vrijvallen. De resterende middelen zijn toegevoegd aan de nieuwe gelijknamige reserve (raadsbesluit jaarstukken 2016). Programma 3 Reserve Omgevingswet (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 1.119 | 0 | 0 | 0 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 1.119 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 0 | 0 | 0 | 0 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van de meerkosten (ten opzichte van de reguliere exploitatie) met betrekking tot beleid en werkwijze "Omgevingswet". 106 | Programmabegroting 2027-2030 Programma 3 Reserve versnellen woningbouw en (gebieds)transformatie (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 6.983 | 9.566 | 8.878 | 8.688 Vermeerderingen | 5.000 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 2.416 | 688 | 190 | 0 Stand per 31 december | 9.566 | 8.878 | 8.688 | 8.688 Wat is het doel (wat willen we bereiken): versnellen van de woningbouw.

Waarom (argumentatie) instellen: de reserve is in 2018 ingesteld bij de vaststelling van de programmabegroting 2019-2022 en vindt zijn basis in het Coalitieakkoord 2018-2022 waar ingezet wordt op de versnelling van de woningbouw en de transformatie van zakelijke panden en gebieden naar woningen. Programma 3 Reserve parkeren (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 431 | 331 | 131 | 131 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 100 | 200 | 0 | 0 Stand per 31 december | 331 | 131 | 131 | 131 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van kosten voor aanleg van parkeerplaatsen, het treffen van parkeerregulerende maatregelen en andere voorzieningen in het kader van het betaald en/of belanghebbenden parkeren. Waarom (argumentatie) instellen: de toevoeging die betrekking heeft op het batig saldo van de exploitatie van de Stationsgarage komt voort uit het besluit, dat het nadelig resultaat de eerste jaren ten laste van deze reserve kan worden gebracht. Programma 3 Reserve Groenfonds (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 833 | 0 | 0 | 0 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 833 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 0 | 0 | 0 | 0 Wat is het doel (wat willen we bereiken): realiseren van nieuw groen en water in samenhang met het te realiseren Klimaatadaptatieplan.

Waarom (argumentatie) instellen: met geld uit het Groenfonds kan meer groen komen in de Goudse wijken met het minste groen: Binnenstad, Kadebuurt, Kort Haarlem, Korte Akkeren, Gouda Noord en Goverwelle. Bijvoorbeeld door bestrating of bebouwing om te zetten in groen. Bewonersinitiatieven uit deze wijken kunnen aanspraak maken op een deel van het geld uit het Groenfonds. Middels de aangepaste subsidieverordening is een deel van het budget beschikbaar als subsidie. Programma 3 Reserve Zuidelijk Stationsgebied (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 644 | 644 | 644 | 644 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 644 | 644 | 644 | 644 Wat is het doel (wat willen we bereiken): dekking van de plankosten. Waarom (argumentatie) instellen: op 22 juni 2016 heeft de raad besloten met de herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied. Hiervoor is een investeringsbudget en deze reserve ter dekking ingesteld. De reserve spoorse doorsnijdingen en de reserve ketenmobiliteit zijn destijds opgeheven en samengevoegd tot deze reserve. De reserve is eveneens gevoed met de subsidies die reeds voor dit project zijn ontvangen.

Programmabegroting 2027-2030 | 107 Programma 3 Reserve incidentele herstelacties openbare ruimte (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 869 | 162 | 162 | 162 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 706 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 162 | 162 | 162 | 162 Wat is het doel (wat willen we bereiken): een reserve voor incidentele herstelacties openbare ruimte, ingesteld na aangenomen amendement jaarstukken 2022 (28 juni 2023). Programma 3 Reserve spoorzone (niet grex) (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 2.279 | 1.120 | 1.120 | 1.120 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 1.159 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 1.120 | 1.120 | 1.120 | 1.120 Wat is het doel (wat willen we bereiken): het doel is dekking van bovenlokale en gemeenschappelijke investeringen in Spoorzone-gebied (niet zijnde de grondexploitatie Spoorzone). Programma 3 reserve vereveningsfonds betaalbaar wonen (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 968 | 968 | 968 | 968 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 968 | 968 | 968 | 968 Wat is het doel (wat willen we bereiken): Het is niet altijd mogelijk om aan de eis van betaalbaar wonen te voldoen.

Als realisatie van het project vanuit gemeentelijk perspectief wenselijk is, kan de verplichting worden afgekocht via een bijdrage aan het fonds (reserve) betaalbaar wonen. Via dit fonds (reserve) kan de gemeente op andere locaties zelf extra woningen realiseren en/of financieel bijdragen aan projecten waar hogere woonambities worden gerealiseerd. De looptijd van deze reserve wordt voorlopig ingesteld t/m 2039. Programma 3 Reserve gebiedsfonds infrastructuur Spoorzone (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 350 | 350 | 350 | 350 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Stand per 31 december | 350 | 350 | 350 | 350 Wat is het doel (wat willen we bereiken): De reserve is bedoeld voor dekking van gebiedseigen en bovenwijkse kosten voor de infrastructuur Spoorzone. De reserve wordt gevoed door een bijdrage per woning van nieuwbouwprojecten zoals bepaald in de geldende nota kostenverhaal. Programma 3 Reserve afschrijvingslasten Investeringen Groenfonds (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 1.456 | 2.213 | 2.094 | 1.976 Vermeerderingen | 833 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 77 | 118 | 118 | 118 Stand per 31 december | 2.213 | 2.094 | 1.976 | 1.858 Wat is het doel (wat willen we bereiken): De uitgaven voor groenfonds-projecten zijn investeringsuitgaven.

Deze worden vanaf 2025 op een investeringsbudget verantwoord. Verrekening van deze uitgaven met een gewone reserve (in dit geval de reserve Groenfonds) is niet toegestaan. Daarom heeft de raad op 10 december de reserve Afschrijvingslasten investeringen groenfonds ingesteld. De afschrijvingslasten van de investeringsbudgetten voor groenfonds-projecten worden gedekt door onttrekkingen uit deze reserve. De reserve wordt gevoed vanuit de reserve Groenfonds. 108 | Programmabegroting 2027-2030 Programma 3 reserve groot onderhoud vastgoed (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 1.686 | 946 | 575 | 203 Vermeerderingen | 0 | 0 | 0 | 0 Verminderingen | 739 | 372 | 372 | 0 Stand per 31 december | 946 | 575 | 203 | 203 Wat is het doel (wat willen we bereiken): Op aangeven van de accountant is de reserve groot onderhoud in 2025 niet in een keer vrijgevallen en toegevoegd aan de voorzieningen groot onderhoud. In de plaats daarvan wordt een jaarlijkse bedrag aan vrijval gebruikt om de (hogere) dotaties aan de voorzieningen te dekken. In de loop van de jaren wordt uiteindelijk de volledige reserve voor dit doel ingezet.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gouda.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/273556e0-3e72-445e-b27a-435c21f7ea29?agendaItemId=41ca2097-cca0-4f72-876c-9577460423c7