Programmabegroting 2024-2027 - integrale begroting

Doelstelling 2: Actieve sturing op het woningbouwprogramma • Het hanteren van een vaste norm bij nieuwbouw: sociale huur (33%) en gereguleerde middeldure huur en betaalbare koop (samen 20%). In Westergouwe geldt dat op eigen gronden wordt gestreefd naar minimaal 33% sociale huur en voor de gronden van de VOF minimaal 20%, mits financieel haalbaar. • Vastleggen van exploitatietermijnen om betaalbare woningen zo lang mogelijk beschikbaar te houden voor de doelgroep. Inzetten op transformatie van bestaande panden en waar dat mogelijk is benutten we kansen voor flexwoningen. Om sneller nieuwbouwwoningen te kunnen toevoegen dan alleen via traditionele nieuwbouw. • Samen met partners in de bouw zoeken naar mogelijkheden om snelheid te houden in de bouw van voldoende (betaalbare) woningen. De inzet op betaalbaar wonen en de investeringscapaciteit van woningcorporaties staat onder druk door aanhoudende moeilijke omstandigheden in de bouwsector. • Het invoeren van een Fonds betaalbaar wonen en implementatie van diverse wetgevingstrajecten om meer regie te nemen op de programmatische invulling van nieuwbouwlocaties. Dit is noodzakelijk als gevolg van de aanhoudende druk op betaalbaar wonen. Ontwikkelaars moeten een bijdrage in het fonds storten als zij niet voldoen aan de norm voor betaalbare woningen.

Doelstelling 3: Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan • Optimaliseren van verbindingen op basis van het wensbeeld voor fiets, openbaar vervoer en voetgangers van het Verkeerscirculatieplan. • Inzetten op een duurzame ontsluiting van Westergouwe via een OV-hub. • Voorbereiden van de realisatie van capaciteitsvergrotende maatregelen op de N207/N457 (Westergouwe), op de Burgemeester Jamessingel/Van Reenensingel (Spoorzone) en de kruising Goudkade-Industriestraat. • Uitvoeren van het Regionaal Verkeers- en Vervoerplan en het programma Verkeersveiligheid. • Opstellen, vaststellen en uitvoeren van diverse wijkmobiliteitsplannen, passend binnen het Verkeerscirculatieplan. • Opstellen, vaststellen en uitvoeren van een nieuw Parkeerbeleidsplan. • Voorbereiden van de realisatie van drie regionale doorfietsroutes, inclusief de ambitieroute Rotterdam-Gouda en het afgeleide stedelijke fietsnetwerk. Realiseren van een inpandige fietsparkeergarage in de binnenstad. • Voorbereiden en uitvoeren van de herinrichting van diverse wegen conform (het nieuwe) 30 km/u: Koningin Wilhelminaweg, Fluwelensingel, Blekerssingel, Componistenlaan. • Opstellen van een herinrichtingsplan korte termijn voor de Nieuwe Veerstal. Realiseren van goede oversteeklocaties op de Goudse Houtsingel. • Realiseren van slimme verkeerslichten op diverse kruispunten met meer prioriteit voor langzame verkeersdeelnemers.

Doelstelling 4: Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading • Het gestaag uitbreiden van het aantal openbare oplaadpunten voor personenauto’s. Ook ontwikkelt de gemeente samen met de andere gemeenten in de regio een nieuwe visie over snelladen en laadmogelijkheden voor andere modaliteiten. • Stimuleren van de inzet van deelvervoer door het uitvoeren van de Nota Deelvervoer. • Voorbereiden van de Zero-Emissiezone stadslogistiek (ZES) binnenstad • In gesprek met ondernemers zet de gemeente in op de vestiging van een distributiehub als flankerende maatregel voor de invoering van ZES.

30

Programmabegroting 2024-2027

Doelstelling 5: Invoering van de Omgevingswet • Ervaring opdoen met thematische en gebiedsprogramma’s via onder andere een Pilot Goverwelle. • Een start maken met het opbouwen van een gebiedsdekkend omgevingsplan nieuwe stijl. • De organisatie blijvend opleiden in de nieuwe manier van werken en regelgeving onder de Omgevingswet. • Monitoring van de effecten van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging op lokaal niveau. • Het vinden van een passende en uitvoerbare werkwijze met de gemeenteraad, onder andere rondom buitenplanse omgevingsactiviteiten (BOPA’s).

3.3.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Omgevingsdienst Midden-Holland (BWT-deel) De afdeling Bouw- en woningtoezicht (BWT) van de ODMH ziet namens de aangesloten gemeenten toe op de veilige bouw en het toegestane gebruik van gronden en bouwwerken. Zij doet dat door vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering op het gebied van bouwregelgeving en ruimtelijke ordening. Voor 2024 gaat het naar verwachting voor Gouda onder meer om ruim 1000 afhandelingen van aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, 800 toezichtdossiers, ruim 100 juridische procedures en 200 handhavingsdossiers. Het jaar 2024 zal ook in het teken staan van alle veranderingen als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. De verwachting is dat dit effect zal hebben op de dienstverlening vanuit de gemeente en ODMH. Inzet is de uitvoering zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Grondbank RZG Zuidplas Door de deelname in de Grondbank heeft Gouda invloed op de regionale woningbouwopgave in relatie tot de woningbouwontwikkelingen van Gouda. In 2021 is een koopovereenkomst gesloten tussen de Grondbank en de gemeente Zuidplas, strekkende tot de overdracht van haar bezit aan Zuidplas voor de ontwikkeling van het vijfde dorp, waarmee de grondbank per 31-12-2024 zou worden opgeheven. Sindsdien zijn de economische omstandigheden sterk gewijzigd, hetgeen een ongunstig effect heeft op de grondexploitatie van het plangebied. Dat maakt dat Zuidplas niet zonder meer invulling kan en wil geven aan de op haar rustende afnameverplichting en een beroep doet op de uit de koopovereenkomst voortvloeiende ontbindingsmogelijkheid van de koopovereenkomst. De Grondbank bezint zich op de ontstane situatie. Het is voor Gouda van belang om haar invloed te houden op deze ontwikkeling en blijft streven naar een minimaal kostenneutrale grondexploitatie om te voorkomen dat de Grondbank wordt geconfronteerd met een eventueel tekort, dat voor rekening en risico komt van de betrokken deelnemers.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de standplaatsgelden ter dekking van de kosten voor de exploitatie van woonwagenterreinen. De BSGR verzorgt ook de heffing en de invordering van de leges omgevingsvergunning/ fysieke leefomgeving ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van de aanvraag en het verstrekken van een dergelijke vergunning.

Cyclus N.V. Zorg dragen voor een schone leefomgeving door het inzamelen van huishoudelijk afval en het verwijderen van zwerfafval op straat. Daarnaast levert cyclus een bijdrage aan de verkeersveiligheid door de gladheidbestrijding op wegen in winterse perioden.

Coöperatie ParkeerService U.A. Parkeer Service ondersteunt en ontzorgt bij het ontwikkelen, implementeren en uitvoeren van het gemeentelijk parkeerbeleid. Ook draagt zij bij aan het maken van een vertaalslag tussen strategische visies en tactisch parkeerbeleid. Daarnaast geeft de coöperatie adviezen over verordeningen, tarifering en parkeerexploitaties. Voor Gouda worden diensten en producten geleverd zoals de afgifte van parkeervergunningen, handhaving door middel van een scanauto en het beheer van de parkeerautomaten en de Stationsgarage.

Programmabegroting 2024-2027

31

3.3.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Een toekomstbestendige woningvoorraad

Eigendomsvormen, 2022: 2021: met uitsplitsing Totaal: 34065 (100%) Totaal: 33725 naar corporatiehuur, Koopwoningen: 18931 (55,6%) Koopwoningen: particuliere huur Eigendom woningcorporatie: 18700 (55,4%) en koop. 10035 (29,5%) Eigendom woningcorporatie: Eigendom overige 9978 (29,6%) verhuurders: 5071 (14.9%) Eigendom overige verhuurders: 5019 (15%)

Data (Laatste Update)

(CBS, Voorraad woningen) https:// opendata.cbs.nl/ statline/#/CBS/nl/ dataset/82900NED/

Een toekomstbestendige woningvoorraad

Eigendomsvormen, met uitsplitsing naar middenhuur en betaalbare koop (WOZ-waarde < 325.000)

(CBS/WSW, Lokale Monitor Wonen) https:// www.waarstaatje gemeente.nl/ dashboard/ dashboard/lokalemonitor-wonen

2021 Koopwoningen: WOZ-waarde €0 < €325.000: 68.8% WOZ-waarde > €325.000: 31.2%

Data (Voorlaatste Update)

2020 Koopwoningen: WOZ-waarde €0 < €325.000: 78.8% WOZ-waarde > €325.000: 21.2%

2021 Corporatiehuur: 2020 Corporatiehuur: Tot Tot Kwaliteitskortingsgrens: Kwaliteitskortingsgrens: 13.0% 11,3% Tussen kwaliteitskortingsgrens Tussen en aftoppingsgrens: 67.5% kwaliteitskortingsgrens en Tussen aftoppingsgrens en aftoppingsgrens: 62,6% liberalisatiegrens: 13,7% Tussen aftoppingsgrens en Boven liberalisatiegrens: 3.6% liberalisatiegrens: 20,1% Onbekend: 2.3% Boven liberalisatiegrens: 4.0% % Onbekend: 2.0% Actieve sturing op het woningbouwprogramma

Alternatieve woonvormen

Actieve sturing op het woningbouwprogramma

Aantal 2022: nieuwbouwwoningen 424 toegevoegde woningen en overige toevoegingen (o.a. transformatie)

Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan

Intensiteiten gemotoriseerd verkeer (stadsbreed)

Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan

Aantal (ernstige) 2022: verkeersslachtoffers Verkeersongevallen: 369 Gewonden: 149 Doden: 0

2021: Verkeersongevallen: 337 Gewonden: 125 Doden: 1

Geregistreerde verkeersongevallen (Viastat)

Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading

Vervoerwijzekeuze 2018 Binnen Gouda: (marktaandeel fiets Fiets: 50% Lopen: 27%

x

CBS ODiN, Onderzoek Verplaatsingen

32

Programmabegroting 2024-2027

2022: 434

Databron

2019: 452

Monitor ouderenhuisvesting: https:// 55plus.datawonen. nl/jive [geclusterde woonvormen]

2021: 367 toegevoegde woningen

Waarstaatje gemeente.nl / CBS voor historische ontwikkeling, Planregistratie Wonen voor toekomst

2022: x <90% wegcapaciteit: 74% van de tellingen 90-110% wegcapaciteit: 15% van de tellingen >110% wegcapaciteit: 11% van de tellingen

Gemeente Gouda, periodieke verkeerstellingen

Doelstelling

Indicator en OV)

Data (Laatste Update) Auto: 21% OV: 1% Overig: 2%

Data (Voorlaatste Update)

Databron in Nederland

2021: 325

RVO, Regionale Klimaatmonitor

2017 Van en naar Gouda: Fiets: 14% Lopen: 2% Auto: 67% OV: 14% Overig: 3% Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading

Laadpalen en waterstoftankvoorzieningen

2022: 440

Programmabegroting 2024-2027

33

3.3.4 Wat gaat het kosten? 3.3.4.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Lasten

55.300

62.894

56.375

57.899

Baten

-23.706

-30.505

-22.540

-23.437

Saldo van baten en lasten

31.594

32.389

33.836

34.462

Toevoegingen aan reserves (lasten)

4.858

4.859

4.860

4.839

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-4.905

-3.962

-4.494

-4.949

Gerealiseerd resultaat

31.547

33.286

34.202

34.352

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.3.4.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven. (bedragen x € 1.000) Startbegroting

2024

2025

2026

2027

31.450

32.129

32.955

33.434

Autonome en administratieve ontwikkeling

467

84

-10

-83

Kadernota

-230

1.178

1.328

1.098

Nieuwe ontwikkelingen/ beleid Totaal

-141

-106

-71

-97

31.547

33.286

34.202

34.352

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.3.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

2027

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

411

1.171

1.463

1.839

2.1 Verkeer en vervoer

17.869

18.675

19.992

20.641

2.2 Parkeren

708

796

791

786

2.5 Openbaar vervoer

101

100

99

98

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

7.723

7.232

7.212

6.822

8.1 Ruimtelijke ordening

3.003

3.003

3.003

3.003

2

2

2

2

8.3 Wonen en bouwen

1.777

1.410

1.274

1.273

Totaal

31.594

32.389

33.836

34.462

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

34

Programmabegroting 2024-2027

3.4 Sociaal domein Ambitie De ambitie is een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelijkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur, talent of beperking. Dit betekent dat de gemeente de juiste zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houdt voor Gouwenaars die dit nodig hebben. Ook is er meer aandacht voor armoede en schuldhulp. Om mee te kunnen doen in de samenleving moeten mensen kunnen beschikken over bestaanszekerheid. Daarom worden gezinnen met een laag inkomen die dat nodig hebben ondersteund met specifieke aandacht voor kinderen.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Iedereen kan meedoen in een inclusieve en sociale stad Een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelijkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur.

2) Inzetten op kansengelijkheid Het aanpakken van financiële problemen en voorkomen van armoede door het structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.

3) Passende zorg en ondersteuning Passende zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit het meest nodig hebben.

4) Integrale dienstverlening De dienstverlening is integraal en gaat uit van de menselijke maat. Dienstverlening wordt continu verbeterd.

Programmabegroting 2024-2027

35

3.4.1 Wat gaat de gemeente ervoor doen?

Doelstelling 1: Iedereen kan meedoen in een inclusieve en sociale stad • Ontwikkelen sterke sociale basis door te anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing. Dit draagt bij aan een vitale samenleving met sterkere sociale cohesie. Onder meer door actualisatie van de aanpak Participatie in de buurt. • In lijn met het landelijke Programma Wonen, Zorg en Ondersteuning voor Ouderen (WOZO) voert de gemeente de regionale woonzorgvisie uit. Hiermee wordt passend wonen mogelijk gemaakt door wooninitiatieven voor kwetsbare inwoners te ontwikkelen, zoals de Gouwe Huse. • Inzetten op het duurzaam op weg helpen richting werk en het participeren van inwoners. De focus ligt op inwoners met een arbeidsbeperking, statushouders en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De werkwijze Simpel Switchen wordt versterkt. En door inzet van de taalmeter worden inwoners met een uitkering met taalproblematiek ondersteund. • Goede ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers. Hierbij ligt de focus op het bevorderen van vrijwilligerswerk en het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties. • Uitvoeren van de herziene Lokale Inclusie Agenda 2024-2025. Het gemeentelijk vastgoed wordt toegankelijker gemaakt langs de lijnen van het toegankelijkheidsplan.

Doelstelling 2: Inzetten op kansengelijkheid • Via Buurt aan Zet samen met bewoners werken aan een veerkrachtige buurt. • Samen met ketenpartners uitvoeren van het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA), gericht op de aanpak van gezondheidsachterstand en kansenongelijkheid. Extra aandacht gaat uit naar inwoners met gezondheidsachterstanden en in een kwetsbare situatie. • Aandacht voor de aansluiting tussen onderwijs, zorg en gemeentelijk sociaal domein. Onder meer door het bieden van toegankelijke laagdrempelige vormen van huiswerkbegeleiding voor leerlingen uit gezinnen met een laag inkomen. • Actualisatie van het beleid gericht op preventie en aanpak van schulden en armoede, waarbij onder andere de verbinding wordt gelegd met laaggeletterdheid.

Doelstelling 3: Passende zorg en ondersteuning • Stabiliseren en waar mogelijk afremmen van de vraag naar Wmo en jeugdhulp. Onder meer door het voortzetten van de samenwerking met huisartsen en onderwijs en het vergroten van de bekendheid van voorliggende voorzieningen. • In samenwerking met de regio voorbereiden van de inkoop van zorg en ondersteuning jeugdhulp en Wmo, gericht op contractering per 2025. • In samenwerking met de regio starten met de ontwikkeling van een nieuwe regionale visie jeugdhulp en Wmo. • In samenwerking met de regio voorbereidingen treffen voor de oprichting en inrichting van een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling voor het Sociaal domein, met duidelijke afspraken over regionale bekostiging.

Doelstelling 4: Integrale dienstverlening • Dienstverlening aan inwoners en werkgevers wordt continu verbeterd en gemoderniseerd, onder meer door het contact met de inwoners die gebruik maken van een maatwerkvoorziening te intensiveren. Dit vindt plaats in dialoog met en op basis van ervaringen van inwoners. De menselijke maat is het uitgangspunt. • Actualisatie van het handhavingskader Participatiewet met oog voor de menselijke maat.

36

Programmabegroting 2024-2027

3.4.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Promen Promen voert doelstellingen uit de programmabegroting uit: Het duurzaam op weg helpen richting werk en het participeren van inwoners: ingezet wordt op bemiddeling en ondersteuning naar werk van inwoners met een arbeidsbeperking, statushouders en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Hecht (voorheen RDOG) In Hecht zijn de gemeentelijke taken op het gebied van openbare gezondheid en veiligheid samengebracht. Deze taken voert Hecht uit voor de 18 gemeenten van de regio Hollands Midden. Hecht levert met meer dan 1.000 medewerkers en een flexibele schil een bijdrage aan een gezonder Hollands Midden. Alles wat Hecht doet moet leiden tot verbetering van de kwaliteit van het leven, meer positief ervaren gezondheid, meer veiligheid en meer kansen voor inwoners in de regio Hollands Midden. Dat wordt alleen bereikt als Hecht samendoet wat nodig is. Met een open blik en denken in oplossingen met een duidelijk doel voor ogen. Dit is de kern van het handelen van Hecht.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de afhandeling van kwijtscheldingsverzoeken van de gemeentelijke belastingen (Afvalstoffenheffing, rioolheffing en ozb).

Programmabegroting 2024-2027

37

3.4.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Iedereen kan meedoen

Data (Voorlaatste Update)

Databron

Het % inwoners dat zich thuis 2022: voelt in Gouda 80% (eens en helemaal eens)

x

Stadspeiling

Inzetten op kansengelijkheid en preventie

Het aantal totaal aantal 2022: uitgegeven Rotterdampassen 3414 (2375) (waarvan voor volwassenen en kinderen uit doelgroep minima)

2021: 2895 (2419)

Gemeente Rotterdam

Inzetten op kansengelijkheid en preventie

Het % kinderen met gezond gewicht

2022: 73%

2021: 76%

GGD Midden-Holland

Inzetten op kansengelijkheid en preventie

Het aantal verzilverde tegoedbonnen sport en cultuur op de Rotterdampas (2 per pas voor kinderen minima)

2022: 1203

2021: 1235

Gemeente Rotterdam

Passende zorg en ondersteuning Het relatieve gebruik van 2022: aantal kinderen < 18 jaar van 6,65 maatwerk jeugdhulp

x

Gemeente Gouda, Sociaal domein

Passende zorg en ondersteuning De gemiddelde kosten per cliënt per jaar voor de maatwerkvoorziening Wmo

2022: Hulp bij het huishouden: € 2.321 Begeleiding: € 5.070 Dagbesteding: € 3.793

x

Gemeente Gouda, Sociaal domein

Integrale dienstverlening

2022: Jeugd: 6,7 Wmo: 7.5 Werk en inkomen: 7,5

x

Client Ervaringsonderzoeken Jeugd, Wmo en werk en inkomen

38

Het gemiddeld rapportcijfer voor de dienstverlening van de medewerkers van de gemeente (J, Wmo en weni)

Programmabegroting 2024-2027

Data (Laatste Update)

Doelstelling

Indicator

Data (Laatste Update)

Data (Voorlaatste Update)

Integrale dienstverlening

Het % inwoners dat weet voor welke hulp ze terecht kunnen bij de gemeente

2022: x Hulp bij problemen in gezin of met kinderen : 57% Hulp bij zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen (op leeftijd, ziekte, beperking): 51% Ondersteuning bij verlening mantelzorg: 36% Advies en tegemoetkomingen bij laag inkomen: 56% Ondersteuning bij het vinden en behouden van werk: 45% Hulp om mee te kunnen doen en onder de mensen te komen: 32%

Databron Stadspeiling

Programmabegroting 2024-2027

39

3.4.4 Wat gaat het kosten? 3.4.4.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) Lasten

2024

2025

2026

2027

155.980

153.233

149.092

146.123

Baten

-34.725

-34.425

-34.194

-31.567

Saldo van baten en lasten

121.255

118.808

114.898

114.555

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-4.701

0

0

0

116.554

118.808

114.898

114.555

Gerealiseerd resultaat (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.4.4.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven. (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

108.587

108.685

106.047

105.772

Autonome en administratieve ontwikkeling

4.371

6.142

5.746

5.699

Kadernota

5.827

6.648

5.768

5.768

Nieuwe ontwikkelingen/ beleid

-2.231

-2.668

-2.664

-2.684

116.554

118.808

114.898

114.555

Startbegroting

Totaal (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.4.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

2027

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

11.327

11.068

11.068

11.087

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

7.813

7.776

6.149

6.149

6.3 Inkomensregelingen

9.000

8.071

7.743

7.793

6.4 WSW en beschut werk

9.674

9.230

8.807

8.396

6.5 Arbeidsparticipatie

5.498

5.700

5.246

5.246

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.071

2.075

1.195

1.195

6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)

6.666

7.647

7.667

7.667

6.71b Begeleiding (WMO)

8.009

8.045

8.045

8.045

6.71c Dagbesteding (WMO)

1.853

1.881

1.881

1.881

6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO)

3.978

3.788

3.788

3.788

6.72a Jeugdhulp begeleiding

5.798

5.798

5.798

5.798

6.72b Jeugdzorg behandeling

3.995

3.995

3.995

3.995

6.72c Jeugdhulp dagbesteding

2.348

2.348

2.348

2.348

6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig

1.639

1.272

1.272

1.272

6.73a Pleegzorg

1.770

1.770

1.771

1.771

6.73b Gezinsgericht

1.345

1.345

1.346

1.346

6.73c Jeugdhulp met verblijf overig

2.507

2.162

2.162

2.162

6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

5.118

5.118

5.118

5.118

6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

1.214

1.214

1.214

1.214

6.74c Gesloten plaatsing

581

581

581

581

6.81a Beschermd wonen (WMO)

17.220

17.271

17.271

17.271

6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

5.740

4.559

4.338

4.338

6.82a Jeugdbescherming

2.270

2.270

2.270

2.270

6.82b Jeugdreclassering

281

281

281

281

3.501

3.501

3.501

3.501

39

39

39

39

121.255

118.808

114.898

114.555

7.1 Volksgezondheid 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

40

Programmabegroting 2024-2027

3.5 Cultuur, sport en recreatie Ambitie Gouda is een bruisende en gezonde stad, waar het prettig wonen, opgroeien en recreëren is. Een stad met een rijk cultureel aanbod waar ruimte is voor verwondering en een unieke beleving. De gemeente wil het culturele erfgoed van Gouda behouden, versterken en toekomstbestendig maken en haar archeologische verleden zichtbaar maken. Kansen die waterrecreatie biedt voor Gouda, aangrijpen. Voor een aantrekkelijke en leefbare stad zijn cultuur en kunst een onmiskenbare schakel. Toegankelijkheid, een breed bereik en divers aanbod van kunst en cultuur is daarbij cruciaal. Gouda moet een gezonde stad zijn met gezonde inwoners. Zowel lichamelijk als geestelijk. Sporten en bewegen moet toegankelijk en dichtbij zijn voor iedere Gouwenaar.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie. Het versterken van de cultuurhistorische as en in de geest van Gouda750 een impuls geven aan de gemeentelijke evenementen.

2) Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren Gouda is een unieke stad die veel te bieden heeft. Daar zijn we trots op. Daarom wil de gemeente datgene waar Gouda voor staat verder uitdragen en werken aan versterking van het imago.

3) Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda Inzetten op het behoud en maatschappelijke benutting van ons cultuurhistorisch erfgoed en stimuleren van onderhoud. Het uitdragen en zichtbaar maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologisch gebied. Het uitvoering geven aan de herbestemmingsplannen voor het Stadhuis.

4) Ontwikkeling en vernieuwing van de brede culturele sector Het stimuleren van een vernieuwend, interessant en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor de grote diversiteit aan Gouwenaren en bezoekers van buiten Gouda.

5) Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.

Programmabegroting 2024-2027

41

3.5.1 Wat gaat de gemeente ervoor doen?

Doelstelling 1: Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen • Monitoren van de leegstandsontwikkeling, waarbij de gemeente oog heeft voor kwetsbare plekken. Prioriteit is Kleiwegmidden, waarvoor samen met vastgoedeigenaren een ontwikkelplan wordt opgesteld. • Uitvoeren van de activiteiten van de horecavisie en het op te stellen horecaconvenant. Waaronder een vernieuwd sluitingstijdenbeleid, dat bijdraagt aan de balans tussen levendigheid en leefbaarheid in de binnenstad. Met de realisatie van de nieuwe fiets parkeergelegenheid op de Nieuwe Markt accommodeert de gemeente (regionale) bezoekers aan de stad en krijgt het gebied een kwaliteitsimpuls met meer kansen voor lichte horeca en terrasgelegenheid. • Het opstellen van een uitvoeringsplan voor het Waterfonds op basis van diverse onderzoeken met betrekking tot de intieme vaarroute en de elektricifering van de vaarverbinding Gouda-Reeuwijk. • Een impuls geven aan de digitaliseringsvaardigheden van binnenstadondernemers, bijvoorbeeld op het gebied van sociale media en zichtbaarheid op andere platforms. • Het versterken van het cultuurhistorisch profiel van de stad door het investeren in de cultuurhistorische as Museum - Sint Jan - Stadhuis - Waag.

Doelstelling 2: Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren • Bouwen aan een gezamenlijk merkverhaal voor Gouda met interne en externe partijen. Via een imago-onderzoek worden de resultaten getoetst. Dit is geen vorm van stadspromotie, maar een strategische aanpak van het merk Gouda. Hiermee wil de gemeente Gouda een sterker imago bereiken en een hogere waardering van bezoekers, bewoners en bedrijven. • Versterken van de lokale vrijetijdseconomie door het verhogen van de bekendheid, de bestedingen binnenstad en het meerdaags verblijf. Het koersdocument toerisme biedt de kaders voor de aanpak van toerisme waarbij ook duurzaamheid aandacht krijgt. Dit wordt jaarlijks gemonitord. • In de geest van Gouda 750 werkt de gemeente aan het versterken van de gemeentelijke evenementen door inzet op financiering, subsidies en organisatiekracht. Daarnaast het mede mogelijk maken van een nieuw jaarlijks terugkerend evenement dat zich richt op de opening van het culturele seizoen. Daarmee wordt de energie en het succes van het slotfeest Gouda 750 vastgehouden.

Doelstelling 3: Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda • Versterken van het taakveld erfgoed voor een betere borging van erfgoedwaarden en actueel erfgoedbeleid, zoals het uitwerken van de Historische Lintenvisie en het actualiseren van de Archeologische Basiskaart. • Starten met een meerjarig aanwijzingsprogramma gemeentelijke monumenten waarin in ieder geval de categorieën naoorlogs erfgoed, militair erfgoed, Post 65 en archeologie zijn opgenomen. • Verbeteren van de informatievoorziening vanuit de gemeente en proactieve kennisdeling over monumenten en beleid, waardoor monumenteneigenaren beter geïnformeerd zijn over regelgeving en subsidiemogelijkheden. • Doorontwikkelen van het archeologisch depot en voorbereiden op het publiekstoegankelijk maken van het depot voor inwoners, belangenorganisaties en belangstellenden uit een groter publiek. • (Afronding en) opvolging evaluatie erfgoed en verduurzaming. • Opstellen plan van aanpak archeologie Westergouwe.

Doelstelling 4: Ontwikkeling en vernieuwing van de brede culturele sector • Voortzetten en doorontwikkelen van de subsidieregeling Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling. Via deze regeling maakt de gemeente vernieuwende projecten mogelijk van culturele organisaties, amateurverenigingen en individuele makers. • Via de subsidieregeling Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling en de rijksmiddelen voor jeugdcultuur worden ook nieuwe culturele activiteiten voor jeugd en in de wijk mogelijk gemaakt. • Hanteren van de Fair Practice Code als criterium bij subsidierelaties en in de subsidieregeling Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling. • Een vervolg geven aan de uitkomsten van de nulmeting kunst in openbare ruimte, door onder andere het opstellen van een plan voor collectiebeheer. • De voorgenomen verduurzaming en verbetering van de toegankelijkheid van Museum Gouda heeft grote invloed op de inhoud, omvang en opslag van de collectie. Op basis van de onderzoeksuitkomsten naar de collectie worden de consequenties hiervan in beeld gebracht, inclusief een toekomstbestendige depotfunctie. • Inzet op versterking regionale samenwerking, onder andere in het kader van stedelijke cultuurregio's en theaterdelta coalitie in samenwerking met MBO.

42

Programmabegroting 2024-2027

Doelstelling 5: Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt • Opstellen van een Routekaart gemeentelijke binnensportaccommodaties. • Inzetten op meer beweegaanbod voor de doelgroepen jongeren en ouderen. Door voortzetting van het Volwassenenfonds voor inwoners met een minimuminkomen. In samenwerking met het onderwijs komen tot een structuur waarmee het bewegingsonderwijs op scholen toekomstbestendig (personeel, accommodatie) georganiseerd is. • Het realiseren van sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte op een aantal plekken in de stad. Om tegemoet te komen aan de toenemende wens van veel inwoners om dicht bij huis, in de buitenlucht, hun sport te beoefenen. • Opstellen van de nieuwe sportnota. De bestaande nota uit 2017, het Leefstijlakkoord en de in 2021 vastgestelde sportaccommodatienota vormen de basis voor nieuwe kaders in het sportbeleid. • Onderzoeken van de mogelijkheden om de verduurzamingsopgave voor sportaccommodaties te realiseren. • Verbeteren financiële robuustheid SPORT●GOUDA en gasloos maken van het Groenhovenbad gekoppeld aan het Verduurzamingsprogramma Gemeentelijk Vastgoed.

3.5.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie maken onderdeel uit van een groter groen recreatief netwerk en zijn van groot recreatief belang voor Gouda en haar directe omgeving. De Groenalliantie werkt aan goed ingerichte en beheerde recreatiegebieden die bijdragen aan een actieve en gezonde samenleving. In de recreatiegebieden is het onder andere mogelijk om te wandelen, fietsen, spelen, sporten, kanoën, varen, vissen, en te genieten van natuur en landschap. Voor de natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie betekent een groeiende aandacht voor een gezond leven dat er meer ruimte wordt gezocht voor fietsen en wandelen, voor meer avontuurlijke en sportieve vormen van bewegen zoals bootcamp, crossfit, wielrennen, steppen en skaten en voor vormen van bezinning en ontstressen zoals buitenyoga, natuurroutes en mindfulness. Hiermee vergroot de bekendheid van de gebieden en wordt een bezoek aan de gebieden gestimuleerd. Om de toenemende drukte in de gebieden beter te spreiden, worden in 2024 de mogelijkheden onderzocht om de gebieden uit te breiden. Daarnaast werkt Groenalliantie in 2024 aan het realiseren van gemarkeerde wandelroutes en meer sport- en beweegvoorzieningen. Deze wandelroutes zijn leuk en interessant, maar helpen ook om bezoekersstromen te geleiden. De routes krijgen een thematische invulling.

Ook wil de Groenalliantie haar gebieden beter bereikbaar maken voor mensen met een beperking.

Streekarchief Midden-Holland Het Streekarchief Midden-Holland bewaart conform de Archiefwet de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de deelnemende gemeenten en organisaties.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de haven- en liggelden als algemeen dekkingsmiddel.

SPORT●GOUDA SPORT●GOUDA is de uitvoerder van het gemeentelijke sportbeleid. Het zorgt voor de instandhouding van het aanbod aan sportvoorzieningen, zoals het Groenhovenbad, gymzalen, sporthallen en sportvelden. Daarnaast stimuleert SPORT●GOUDA actieve sportbeoefening, onder andere door het ondersteunen van sportverenigingen en het organiseren van buitenschoolse activiteiten en sportevenementen

Programmabegroting 2024-2027

43

3.5.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Data (Voorlaatste Update)

Databron

Aantal personen met 2022: een hotelovernachting 80.652 gasten

2021: 47.474 gasten

Cijfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Gemiddelde uitgaven per persoon per bezoek

2021: € 38,40

Cijfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Leegstand binnenstad 2023 (april) 9.7%

2022 (oktober) 8.4%

Schouw Gemeente Gouda

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Aantal bezoekers attracties binnenstad (top 5)

2021: 179.798 bezoekers

Cijfers Toerisme Gouda

Versterken van het cultureel erfgoed Leegstand 2022: in Gouda van rijksmonumenten 3 van de 354 = 0,84%

x

(Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed) https://inspectieoe.databank.nl/jive

Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector

Tevredenheid culturele 2022: aanbod in Gouda Zeer tevreden: 20% Treveden: 55% Neutraal: 20% Ontevreden: 2% Zeer ontevreden: 1% Weet niet: 3%

x

(Stadspeiling Gouda, Cultuur)

Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector

Percentage inwoners 2022: dat (vaak of soms) Vaak: 13% culturele activiteiten in Soms: 51% Zelden: 24% Gouda bezoekt Nooit: 12% Weet niet: 1%

x

(Stadspeiling Gouda, Cultuur)

Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt

Percentage inwoners 2022: van 18 jaar en ouder 55,2% dat minimaal één keer per week sport

2020: 50,6%

(Gezondheidsmonitor Volwassenen) https://opendata.cbs.nl/ statline/#/CBS/nl/ dataset/85563NED

Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt

Percentage inwoners 2022: van 18 jaar en 47,7% ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijnen

2020: 52%

(Gezondheidsmonitor Volwassenen) https://opendata.cbs.nl/ statline/#/CBS/nl/ dataset/85563NED

44

Programmabegroting 2024-2027

Data (Laatste Update)

2022: € 42,00

2022: 430.236 bezoekers

3.5.4 Wat gaat het kosten? 3.5.4.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) Lasten

2024

2025

2026

2027

23.745

23.336

23.007

22.265

Baten

-3.527

-3.473

-3.447

-3.045

Saldo van baten en lasten

20.219

19.864

19.560

19.220

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-50

0

0

0

20.169

19.864

19.560

19.220

Gerealiseerd resultaat (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.5.4.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven. (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

17.955

17.879

17.590

17.355

Autonome en administratieve ontwikkeling

546

544

529

525

Kadernota

472

472

472

472

Nieuwe ontwikkelingen/ beleid

1.196

969

969

869

Totaal

20.169

19.864

19.560

19.220

Startbegroting

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.5.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

2.3 Recreatieve havens

494

493

493

492

8.169

7.962

7.912

7.808

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

2027

76

84

101

47

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

4.781

4.722

4.715

4.634

5.4 Musea

2.956

2.905

2.905

2.905

5.5 Cultureel erfgoed

1.394

1.349

1.085

985

5.6 Media

2.349

2.349

2.349

2.349

Totaal

20.219

19.864

19.560

19.220

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

Programmabegroting 2024-2027

45

3.6 Leefbaarheid en veiligheid Ambitie Alle Gouwenaars moeten kunnen wonen en opgroeien in veilige, leefbare buurten en wijken. Binnen het programma Leefbaarheid en veiligheid wordt gewerkt aan een breed scala aan onderwerpen. Het gaat hierbij om zowel het voorkomen (preventie) als het bestrijden (repressie) van problemen variërend van ondermijning, drugscriminaliteit, jeugdcriminaliteit en -overlast tot mensenhandel en (woning)inbraken. Veiligheid wordt mede bepaald door de sociale verbondenheid in de buurt en de situatie op straat, waar buurtbewoners elkaar kunnen aanspreken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. Stadstoezicht ondersteunt de uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Duurzaam terugdringen van ondermijnende criminaliteit Criminelen zetten legale middelen in om op illegale wijze geld te verdienen. We willen voorkomen dat de gemeente Gouda criminelen of criminele organisaties bewust of onbewust faciliteert en zij kunnen investeren in de reguliere economie. Onder de ondermijningsaanpak vallen ook de aanpak op: drugscriminaliteit, criminele families/netwerken en mensenhandel.

2) Daling van het totaal aantal High Impact Crimes en het aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit Het aantal woninginbraken is de afgelopen jaren flink afgenomen. Dit resultaat moet structureel vastgehouden worden. Er is daarnaast een duidelijke verschuiving gaande naar cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Het weerbaarder maken van inwoners en ondernemers hiertegen heeft de komende jaren prioriteit.

3) Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit Veel van de veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen. Dit door de inzet van verschillende interventies en samen met Stadstoezicht, het Sociaal Domein en andere partners.

4) Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen Hierbij ligt de focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid. Gestreefd wordt naar een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid.

5) Voorkomen van polarisatie en radicalisering Een toenemende groep Nederlanders voelt zich onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is bij deze groep sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van politieke instituties en is gevoelig voor complot denken.

46

Programmabegroting 2024-2027

3.6.1 Wat gaat de gemeente ervoor doen?

Doelstelling 1: Duurzaam terugdringen van ondermijnende criminaliteit • Intensiveren van de aanpak van ondermijning. Hiervoor worden preventieve en repressieve interventies gericht ingezet, zoals integrale controles op horecaondernemingen, (overlast)panden, bedrijventerreinen, illegale prostitutie en arbeidsuitbuiting. • Verder verbeteren van de informatiepositie van de gemeente door onder andere een uitbreiding van de uitvoerings- en analysecapaciteit. Hiermee ontstaat een beter beeld van en inzicht in criminele netwerken en kwetsbare branches in Gouda en kan informatiegestuurd gewerkt worden. • Versterken van de Bibob-coördinatie voor een effectieve en gerichte inzet van de mogelijkheden binnen de Wet Bibob en het hiermee verstevigen van de maatschappelijke weerbaarheid tegen ondermijning binnen gemeente Gouda. • Regionaal afstemmen over de huidige toepassing van het Bibob-instrument met als aandachtspunt bezinning op de mogelijkheden tot uitbreiding van de inzet van de Wet Bibob. Onder andere om een waterbedeffect te voorkomen en het bevorderen van eerlijke concurrentie en een gezond ondernemersklimaat binnen de regio.

• Voor inzet op (en de ontwikkeling van) handhaving op verschillende beleidsterreinen (ondermijning, jeugd, HIC, vergunningen) en voor het toenemende aantal beroeps- en bezwaarzaken en verzoeken binnen de Wet Open Overheid, wordt de komende jaren geïnvesteerd in een handhavingsjurist.

Doelstelling 2: Daling van het totaal aantal High Impact Crimes en aanpakken gedigitaliseerde criminaliteit • Doorontwikkelen van de aanpak op gedigitaliseerde criminaliteit en cybercriminaliteit. Het weerbaar maken van de gemeentelijke organisatie. Het voorlichten van ondernemers en inwoners over gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime om zo de cyberweerbaarheid van ondernemers en bewoners te vergroten, waarbij oog is voor de relevante verbonden partijen. • De aanpak gericht op het structureel verminderen van het aantal woninginbraken en andere vormen van HIC wordt voortgezet, waar nodig kan snel opgeschaald worden.

Doelstelling 3: Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit • Een sluitende aanpak op jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit, waarbij jonge aanwas in (drugs)criminaliteit wordt voorkomen en voor welwillenden een uitweg uit (drugs)criminaliteit wordt geboden. Hiervoor worden preventieve en repressieve interventies ingezet, zoals Dealbreakers, Persoonsgerichte Aanpak Lokaal (PGAL), Alleen Jij bepaalt (AJB) en Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA). • Door het inzetten van jeugdboa’s meer in contact komen met de jeugd op de vindplaatsen, ook in de nacht.

Doelstelling 4: Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen • Positioneren van de Evenementencoördinator, verbinding leggen met de organisatoren en ondernemers in de stad en hen optimaal faciliteren bij (vergunning)aanvragen. • Onderzocht wordt waar de komende jaren knelpunten kunnen ontstaan voor wat betreft de capaciteit. Met name de capaciteit op vergunningverlening rondom horeca en de juridische kwaliteitszorg is beperkt. • Versterken van de samenhang en samenwerking met partners zowel in- als extern, in het bijzonder met de collega’s van Stadstoezicht. • De basis op orde brengen op het gebied van beleid en regelgeving. Door te investeren in de professionaliteit en kwaliteit van de dienstverlening.

Doelstelling 5: Voorkomen van polarisatie en radicalisering • Een fenomeenanalyse wordt uitgevoerd om zicht krijgen op polariserende en radicale fenomenen in Gouda. • Opbouwwerk wordt ingezet om mensen juist weer met elkaar in contact te laten komen in plaats van dat zij ‘afhaken’, het structureel versterken van de cohesie in buurten en wijken, het oppikken van signalen van polarisatie in de wijken en dit tegen te gaan. • Het beleid op de aanpak van radicalisering en extremisme en het tegengaan van polarisatie wordt aangescherpt. • Inzet op deskundigheidsbevordering en bewustwording ten aanzien van radicalisering en polarisatie binnen de organisatie en externe professionals. • Het verder versterken van het netwerk, het verkleinen van de voedingsbodem van radicalisering (links, rechts en jihadisme) en het bieden van tegenwicht aan radicalisering.

Programmabegroting 2024-2027

47

3.6.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Hecht (voorheen RDOG ) Gezondheidsbescherming, Toezicht en GHOR (GTG); beperkt en/of voorkomt de verspreiding van infectieziekten, draagt onder andere bij aan een veilige omgeving voor kwetsbaren en coördineert, registreert en adviseert over de geneeskundige hulpverlening bij crisisbeheersing.

Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) De Veiligheidsregio Hollands Midden behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer, geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast realiseert het een gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de leges voor de uitvoering van bijzondere wetten ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag en het verstrekken van bijvoorbeeld een terrasvergunning of het houden van een evenement.

Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) ODMH is één van de partners binnen het veiligheidsdomein. De toezichthouders vanuit de ODMH houden, namens het college van burgemeester en wethouders van Gouda, toezicht op de naleving van milieuregels en voeren het bouw- en woningtoezicht uit. Hierbij wordt gelet op onder andere brandveiligheid. Daarnaast houden zij toezicht op naleving/gebruik van panden conform de bestemmingsplannen.

48

Programmabegroting 2024-2027

3.6.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Data (Laatste Update)

Data (Voorlaatste Update)

Databron

Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit

Integrale controles

2023: 12

2022: 9

Gemeente Gouda, Team Ondermijning

Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit

Signalen/casussen in ondermijning

2023 (t/m sept) 87

x

Gemeente Gouda, Team Ondermijning

Daling van het totaal aantal High Woninginbraken Impact Crimes

2022: 155

2021: 137

Tabellenboek Politie

Daling van het totaal aantal High High Impact crime Impact Crimes

2022: 487

2021: 430

Tabellenboek Politie

Afname jeugdoverlast

Meldingen overlast jeugd

2022: 480

2021: 491

Tabellenboek Politie

Afname jeugdoverlast

Verwijzingen HALT

2022: 30

2021: 35

Gemeente Gouda, Team Jeugd

Professionalisering vergunningenbeleid

Aan de expoitatiever- 2022: gunningen 22 gerelateerde Bibobtoetsen

2021: 14

Gemeente Gouda, Team Bijzondere Wetten

Professionalisering vergunningenbeleid

Verleende vergunningen voor horeca (exploitatie vergunningen) en evenementen

2022: Exploitatievergunningen: 17 Evenementen vergunningen: 133 Evenementenmeldingen: 100

2021: Gemeente Gouda, Team Exploitatievergunningen: Bijzondere Wetten 14 Evenementen vergunningen: 31 Evenementenmeldingen: 3

Voorkomen van polarisatie en radicalisering

Netwerkgesprekken

2022: 15

2021:geen i.v.m. Covid-19 Gemeente Gouda, Team Radicialisering & Polarisatie

Voorkomen van polarisatie en radicalisering

Signalen/casussen

2022: 6

x

Gemeente Gouda, Team Radicialisering & Polarisatie

Programmabegroting 2024-2027

49

3.6.4 Wat gaat het kosten? 3.6.4.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten

2024

2025

2026

2027

11.896

11.757

11.674

11.667

-150

-150

-150

-150

11.746

11.606

11.524

11.517 0

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-50

-50

0

0

11.696

11.556

11.524

11.517

Gerealiseerd resultaat (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.6.4.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven. (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

10.944

10.809

10.775

10.807

Autonome en administratieve ontwikkeling

696

692

693

653

Kadernota

107

107

107

107

Nieuwe ontwikkelingen/ beleid

-51

-51

-51

-51

11.696

11.556

11.524

11.517

Startbegroting

Totaal (+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.6.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

2027

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

6.098

6.098

6.098

6.098

1.2 Openbare orde en veiligheid

5.648

5.509

5.426

5.419

Totaal

11.746

11.606

11.524

11.517

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

50

Programmabegroting 2024-2027

3.7 Bestuur en organisatie Ambitie Regio en partnerschappen Ontwikkelingen in Gouda zijn van belang voor de omliggende gemeenten in de regio en andersom. Veel van de opgaven waar de gemeente voor staat, kunnen alleen op regionaal niveau worden opgelost. De intensieve samenwerking in de regio Midden-Holland wordt voortgezet. Wederkerigheid is daarbij belangrijk. Huidige samenwerkingsverbanden zijn onder andere samenwerking in de regio Midden-Holland, samenwerking met verschillende steden als Alphen en Woerden, en in verbanden als de G40 en VNG en gemeenschappelijke regelingen. Met de wijziging in de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt bezien hoe invulling gegeven kan worden aan de versterking van de controlerende en kaderstellende rol van de gemeenteraad in deze regelingen.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Versterken samenwerking tussen raad en college en binnen de raad Alle politieke partijen in de Goudse gemeenteraad willen werken aan een vernieuwende vorm van besturen. Met samenwerking wordt bedoeld: de samenwerking tussen raad en college, tussen de leden van de politieke partijen, maar ook binnen de raad tussen de raadsleden. Transparantie en openheid zijn hierbij de basis.

2) Zicht houden op gemeenschappelijke regelingen Eenduidige invulling van de aanpassingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen.

3) Strategisch inzetten van regionale samenwerking(en) en partnerschappen Gouda werkt conform het positioneringsdocument regio Midden-Holland. Voor iedere samenwerking worden strategische keuzes gemaakt en een duidelijke inzet voor iedere samenwerking geformuleerd.

4) Ruimte geven aan burgerinitiatieven Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met participatiemedewerkers wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte.

Programmabegroting 2024-2027

51

3.7.1 Wat gaat de gemeente ervoor doen?

Doelstelling 1: Versterken samenwerking tussen raad en college en binnen de raad • Het format van de startnotitie actief implementeren op verschillende dossiers. • Versterken van de sturing op de langetermijnplanning van de raad door het uitvoeren van een analyse op de huidige werkpraktijk. • Op verzoek van de raad evalueren van de gemaakte afspraken tussen raad, college, directie en griffie.

Doelstelling 2: Zicht houden op gemeenschappelijke regelingen • Versterken van de monitoring en/of sturing op basis van de aanpassingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen.

Doelstelling 3: Strategisch inzetten van regionale samenwerking(en) en partnerschappen • Versterken positionering Groene Hart door als netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden (AGW) het VNG-congres in 2024 te hosten in het Groene Hart. Met dit congres worden het Groene Hart en Gouda op de kaart gezet. • Extra impuls geven aan de netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden. De betrokken besturen willen de samenwerking een nieuwe impuls geven. Hiervoor worden, in gezamenlijkheid, twee formatieplaatsen gecreëerd om de samenwerking op deze gebieden vorm en inhoud te geven. • De capaciteit en de slagkracht van de Regio Midden-Holland vergroten. Door meer in te zetten op de gezamenlijke uitvoering van regionale plannen en het monitoren van uitkomsten is het mogelijk om tot meer publieke waarderealisatie in de uitvoering te komen. • Strategisch benutten van samenwerkingsverbanden als de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het Stedennetwerk G40 voor belangenbehartiging en de positionering van Gouda.

Doelstelling 4: Ruimte geven aan burgerinitiatieven • Continueren van de GoudApot en zoeken naar mogelijkheden voor het verbreden van de inzet. • Invulling geven aan afspraken tussen raad en college over de kaders voor de omgang met burgerinitiatieven, die voortkomen uit het proces op basis van de startnotitie participatie. • Vaststellen van het bestemmingsplan Verbrede Reikwijdte in het kader van het burgerinitiatief GOUDasfalt.

52

Programmabegroting 2024-2027

3.7.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Regio Midden-Holland (RMH) Om de regio Midden-Holland, met Gouda als centrumgemeente, aantrekkelijk te houden om te wonen, te werken en te recreëren, bouwen we voort op het werk van de afgelopen periode. We zetten in op: • Een sterke, veelkleurige en economische regio, waar ruimte is voor innovatie en economische groei. • Een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening met aandacht voor (OV-) bereikbaarheid, klimaat(-adaptatie), biodiversiteit, energietransitie en het water- en bodemsysteem. • De transitie naar een duurzaam mobiliteitssysteem leidend tot een concurrerende, leefbare en innoverende regio, met schoon en energiezuinig vervoer. • Stimuleren van circulariteit in de regio en herstel van biodiversiteit

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de publieksleges ter dekking van de kosten voor de door burgerzaken diverse geleverde diensten.

3.7.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Samenwerking

Data (Voorlaatste Update)

Databron

Vertrouwen in overheid 2022 (november): en gezondheidsLandelijke overheid: 29,3% instellingen Lokale overheid: 43,3%

2021 (december): Landelijke overheid: 35,3% Lokale overheid: 43,9%

(RISBO, enquête sociale cohesie via Kieskompas) https:// www.waarstaatje gemeente.nl/ dashboard/ maatschappelijke-eneconomischeveerkracht/socialecohesie

Gemeenschappelijke regelingen

Percentage 2022: jaarrekening 7.94% van totaal lasten gemeen-schappelijke regelingen (lasten gemeneen-schappelijke regelingen/ totaal van lasten)

2021: 8.32% van totaal lasten

Jaarrekening Gemeente Gouda

Regio en partnerschappen

Aantal samenwerkings- 2020: verbanden 29 samenwerkingsverbanden

x

(Regioatlas) https:// www.regioatlas.nl/ kaarten#_samenwerkings kaartgouda_1

x

Stadspeiling

Ruimte Score voor voor burgerinitiatieven ‘Samenwerking met inwoners’, of voor ‘gemeente betrekt buurt’

Data (Laatste Update)

Monitoring start per 2024

Programmabegroting 2024-2027

53

3.7.4 Wat gaat het kosten? 3.7.4.1 Overzicht lasten en baten Exploitatie (bedragen * € 1.000) Lasten

2024

2025

2026

2027

42.403

39.894

37.883

38.125

Baten

-7.730

-7.853

-8.049

-8.248

Saldo van baten en lasten

34.673

32.041

29.835

29.877

Toevoegingen aan reserves (lasten)

1.887

1.642

635

635

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-3.169

-2.687

-674

-674

Gerealiseerd resultaat

33.391

30.995

29.796

29.839

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.7.4.2 Overzicht mutaties In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties binnen dit programma weergegeven. (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Startbegroting

28.587

28.742

28.018

28.052

Autonome en administratieve ontwikkeling

2.205

189

-22

52

Kadernota

2.090

1.764

1.799

1.733

Nieuwe ontwikkelingen/ beleid Totaal

509

301

1

1

33.391

30.995

29.796

29.839

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

3.7.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

2027

0.1 Bestuur

6.253

6.382

5.867

5.867

0.2 Burgerzaken

1.184

1.143

1.032

916

0.4 Overhead

27.236

24.517

22.936

23.095

Totaal

34.673

32.041

29.835

29.877

(+ = nadeel/ last | - = voordeel / baat)

54

Programmabegroting 2024-2027

3.7.5 Overhead 3.7.5.1 Inleiding Het BBV schrijft voor dat in het programmaplan een overzicht van de overhead wordt opgenomen. Doordat de overhead in een apart overzicht verantwoord wordt, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen. Het idee is dat de begroting transparanter wordt en dat de raad beter kan sturen op de kosten van overhead. Daarnaast kan door het hanteren van een eenduidige systematiek een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt. Het BBV geeft de volgende definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Deze kosten worden verantwoord op het taakveld Overhead. De kosten van personeel (en goederen en diensten) in het primaire proces worden rechtstreeks doorberekend aan de betreffende taakvelden. Vanwege administratief technische redenen heeft de gemeente ervoor gekozen de overhead in de programmabegroting onderdeel uit te laten maken van programma 7 Bestuur en organisatie.

3.7.5.2 Toelichting op de overhead Voorbeelden van kosten die tot de overhead worden gerekend zijn de salarislasten van leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van de overhead. Om de raad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, worden de overheadkosten centraal begroot. Voorheen werden deze kosten verdeeld over de programma’s en niet apart inzichtelijk gemaakt. Het saldo van de overheadkosten (inclusief het bedrag dat is toegerekend aan externe kostendragers) komt in 2024 uit op € 27 miljoen en is daarmee 7,69%van de totale lasten (inclusief reserves) van de begroting. Voor het specificeren van de overheadkosten hanteert de gemeente Gouda een indeling in elf onderdelen. Onderdeel

Toelichting

Directie

Kosten van de directieleden en de bijbehorende management ondersteuning.

Primair proces

Loonkosten van het personeel die niet direct aan een taakveld kunnen worden toegerekend, zoals alle leidinggevenden in het primaire proces en ondersteuning in het primaire proces (managementassistentes en administratieve medewerkers).

Bestuursondersteuning en Communicatie

Kosten die worden ingezet ten behoeve van de interne en externe communicatie en de bestuursondersteuning.

Concernstaf

Kosten die gemaakt worden ten behoeve van interne controle en advies.

Informatisering en Automatisering

Kosten die gemaakt worden voor het aanschaffen van hardware- en software, licenties, onderhoud, systeem- en netwerk beheer, helpdesk, applicatiebeheer en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Ook vallen hier de telefoonkosten, de kopieerkosten en de kosten van DIV onder. Hiervoor zijn alle automatisering en ICT kosten doorgelopen en indien van toepassing direct toegerekend aan een taakveld. De overgebleven kosten zijn verantwoord onder overhead.

HRM

Kosten die gemaakt worden voor het personeelsbeheer, zoals de salariskosten van de HRMmedewerkers, de kosten van het personeelssysteem, concern brede opleidingskosten en trainingen, werving en selectie, arbodienst, OR, detachering en kosten organisatieontwikkeling.

Huisvesting

Kapitaallasten en onderhoud die betrekking hebben op het Huis van de Stad, alsmede waterverbruik, energiekosten, schoonmaakkosten, beveiliging en het onderhoud binnen het Huis van de Stad.

Facilitaire zaken

Kosten die betrekking hebben op het callcentrum, catering/ kantine, en portokosten.

Financiën

Kosten voor het voeren van de administratie, de planning- en controlfunctie en adviesfunctie op het gebied van financiën, treasury en fiscale zaken.

Inkoop

Kosten die worden gemaakt t.b.v. inkoop, waaronder ondersteuning aanbestedingen, ontwikkelen contractenbank en contractmanagement en de verzekeringen.

Juridische Zaken

Kosten die betrekking hebben op juridische zaken, zoals juridische advieskosten, proceskosten en schadevergoeding.

Toerekening overhead aan heffingen en tarieven Doordat de overhead sinds de BBV-wijziging op een apart overzicht wordt verantwoord en niet wordt doorbelast aan de producten in het primaire proces, ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt gelaten bij de berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelijk extracomptabel (buiten de boekhouding om) berekend ten behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt. De toegerekende overhead aan de heffingen en tarieven maken onderdeel uit van de in dit onderdeel gepresenteerde kosten van overhead.

Programmabegroting 2024-2027

55

3.7.5.3 Specificatie overhead De specificatie van de lasten en baten van overhead leidt tot de volgende overzichten. Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

2024

2025

2026

Beheer Openbare Ruimte

430

430

280

342

2.000

1.883

1.883

1.883

Centraal Juridische Afdeling

817

835

835

746

Concernstaf

860

761

761

761

Cultuur, Vastgoed en Ontwikkeling

2.463

2.471

2.470

2.470

Dienstverlening

1.744

1.742

1.742

1.732

Directie Algemeen

75

295

-986

-1.001

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

159

159

159

159

Directie Ruimtelijke Ontwikkeling

171

171

171

171

Facilitaire Zaken

3.594

3.554

3.552

3.549

Financiën

1.888

1.912

1.647

1.647

0

0

0

0

Human Resource Management

4.394

4.070

4.070

4.157

Informatievoorziening en Automatisering

10.686

10.309

10.452

10.602

0

0

0

0

Leerlingzaken

163

94

94

94

Maatschappelijk Beleid

-274

-274

-274

-274

Opgroeien en Start Arbeidsmarkt

155

-105

-105