Presentatie Raad 19 februari 2025

Themabijeenkomst Raadsavond Gouda 19 februari 2025

Inhoud Investeringen o NPA, Woondeal Midden-Holland, KSF'en, regioafspraken o SCMH en solidariteitsbeginsel

Verduurzaming Sociale cohesie Proces en samenwerking in klachtafhandeling Uitnodiging tot gesprek

Investeringen

Van NPA naar Woondeal Midden-Holland (2023)

• Realisatieagenda Midden-Holland: • Bouw 19.800 woningen t/m 2030 • 27% sociale huur • 20% middenhuur of koop tot € 390.000 • Versnellen realisatie (op z’n minst voorkoming vertraging) • Oplossen belemmeringen • In projecten • In de regio • In regelgeving

Kritische succesfactoren Woondeal MH Mobiliteit en infrastructuur Stikstof Geluid Water en bodem sturend Voldoende middelen en sturing voor meer sociale en betaalbare woningen Beperken schaarste van middelen en menskracht en stijgende kosten Toekomstbestendige bouw (incl klimaatadaptief, duurzaam en circulair) Streven naar complete steden en dorpen Aansluitingen op nutsvoorzieningen (energie en drinkwater) Procedures

Voldoende middelen en sturing voor meer sociale & betaalbare woningen

(blz

18/19 RRA)

30% sociaal alleen kansrijk bij grotere projecten Mogelijkheden benutten verhogen aandeel sociaal in bestaande afspraken Gevolgen financiële haalbaarheid door stapeling eisen (gevelbeeld, klimaatadaptie, deelmobiliteit, circulariteit) Gebrek aan bouwlocaties sociale huur/weinig eisen aan particuliere ontwikkelaars Te weinig middelen beschikbaar voor investeren in middenhuur Investeringskracht corporaties onder druk door rekenmodel beleidswaarde, ATAD en VPB, neerwaarts bijstellen WWS, ingrepen in huur

Versnellingstafels • Landelijk • Provinciaal • Regionaal • Lokaal (gemeenten)

Insteek versnellingstafel(s) Twee invalshoeken

• Vanuit locaties: • belemmeringen en kansen om los te trekken • korte termijn: ontwikkelkansen • Vanuit kritische succesfactoren • Direct beïnvloedbaar • Lobby en opschalen

Herijking NPA 2024 (landelijk) • 30.000 sociaal/jaar, 5.000 middenhuur/jaar • EFG, 450.000 aardgasvrij t/m 2034 • 2025 huursom + 4,5%, daarna 3-jaarsgemiddelde inflatie, hogere aftoppingsgrens voor woningen met A+ en beter • Concrete lokale afspraken leefbaarheid, inzet op vocht en schimmelaanpak en aanpak woningen met slechte conditiescore • Bij deze herijking wordt rekening gehouden met het duurzaam prestatiemodel corporaties

NPA doorrekening 2024 Ortec/ABF Solidariteit binnen Midden-Holland leidt niet tot behalen van de doelstellingen Zuid-Holland heeft de grootste opgave in NL In ZH onvoldoende middelen om opgave vlot te trekken Bijspringen vanuit andere provincies is nodig

NPA doorrekening 2024 Ortec/ABF

Volkshuisvestelijke continuïteit

• Corporatie is in staat op korte en lange termijn (=15 jaar) haar voorraad kwantitatief en kwalitatief in stand en op peil te houden • Voortzetting reguliere volkshuisvestelijke taken op gebied van leefbaarheid en betaalbaarheid • Investeringsruimte wordt bepaald, rekening houdend met de instandhoudingsopgave

Duurzaam prestatiemodel als financieel kader voor herijking NPA 2024 Duurzaam presteren: Zekerheid op lange termijn: continuïteit is in brede zin geborgd Voldoende financiële middelen voor investeringsprogramma Middelen worden bijgesteld als opgave hierom vraagt Voortrollend afsprakenstelsel: 10 jaar beleidsrijk en 5 jaar beleidsarm ingerekend voor volkshuisvestelijke continuïteit Sloop, verkoop en huurverhoging zijn en blijven nodig.

• Sloop blijft nodig voor vernieuwing voorraad • Verkoop en huurverhoging om investeringen nieuwbouw en bestaande voorraad te kunnen bekostigen

Solidaire inzet middelen/vermogen randvoorwaardelijk voor projectsteun

Werkwijze: van lokaal naar landelijk Stappen van solidariteit

Resultaat tot nu toe • overname project Swanla-driehoek door Stedelink • centrale uitvraag project in Zuidplas in uitvoering door Stedelink • gezamenlijke opdracht aan Ortec voor onderzoek opgave & middelen • Nauwe samenwerking met andere koepels • Meekijken in pilot solidariteit SVH (Haaglanden) met VRO • Gesprekken met corporaties buiten Midden-Holland over investeringsmogelijkheden

Wat helpt ook? • Goedkoper bouwen: • Voorkomen onnodige kwaliteitsstapeling bovenop wetgeving bv. extra eisen beeldkwaliteit. • Parkeernorm • Conceptueel bouwen • Aanhaken bij een bestaande bouwstroom • Corporaties vanaf begin aan tafel bij planontwikkeling • Sneller resultaat: • Regionale prioritering van projecten / bouwlocaties • Betere samenwerking gemeenten • Parallel plannen

Verduurzaming bestaande voorraad

Verduurzaming bestaande voorraad -

Nationale Prestatie Afspraken (NPA)

-

Waar staan we?

-

Wat doen we?

-

-

Verduurzaming

-

EFG Wat kunnen we?

Nationale Prestatieafspraken (2025-2035) Aardgasvrij • 450.000 aardgasvrije huurwoningen in 2034 (uiterlijk in 2027 uitgewerkte gemeentelijke plannen)

• Aardgasvrije woningvoorraad in 2050

Ambitie gemeente Gouda • Aardgasvrije woningvoorraad in 2040

Waar staan we? Energielabels Gouda

• Circa 23% EFG labels in Gouda • Circa 2% EFG labels in Gouda in bezit corporaties

per 1 januari 2025, bron Gouda: allecijfers.nl bron corpo's: corporaties

Energielabels Corporaties

• Circa 6% van corporatiebezit is EFG • Circa 85% is label C of beter o Dubbbel glas toepassen o Na-isolatie o Zonnepanelen

Wat doen we ? Nu, investeren in:

• Verduurzamen van de bestaande voorraad ( geschikt voor gasloos) o Doelmatig sturen op energetische kwaliteit o Efficiënt inzetten middelen

• Isolatie > verlaging energielasten > verbeteren comfort • Ventilatie > verbeteren comfort Straks, investeren in:

• Installaties naar gasloos

Wat doen we? Afspraken NPA met betrekking tot verduurzaming • Om huurders van deze verduurzaming te laten profiteren is afgesproken dat zij geen huurverhoging krijgen na isolatiemaatregelen. • Vanaf 2026 mogen corporaties de aftoppingsgrenzen verhogen met 25 euro (passend toewijzen) vanaf A+ woningen. Dit geldt alleen voor nieuwe verhuringen (nog afhankelijk van wetswijziging).

Wat doen we, samen? Energiecoaches, meedenken, klimaatadaptatie Rol in de samenwerking met de energiecoaches van de gemeente (ondersteunen huurders) Tuincontracten: maximum stellen aan verharding en meer vergroening met oog op waterdoorlating en voorkomen hittestress Communicatie projecten: operatie steenbreek etc.

Wat doen we? Uitfaseren E-, F- en G- label woningen (ook uit NPA) • Corporaties gaan al hun woningen met een E-, F-, of Glabel tot en met 2028 versneld verduurzamen. • Dit sluit aan op het doel om in 2030 675.000 woningen vergaand te isoleren en om 450.000 bestaande corporatiewoningen aardgasvrij te maken. • Uitzondering: monumenten en de voor sloop aangemerkte woningen.

Uitdaging & Kans EFG:

• De EFG labels zijn doorgaans geen volledige blokken (verschillende eigenaren en verschillende labels) • De aanpak is hierdoor maatwerk • En, we komen niet overal binnen... Kans: verlagen energielasten, verbeteren comfort

Wat kunnen we

Dilemma: verduurzaming is niet betaalbaar • Corporaties kunnen slechts een deel uit huurinkomsten betalen • Voor een deel wordt geld geleend • Ruimte om te lenen is beperkt • 2040 niet haalbaar, momenteel 2050 ook niet (Grafiek uit begroting Mozaïek Wonen)

Wat doen we Projectmatige aanpak verduurzaming, waarbij

•

Uitfaseren EFG

•

Dubbel glas wordt aangebracht (HR++)

•

Gevel, dak en vloerisolatie wordt aangebracht/verbeterd

•

Ventilatie wordt verbeterd (voorkomen van vochtproblemen)

•

LED verlichting algemene ruimten

Mozaïek : in 2025 fors investeren (Grafiek uit begroting Mozaïek Wonen)

Wat doen we Pilot Sparreweg

• 64 appartementen • Nieuwe kozijnen, HR++ glas • Gevelisolatie • Vloerisolatie • Nieuwe badkamer, keuken en toilet Transitie gereed Lagere energielasten Meer comfort

Wat doen we Turfsingel e.o. • 192 appartementen/egw • Nieuwe kozijnen, HR++ glas • Gevelisolatie • Vloerisolatie • Dakisolatie • Ventilatie (Co2 gestuurd) • Toiletten Transitie gereed Lagere energielasten Meer comfort

Wat doen we Leckenborch

• 214 appartementen voor senioren • Nieuwe kozijnen, HR++ glas • Gevelisolatie • Ventilatie vervangen (CO2gestuurd) • Vleermuiskasten (flora/fauna) Transitie gereed Lagere energielasten (gem. label A) Meer comfort

Sociale cohesie

Veerkracht Gouda Gemiddelde Nederland

Ontwikkelingen binnen corporatiebezit

Passend toewijzen Aftoppingsgrenzen passend toewijzen 2025: • Een- en tweepersoonshuishoudens: € 682,96 • Drie- en meerpersoonshuishoudens: € 731,93 Inkomensgrenzen passend toewijzen 2025: • Eenpersoonshuishoudens tot AOW: € 28.375* • Meerpersoonshuishouden tot AOW: € 38.500 *Dit is ongeveer het minimumloon op jaarbasis.

Wijken met corporatiebezit

Welke signalen/ontwikkelingen zien wij? • Toename van personen met verward gedrag • Toenemende eenzaamheid • Vervuiling (huisvuil, grofvuil, wrakfietsen e.d.) in het openbaar gebied • Afnemende tolerantie t.o.v. anderen • Verlies van vertrouwen in organisaties (onzichtbaarheid en onbereikbaarheid instanties)

Wat pakken we samen al op? • Samenwerken binnen meerjarig programma Buurt aan Zet • Communitybuilding met Gro-up, Sociaal Makelaar, Gouda Bruist • Buurtbemiddeling

Wat pakken we samen al op? Korte Akkeren (Woonpartners MH)

• Aanpak openbaar gebied en privé tuinen. • Ontmoetingsplek “Het Vogelnest” als spil in de wijk. • Samenwerking sociaal makelaars, wijkagent en meldpunt zorg & overlast.

Wat pakken we samen al op? Burgen en Lusten (Mozaïek Wonen)

• Grootschalige renovatie: zijn er koppelkansen? • Projectleider vanuit de gemeente én vanuit de corporatie • Samen inzetten op participatie en versterken netwerken

Welke gezamenlijke kansen zien wij? • Samen aan de slag met wijkvisies • Nieuwbouwprogrammering (differentiatie in prijs en programma, bijvoorbeeld in Westergouwe) • Toewijzingsbeleid en verkoop (sturen op instroom) • Informatie vaker op casusniveau delen tussen politie, gemeente en corporaties (AVG) • Meer samenwerking aanpak op veiligheid, zoals jeugdoverlast • Vaker samen activeren van bewoners (bijv. Gro-up)

Proces en samenwerking in klachtafhandeling Eigen processen Samen het verschil maken voor bewoners, bijvoorbeeld bij: o Overlastzaken o Schimmelproblematiek Hoe bundelen we onze krachten tegen klachten? o Duidelijkheid rollen & waarnaartoe; Samen uitdragen o Gezamenlijke regisseur? o?

Uitnodiging voor gesprek