Presentatie cie. Bestuur Herontwikkeling GP-gebouw - openbaar.pdf

Herontwikkeling Goudse Poort cie. Bestuur Maandag 17-01-2021

Agenda Blok 1: kansen en bedreigingen • De locatie • SWOT-analyse • Aanvullingen Blok 2: inzicht in mogelijke voorwaarden • Leren van onze ervaringen • Randvoorwaarden • Bestuursovereenkomst

Overlast....

De Gelderlander, 8-7-2021

Chauffeurs Qbuzz zijn overlast azc 'helemaal zat', laten bussen in ANP 17-12-2021 remise

De Gelderlander 14-10-2021

We mogen bij incidenten inderdaad niet over individuen praten, maar als er iets is geweest, kunnen mensen langskomen

Maar ook positief nieuws…. ‘Om baby’s in asielzoekerscentrum niet met achterstand te laten beginnen, regelt Zutphen kinderopvang’ Stentor, 4-12-2021

‘Ik werd bijna paniekerig toen ik hoorde dat er een azc kwam en nu schaam ik me voor die gedachte’. Buurtbewoner Wil Koerts. ‘Onbekend maakt onbemind. Mensen waren bang dat hun huis minder waard zou worden of dat er allemaal ellende zou komen, maar het is hier eigenlijk heel rustig gebleven’. Adriaan Vernooij, overbuurman azc.

Hoe langer er asielzoekers aan de Voorsterallee in Zutphen wonen, hoe minder klachten er van omwonenden binnenkomen. En dat terwijl er in vier jaar tijd meer asielzoekers in het asielzoekerscentrum zijn komen wonen. Gelderlander, 6-12-2020

Belangrijkste conclusies buurtonderzoek Bureau Beke • Aantal asielzoekers is toegenomen van 440 in 2017 naar 734 in 2019 • Aantal incidenten op het terrein ook gestegen • Maar: aantal klachten omwonenden is afgenomen • Gevoel van onveiligheid in de buurt neemt ook af

Opvanglocaties nieuwe stijl  Minimale vereisten: bv. 500 meter van ov, winkelcentrum 2 km, middelbare school 5 km  Werken aan nieuw PvE  Goede mogelijkheden voor o.a. integratie en participatie  Opvanglocaties krijgen steeds meer een open karakter AZC in Sneek: • Taallessen • Repaircafé • Sneker bibliotheek expositieruimte voor azc-bewoners • azc-voetbalploeg (speelt tegen clubs uit Sneek) • azc-bewoners inzetten schoonmaakacties in de wijk, vrijwilligerswerk in het verzorgingshuis etc.

De locatie

Sterkte

Zwakte

Eindelijk oplossing voor dit gebouw, met ook publiekgerichte functies in plint en kantoorfunctie COA

Veel belangen (ondernemers en eigenaren: NIMBY)

Bijdrage aan terugdringen forse (en door coronacrisis toenemende) kantorenleegstand Goudse Poort

Geen natuurlijk woonmilieu: geen buitenruimte, geen voorzieningen op loopafstand

Relatief weinig weerstand directe omgeving (geen omwonenden die 24/7 aanwezig zijn)

Gebouw ongeschikt als opvanglocatie

Vastgoedeigenaren in het algemeen minder betrokken bij locatie

Absorptievermogen (maximaal aantal opvangplekken) locatie

Masterplan/Ontwikkelstrategie Goudse Poort biedt aanknopingspunten: tegengaan leegstand,

In Masterplan/Ontwikkelstrategie is Goudse Poortgebouw beoogde, levendige verbindingslocatie

gebiedsprofielen, Goudse Poortgebouw als centrum Goudse Poort met mix aan functies

voor bezoekers/ondernemers tussen clusters GoStores en GoOffices, wonen aan oostkant Goudse

Goede relatie met Belangenvereniging en Exploitatievereniging Goudse Poort

Poort

Ervaring met inpassen NIMBY-functie: moskee Antwerpseweg

300 meter snelweg, ongezond en geluidsoverlast Gasleidingen beperken mogelijk (nieuw/ver)bouw

Kans

Bedreiging

Bijdrage aan oplossen maatschappelijk probleem: mensen in nood helpen

Verder aanwakkeren polarisatie: mensen in nood helpen geen populair thema

Extra arbeidsplaatsen

Zonder doordachte aanpak wordt creëren maatschappelijk draagvlak lastig

Ruimte voor (maatschappelijk) initiatieven (Collegeakkoord)

Beperkt budget bij COA om in kwaliteit te steken: daardoor slechts kosmetische aanpak gebouw

Stad van tolerantie en ontmoetingen (Toekomstvisie)

Onhaalbare business case bij minder aantal opvangplekken

Maatschappelijke betrokkenheid Gouda samenleving, we hebben dit nog niet. Goudse model

Aanjager ongewenste ontwikkelingen omgeving (migrantenhuisvesting)

ontwikkelen van perspectief bieden op integratie en op werk

Negatieve beeldvorming in stad: stoppen doelgroep weg in achteraf gebied

Realiseren van sluitende aanpak leer- en stageplekken

Gezien locatie en gebrek basisvoorzieningen grote kans op overlast en trek naar binnenstad

Aanjager voor gebiedsontwikkeling i.s.m. consortium

Door grote, gemengde groep sneller overlast in gebouw en onderling

Meer ruimte voor andere (ondersteunende) ontwikkelingen in gebouw, minder kans op overlast

Missen ambtenaren voor dit soort complexe gebiedsontwikkelingen

Echt kwaliteit toevoegen. Dat moet harde eis zijn. Verduurzaming pand!

Vereiste capaciteit gaat ten koste realisatie andere collegedoelen

Afspraken maken met COA over zoveel mogelijk huisvesten van doelgroep in eigen stad/regio t.b.v.

Gezondheidszorg, scholen, etc.: zijn die hierop berekend?

(snellere) integratie

Door verslechterd imago Goudse Poort en effecten corona worden leegstaande panden (helemaal)

Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen biedt kansen op afspraken post-COA tijdperk

niet meer gevuld Gemeente krijgt de schuld als in de praktijk zaken fout gaan

Sterktes •

Eindelijk oplossing voor dit gebouw, met ook publiekgerichte functies in plint en kantoorfunctie COA

•

Bijdrage aan terugdringen forse (en door coronacrisis toenemende) kantorenleegstand

Goudse Poort •

Relatief weinig weerstand directe omgeving (geen omwonenden die 24/7 aanwezig zijn)

•

Vastgoedeigenaren in het algemeen minder betrokken bij locatie

•

Masterplan/Ontwikkelstrategie Goudse Poort biedt aanknopingspunten: tegengaan leegstand, gebiedsprofielen, Goudse Poortgebouw als centrum Goudse Poort met mix aan functies

•

Goede relatie met Belangenvereniging en Exploitatievereniging Goudse Poort

•

Ervaring met inpassen NIMBY-functie: moskee Antwerpseweg

Zwaktes •

Veel belangen (ondernemers en eigenaren: NIMBY)

•

Geen natuurlijk woonmilieu: geen buitenruimte, geen voorzieningen op loopafstand

•

Gebouw ongeschikt als opvanglocatie

•

Absorptievermogen (maximaal aantal opvangplekken) locatie

•

In Masterplan/Ontwikkelstrategie is Goudse Poortgebouw beoogde, levendige verbindingslocatie voor bezoekers/ondernemers tussen clusters GoStores en GoOffices, wonen aan oostkant Goudse Poort

•

300 meter snelweg, ongezond en geluidsoverlast

•

Gasleidingen beperken mogelijk (nieuw/ver)bouw

Kansen •

Bijdrage aan oplossen maatschappelijk probleem: mensen in nood helpen

•

Extra arbeidsplaatsen

•

Ruimte voor (maatschappelijk) initiatieven (Collegeakkoord)

•

Stad van tolerantie en ontmoetingen (Toekomstvisie)

•

Maatschappelijke betrokkenheid Gouda samenleving, we hebben dit nog niet. Goudse model ontwikkelen van perspectief bieden op integratie en op werk

•

Realiseren van een sluitende aanpak als het gaat om leer- en stageplekken

•

Aanjager voor gebiedsontwikkeling i.s.m. consortium

•

Meer ruimte voor andere (ondersteunende) ontwikkelingen in gebouw, minder kans op overlast

•

Echt kwaliteit toevoegen. Dat moet harde eis zijn. Verduurzaming pand!

•

Afspraken maken met COA over zoveel mogelijk huisvesten van doelgroep in eigen stad/regio t.b.v. (snellere) integratie

•

Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen biedt kansen op afspraken post-COA tijdperk

Bedreigingen •

Verder aanwakkeren polarisatie: mensen in nood helpen is geen populair thema

•

Zonder doordachte aanpak wordt creëren maatschappelijk draagvlak lastig

•

Beperkt budget bij COA om in kwaliteit te steken

•

Onhaalbare business case bij minder aantal opvangplekken

•

Aanjager ongewenste ontwikkelingen omgeving (migrantenhuisvesting)

•

Negatieve beeldvorming in stad: stoppen doelgroep weg in achteraf gebied

•

Gezien locatie en gebrek basisvoorzieningen grote kans op overlast en trek naar binnenstad

•

Door grote, gemengde groep sneller overlast in gebouw en onderling

•

Missen ambtenaren voor dit soort complexe gebiedsontwikkelingen

•

Vereiste capaciteit gaat ten koste realisatie andere collegedoelen

•

Gezondheidszorg, scholen, etc.: zijn die hierop berekend?

•

Door verslechterd imago Goudse Poort en effecten corona worden leegstaande panden (helemaal) niet meer gevuld

•

Gemeente krijgt de schuld als in de praktijk zaken fout gaan

SWOT-analyse  Wat missen we nog aan sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen?

Leren van ervaringen: hotelschip • Beeld: het is rustig qua veiligheid en gezondheid op en in de omgeving van het hotelschip • Aspecten die hieraan bijdragen: • Draagvlak • Veiligheidsteam • Draaiboek noodopvang • Aanwezig in de buurt/korte lijnen • Gezondheid • Veiligheidsregio • Voorbeelden andere gemeenten

Leren van ervaringen: PWA-kazerne Inhoudelijk  Zorg voor breed bestuurlijk draagvlak  Neem geen genoegen: met standaard antwoorden/aanpak  Leg de lat hoog. Streef naar iets unieks: Gouds model  Geef concrete invulling aan dit model  Onderhandel op basis daarvan stevig met het COA  Durf ook over de (eigen) grenzen (publiek/privaat) heen te kijken

Leren van ervaringen: PWA-kazerne Procesmatig  Wees benaderbaar en zichtbaar  Bedenk van te voren wanneer je aan het eind van het proces tevreden bent  Bepaal de kernboodschap  Wees duidelijk over de participatievorm (advies Ombudsman)  Houd zelf de regie op het proces/communicatie  Houd de grote middengroep in het vizier  Laat raad in de keuken meekijken

Gehanteerde randvoorwaarden PWAkazerne  Kwalitatief goede opvang: dit voorkomt (leefbaarheids)problemen en biedt op termijn kansen voor wijkontwikkeling  Het borgen van de leefbaarheid en veiligheid in het AZC en in de wijk/stad met een uitgebreid maatregelenpakket  Volop aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en integratie  Een AZC dat onderdeel is van de stad

Input bestuursovereenkomst • Gemeenteraad • Bewonersplatform • Lokale vrijwilligersorganisaties • Onderwijsveld • Zorgaanbieders • Innovatieplatform

Hoofdconclusies • Conceptbestuursovereenkomst voldoet aan gemeentelijke randvoorwaarden • Merendeel adviezen bewonersplatform en adviezen overige stakeholders zijn ingewilligd • Overeenstemming met het COA • Afspraken zijn bijzonder uitgebreid en op diverse onderdelen uniek

De volgende afspraken doen recht aan Goudse situatie • Gefaseerde opbouw • Arbeidspool voor 10 Gouwenaars • Weekprogramma’s met vol en divers aanbod aan dagbesteding • Specifieke aandacht voor inzet asielzoekers als vrijwilliger (talentenscan) • Fonds sociale wijkvernieuwing Gouda-Noord • Convenant tussen partners omwonendenoverleg • Extra toezicht gewenningsperiode (6 mnd.)

De volgende afspraken doen recht aan Goudse situatie • Aanpak ter voorkoming van radicalisering • Parkeerplaatsen voor de buurt • Medegebruik terrein (sportvoorzieningen, jeugdhonk, moestuin) • Huisvesten bewoners azc Gouda zoveel mogelijk in eigen stad/regio

Speerpunten Bewonerplatform Punt Platform

Bestuursovereenkomst

Speerpunt Veiligheid en Leefbaarheid: extra agent, spreekuur, nulmeting, risicoanalyse, beheerplan, bewonersoverleg, incidentenregistratie

Bijna geheel overgenomen. Geen extra agent, wel eerste 6 maanden extra toezicht en daarna naar bevindt van zaken handelen. Kosten (deels) bij COA

Speerpunt Ontbindende voorwaarden en sancties: structurele overlast, ernstige eenmalige incidenten en/of hierover niet communiceren en afspraken niet nakomen moet leiden tot sluiting. Gemeente bevoegd om instroom nieuwe bewoners te stoppen bij problemen. In beheerplan ook sancties voor gemeente opnemen indien afspraken niet worden nagekomen. Opnemen geschillenregeling

Overgenomen. Geleidelijke instroom in 1e jaar en bevoegdheid om ook daarna instroom AZC tijdelijk te stoppen (leidt tot afname capaciteit!). Met dien verstande dat directe sluiting alleen mogelijk is bij excessen en sancties beheerplan voor gemeente reëel c.q. proportioneel moeten zijn. Geschillenregeling is opgenomen

Speerpunt Communicatie: periodiek bewonersplatform, starten maandelijks. Openheid over alle incidenten op en rond terrein. Nulmeting halfjaarlijks herhalen. Beveiliging 24 uur per dag bereikbaar om overlast te melden en op te lossen. Bijhouden gegevens over bevolkingssamenstelling (herkomst, leeftijd, gezinsopbouw, status). Organiseren open dagen etc. door COA en bewonersplatform om ontmoeting te stimuleren

Overgenomen. Daarnaast afspraak vastgelegd dat COA activiteiten (bv. open dagen) organiseert die buurt/Gouda in staat stelt om nieuwe buren te ontmoeten. Gemeente ontvangt een (maximale) communicatiebijdrage

Resultaat

Speerpunten Bewonersplatform Punt Platform

Bestuursovereenkomst

Speerpunt Dagbesteding: Minimaal 3 uur per dag voor bewoners. Voldoende vrijwilligers en betaalde krachten. Vrije toegang vrijwilligers. Voldoende sport en spelfaciliteiten. Betrekken Goudse vrijwilligersorganisaties. Asielzoekers ook vrijwilligerswerk. Plan tegen verveling

Overgenomen. Aanvulling op reguliere dagbestedings-programma COA. Goudse inzet wordt gecoördineerd. Ook taalonderwijs niet- statushouders. Aanbod aan dagbestedingsactiviteiten voor minimaal 20 uur per week

Speerpunt Gefaseerde opbouw: ingroei aantal asielzoekers (150, 300, 500 bewoners) in drie jaar. Groeipad jaarlijks 'verdienen' door te voldoen aan voorwaarden (veiligheid, geen overlast, communicatie, dagbesteding, zorg, onderwijs). Samenstelling: alleen gezinnen. Maximaal 500 bewoners

Deels overgenomen. Maximaal 500 bewoners (ook geen uitzondering in noodsituaties). Fasering, maar dan wel in kortere periode: in drie termijnen (300, 400, 500) gedurende het eerste jaar. Niet alleen gezinnen, maar % gezinnen moet minimaal gelijk zijn aan landelijk gemiddelde. Bovendien is afgesproken dat de mogelijkheid er is om op bevolkingssamenstelling bij te sturen bij problemen

Resultaat

Speerpunten Bewonersplatform Punt Platform

Bestuursovereenkomst

Tijdelijkheid: overeenkomst steeds voor maximaal 2 jaar. Eerste verlenging is verlengingsbesluit van raad nodig. Maximum termijn 10 jaar. Geen extra bebouwing op terrein. Behoud van bunker met tuin op het dak

Deels overgenomen. Maximale termijn van 10 jaar zonder mogelijkheid tot verlenging, daarna eerste recht tot koop. Iedere twee jaar uitgebreide evaluatie met sancties bij structurele problemen of excessen. Geen extra bebouwing op terrein (wel op bunker), behoud bunker en moestuin erop

Onderhandelingen: aanwezigheid afvaardiging bewonersplatform

In overleg vertegenwoordiging platform niet overgenomen. Vertegenwoordiging bewonersplatform wordt voor start, tijdens en direct na onderhandelingen (als eerste) geïnformeerd

Resultaat

Thema Leefbaarheid en Veiligheid Overige punten

Bestuursovereenkomst

Risicoanalyse (met aandacht voor o.a. bewonersgroep en ‘no go’ indien risico’s te groot ) gebaseerd op Goudse Veiligheidsanalyse + nulmeting beide voorafgaand aan ondertekening BO

Overgenomen m.u.v. termijn: 6 mnd. voor opening afronding analyse en niet voor ondertekening BO (geen ‘go-no go’). Evt. maatregelen voor rekening COA

Beheerplan: privaatrechtelijk spoor tussen gemeente en platform (nieuwe entiteit). Aanvullende regeling compensatie waardedaling huizen.

Overgenomen. Convenant. Nadruk veiligheid en leefbaarheid & communicatie. Geen aanvullende regeling waardedaling.

Extra inzet politie signalen klankbordgroep Veilig

Overgenomen. Signalen van omwonendenoverleg (niet kbg) + verbreden naar extra toezicht (hoeft geen politiefunctionaris te zijn)

Resultaat

Thema Leefbaarheid en Veiligheid Overige punten

Bestuursovereenkomst

Direct contact wijkagent en direct betrokken bewoners

Overgenomen bijv. door whats-app groep

Specifieke aandacht radicalisering

Overgenomen. Tijdig doorgeven geven signalen aan politie, COA agendalid Goudse casusoverleg, mogelijkheid om als gemeente zelf in gesprek te gaan met asielzoekers

Specifieke aandacht voor spanningen in opvangcentra a.g.v. religieuze achtergrond, religieuze geaardheid

COA heeft beleid/maatregelen ontwikkeld om spanningen in Opvangcentra door religieuze achtergrond, sexuele geaardheid etc. zoveel mogelijk te voorkomen. Ter volledigheid expliciet benoemd in overeenkomst

Monitoring Leefbaarheid en Veiligheid door raad in te stellen cie.

Overgenomen met dien verstande dat monitoring gebeurt door toekomstig omwonendenoverleg

Resultaat

Thema Dagbesteding Overige punten

Bestuursovereenkomst Resultaat

Betrekken lokale vrijwilligersorganisaties

Met 25 vrijwilligersorganisaties nagedacht over de gewenste samenwerking onderling en met het COA. Er wordt een platform ingericht.

Inzet vrijwilligers mag niet ten koste gaan van ‘reguliere’ hulp aan andere Goudse inwoners

Overgenomen door pilots op te zetten voor asielzoekers als vrijwilliger in bv. verzorgingstehuizen.

Opstellen weekprogramma, ook met ruimte voor omgevingsklussen

Overgenomen, worden weekprogramma’s opgesteld in samenwerking met lokale vrijwilligersorganisaties.

Inzicht in talenten asielzoekers om in een zo’n vroeg mogelijk stadium te starten met activerings- of werkervaringstrajecten

Talentenscan toepassen op iedere asielzoeker i.s.m. lokale bedrijfsleven. Werkervaringsplaatsen voor asielzoekers (Innovatieplatform en Promen)

Thema Werk Overige punten

Bestuursovereenkomst

Vacatures zoveel mogelijk invullen door Gouwenaars

Overgenomen. Minimaal 10 Gouwenaars in arbeidspool die 3 maanden ( + voortraject om Gouwenaars te selecteren) voor opening start, Ook in bouwfase Gouwenaars inschakelen door social return in aanbesteding.

Vacatures zoveel mogelijk invullen door Gouwenaars

Werving personeel gebeurt in overleg met gemeente. Bij gelijke geschiktheid hebben Goudse kandidaten de voorkeur

Toepassen social return t.b.v. inzet Gouwenaars met afstand tot de arbeidsmarkt

In bouwfase wordt social return verplichting door COA opgenomen in aanbesteding

Positieve effecten voor de wijk

Diensten en producten worden in zoverre het aanbestedingsbeleid dit toestaat lokaal ingekocht

Resultaat

Thema Onderwijs Overige punten

Bestuursovereenkomst

Onderwijs aan asielzoekerskinderen mag niet ten koste gaan van kwaliteit regulier onderwijs

Overgenomen. Onderwijs heeft al hoofdrichting bepaald die kwaliteit regulier onderwijs borgt (separate klassen, Goudse scholen kunnen extra leerlingen goed aan en werken daar waar nodig samen). Bewuste keuze voor onderwijs in de wijk en niet op locatie.

Onderwijs wil zoveel mogelijk stageplekken voor haar leerlingen

COA biedt in zoverre de bedrijfsvoering dit toelaat zoveel mogelijk stageplekken voor Goudse leerlingen

Financiële risico’s onderwijs afdekken

De huidige regelgeving is in beginsel toereikend. Extra bepaling opgenomen om risico’s specialistische ondersteuning uit te sluiten. Bovendien een (extra) financiële bijdrage voor verbouwing van VO-lokalen

Resultaat

Thema Zorg Overige punten

Bestuursovereenkomst

Geen aanvullende wensen voor het onderdeel zorg, is goed geregeld

Overgenomen. Wel ter volledigheid (extra) vastgelegd: 1. korte lijnen leggen richting zorgaanbieders 2. AZC-bewoners moeten in bezit zijn van V-nummer, zorgnummer en gezondheidsprocedure op de centrale Opvang Locatie hebben doorlopen

Resultaat

Overig Overige punten

Bestuursovereenkomst

Evaluatie: ieder half jaar met COA, gemeente en bewonersplatform

Na half jaar eerste evaluatie tussen partijen over voortgang. Hierna jaarlijks, met om de twee jaar een uitgebreidere evaluatie (met rissicoanalyse)

Parkeren: ruimte bieden aan parkeren voor de buurt op terrein

Overgenomen. COA stelt grond om niet ter beschikking aan Wibautstraat. Gemeente richt parkeerplaatsen in

Uitgeprocedeerde asielzoekers: college dient eigen Bed-Bad-Brood-regeling op te stellen

Niet overgenomen. Landelijk beleid wordt gevolgd. Wel afspraak vastgelegd dat tijdige signalering door COA aan gemeente/burgemeester moet plaatsvinden over uitgeprocedeerden die opvangcentrum niet willen verlaten

Resultaat

Extra! Overige punten

Bestuursovereenkomst

Inrichting / uitstraling terrein

Vervangen huidige hek door een aantrekkelijkere /vriendelijkere afscheiding. Mogelijk extra groen. Openstellen jeugdhonk en sportveldjes voor de wijk Ontwerp en materiaalgebruik afstemmen met gemeente

AZC geen ‘eiland’ in de wijk

Medegebruik terrein (sportvoorzieningen, jeugdhonk, moestuin) door omwonenden

Fonds sociale wijkvernieuwing Gouda-Noord

Eenmalige bijdrage COA aan dit fonds. Fonds is bedoeld om sociale activiteiten van wijkbewoners te ondersteunen die gericht zijn op het verhogen van de sociale stabiliteit en veerkracht van de wijk, zodat de inpassing van het Opvangcentrum in de wijk en het samenleven van asielzoekers en wijkbewoners een optimale inbedding in de wijk krijgt.

Integratie: statushouders die in AZC worden opgevangen zoveel mogelijk in Gouda huisvesten (binnen kaders taakstelling)

Opgenomen dat gemeente hier werk van gaat maken. Kunnen nu al praktische afspraken worden gemaakt over toedeling asielzoekers. Is echter niet conform landelijk beleid