Presentatie BOPA avond december 2024

BOPA - avond BOPA proces en de rol van de raad

16-12-2024

Aanleiding en het doel van deze avond •

Een aftrap om uiteindelijk samen te komen tot een werkproces voor college en raad bij BOPA’s

•

Het werkproces en de verschillende bevoegdheden tussen raad en college aan te laten sluiten bij de wettelijke termijnen

•

Koppeling met de voorgenomen beleidsregels t.a.v. het vergunningenproces en de gevoerde participatie

•

Passend binnen de omgevingswetgedachte “sneller, eenvoudiger en beter” en de wijze waarop wettelijke instrumenten zoals de BOPA procedure daarop zijn ingericht

Waar gaan we het vanavond over hebben? Deel 1 Omgevingsvergunningen, BOPA’s e.d. voordat de raad in beeld komt • De omgevingsvergunning • Regulier of uitgebreid (Bopa beleid) Deel 2 Participatie (leidraad en beleidsregels) Deel 3 Vormen van de raad betrekken • Vormen raad betrekken (niks, informeren, raadplegen) • Aard initiatief bepaalt betrekken, Impactchecker Deel 4 Vormen van raad sturen • Vormen van raad sturen (kennisnemen, mening geven, adviseren, besluiten(bindend advies) • Bindend advies Deel 5 De praktijk • Het dilemma • Voorbeelden van casussen

De omgevingsimpact is sterk bepalend voor de wijze van behandelden Meer omgevingsimpact betekent: … voor de initiatiefnemer meer investeren in: de onderbouwing, tijd, kosten en de participatie. … meer betrokkenen, omdat er meer belangen een rol spelen. … voor het college dat de raad niet altijd betrokken wordt. … voor de raad dat zij kader stellend wil zijn maar ook werkt met burgers die hen soms veel “dagelijks bestuur” detail vragen. … mogelijk de inzet van een wettelijk “bindend advies” onder de Omgevingswet. Maar dat is niet hetzelfde is als de “verklaring van geen bedenkingen” onder de Wro. Terugkerende elementen van vanavond - Omgevingsimpact via de impactchecker - Wat is het bindend advies

Bron: Goudsepost

Omgevingsimpact en enkele voorbeeldcasussen

die vanavond in het gesprek vaker terugkeren

- Gouwekerk - Groen hart ziekenhuis fase 2 - Lasershow oud en nieuw

Bron: Omroepwest

Deel 1 Omgevingsvergunningen, BOPA’s e.d. voordat de raad in beeld komt - De omgevingsvergunning - Regulier of uitgebreid (Bopa beleid) - Participatie (Leidraad en beleid)

De BOPA is een containerbegrip Alles dat niet het omgevingsplan past leidt tot een BOPA, van klein tot groot

- Aantal “kleine” BOPA’s zonder raad (veelal de vroegere niet impactvolle “kruimellijst” plannen) in 2024 ligt al boven de 200 - Het aantal “grote” BOPA’s met raad (de vroegere postzegel bestemmingsplannen, en VVGB’s) is dus veel kleiner

Geen raadsrol en betrekken

Raadsrol en betrekken

Omgevingsvergunningen stappen • Aanvraag door initiatiefnemer • Gemandateerd besluit door ODMH • Advies van afdeling RBA • Bindend advies leidt tot raadsbetrokkenheid • Reguliere procedure of uitgebreide procedure (college bevoegdheid afweging via BOPA beleid)

Intake initiatief Intake-tafel

Verkennen mogelijkheden Omgevingstafels

Afstemmen globaal ontwerp

Afstemmen detailontwerp

Wegwijzen naar vergunning

Ontvanke -lijkheid

Toetsen en besluit

Besluit of (hoger) beroep

Ter inzage en zienswijzen

Omgevingsvergunningen regulier of uitgebreid, BOPA beleid • Reguliere procedure is de norm • Uitgebreide procedure keuzes op basis van: • De uniforme openbare voorbereidingsprocedure (BOPA beleid) 1. In bepaalde gevallen door de wet voorgeschreven 2. College kan besluiten toe te passen indien (Omgevingswet afdeling 16.3) : a) Aanzienlijke gevolgen voor fysieke leefomgeving EN b) Verwachting bedenkingen verschillende belanghebbenden

• Meer zorgvuldigheidsstappen en langere termijn

Intake initiatief Intake-tafel

Verkennen mogelijkheden Omgevingstafels

Afstemmen globaal ontwerp

Afstemmen detailontwerp

Wegwijzen naar vergunning

Ontvanke -lijkheid

Toetsen en besluit

Besluit of (hoger) beroep

Ter inzage en zienswijzen

Deel 2 Verplichte participatie Beleidsregels en een leidraad

Het verschil tussen de beleidsregels en de leidraad Afbakening:

• Het gaat over participatie van derden • Niet als de gemeente zelf initiatiefnemer is zoals bij nieuw beleid of een eigen BOPA of omgevingsplan Participatie leidraad:

• Dit is hoe Gouda het graag zou willen zien, met goede en inspirerende voorbeelden • Met een tijdlijn, participatie producten, een afvink lijst Beleidsregel:

• Participatie moet “van enige inhoud” zijn om het te kunnen beoordelen. • Dit is het wettelijke minimum/ de ondergrens. • Afdwingbare stok achter de deur

Vraag aan de raad Dilemma Vormt de beleidsregel de basis of de leidraad? Juridisch versus de bedoeling Voorstel Het voorstel is om de bedoeling (leidraad) als uitgangspunt te nemen en het juridische (beleidsregels) als stok achter de deur Vraag aan de raad

- Hoe ziet de raad dit dilemma en voorstel? - Wat zou de raad willen meegeven of de voorgestelde insteek?

Participatie leidraad, de opzet met een tijdlijn

Schrijf alles wat je gaat doen aan participatie, op in een participatie plan van aanpak en leg dit voor aan de gemeente

Participatie leidraad, de opzet en met producten Wat staat er in je participatie plan Klein Middel Groot van aanpak? A) Vul de Impact checker in zodat je weet hoe groot of klein de impact van jouw idee is op de omgeving. B) Vul de Viva test in zodat je weet op welke manier/ vanuit welk participatieniveau je met alle inspraak moet omgaan. Eenvoudige Beschrijving Uitgebreid C) Helder plan op papier indruk van van het plan en planboek jouw idee

D) Welke actoren/ betrokkenen zijn Een eenvoudig overzicht er in de omgeving? E) Wat is en blijft onveranderd aan Nvt jouw idee en over welke onderdelen ga je samen met betrokkenen in gesprek?

enkele tekeningen op schaal Kleine actoren analyse Een kort overzicht

Uitgebreid actoren analyse Voor alle onderdelen van punt 3

Wat staat er in je participatie Klein Middel Groot plan van aanpak? Is de uitkomst van stap 2 de eerste F) Geef een overzicht van de participatietrede “informeren”, dan betekent dat minimaal één participatie moment of vorm, voor de participatievormen of tweede trede gelden minimaal twee participatie gereedschap(pen) waarmee je vormen/ momenten enz. iedereen gaat betrekken. Uitgebreide voorbeelden vind je hier Minimaal 1 Minimaal 2 of 3 Minimaal 4 G) Zet alle participatie moment of momenten/ of 5 vorm vormen momenten/ momenten op een rij in een vormen tijdlijn. Nvt Welke vorm, hoe vaak en is H) Geef aan hoe je alle iedereen op deze manier op de hoogte? Hoe bereik je betrokkenen onder punt 4 gaat betrokkenen die niet direct van zich laten horen? bereiken. met Hoe kunnen Hoe kunnen I) Hoe weten betrokkenen wat Lijst reacties en hoe betrokkenen alle betrokkenen die wel of niet stappen blijven alle stappen er met hun inbreng gedaan in jouw plan volgen? blijven verwerkt zijn volgen? wordt?

Beleidsregels, de opzet

Regels Artikel 1

Doel en de Omgevingswet context

Artikel 2

Wettelijke eisen bij verplichte participatie

Artikel 3

Participatie toetsingscriteria

Inzicht in bijv. vragen naar de benaderde betrokken irt het inzicht in de omgevingsimpact Geen product beoordeling te eisen bijv. geen verplichte actoren analyse

Artikel 4

Participatie beoordelingscriteria

Voldoende inzicht in de participatie voor een afweging

Artikel 5

Vervolg procedure

Bij onvoldoende informatie Buiten behandeling stellen

Toelichting

Koppeling met de participatie leidraad

Deel 3 Vormen van de raad betrekken - Aard van het initiatief bepaalt de mate van raadsbetrekking; impactchecker - Vormen raad betrekking (niks, informeren, raadplegen)

Aard initiatief bepaalt de mate van betrekken raad De aard oftewel, de omgevingsimpact • 1 Is er sprake van meetbare/ hardere omgevingsimpact? (vraag 1 en 2 impact checker) Passend binnen beleid Aansluiten bij omgeving • 2 Is er sprake van zachte omgevingsimpact? (vraag 3 en 4 impact checker) Maatschappelijke aandacht Verschil in drijfveren Raadsbevoegdheid bij impactvolle plan • Bevoegdheid van het bindend advies, uit het besluit “lijst niet bindend advies” • Bevoegdheid van wensen en bedenkingen voor plannen uit bijlage 1 besluit “lijst niet bindend advies” • Verplichte participatie met de beleidsregels participatie als juridisch minimum

Vormen raad betrekking

Op welke wijze kan de raad meegenomen worden in college besluitvorming:

• Niet* • Informeren d.m.v. raadsmemo, weekzending e.d. na verlening • Informeren d.m.v. raadsmemo vóór verlening • Bespreken via Bopa avond via lijst zonder expliciete memo • Raadplegen op Bopa avond en/of commissievergadering • Formele wensen en bedenkingen (art 160 gemeentewet) • Bindend advies * Over het grootste deel van de Bopa’s wordt de raad niet geïnformeerd omdat deze niet impactvol zijn.

Deel 4 Vormen van raad sturen - Mogelijke vormen van raad sturen (kennisnemen, mening geven, adviseren, besluiten(bindend advies) - Bindend advies

Bindend advies is… • De raad de mogelijkheid te geven het college advies te geven • College kan niet afwijken van dit advies • In gevallen die door de raad zijn aangewezen • Laatste redmiddel om positief besluit door het college te voorkomen De vraag is of de uiting van wensen en bedenkingen en/of toezeggingen van de wethouder of college niet al voldoende zijn

Bindend advies is… de raad in het informele planproces al betrekken - Bij impactvolle initiatieven - In het informele deel - En het bindend advies als escalatiemiddel inzetten

Intake initiatief Intake-tafel

Verkennen mogelijkheden Omgevingstafels

Afstemmen globaal ontwerp

Afstemmen detailontwerp

Wegwijzen naar vergunning

Ontvankelijkheid

Toetsen en besluit

Besluit of (hoger) beroep

Ter inzage en ziens-wijzen

Deel 5 De praktijk dilemma’s - Voorbeelden van casussen - Hoe ziet het proces eruit, welke werkafspraken stellen we voor

Dilemma’s • Mate van raadsbetrokkenheid versus werkbelasting en procedure snelheid • Het algemeen wettelijke “bindend advies” kaders versus de praktijk Nadat we deze naast enkele voorbeelden gelegd hebben volgt het dilemmagesprek met de aanwezigen.

Een voorbeeld van de middelen in samenwerking raad-college Categorie

College betrekt raad

Raad

Middel

1

Informeren voor of na verlening

Aanhoren, vragen stellen

Memo, schriftelijke vragen

2

Raadplegen (bijv. via BOPA avond)

Vragen stellen, bespreken, adviseren

Commissievergadering, toezeggingen, wensen en bedenkingen

3

Bij voorbaat vragen om advies

Adviseren

Wensen en bedenkingen of bindend advies

Bron: Goudsepost

Terug naar de voorbeeldcasussen - Gouwekerk - Groen hart ziekenhuis fase 2 - Lasershow oud en nieuw

Bron: Omroepwest

Voorbeeldcasus Lasershow Bron: Omroepwest

-

Initiatief Lasershow als vuurwerkvrij alternatief bij de jaarwisseling

-

Stadium vergunning verleend

-

Procedure Via een reguliere procedure (8 weken, geen ontwerp ter inzage)

-

Impact checker niet impactvol ivm de jaarwisseling.

-

Geen bindend advies gelet op raadsbesluit 21 mei 2021

-

Raadsbetrokkenheid via categorie 1. Na vergunningverlening. -

Omdat er een raadsbesluit aan vooraf ging is er over het voorstel tot de uitwerking een raadsmemo gestuurd. Dit ging niet over een ruimtelijk besluit. Na het ruimtelijke besluit volgde er een raadsmemo ter informatie.

Bron: Goudsepost & prospectt.nl

Voorbeeldcasus Gouwekerk -

Initiatief Nieuwe functie voor jaren lang leegstaande kerk (rijksmonument) in particulier bezit. Bedoeling; kerk als showroom voor een interieurbedrijf, concerten, diners, theatervoorstellingen, een Gouda-shop en ondersteunende horeca etc.

-

Stadium Aanvraag omgevingsvergunning is ingediend, onderbouwing en onderzoeken nog niet compleet

-

Impact checker geeft geen grote omgevingsimpact. Functie verandering van de kerk past binnen het Erfgoedbeleid, monument behouden. Ander gebruik past in de verwachting van de omgeving. De activiteiten in de kerk overwegend voldoen aan de geluidnormen Omgevingsplan.

-

Procedure via een reguliere procedure (8 weken, geen ontwerp ter inzage)

-

Geen bindend advies gelet op raadsbesluit 21 mei 2021

-

Raadsbetrokkenheid via categorie 1 Voorstel: beperkte betrokkenheid via memo vooraf omdat de Gouwekerk als stadsicoon onder de politieke aandacht is.

Voorbeeldcasus Groene hart ziekenhuis -

Initiatief Een aangepast ziekenhuisgebouw op de plaats van het bestaande ziekenhuis, klaar voor de zorg van de toekomst.

-

Stadium van het informeel vooroverleg omgevingstafel kaders. Fase 2 zal als eerste in de formele procedure komen.

-

Impact checker Fase 2 leek niet impactvol maar bij de uitwerking bleek er toch aanzienlijke omgevingsimpact te zijn.

-

Procedure Fase 2 via een uitgebreide procedure (26 weken, ontwerp ter inzage)

-

Bindend advies gelet op raadsbesluit 21 mei 2021

-

Raadsbetrokkenheid via categorie 3 In formele fase een BOPA avond en mogelijkheid tot afgeven bindend advies.

Slotconclusie •

De Omgevingswet gaat van een raadsbesluit in de formele procedure naar raadsbetrekking in de voorliggende informele procedure

•

Dat vraagt voor de raad om tijdige informatie voor bindend advies en/ of impactvolle plannen

•

Meer informatie bij plannen met meer raadsbevoegdheden

•

De hoeveelheid tijd voor een procedure kan ook bepalend voor de wijze waarop we de raad kunnen betrekken

•

Met afhankelijk van het type plan, als raadsinformatie vanuit het college • Geen • Memo achteraf • Memo vooraf • Bindend advies

•

Waarbij deze BOPA avond geen besluit geeft over de procedure maar bedoeld is om inbreng op te halen…. en wel vooraf

•

Vervolg voorstel: samen met een aantal casussen oefenen, een vast evaluatie moment inplannen en zo een gezamenlijke weg ontdekken ? Oefen mogelijkheid bij o.a.: Lisa’s hoeve & hotelkavel