Overzicht van activiteiten op en rond GOUDasfalt 2016-nu
Tekst van het document
GOUDasfalt: terrein met maatschappelijke meerwaarde GOUDasfalt biedt door de jaren heen ontwikkelruimte voor ambachten, duurzaamheidsprojecten, maatschappelijke functies, toerisme, recreatie, educatie, natuur, grondontwikkeling en zoveel meer. Hieronder volgt - in chronologische volgorde - een opsomming van (een deel van) de vele activiteiten en ontwikkelingen in de afgelopen jaren om een beeld te schetsen van de maatschappelijke waarde van GOUDasfalt voor inwoners van Gouda en omgeving.
2016 Na een periode van voorbereiding is het terrein in 2016 door de Stichting GOUDasfalt in gebruik genomen. Er wordt een start gemaakt met onder andere het opschonen van het terrein, de aanschaf van het pontje Gein en de Stadslabs ter voorbereiding op het bestemmingsplan voor GOUDasfalt. Tevens zijn de eerste ingebruiknemingen van panden en asfalt een feit. Voor de uitvoering van het participatieproces voor het bestemmingsplan hebben we twee keer subsidie gekregen van het Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie. Daarmee organiseerden we twee series Stadslabs: ‘Bestemmen met Burgers’ en ‘Next Level’ (samen met stedenbouwkundig ontwerpbureau OD205). Bij deze trajecten was de gemeente Gouda nauw betrokken. Van de uitkomsten is een gedegen verslag gemaakt. Het eindresultaat van Next Level bestond onder andere uit een serie kaarten die de basis zou vormen voor het toekomstige bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Onderdeel van het planproces was het opstellen van het Bidbook GOUDasfalt. Hierin zijn de belangrijke waarden voor GOUDasfalt opgenomen en is tevens een toekomstbeeld geschetst van hoe het terrein zich zou gaan ontwikkelen. Verder is in 2016 meegedaan aan de Nationale Boomplantdag.
Vanaf dit jaar is GOUDasfalt ook verbonden aan de ’Open Monumentendag’ in Gouda, zodat iedereen het terrein kan bezoeken en het verhaal erover kan horen, inclusief de verhalen over de Lange Arm en pontje Gein. Ook vonder de eerste evenementen op het terreinplaats, waaronder Circus Louis Knie en (natuurlijk) de eerste edities van de GOUDasfaltloop en - niet te vergeten - de GOUDasfalt Open Dagen. Vereerd waren wij met het bezoek van het college van B&W aan GOUDasfalt, een mooi moment om op locatie uit te leggen wat onze plannen voor de komende jaren zijn.
1
2017 In 2017 is verder gebouwd aan de ontwikkeling van het terrein en is de Warmoezerij aangelegd. Ook vond het eerste grotere evenement op het terrein plaats: het Foodtruck Festival Rrrollend. Scoutinggroep Jan van Hoof nam zijn intrek op GOUDasfalt, nadat zij meer dan 50 jaar hun onderkomen hadden in de binnenstad. Vanaf januari 2017 zijn zij huurder van een aantal voormalige kantoorruimtes van de voormalige asfaltfabriek. De scoutinggroep geniet van meer buitenruimte en mogelijkheden voor activiteiten op het terrein. Om GOUDasfalt te onderhouden doen wij vanaf 2017 mee met het initiatief NLdoet. De eerste vormen van ‘buiten-theater’ op GOUDasfalt vinden plaats in de vorm van de voorstelling ‘Zwarte Sneeuw’. Het gaat over 14 mei 1940, de dag van het allesverwoestende bombardement op Rotterdam, als er ook rook en as neervalt in Gouda. De Brouwloods start op GOUDasfalt en er zijn meerdere evenementen, zoals een Slow Food Oogstmarkt en het Circus van Sinterklaas.
2018 In het derde jaar wint GOUDasfalt de ‘Meer dan Handen Vrijwilligersprijs’ in de categorie lokale vrijwilligersprojecten. Uit handen van staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) ontvingen vrijwilligers van dit mooie burgerinitiatief een cheque ter waarde van € 5.000. Sinds januari van dit jaar zijn er iedere woensdag twee ploegen van vier stagiaires van Segment op GOUDasfalt om onder begeleiding klusjes en werkzaamheden te doen. Daarnaast hebben we meerdere malen een groep leerlingen van de Brede School ontvangen. Omdat Gouda dit jaar roze kleurt, vanwege Roze Zaterdag, is GOUDasfalt tijdelijk voor een deel omgetoverd tot een pop-up camping voor bezoekers van buiten Gouda. Verheugd zijn we als GOUDasfalt onderdeel wordt van de Open Atelierroute in Gouda. Bewoner van het 1e uur, Jan Mostert, heeft als houtkunstenaar zijn werkplaats op GOUDasfalt. Het stadsstrand wordt aangelegd en wordt met het mooie weer volop gebruikt. De opening wordt gedaan door niemand minder dan kinderburgemeester Romaissa Magough en burgemeester Milo Schoenmaker. De Koe verhuist van het voormalige Pauzelandschap Potterspoort naar GOUDasfalt. En er wordt een werkgroep in het leven geroepen om de Lange Arm, de grote transportband gemaakt door Ir. Escher Constructiewerkplaatsen en Machinefabriek uit Den Haag, te onderzoeken en conserveren.
2
Met het project Plantenkracht, ondersteund door o.a. bureau Geofoxx en de Omgevingsdienst Midden-Holland, wordt onderzocht of planten een bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van de bodemverontreiniging van het terrein. Om het terrein te vergroenen, wordt de bomenplant en -verplant dag gehouden, samen met de Rotary Clubs Gouda en Gouda Bloemendaal. De werkgroep ‘Zon op GOUDasfalt’ wordt in het leven geroepen en het plan krijgt inhoud. Met een groot zonnepanelendak wil GOUDasfalt een bijdrage leveren aan de verduurzaming van het terrein en Gouda. De ondernemers/huurders op het terrein kruipen steeds vaker bij elkaar en ontwikkelen ‘beleef-zondagen’. Als iedereen tegelijkertijd open is, ontstaat er vaak iets creatiefs en wordt iedereen er beter van. In december wordt het terrein opengesteld als parkeerruimte voor Kaarsjesavond.
2019 en 2020 Dit waren de jaren van corona. GOUDasfalt heeft geen evenementen, maar is wel volop bezig met de voortzetting van de voorbereiding van het bestemmingsplan. Door onder andere het opstellen van het Ambitiedocument, welke is vastgesteld door de gemeenteraad, en verder onderzoek naar het onderdeel geluid bij evenementen. GOUDasfalt blijft ondanks de corona bezig met ontwikkelen, door haar plannen en ambities te delen met de inwoners van Gouda. Het document ‘Van omgevingsvisie naar omgevingsplan’ wordt gemaakt. Meer dan 1.200 bewoners van Gouda en omstreken vulden de online enquête in. Voor 2020 kon GOUDasfalt geen gebruik maken van coronasteun, met name doordat het stichtingsonderdeel ‘Rechtstreex’ een goede omzet heeft kunnen draaien. Meer dan 70 bestellingen per week werden door de vrijwilligers van GOUDasfalt verwerkt. Aan de huurders op het terrein is een vergelijkbaar aanbod gedaan zoals de stichting dat heeft mogen ontvangen: verruiming van de gebruiksregels voor buitenactiviteiten, waaronder uitbreiding van terrassen en het verstrekken van financiële steun. De financiële steun is op dat moment beperkt aangevraagd en hierover zijn afspraken gemaakt met de betreffende huurder. De coronasituatie was voor GOUDasfalt aanleiding om - door het uitblijven van evenementen - terughoudend te zijn met het doen van investeringen.
Desondanks is er wel verder gewerkt aan verbeteringen van het terrein. GOUDasfalt zet de stap van huurder naar erfpachter. Dit is een enorme stap, omdat we in vier jaar hebben aangetoond dat wij de verdere ontwikkeling aan kunnen. In deze corona-jaren heeft het terrein ruimte geboden aan diverse activiteiten waar, als gevolg van de corona, elders in de stad geen ruimte voor was. Een goed voorbeeld hiervan is 3
de Gymboxx die op GOUDasfalt is gekomen. Na de opening door wethouder Michiel Bunnik, kan er – op afstand van elkaar – volop in de buitenlucht gesport worden. In 2020 werd het zonnedak gerealiseerd en geopend. Deze wordt door Stichting ‘Zon op GOUDasfalt’ beheerd. In juni was er een rommelmarkt. Steeds meer rommelmarkten, braderieën en kofferbakmarkten vinden hun weg naar GOUDasfalt. Ook slaat weerclub Gouda slaat haar vleugels uit op GOUDasfalt. Het zonnedak levert zoveel (regen)water dat het zonde is om dat weg te laten lopen. Van de Goudse Betonmortel Centrale krijgen we 2 MegaMix silo’s, voldoende om +/- 3.000 liter regenwater op te vangen. Dat water gebruiken we om alle planten op GOUDasfalt mee te bewateren. Naast nog een editie van het Foodtruck Festival Rrrollend, was er een indrukwekkende theatervoorstelling van theaterfirma LINEA REKTA: The Man Who Saved The World. Een voorstelling over hoe de 3e Wereldoorlog voorkomen werd door slechts één persoon. Het is de eerste activiteit die onder het imposante en splinternieuwe zonnepanelen-dak op GOUDasfalt plaatsvindt. Om de organisatie ‘SamenLoop voor Hoop Groene Hart’ te ondersteunen vaart het pontje Gein twee dagen lang tussen het bedrijventerrein Gouwestroom en het Sluiseiland. Zo kunnen hardlopers op het Sluiseiland lopen en kan de braderie bezocht worden.
Bezoekers parkeren op het bedrijventerrein en worden door het pontje overgezet. De opbrengst van het pontje varen komt ten goede aan ‘SamenLoop voor Hoop’. Het Vloedbosje, een prachtig stukje natuur op het terrein, verdient deze jaren de nodige aandacht. Dat vindt ook provincie Zuid-Holland. Dankzij een icoonsubsidie en de inzet van vrijwilligers wordt er speciale aandacht gegeven aan dit bijzondere stukje natuur op GOUDasfalt. zodat o.a. egels, ijsvogels en gierzwaluwen hier kunnen vertoeven. Samen met mboRijnland wordt een traject voor 40 studenten opgestart, waarin met projecten voor het vak ‘Smart Technology’ wordt gekeken hoe in de thema’s ‘Lopend Licht’ en ‘Watergeven’ een bijdrage geleverd kan worden. GOUDasfalt-vrijwilliger van het 1e uur en ook drijvende kracht als verbinder en inspirator, Maud Roukens, is genomineerd voor de ‘Heldin voor Gouda’ prijs. We zijn trots als zij later deze prijs wint. Roukens kreeg de onderscheiding vooral voor haar inzet voor Goudasfalt. Volgens de jury is zij een ‘zeer actieve verbinder en inspirator’. Weer hoog bezoek op GOUDasfalt als burgemeester Pieter Verhoeve een kennismakingsbezoek brengt, samen met wethouder Thierry van Vught. Met trots presenteren de inmiddels 15 ondernemers op het terrein zich aan deze B & W. Ook stadmaker Floor Ziegler bezoekt GOUDasfalt en is onder de indruk van o.a. de Warmoezerij en Vuigmakers. 4
GOUDasfalt komt steeds vaker in het nieuws bij verschillende (landelijke) media. Niet alleen provincie Zuid-Holland maakt opnames over het Plantenkracht project, ondernemers als wievanZoutHout en Vuigmakers krijgen bezoek van het SBS6 programma ‘Green Make Over’. De inmiddels jaarlijkse traditie van de oliebollen-actie van Scouting Jan van Hoof, wordt deze jaren niet overgeslagen. Wel zijn er aanpassingen vanwege de corona-maatregelen: deze jaren is er een drive-through versie van de oliebollenkraam.
2021 Na de periode van corona is er vanaf 2021 weer meer mogelijk op het terrein. Het jaar is voor GOUDasfalt gestart met aankoop van het Paviljoen van de voormalige exploitant. Er zijn diverse evenementen geweest, er zijn grote stappen gezet met het verder veiliger en mooier maken van het terrein (waaronder aanpassingen van de elektra en het Vloedbosje). De erfpachtovereenkomst met de gemeente is gesloten. Op het terrein is een nieuwe opstal gebouwd: de Metaalloods. De activiteiten in 2021 zijn o.a. het opknappen van het Vloedbosje en van de Lange Arm, de komst van de Straatbieb, de uitbreiding van de Gymboxx, de komst van de Telefoon van de Wind, de AED, aanschaf van de hoogwerker, het Gouds Geluk Food Festival, Kunststroming, bezoek van de gemeenteraad, optredens van Paris-Nice en Handsome Poets, het vrijwilligersfeest, kofferbakverkopen en Kerst op GOUDasfalt. In 2021 overlijdt onverwacht ook onze voorzitter Herman Ruiter. We missen hem erg. Hij deed veel van de contacten met de gemeente over bijvoorbeeld het in de maak zijnde nieuwe bestemmingsplan en over zijn specialiteit, de geluidsnormen.
2022 De activiteiten zijn in 2022 verder uitgebreid. Op het terrein zijn informatiepanelen geplaatst met achtergrondinformatie over wat er op het terrein te zien is uit het verleden, het heden en de toekomst. Ze nodigen uit tot een leuke wandeling over het terrein. Er zijn diverse evenementen geweest als markten, voorstellingen en kunstexposities. Er is samengewerkt met de omgeving aan afspraken over geluid en er is een (geluids-)testevenement geweest. Verder is er ruimte geweest voor cultuur en sport. De ondernemers op het terrein zijn een ondernemersverenging gestart. Activiteiten in 2022: planten van een boom door de Soroptimisten, het evenement ‘Wordt verliefd op GOUDasfalt’, de kofferbakmarkt, de Biomarkt, het plaatsen van Goudse Iconen, het Gouds Geluk Food Festival, de komst van de ambassadeur van Letland, Festival Gouda Maakt Toekomst, Riverdale, uitvoering van Gouda op Sterk Water (in het kader van Gouda750), tentoonstelling Ingezetenen, het stapelen van stenen tot plantenbakken (gekoppeld aan de actie Steenbreek van de gemeente), toneelstukuitvoering Veel gedoe, de 5
Soulmarkt, uitreiking van de vrijwilligerspenning, de komst van de sluisdeuren en de Warme Wintermarkt.
2023 De stichting is gedurende 2023 druk geweest met de totstandkoming van het bestemmingsplan. Tal van overleggen zijn gevoerd, zowel intern als met de gemeente, ondernemers en omwonenden. In november werd het plan in fragmenten gepresenteerd; het resultaat stelde GOUDasfalt teleur. Om die reden heeft GOUDasfalt haar zienswijze kenbaar gemaakt. GOUDasfalt is verheugd dat er een nieuwe exploitant zijn intrede in het paviljoen heeft gedaan. Het paviljoen, voortaan Gouwestrand geheten, is door een team van vrijwilligers volledig gerenoveerd. Het pand is geïsoleerd en heeft daardoor een nieuw aanzien gekregen. In de renovatie is veel aandacht besteed aan duurzaamheid en veiligheid, onder andere door isolatie en de komst van een warmtepomp. In de nieuwe staat kan het paviljoen weer jaren mee. Het gebouw heeft een A++ energielabel gekregen. Sinds het leegkomen van het DIJKhuis in de winter van 2022/2023 is veel moeite gestoken in het vinden van een nieuwe horeca-exploitant. Dat viel nog niet mee, eind 2023 was er nog geen geschikte exploitant gevonden, ondanks gesprekken met een aantal potentiële kandidaten. Om het pand toch bewoond te laten lijken en een nuttige bestemming te geven, is gekozen voor een pop-up functie. Zo is er gedurende het merendeel van het jaar een fysiopraktijk in het pand gehuisvest en is de begane grond tijdelijk gebruikt door kunstenaars.
Ook hebben er in 2023 diverse evenementen op GOUDasfalt plaatsgevonden, zoals het Gouds Geluk Foodtruck Festival, Gouda leeft, Riverdale, diverse markten zoals de Warme Wintermarkt en het festival Gouda Maakt Toekomst. Ook de NLdoet dag met veel (nieuwe) vrijwilligers, de Open atelier dagen, Gluren bij de Buren, Ride to Remember, Nachtnomaden, de Veteranen dag en de GOUDasfaltloop zijn (weer) succesvolle activiteiten op het terrein. Ook voor nieuwe initiatieven, zoals de 112-dag en de tentoonstelling ‘In Twee Werelden’, werd tijd en ruimte gemaakt. Beide mochten zich verheugen op een brede belangstelling van jong en oud. Verder zijn er oliebollen gebakken, zijn er excursies en rondleidingen geweest en waren er vele workshops en ceremonies. En niet te vergeten: de Kinderklimaattop, de Haringparty, de Burendag, het Oogstfeest, introductiedagen voor eerstejaars scholieren van diverse middelbare scholen, duikoefeningen van de brandweer en diverse sport- en spelactiviteiten. Verder bleek dat het GOUDasfalt-terrein zich uitstekend leent voor een groots opgezette overstromingsoefening waar veel hulpdiensten bij betrokken waren. In het voorjaar van 2023 heeft stichting GOUDasfalt een zusterschip van het pontje Gein, Korne geheten, aangekocht. De Gein was namelijk toe aan groot onderhoud, maar zonder veerdienst wilden we het jaar niet in.
Alhoewel de dieselmotor van de Gein draait op een 6
milieuvriendelijke brandstofvariant, is het plan om de aandrijving te verduurzamen. Het groot onderhoud, dat veel tijd kost, wordt in eigen beheer verricht door een team van vrijwilligers. Het terrein van GOUDasfalt wordt frequent bezocht door fotografen en filmers, zowel op amateurniveau als op professioneel niveau. Het terrein, met z’n robuuste en industriële, maar deels ook groene, karakter leent zich daar uitstekend voor. Het staat iedereen vrij om kiekjes te maken, echter voor rapportages vraagt GOUDasfalt een geringe locatievergoeding, zeker wanneer het een commerciële activiteit betreft. Een jonge bomen/zaailingen-actie trok veel belangstelling. Inwoners van Gouda konden gratis bomen ophalen, ter vergroening van hun straat of wijk. Daar werd in grote mate gebruik van gemaakt. Tijdens een nachtelijk bezoek van een groep jongens, werden helaas vernielingen aangericht. Meest pijnlijke was de vernieling van een kunstwerk boven op de Lange Arm; de beeltenis van een aantal muzikanten. Na een oproep hebben de daders zich gemeld en hebben zij berouw getoond. Ook hebben ze de geleden schade vergoed. Het langjarig herstel van de Lange Arm (ontroesten, een beschermende laag aanbrengen op het metaal, de elektrische installatie vernieuwen en de constructie versterken waar nodig) is afgerond.
Tijdens een feestelijke bijeenkomst in Paviljoen Gouwestrand is het project formeel afgesloten. Als kroon op het werk is de aangebrachte silhouet-verlichting van ledlampen in werking gesteld. Een modderig gedeelte nabij de Gymboxx op het centrale terrein is ingezaaid met gras. De bodem onder een deel van het Zonnedak is voorzien van een verharding, zodat het ook bij minder goed weer gebruikt kan worden zonder modderschoenen te krijgen. Daar wordt door sporters en bij festivals dankbaar gebruik van gemaakt. Door de ‘technische’ vrijwilligers is een overdekte werkplaats gemaakt waarbij de nodige technische voorzieningen en voldoende opbergruimte niet ontbreken. De entree van het terrein is duidelijk zichtbaar gemaakt door plaatsing van levensgrote letters ‘GOUDasfalt’. Het project ‘Plantenkracht’ is na jaren positief afgesloten. Dit project is in samenwerking met o.a. Geofoxx en de Universiteit van Wageningen opgezet om te onderzoeken of planten in staat zijn om vervuilde grond schoon te maken. Resultaat is dat de grond ter plaatse van de planten inderdaad schoner is gebleken. De drie open proefbakken kunnen worden gehandhaafd en hoeven dus niet meer te worden afgesloten met een dikke asfalt laag.
7
Inzet vrijwilligers Alle genoemde activiteiten worden mogelijk gemaakt door een grote groep van vrijwilligers. GOUDasfalt verbindt hen. Er wordt veel werk verzet voor het regulier onderhoud, zodat de kwaliteit van het terrein steeds beter wordt. Hieronder vallen groenvoorzieningen, gebouwen en objecten, bodemafwerkingen, infrastructuren, et cetera. Er is een aantal werkgroepen actief voor de renovatie van het laboratorium, invulling van het DIJKhuis, het parkeren, de communicatie. Ook is er een ontwerpteam voor de inrichting en de signing op het terrein, het bouwteam, de veerliedenploeg, het groenteam, de beheerders van de Warmoezerij en de Telefoon van de Wind, het GAK en Bestuur, de evenementengroep, het elektrateam, de Werkgroep duurzaamheid, et cetera. De werkgroepen zijn samengesteld uit vrijwilligers van GOUDasfalt en ondernemers, soms aangevuld met omwonenden. Er wordt op GOUDasfalt veel aandacht besteed aan het laten functioneren en begeleiden van mensen met een rugzakje, maar ook statushouders. Op diverse dagen zijn scholieren van de Goudse scholen aanwezig om te leren, te sporten en om buiten te zijn. Eerst het pontje GEIN en nu het pontje Korne, varen een aantal dagen per week van en naar de stad (van 8.000 personen in 2018 naar 16.000 in 2023) om bezoekers ‘over te zetten’. Veel bezoekers vinden dit een leuke manier om GOUDasfalt te bezoeken.
Dit alles wordt mogelijke gemaakt door de inzet van vele vrijwilligers. Onze ondernemers De ondernemers op GOUDasfalt zijn ons veel waard: Yogabird, Witheet, Gouwestrand, Metaalwerkers, Blauwe Loods, Brouwerij 1923, Depot24, Gymboxx en vele anderen die meer en minder frequent gebruik maken van het terrein en de panden. Zij maken van GOUDasfalt een levendige, creatieve broedplaats waar mensen graag komen en verblijven. Wij zijn blij met hun aanwezigheid en betrokkenheid om samen te werken aan de ontwikkeling van het GOUDasfalt-terrein waar van alles te doen en te beleven valt.
8