Onderzoeksrapport GHR Participatie Gouda

Inclusieve participatie Inclusieve participatie betekent dat alle groepen in de samenleving daadwerkelijk kunnen meedoen en gehoord worden bij het nemen van beslissingen die hen raken. Bij de casus rondom de kazerne schat participatiebureau De Wijde Blik in dat het traject voor “70%” een afspiegeling van de wijk was: “We hadden best wel een aardige mengeling van oud en jong, en wat mensen van kleur. Maar ik denk dat de wijk wel diverser was en dat er zeker wat mensen van kleur gemist zijn.” De Wijde Blik, casus PWA-kazerne Bij de casus Van Bergen IJzendoornpark zijn omwonenden breed uitgenodigd voor meerdere bijeenkomsten en bestond bijvoorbeeld ook de mogelijkheid om op ‘excursie’ te gaan in het park om te kijken naar zieke bomen en waarom deze gekapt moesten worden. Daarnaast is actief gecommuniceerd via de wijkkrant. Er is geen informatie of dit daadwerkelijk tot een participatie die een afspiegeling van de wijk is heeft geleid.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

19

Door de raad wordt geopperd om meer aandacht te hebben voor representatieve en dus ook voor inclusieve participatie. Onder andere zou participatie in begrijpelijke taal moeten gebeuren en is ook de toon en bejegening van belang. Dit wordt ambtelijk beaamt: alle uitingen gebeuren op B1-niveau: “iedereen moet met gemak mee kunnen doen”. Daarnaast wordt ambtelijk ook belang gehecht aan het actief opzoeken van meerstemmigheid. Het gaat dan niet zozeer dat je zoveel mogelijk mensen bereikt, maar wel zorgt voor een goede afspiegeling van de diverse geluiden, óók de mensen en meningen die je niet snel hoort. Ambtelijk wordt gesignaleerd dat een inzet van verschillende middelen kan bijdragen aan meer inclusieve participatie. Digitale participatie kan helpen om veel mensen te bereiken, maar is niet zaligmakend. Tegelijkertijd zijn bewonersavonden dat ook niet altijd, “je weet ook wel wie daar gaan komen”. Gesteld wordt dat je soms “ook een-op-een gesprekken moet doen om bepaalde stemmen op te gaan halen”. Inwoners die al veel aan hun hoofd hebben zijn wellicht minder geneigd om te participeren. “Hoe zelfredzamer je bent, hoe makkelijker het is om tijd en ruimte in je hoofd vrij te maken”, aldus een ambtenaar.

Samenvattend In de casus Woningbouw Prins Willem-Alexanderkazerne zijn inwoners te spreken over het proces en de resultaten van participatie in het onderzochte deel rondom de casus. In de casus Van Bergen IJzendoornpark ook, behalve over het aanvullend participeren van een specifieke groep inwoners na afsluiting van het eigenlijke proces. Respondenten zijn in de enquête kritisch over de gemeente: 70% vindt dat de gemeente onvoldoende informeert over ruimtelijke projecten en ruim driekwart vindt dat de gemeente inbreng van inwoners niet of nauwelijks serieus neemt. Door de organisatie wordt benoemd dat de gemeente in een overgangsfase zit naar een meer eenduidige participatiepraktijk en er wordt belang gehecht aan inspanningen om ‘alle stemmen’ te horen tijdens een participatieproces. Inwonersparticipatie wordt door raadsleden en wethouder gezien als een waardevol middel om plannen te verbeteren, mits inwoners vroegtijdig betrokken worden en duidelijk is wat er met hun inbreng gebeurt. Wel is verwachtingsmanagement cruciaal en ligt het primaat bij de politiek, wat kan leiden tot teleurstelling bij inwoners en spanningen tussen participatie en de representatieve democratie.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

20

Resultaten Inleiding: de resultaten van inwonersparticipatie In dit hoofdstuk staan de resultaten van inwonersparticipatie centraal. Allereerst worden de inhoudelijke- en procesdoelen behandeld: in hoeverre slaagt de gemeente erin deze te behalen? Het hoofdstuk sluit af met de vraag of inwonersparticipatie ook leidt tot resultaten in de praktijk?

Worden de inhoudelijke- en procesdoelen behaald? Het belangrijkste inhoudelijke doel van de gemeente Gouda is dat inwonersparticipatie leidt tot kwalitatief betere plannen. Uit alle gesprekken in de organisatie blijkt dat men zich bewust is van dit doel en hier tenminste ook naar streeft. Bij beide casussen wordt ambtelijk en door stakeholders op punten benoemd dat inwonersparticipatie heeft geleid tot een beter plan. Ook de raad noemt specifiek de Prins Willem-Alexanderkazerne als voorbeeld waar inwoners het ontwerp ‘verfijnd’ hebben. Daarnaast wordt ambtelijk erkend dat participatie soms leidt tot veranderingen in het ontwerp die binnen de organisatie niet als beter worden gezien, maar vanwege het proces toch worden doorgevoerd. De procesdoelen van de gemeente (open houding; verwachtingsmanagement; inclusiviteit; betrokken en transparant; eenvoudig en helderheid) worden ook veelvuldig benoemd door gesproken personen. Daarbij wordt ook de aantekening gemaakt dat het behalen van deze doelen lang niet altijd lukt. Onder tijdsdruk, gebrek aan ervaring, ontbreken van vaste werkprocessen of door te weinig oog voor mensen die minder makkelijk participeren.

Inwoners bij beide casussen zijn te spreken over het halen van de gestelde procesdoelen: men heeft het gevoel serieus genomen te zijn in een traject waarbij vooraf helder was waar zij over mochten meepraten en wat met de resultaten zou gebeuren. Kanttekening daarbij is de ‘verlengde participatie’ bij de casus Van Bergen IJzendoornpark, waarbij de gesproken bewoners het participatieproces opmerkelijk vonden, aangezien het officiële participatietraject al doorlopen was. Met name politiek-bestuurlijk wordt de nadruk gelegd op verwachtingsmanagement en transparantie om juist te voorkomen dat participerende inwoners teleurgesteld raken door het proces. Belangrijk punt daarbij is dat participatie wat anders is dan ‘gelijk krijgen’ of een vorm van directe democratie.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

21

Leidt inwonersparticipatie tot resultaten in de praktijk? Uit de enquête blijkt dat 70% van de respondenten die heeft meegedaan aan een participatietraject nog nooit heeft meegemaakt dat hun ideeën of suggesties daadwerkelijk zijn verwerkt in een gemeentelijk besluit. Slechts 21% heeft dat éénmaal (17%) of meerdere malen (4%) meegemaakt. Tegelijkertijd vindt 82% van alle respondenten dat de gemeente te weinig rekening houdt met de mening van inwoners. 5% vindt dat er precies genoeg rekening wordt gehouden en 3% te veel. 10% heeft hier geen mening over. In de enquête wordt door inwoners met name benoemd dat de gemeente participatie kan verbeteren door beter te luisteren naar inwoners, door terug te koppelen wat met de opbrengsten van participatie gebeurt en met name door niet een participatie-traject te starten terwijl het plan toch al vastligt: “Het traject omkeren. Nu komt de burger aan het woord als de plannen min of meer klaar zijn en dan mag de burger nog wat “roepen”. Echte democratie zou zijn: de gemeente heeft een idee, en gaat eerst naar de burger met de vraag hoe kijken jullie hiertegen aan en laat de invulling eerst aan de burgers over.” Inwoner, enquête Tot slot wordt in de enquête geopperd om inwoners als ‘echte experts’ van hun lokale omgeving te zien. En zo een meer gelijkwaardige samenwerking tussen inwoner en gemeente aan te gaan.

Daarnaast is er behoefte aan een overzichtelijk platform waarop feedback op plannen kan worden gegeven en waarop kan worden gezien wat met de resultaten van die feedback is gedaan. Bij de herontwikkeling van de Prins Willem-Alexanderkazerne heeft het participatietraject gezorgd voor veranderingen. Uit gesprekken en participatieverslagen blijkt dat onder andere rondom parkeren en verkeer rekening is gehouden met de wensen van inwoners. Daarbij komt dat bij de verkoop van de kazerne één van de grondslagen van de tender van het Rijksvastgoedbedrijf de uitkomsten van een participatietraject vormde. Ook bij de ophoging van het Van Bergen IJzendoornpark is input vanuit de eerste bewonersavond verwerkt in het schetsontwerp, dat tijdens de tweede avond is gepresenteerd. Protesten vanuit bewoners hebben daar geleid tot een specifieke derde bewonersavond. Ook hier zijn veranderingen in het ontwerp uit voortgekomen.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

22

Een systematisch overzicht of registratie van alle participatietrajecten en de resultaten ontbreekt. Uitvraag bij de gemeente heeft geleid tot een anekdotisch overzicht van een aantal kleinere projecten in de openbare ruimte waarbij inwonersparticipatie tot verandering heeft geleid. Volgens dit overzicht is bij deze voorbeelden geluisterd naar concrete wensen van bewoners in de openbare ruimte, zoals het anders plaatsen van een fietsenrek of het mogelijk maken van meer groen in de openbare ruimte.

Samenvattend Beide casussen laten resultaten op het gebied van inhoudelijke gemeentelijke doelen zien: participatie leidt tot verandering en verbetering in de plannen. Gesproken inwoners ervaren over het algemeen ook dat de procesdoelen behaald worden in de casussen. Bij de casus rondom het park leidt een derde inwonersbijeenkomst tot teleurstelling bij eerdere participanten. Respondenten in de enquête zijn kritisch: inwoners hebben het gevoel dat hun inbreng zelden invloed heeft op een besluit. Een systematisch overzicht van resultaten van inwonersparticipatie ontbreekt.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

23

Bijlagen I: Onderzoeksverantwoording Het onderzoek bestaat uit een aantal verschillende stappen. Door de Groene Hart Rekenkamer is allereerst een normenkader vastgesteld om de data te kunnen beoordelen (bijlage II). Na kennismakingsgesprekken met de ambtelijke organisatie is door de gemeente een groslijst aangeleverd van casussen om nader te onderzoeken. Op basis van deze groslijst heeft de Rekenkamer twee ruimtelijke projecten per gemeente uitgekozen, waarbij in de planvorming de besluitvorming in de gemeenteraad is afgerond en – bij grote voorkeur – in iedere gemeente één casus is geselecteerd waarbij de gemeente de initiërende partij was en één waarbij een externe partij dat was. Daarnaast is gelet op een spreiding van type, aard een grootte van de projecten over de vier gemeenten. In de volgende stap zijn beleidsdocumenten en documenten rondom de casussen geanalyseerd. Ook zijn interviews gehouden met betrokkenen rondom de casussen: inwoners, overige stakeholders en ambtelijk. Ook hebben we meer algemene interviews gehouden met de ambtelijke organisatie over de praktijk van alledag van inwoner participatie. Op politiek-bestuurlijk niveau hebben we in iedere gemeente een interview gehouden met de wethouder participatiebeleid en een rondetafelgesprek georganiseerd met raadsleden. Tot slot is in iedere gemeente een online enquête uitgezet.

In de gemeente Gouda is deze verspreid via de social mediakanalen van de gemeente en ingevuld door 228 respondenten.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

24

II: Normenkader Beleid • • • • •

De gemeente hanteert een heldere en eenduidige definitie van inwonersparticipatie binnen het ruimtelijk domein, die aansluit bij de wettelijke kaders en de Omgevingswet. Er is een door de gemeenteraad vastgesteld beleidskader voor inwonersparticipatie binnen het ruimtelijk domein, dat aansluit bij de Omgevingswet. Het college draagt de visie op inwonersparticipatie binnen het ruimtelijk domein actief uit. Het participatiebeleid is uitgewerkt in concrete doelen, zowel inhoudelijk (resultaten van participatie) als procesmatig (hoe participatie wordt georganiseerd). De gemeente heeft de spelregels, rollen en verantwoordelijkheden die zij ten aanzien van inwonersparticipatie binnen het ruimtelijk domein hanteert en kan aannemen, helder omschreven en communiceert deze actief naar de bewoners.

Uitvoering • • •

• • •

Inwoners weten vooraf wat het doel is van participatie, wanneer zij betrokken (kunnen) worden en wat het participatietraject betekent voor het te nemen besluit. Inwoners ervaren de inwonersparticipatie als toegankelijk, zinvol, betrouwbaar en betrokken. De inwonersparticipatie is representatief voor de diversiteit van de inwonerspopulatie, en eventuele beperkingen in representativiteit worden door de gemeente actief onderkend en aangepakt. Raadsleden weten vooraf wat het doel is van participatie, wanneer zij betrokken (kunnen) zijn en wat het participatietraject betekent voor de besluitvorming in de gemeenteraad. De gemeenteraad neemt de opbrengsten van de inwonersparticipatie mee in de besluitvorming en verantwoord hoe haar afweging tot stand is gekomen. Inwoners en raad merken dat plannen, beleid en/of uitvoering verbeterd zijn door participatie.

Resultaten • • • •

Inhoudelijke en procesdoelen op het gebied van inwonersparticipatie worden gehaald door de gemeente. Het is inzichtelijk welke resultaten de gemeente boekt op het gebied van inwonersparticipatie. Er is een gedeeld beeld onder inwoners, college, raadsleden en stakeholders wanneer inwonersparticipatie ewectief is. Inwoners, college, raadsleden en stakeholders beoordelen de inwonersparticipatie als ewectief.

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

25

III: Onderzoeksvragen Hoofdvraag Hoe is in de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas inwonersparticipatie vormgegeven bij ruimtelijke projecten en welke effecten heeft dit op de besluitvorming?

Deelvragen De hoofdvraag valt uiteen in de volgende deelvragen: Beleid • Wat verstaan de gemeenten onder inwonersparticipatie binnen het ruimtelijk domein? • Op welke wijze is invulling gegeven aan het participatiebeleid binnen de Omgevingswet? • Welke (beleids)doelen heeft de gemeente vastgesteld ten aanzien van participatie, qua inhoud én proces, binnen het ruimtelijk domein? • Wat zijn de spelregels, rollen en verantwoordelijkheden die de gemeente hanteert voor participatieprocessen? Uitvoering • Wat zijn de ervaringen van inwoners met participatie bij ruimtelijke projecten? • Hoe vervult de gemeenteraad zijn rol als het gaat om inwonersparticipatie bij ruimtelijke projecten? • In hoeverre worden de inhoudelijke en procesdoelen gehaald op het gebied van inwonersparticipatie? • Is inzichtelijk hoe de resultaten van participatie worden vertaald naar besluitvorming? • Wat is de samenstelling van participerende inwoners? En wat zegt dit over de zeggingskracht van participatie? Resultaten • Welke resultaten boekt de gemeente met inwonersparticipatie? • Wanneer vinden inwoners, college, raadsleden en stakeholders de participatie ewectief? • Vinden inwoners, college, raadsleden en stakeholders de participatie ewectief? • Hoe verhouden de behaalde resultaten van de vier verschillende gemeenten zich tot elkaar? Lessen • Welke lessen kunnen worden getrokken voor de toekomst? • Welke

handvatten kunnen worden aangeboden ter verbetering en versterking van het participatiebeleid in de vier gemeenten?

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

26

IV: Gesproken personen Gemeente Gouda Planoloog Projectleider Onderwijshuisvesting Projectleider Projecten Openbare Ruimte Beleidsmedewerker Cultuurhistorie Beleidsmedewerker Beheer Openbare Ruimte Kwartiermaker participatie en (bewoners)initiatieven Participatieadviseur Wethouder Participatie Griffier Adjunct-griffier Twaalf raadsleden

Buiten de gemeente Directeur De Wijde Blik Directeur OPEN Development Inwoners rondom casus Prins Willem-Alexanderkazerne Inwoners rondom casus ophoging Van Bergen IJzendoornpark Inwoners vanuit de enquête

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

27

V: Schriftelijke bronnen De Wijde Blik. (2021, 30 maart). Participatierapport: Herontwikkeling PWA-kazerne in Gouda. De Wijde Blik. (2023, 12 oktober). PWA-Kazerne bewonersavond: Verslag. Fietsersbond Gouda Midden-Holland & Rover Gouda Midden-Holland. (2024, 3 juni). Spreektekst (commissievergadering): Bestemmingsplan PWA Kazerne. Gemeente Gouda & PWA Gouda B.V. (2023, 25 oktober). Allonge bij anterieure overeenkomst herontwikkeling PWA-kazerne (“PWA Wonen”). Gemeente Gouda, College van B&W. (2023, 12 december). Startnotitie participatie (Dossier 7737). Gemeente Gouda, College van B&W. (2023, 4 juli). Raadsmemo: Proces startnotitie – raadsvrij onderwerp participatie (Dossier 7340). Gemeente Gouda, College van B&W. (2023, 5 december). Memo aan de gemeenteraad: Participatieleidraad – Met het juiste gereedschap aan de slag. Gemeente Gouda, College van B&W. (2024, 9 april). Raadsvoorstel: Bestemmingsplan ‘PWA Kazerne’ (dossier 8151). Gemeente Gouda, Gemeenteraad. (2007, 14 maart). Verordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken (Algemene inspraak- en participatieverordening Gouda). Gemeente Gouda, Gemeenteraad. (2024, 12 juni). Besluit: Vaststelling bestemmingsplan ‘PWA kazerne’ (dossier 8151). Gemeente Gouda. (2019, april).

Structuurvisie Groen: Beleidsregels behoud, aanleg en compensatie van (openbaar) groen. Gemeente Gouda. (2020). Participatiestrategie fysieke leefomgeving. Gemeente Gouda. (2022, juni). Geef Gouda door! Bestuursakkoord 2022–2026. Gemeente Gouda. (2023, maart). Bestemmingsplan ‘PWA Kazerne, Gouda’: Toelichting en regels (NL.IMRO.0513.PWA-DF01). Gemeente Gouda. (2024, 18 maart). Bestemmingsplan ‘PWA Kazerne, Gouda’: Verbeelding (NL.IMRO.0513.PWA-DF01). Gemeente Gouda. (2024, 2 april). Nota van beantwoording zienswijzen ontwerpbestemmingsplan ‘PWA Kazerne’. Gemeente Gouda. (2024, 29 mei). Technische vragen VVD – Bestemmingsplan PWA Kazerne (vragen & antwoorden). Gemeente Gouda. (2024, 30 mei). Technische vragen GroenLinks – Bestemmingsplan PWA Kazerne (vragen & antwoorden). Konijn, H. (2024, 25 oktober). Participatieverslag Van Bergen IJzendoornpark Gouda – Aanvraag omgevingsvergunning. Gemeente Gouda, Afdeling Projecten Openbare Ruimte. Rijksvastgoedbedrijf. (2019, 30 januari). Participatierapport PWA-kazerne, Gouda (Definitieve versie).

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

28

VI: Vragen online enquête Thema 1: Betrokkenheid bij gemeentelijke projecten 1. Hoe vaak bent u betrokken geweest bij gemeentelijke plannen voor ruimtelijke projecten (zoals woningbouw, infrastructuur, groenvoorziening)? ☐ Nooit ☐ Een enkele keer ☐ Regelmatig ☐ Vaak 2. Hoe heeft u in het verleden informatie ontvangen over ruimtelijke projecten in uw buurt? (Meerdere antwoorden mogelijk) ☐ Brieven/post van de gemeente ☐ Gemeentelijke website ☐ Social media ☐ Lokale media (krant, radio) ☐ Informatieavonden/bewonersbijeenkomsten ☐ Ik ontvang geen informatie ☐ Anders, namelijk: ________ 3. Vindt u dat de gemeente u voldoende informeert over ruimtelijke projecten? ☐ Ja ☐ Nee 4. Heeft u ooit meegedaan aan een participatiebijeenkomst, inspraakavond of bewonersoverleg? ☐ Ja, meerdere keren ☐ Ja, een enkele keer ☐ Nee, maar ik zou dat wel willen (door naar vraag 11) ☐ Nee, en ik heb daar geen behoefte aan (door naar vraag 11) 5. Hoe toegankelijk vindt u de gemeentelijke participatiemomenten? ☐ Ze zijn goed toegankelijk voor iedereen ☐ Ze zijn toegankelijk, maar niet altijd op handige tijdstippen ☐ Ik vind ze moeilijk toegankelijk ☐ Ik wist niet dat er participatiemomenten waren Thema 2: Ervaringen met participatie 6. In hoeverre heeft u het gevoel dat uw inbreng serieus wordt genomen door de gemeente?

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

29

☐ Helemaal niet serieus ☐ Nauwelijks serieus ☐ Gedeeltelijk serieus ☐ Zeer serieus 7. Heeft u ooit meegemaakt dat uw ideeën of suggesties daadwerkelijk zijn verwerkt in een gemeentelijk besluit? ☐ Ja, meerdere keren ☐ Ja, één keer ☐ Nee, nooit ☐ Ik weet het niet 8. Hoe zou de gemeente participatie kunnen verbeteren? (Open vraag) 9. Wat zijn voor u de belangrijkste obstakels om mee te doen aan gemeentelijke participatie? (Meerdere antwoorden mogelijk) ☐ Gebrek aan tijd ☐ Onvoldoende informatie over hoe en wanneer ik kan deelnemen ☐ Mijn mening wordt toch niet meegenomen ☐ Te ingewikkelde processen en taalgebruik ☐ Participatie vindt plaats op momenten die mij niet uitkomen ☐ Geen interesse in gemeentelijke plannen ☐ Anders, namelijk: ________ 10. Op welke manier zou u het liefst betrokken worden bij gemeentelijke plannen? ☐ Online vragenlijsten of polls ☐ Fysieke bijeenkomsten ☐ Persoonlijke gesprekken met ambtenaren ☐ Inwonerpanels of werkgroepen ☐ Anders, namelijk: ________ Thema 3: Vertrouwen in de gemeente 11. Hoeveel vertrouwen heeft u in de gemeente als het gaat om participatietrajecten? ☐ Geen vertrouwen ☐ Weinig vertrouwen ☐ Enig vertrouwen ☐ Veel vertrouwen 12. Hoe zou de gemeente uw vertrouwen kunnen vergroten? (Open vraag)

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

30

13. Maakt de gemeente duidelijk welke invloed inwoners hebben op een besluit? ☐ Nee, bijna nooit ☐ Soms ☐ Ja, altijd 14. In hoeverre bent u tevreden over de manier waarop de gemeente beslissingen uitlegt na een participatietraject? ☐ Zeer ontevreden ☐ Ontevreden ☐ Enigszins tevreden ☐ Tevreden 15. Vindt u dat in de gemeentelijke besluiten er te veel, te weinig of precies genoeg rekening wordt gehouden met de mening van inwoners? ☐ Er wordt te weinig rekening gehouden ☐ Er wordt precies genoeg rekening gehouden ☐ Er wordt te veel rekening gehouden ☐ Geen mening Thema 4: Algemene vragen 16. Hoe belangrijk vindt u inwonersparticipatie bij ruimtelijke projecten? ☐ Helemaal niet belangrijk ☐ Niet belangrijk ☐ Niet belangrijk, niet onbelangrijk ☐ Belangrijk ☐ Heel belangrijk 17. Wat zou u zelf willen veranderen aan participatietrajecten in de gemeente? (Open vraag) 18. Volgt u de gemeentepolitiek? ☐ Helemaal niet ☐ Enigszins ☐ Veel ☐ Helemaal 19. Volgt u het lokale nieuws? ☐ Helemaal niet ☐ Enigszins ☐ Veel ☐ Helemaal

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

31

20. Heeft u gestemd bij de afgelopen verkiezing van de Tweede Kamer? ☐ Ja ☐ Nee ☐ Wil niet zeggen 21. Heeft u gestemd bij de afgelopen verkiezing van de gemeenteraad? ☐ Ja ☐ Nee ☐ Wil niet zeggen 22. Bent u betrokken geweest bij één van de volgende projecten: ☐ Woningbouw Prins Willem-Alexander Kazerne ☐ Herontwikkeling Van Bergen IJzendoornpark 23. Graag willen wij u aanvullende vragen stellen hierover. Als u dat ook wilt: op welk emailadres kunnen wij u bereiken? Thema 5: Demografie 24. In welke leeftijdscategorie valt u? ☐ 18-30 jaar ☐ 31-45 jaar ☐ 46-60 jaar ☐ 61+ jaar 25. Hoe lang woont u al in deze gemeente? ☐ Minder dan 1 jaar ☐ 1-5 jaar ☐ 6-10 jaar ☐ Langer dan 10 jaar 26. Zou u in de toekomst vaker willen deelnemen aan gemeentelijke participatie? ☐ Nee ☐ Misschien ☐ Ja, zeker

Rapport van bevindingen – Gemeente Gouda

32

Bezoekadres Huis van de Stad, Burgemeester Jamesplein 1

Aan: Groene Hart Rekenkamer t.a.v. Mevrouw E. van der Welle en dhr. drs. B. Steur

Postadres Postbus 1086, 2800 BB Gouda

afdeling

telefoon

gouda

BOR

14 01 82

11 november 2025

contactpersoon

uw kenmerk

ons kenmerk

S. de Blanken

-

1588036

onderwerp

verzonden

Bestuurlijke reactie Rekenkameronderzoek ‘Inwonerparticipatie in het ruimtelijk domein’

12 november 2025

Geachte leden van de Groene Hart Rekenkamer, Het college van burgemeester en wethouders van Gouda bedankt u hartelijk voor de zorgvuldige uitvoering van het onderzoek naar inwonerparticipatie in onze gemeente. Wij zien het rapport als een waardevolle bijdrage aan de verdere ontwikkeling van ons participatiebeleid en als een belangrijke bouwsteen in de transitie waarin Gouda zich momenteel bevindt. Het rapport geeft een scherp en genuanceerd beeld van de huidige stand van zaken rondom participatie in Gouda. De bevindingen en aanbevelingen sluiten goed aan bij onze ambities, zoals verwoord in de op 5 november 2025 vastgestelde Denkwijzer Participatiebeleid, die op 1 juli 2026 in werking treedt. Hierin werken wij samen met de stad aan duidelijke spelregels, gedeelde waarden en een transparante rolverdeling. De aanbevelingen van de Rekenkamer worden in de Denkwijzer expliciet onderschreven. Het gaat daarbij om aandacht voor inclusiviteit, waken voor realistische verwachtingen en het zorgvuldig plannen van participatiemomenten. Ook is de Denkwijzer met input van inwoners, externe en interne stakeholders opgesteld. In de bestuurlijke nota wordt gereflecteerd op deze transitie.

De nota benoemt de dilemma’s die participatie in de praktijk met zich meebrengt en benadrukt het belang van een open gesprek tussen raad en college over rollen, verwachtingen en de politisering van participatie. Het college onderschrijft deze oproep en ziet hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid om samen met de gemeenteraad te komen tot een voorspelbare en betekenisvolle participatiepraktijk. Niet alle punten uit het ambtelijk wederhoor zijn verwerkt in het definitieve rapport. Het college heeft daar begrip voor. Hoewel sommige nuances en toelichtingen ontbreken, vinden we dat het rapport goed laat zien hoe complex participatie is en hoeveel verschillende perspectieven daarbij een rol spelen.

Het college is voornemens de aanbevelingen uit het rapport zorgvuldig te betrekken bij de verdere implementatie van de Denkwijzer Participatiebeleid en de participatieverordening. Daarbij worden ook de inzichten uit de casussen en de enquête benut om het vertrouwen van inwoners in participatie te versterken. Het rapport, inclusief de aanbevelingen en de bestuurlijke reactie van het college, zal worden geagendeerd voor bespreking in de gemeenteraad. Nogmaals dank voor uw waardevolle bijdrage.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Gouda, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.C. (Ruud) Bakker

mr. drs. P. (Pieter) Verhoeve

pagina 2