Onderzoek Mulier Instituut 2019 (achtergrondinformatie).pdf
Tekst van het document
Ruimte voor sport in Gouda
Een vraag-aanbodanalyse naar binnen- en buitensportaccommodaties (2019 - 2035)
Björn Schadenberg Jeroen Brus
Ruimte voor sport in Gouda Een vraag-aanbodanalyse naar binnen- en buitensportaccommodaties (2019 - 2035)
In opdracht van de gemeente Gouda
Björn Schadenberg Jeroen Brus
© Mulier Instituut Utrecht, oktober 2019
Mulier Instituut sportonderzoek voor beleid en samenleving Postbus 85445 | 3508 AK Utrecht Herculesplein 269 | 3584 AA Utrecht T +31 (0)30 721 02 20 | I www.mulierinstituut.nl E info@mulierinstituut.nl | T @mulierinstituut
Managementsamenvatting Binnensport Het aanbod aan binnensportaccommodaties in Gouda bestaat uit drie sporthallen, één sportzaal en 47 gymzalen. Met de uitbreiding van het aantal sporthallen met De Tobbe is het aanbod aan sporthallen conform de minimale behoefte aan sporthallen vanuit de (georganiseerde) binnensport (betreft vier). Met één sportzaal ligt het aanbod in Gouda ruim onder de minimumbehoefte vanuit de (georganiseerde) binnensport (betreft vijf). De voorgenomen uitbreiding van het aanbod met een sportzaal in Westergouwe helpt om dit tekort deels weg te nemen. De gemeente Gouda voldoet volledig aan de taakstelling van het beschikbaar stellen van voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs binnen de normafstanden zoals opgenomen in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gouda 2015. Binnen 1.000 meter van het schoolgebouw hebben de meeste scholen meerdere binnensportaccommodaties tot hun beschikking. Binnen de kaders van de gemeentelijke verordening lijkt het mogelijk om in de toekomst met minder gymzalen aan de taakstelling te voldoen. De sporthallen in Gouda zijn gedurende het hele jaar voor 47 procent van de tijd bezet (365 dagen; 08:00 tot 23:00 uur). Dit is significant hoger dan het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten (betreft 37 procent). Het gebruik van de sporthallen in Gouda zit doordeweeks in de middag/avond tegen een organisatorische grens aan.
Gelet op de beschikbaarheid van het kader (trainers en vrijwilligers) en de leden van de verenigingen, is nauwelijks ruimte beschikbaar voor een hogere bezetting. Verenigingen geven dan ook aan meer uren te willen afnemen in de sporthallen dan nu mogelijk is. De gymzalen in Gouda die worden geëxploiteerd door SPORT•GOUDA hebben een gemiddelde jaarbezetting van 28 procent. Dit is lager dan het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten (betreft 33 procent). In de gymzalen zijn voldoende mogelijkheden voor een betere bezetting. Niet alle verenigingen kunnen uitwijken naar gymzalen omdat die qua afmeting niet geschikt zijn voor de beoefening van hun sport. Buitensport Het aanbod aan tennisbanen en voetbalvelden in Gouda is ten opzichte van landelijke cijfers beperkt. Als gevolg worden deze voorzieningen gemiddeld door veel mensen bespeeld. Het aanbod aan hockeyvelden in de gemeente is eveneens laag. De hockeydeelname onder de inwoners van Gouda is echter laag, waardoor de hockeyvelden door relatief weinig leden worden bespeeld. Hockeyvereniging GMHC beschikt op sportpark Groenhoven over het aantal velden conform haar behoefte. Ondanks dat het aantal tennisbanen in de gemeente beperkt is, is het aantal banen waarover tennisverenigingen G.T.C. Tiod, G.L.T.C. Ad Astra en G.L.T.C. Be Quick beschikken in lijn met de richtlijn.
Er is in Gouda sprake van een relatief hoge baandruk in vergelijking met vergelijkbare gemeenten en het landelijk gemiddelde. Als gevolg kunnen verenigingen wel knelpunten ervaren. Op drie sportparken in de gemeente waar een voetbalvereniging actief is (Groenhoven, Olympia en Oosterwei), worden knelpunten geconstateerd. Er zijn op deze sportparken onvoldoende wedstrijdvelden aanwezig voor het aantal zaterdagteams. Toekomst De bevolking van Gouda groeit en vergrijst. De verwachting is dat de gemeente in 2035 circa 2.000 inwoners meer heeft dan in 2019. Het aantal inwoners jonger dan 20 jaar zal echter afnemen. Traditionele sportaccommodaties, zoals sportvelden en sporthallen, worden voor sportbeoefening hoofdzakelijk door de Nederlandse jeugd gebruikt. De demografische ontwikkeling van Gouda heeft beperkt invloed op de gemeentebrede behoefte aan binnensportaccommodaties, hockeyvelden, tennisbanen en voetbalvelden. Dit houdt in dat de hockeyvereniging en de tennisverenigingen vermoedelijk ook in de toekomst voldoende capaciteit tot hun beschikking hebben, en dat de knelpunten
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
3
bij de voetbalverenigingen standhouden. Evenzo zal de behoefte aan een vierde sporthal in 2035, na de levensduur van De Tobbe, blijven bestaan. Als gevolg van de demografische ontwikkeling zal het aantal leerlingen dat is ingeschreven bij scholen in Gouda afnemen. Ook deze daling heeft slechts beperkt invloed op het aantal benodigde sportaccommodaties. Het gebruik van de accommodaties door scholen zal wel afnemen. Aanbevelingen Gouda beschikt over opvallend veel gymzalen, waarvan een deel door exploitant SPORT•GOUDA als (sterk) verouderd wordt beoordeeld. Verder onderzoek kan uitwijzen dat clustering van activiteiten mogelijk is, mede gelet op de verwachte leerlingendaling, met als gevolg dat (verouderde) accommodaties afgestoten kunnen worden, of dat eventueel een grotere binnensportaccommodatie gerealiseerd kan worden die breder inzetbaar is (ten opzichte van de gymzalen). Sportzalen zijn vanwege hun beperkte omvang doorgaans niet geliefd bij veel binnensportverenigingen. Verenigingen wensen hun activiteiten te clusteren in een grote binnensportaccommodatie om een verenigingsgevoel te creëren en om organisatorisch beter uit te komen met het kader en de leden. Het is derhalve aan te bevelen de wensen van de toekomstige gebruikers van de sportzaal in Westergouwe zwaarwegend te laten zijn in de inrichting van de sportzaal, zodat een goede bezetting gerealiseerd kan worden.
De geconstateerde knelpunten bij de voetbalverenigingen zijn gebaseerd op de richtlijn van de KNVB. Het is voor de gemeente Gouda aan te bevelen in gesprek te gaan met de verenigingen (waar knelpunten worden geconstateerd), om te bezien in hoeverre de behoefte op basis van de richtlijnen zich verhoudt tot de ervaren behoefte, alvorens te komen tot oplossingsrichtingen. Hierbij kan gedacht worden aan een betere verdeling van het aantal zaterdag- en zondagteams, het verruimen van de speeltijd waarbinnen wedstrijden gespeeld kunnen worden en ruimtelijke aanpassingen (uitbreiding van het aantal velden of omzetten van natuurgras in kunstgras). Ook bij de tennisverenigingen is gelet op de hoge baandruk een gesprek met de verenigingen aan te bevelen om te vernemen of er knelpunten bestaan.
4
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
Inhoudsopgave Managementsamenvatting
3
Inhoudsopgave
5
Inleiding
6
2.1 2.2 2.3 2.4
Context Bevolking Onderwijs Sportdeelname Accommodatiegebruik
7 7 8 10 13
3.1 3.2 3.3 3.4
Binnensportaccommodaties Aanbod Behoefte Gebruik Ervaring
15 15 21 25 32
4.1 4.2 4.3
Buitensportaccommodaties Hockey Tennis Voetbal
34 35 37 40
5.1 5.2 5.3
Conclusie en beschouwing Binnensport Buitensport Slotbeschouwing
44 44 46 47
Bijlagen
49
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
5
Inleiding In de komende jaren zal in Gouda veel woningbouw plaatsvinden, met name in het westelijke deel van de gemeente. De gemeente Gouda wil inzichtelijk hebben welke gevolgen dit zal hebben voor de (spreiding van de) behoefte aan sportaccommodaties. Voorliggend rapport moet bijdragen aan gefundeerde investeringen om het aanbod aan sportaccommodaties te laten aansluiten op de toekomstige behoefte. Ter beantwoording van de kennisbehoefte van de gemeente Gouda zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: 1.
Hoe verhoudt het huidige aanbod aan binnensportaccommodaties zich tot de huidige en toekomstige behoefte in Gouda? a. Wat is het huidige aanbod aan binnensportaccommodaties? b. Wat is de huidige (2019) en toekomstige (2025 en 2035) behoefte aan binnensportaccommodaties voor de (georganiseerde) binnensport? c. Wat is de huidige (2019) en toekomstige (2025 en 2035) behoefte aan binnensportaccommodaties voor het bewegingsonderwijs? d. Wat is het huidige gebruik van de gemeentelijke binnensportaccommodaties?
2.
Waar moet de gemeente Gouda rekening mee houden om nu en in de toekomst het aanbod aan binnensportruimte aan te laten sluiten bij de vraag?
3.
Hoe verhoudt het huidige aanbod aan hockey-, tennis- en voetbalaccommodaties zich tot de huidige en toekomstige behoefte in Gouda? a. Wat is het huidige aanbod aan hockey-, tennis- en voetbalaccommodaties? b. Wat is de huidige (2019) en toekomstige (2025 en 2035) behoefte van de bestaande hockey-, tennis- en voetbalverenigingen?
Werkwijze Het aanbod aan sportaccommodaties is geïnventariseerd, weergegeven op kaart en afgezet tegen landelijke cijfers. De behoefte is bepaald door middel van het toepassen van vastgelegde en algemeen geaccepteerde planningsnormen en richtlijnen. Ramingen van de ontwikkeling in de behoefte zijn gebaseerd op bevolkings- en leerlingenprognoses en trends in de sport(deelname). Het gebruik van de gemeentelijke binnensportaccommodaties is in beeld gebracht aan de hand van reserveringsoverzichten, en zijn afgezet tegen landelijke cijfers. De gebruikers van de sportaccommodaties zijn benaderd voor het invullen van een online vragenlijst en zijn uitgenodigd voor een bijeenkomst om over de voorlopige resultaten te discussiëren. De bijeenkomst voor de binnensport heeft niet plaatsgevonden vanwege te weinig aanmeldingen. De resultaten uit de bevraging en de bijeenkomst voor de buitensport zijn in de rapportage verwerkt. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een aantal ontwikkelingen en prognoses, die relevant is bij sportcapaciteitsvraagstukken, beschreven. Hoofdstuk 3 behandelt de binnensportaccommodaties, waar in hoofdstuk 4 de buitensportaccommodaties centraal staan. In hoofdstuk 5 worden de resultaten uit voorgaande hoofdstukken in relatie met elkaar gebracht en worden de onderzoeksvragen beantwoord.
6
Ruimte voor sport in Gouda| Mulier Instituut
Context In dit hoofdstuk beschrijven we de context waarin de sportcapaciteitsvraagstukken in Gouda zich afspelen. We behandelen achtereenvolgens de bevolkingsopbouw en -prognose van Gouda, de leerlingenprognoses van de scholen gevestigd in de gemeente, en (landelijke) cijfers over de sportdeelname en sportaccommodatiegebruik.
2.1
Bevolking Gouda telt in 2019 ruim 73.000 inwoners, waarvan circa 23 procent jonger is dan 20 jaar. De verwachting is dat het totale aantal inwoners in de gemeente licht zal toenemen in de periode tot en met 2035 (+3%). Het aantal inwoners jonger dan 20 jaar en het aantal inwoners van 20 tot 65 jaar zal afnemen, terwijl het aantal inwoners van 65 jaar en ouder zal toenemen (figuur 2.1). Figuur 2.1 Bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie Gouda in 2019, 2025 en 2035 (in aantallen en procenten) 80.000 60.000 40.000
19%
21%
21%
58%
57%
57%
65 jaar en ouder Jonger dan 20 jaar
20.000 0
20 tot 65 jaar
23%
22%
22%
2019
2025
2035
Bron: Gemeente Gouda, 2018 & 2019. Bewerking: Mulier Instituut.
Gouda bestaat uit negen wijken (kaart 2.1). In beleidsdocumenten wordt Stolwijkersluis doorgaans bij Kort Haarlem genomen vanwege de beperkte bevolkingsomvang van Stolwijkersluis. Om hierbij aan te sluiten wordt dit ook in het vervolg van dit rapport gedaan. Kaart 2.1 Wijken Gouda in 2019
Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
7
Plaswijck is in 2019 met ruim 12.000 inwoners de wijk met de meeste inwoners in Gouda. De verwachting is dat het totale aantal inwoners van alle wijken, met uitzondering van Westergouwe, in 2035 lager zal zijn dan in 2019. In Westergouwe zal de komende jaren woningbouw plaatsvinden, waardoor het aantal mensen woonachtig in Westergouwe flink zal toenemen (figuur 2.2). De meeste wijken hebben een vergelijkbare opbouw van de inwoners naar leeftijdscategorie. In de binnenstad wonen relatief weinig jongeren, terwijl in Bloemendaal en Plaswijck relatief veel ouderen wonen. De verwachting is dat in alle wijken, met uitzondering van Westergouwe, het aantal jongeren zal afnemen, terwijl het aantal ouderen zal toenemen. In Westergouwe zal het aantal jongeren met circa 2.100 toenemen (figuur 2.2). Figuur 2.2 Bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie wijken Gouda in 2019 en 2035 (in aantallen en procenten) 0
2.000
Binnenstad 2019
17%
2035
14%
4.000
6.000
66%
8.000
10.000 12.000 14.000
17%
60%
26%
De Korte Akkeren 2019
24%
2035
21%
58%
21%
Bloemendaal 2019
20%
53%
28%
2035
17%
62%
48%
14%
35%
Plaswijck 2019
22%
2035
20%
48%
Noord 2019
24%
59%
2035
22%
Kort Haarlem en Stolwijkersluis 2019
25%
2035
20%
51%
27% 32%
54%
17% 24%
59% 56%
Goverwelle 2019
26%
2035
23%
55%
30%
58%
16% 23%
60%
14% 23%
Westergouwe 2019 2035 Jonger dan 20 jaar
20 tot 65 jaar
12% 65 jaar en ouder
Bron: Gemeente Gouda, 2018 & 2019. Bewerking: Mulier Instituut.
2.2
Onderwijs Gemeenten hebben een taakstelling in het voorzien van (binnen)sportaccommodaties ten behoeve van het bewegingsonderwijs van de scholen voor het basisonderwijs, het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) en het voortgezet onderwijs gevestigd binnen de eigen gemeente. In Gouda zijn 22 basisscholen gevestigd, waarvan een aantal meerdere vestigingen heeft (onderwijslocaties). In totaal zijn er in de gemeente 32 onderwijslocaties voor het basisonderwijs, waar in 2019 ruim 6.600 leerlingen staan ingeschreven. Circa 1.050 leerlingen staan bij de negen scholen (elf onderwijslocaties) voor speciaal onderwijs (sbo & (v)so) ingeschreven. De zes vo-scholen (dertien
8
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
onderwijslocaties) hebben bijna 9.000 leerlingen 1. De verwachting is dat het totale aantal leerlingen op de scholen voor het basisonderwijs en speciaal onderwijs (sbo & (v)so) tot en met 2035 redelijk stabiel zal blijven. Het aantal leerlingen op de vo-scholen zal gestaag afnemen (tabel 2.1). Tabel 2.1 Totale aantal leerlingen scholen Gouda naar onderwijstype in 2019, 2025 en 2035 Leerlingen Onderwijslocaties
2019
2025
2035
32
6.610
6.500
6.730
-2%
+2%
1.020
1.070
-2%
+3%
8.680
8.430
-3%
-6%
Basisonderwijs t.o.v. 2019 Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)
11
1.040
t.o.v. 2019 Voortgezet onderwijs
13
8.950
t.o.v. 219 Bron: Gemeente Gouda, 2019. Bewerking: Mulier Instituut.
De meeste onderwijslocaties zijn te vinden in Plaswijck. De meeste leerlingen gaan in 2019 echter naar een onderwijslocatie in Bloemendaal. De verwachting is dat, met uitzondering van Westergouwe, het totale aantal leerlingen dat in 2035 is ingeschreven bij de basisscholen en de vo-scholen in elke wijk lager zal zijn dan in 2019. Het aantal leerlingen op de scholen voor het speciaal onderwijs (sbo & v(s)so) zal in 2035 in elke wijk vergelijkbaar zijn met 2019 (tabel 2.2). Tabel 2.2 Totale aantal leerlingen scholen Gouda naar onderwijstype en wijk (o.b.v. onderwijslocatie) in 2019 en 2035 Speciaal onderwijs
2019
2035
Voortgezet onderwijs
Leerlingen
2019
2035
Locaties
Leerlingen
(sbo & (v)so)
Locaties
Locaties
Basisonderwijs
Leerlingen
2019
2035
Binnenstad
3
590
480
1
130
140
2
450
410
De Korte Akkeren
4
660
530
-
-
-
-
-
-
Bloemendaal
5
1.080
1030
2
130
140
2
3.030
3.030
Plaswijck
7
1.620
1620
1
110
130
3
1.650
1.450
Noord
4
960
890
1
100
100
4
2.180
1.980
Goverwelle
5
910
740
3
220
230
-
-
-
Kort Haarlem en Stolwijkersluis
3
780
650
3
350
340
2
1.640
1.560
Westergouwe
1
20
780
-
-
-
-
-
-
Bron: Gemeente Gouda, 2019. Bewerking: Mulier Instituut.
1
De zes vo-scholen in Gouda is exclusief het Wellantcollege. De gemeente Gouda heeft geen zorgplicht voor deze school.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
9
2.3
Sportdeelname Meer dan de helft van de Nederlanders (4 jaar en ouder) sport minimaal één keer per week (53%). Het wekelijkse sportdeelnamecijfer in Nederland is relatief stabiel over de tijd (figuur 2.3). De Nederlandse jongeren (12 tot en met 17 jaar) sporten het meest (75%), gevolgd door kinderen (4 tot en met 11 jaar, 60%), volwassenen (18 tot en met 64 jaar, 55%) en ouderen (65 jaar en ouder, 37%). Gedurende de afgelopen twee decennia is het percentage wekelijkse sporters onder ouderen gestegen van 25 procent naar 37 procent. Daarentegen is het percentage wekelijkse sporters onder jongeren juist gedaald van 81 procent naar 75 procent. Volwassenen laten een licht stijgende trend zien. De helft van de inwoners van Gouda (19 jaar en ouder) sportte in 2016 minimaal één keer week. In 2012 bedroeg de wekelijkse sportdeelname 52,6 procent 2. Figuur 2.3 Aantal Nederlanders dat één keer per week of vaker aan sport doet in de periode 2005-2018 (in procenten) 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 12 jaar en ouder
4 jaar en ouder
Bron: CBS-Gezondheidsenquête (2001-2013), Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m het RIVM (20142018) en Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 GGD'en, CBS en RIVM.
Evenals het landelijke sportdeelnamecijfer, is het aandeel inwoners van Nederland dat lid is van een sportbond jarenlang stabiel (circa 26%). De ledenaantallen van de diverse sportbonden in Nederland zijn niet stabiel. De algemene trend bij de binnensportbonden is dat de ledenaantallen teruglopen (figuur 2.4). Bij de buitensportbonden is een tweedeling te maken tussen sportbonden die een flinke groei in het aantal leden hebben gemaakt en sportbonden die relatief veel leden zijn verloren (figuur 2.5). Het aandeel inwoners van Gouda dat lid is van een sportbond is enigszins lager dan het landelijke cijfer (23 om 26 procent). Het aantal leden in Gouda is eveneens lager dan het gemiddelde in Hollands-Midden, maar is wel in lijn met vergelijkbare gemeenten. In Gouda blijft het aantal leden in elke leeftijdscategorie achter (figuur 2.6).
2
10
SMAP-data RIVM i.s.m. GGD'en; gebaseerd op de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012 en 2016 van GGD'en, CBS en RIVM.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
Figuur 2.4 Recente ledenontwikkeling t.o.v. Nederlandse bevolking diverse binnensportbonden in Nederland tussen 2006 en 2018 (in procenten; met 2006 als uitgangsjaar) 20 0 -20 -40 -60 Badminton
Basketbal
Gymnastiek 2010
Handbal 2014
Korfbal
Tafeltennis
Volleybal
2018
Noot: De KNGU laat in 2015 een grote stijging (+62.000) van het aantal lidmaatschappen zien als gevolg van een wijziging in de registratiemethode. Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2006-2018. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur 2.5 Recente ledenontwikkeling t.o.v. Nederlandse bevolking diverse buitensportbonden in Nederland tussen 2006 en 2018 (in procenten; met 2006 als uitgangsjaar) 120 80 40 0 -40 Atletiek
Cricket
Hockey 2010
Honk- en softbal 2014
Rugby
Tennis
Voetbal
2018
Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2006-2018. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur 2.6 Aantal inwoners dat lid is van een sportbond naar leeftijdscategorie in 2017 (in procenten) 50 40 30 20 10 0 Jonger dan 25 jaar Gouda
25 tot 65 jaar
65 jaar en ouder
Vergelijkbare gemeenten
Hollands-Midden
Totaal Nederland
Bron: Ledentalrapportage NOC*NSF, 2017. Bewerking: Mulier Instituut.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
11
Meer dan een derde van de inwoners van Gouda (18 jaar en ouder) is in 2018 actief lid van een sportvereniging (36%)3. Dit percentage is geleidelijk gedaald sinds 2015 (38%). In Gouda-Noord zijn relatief de meeste inwoners lid van een sportvereniging; in De Korte akkeren zijn relatief de minste inwoners lid (tabel 2.3). Tabel 2.3 Aantal inwoners (18 jaar en ouder) dat actief lid is van een sportvereniging naar wijk in Gouda in de periode 2015-2018 (in procenten) Wijk
2015
2016
2017
2018
Binnenstad
46
32
35
37
De Korte Akkeren
31
31
36
28
Bloemendaal
37
37
33
38
Plaswijck
46
39
41
38
Noord
28
39
35
41
Goverwelle
44
43
43
37
Kort Haarlem
31
34
27
34
Stolwijkersluis
n.b.
n.b.
n.b.
n.b.
Westergouwe
n.b.
n.b.
n.b.
n.b.
Bron: Stadspeilingen gemeente Gouda, 2015-2018.
De Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) is met ruim 1.2 miljoen leden de grootste sportbond in Nederland. Ook in Gouda is de voetbalbond met circa 4.000 leden de grootste sportbond. De meeste sportbonden hebben in Gouda relatief weinig leden ten opzichte van landelijke cijfers (tabel 2.4). Uitzondering hierop is de Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB). De zwembond telt in Gouda circa 1.000 leden in 2017.
t.o.v. Nederland
2,4
5,6
0,6
1,4
-
-0,8
-1,4
-0,1
+0,6
Vergelijkbare gemeenten
0,8
2,2
1,4
1,5
0,8
3,0
2,6
6,2
0,4
0,7
t.o.v. Nederland
-
0,1
-0,3
-
-0,1
+0,2
-0,6
-0,8
-0,3
-0,1
Zwemmen
2,8
-0,2
Volleybal
0,7
-0,4
Voetbal
1,1
-0,6
Tennis
1,1
-0,7
Hockey
1,4
-
Gymnastiek
Sportvissen
Gouda
Golf
0,8
Atletiek
Paardensport
Tabel 2.4 Aantal inwoners dat lid is van de tien grootste sportbonden in Gouda en Nederland in 2017 (in procenten)
Hollands Midden
1
2,6
2,1
1,7
0,9
3,4
4,1
6,8
0,6
1
t.o.v. Nederland
+0,2
+0,5
+0,4
+0,2
-
+0,6
+0,9
-0,2
-0,1
+0,2
Nederland
0,8
2,1
1,7
1,5
0,9
2,8
3,2
7,0
0,7
0,8
3
12
Het aantal inwoners dat lid is van een sportvereniging wijkt af van het aantal inwoners dat lid is van een sportbond, omdat niet elke sportvereniging bij een sportbond is aangesloten.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
2.4
Accommodatiegebruik Hoewel snel aan sportaccommodaties wordt gedacht als het om sportbeoefening gaat, maakt de volwassenen Nederlander bij het sporten vooral gebruik van de openbare ruimte (figuur 2.7). Ook een derde van de Nederlandse kinderen sport in de openbare ruimte (figuur 2.8). De openbare ruimte wordt veelal gebruikt voor hardlopen, wandelen en wielrennen. In vergelijking met 2014 valt op dat het gebruik van de openbare ruimte, met name bij de volwassenen, is toegenomen. Sporthallen worden ten opzichte van de openbare ruimte beduidend minder door de volwassenen Nederlander als sportaccommodatie gebruikt. Daarentegen sport ruim een kwart van de Nederlandse kinderen in een sporthal. Het gebruik van sporthallen voor de sportbeoefening is ten opzichte van 2014 zowel bij de volwassenen als bij de kinderen toegenomen (figuur 2.7; figuur 2.8). De sportvelden worden, evenals de sporthallen, met name gebruikt door de Nederlandse kinderen en niet zozeer door de volwassen Nederlander. Het gebruik van sportvelden door kinderen is sinds 2014 toegenomen (figuur 2.8). Het gebruik door volwassenen is redelijk constant gebleven (figuur 2.7). Meer dan de helft van de inwoners van Gouda (60%) is in 2018 (zeer) tevreden over de beschikbaarheid van de sportmogelijkheden in hun buurt. Dit percentage is geleidelijk opgelopen sinds 2015 (51%).
In Bloemendaal wordt de beschikbaarheid van de sportmogelijkheden door de inwoners het beste beoordeeld; in Kort Haarlem het slechtst (figuur 2.9). In elke wijk wordt in 2018 de beschikbaarheid van de sportmogelijkheden in de buurt beter beoordeeld dan in 2015 (niet in figuur). Figuur 2.7 Gebruik van typen accommodaties voor sportbeoefening door volwassenen in Nederland in 2014 en 2018 (in procenten) 100 80 60 42 40 20
49
28 27
2014 2018
18 17 10 11
8
8
6
5
8
8
4
4
0
Bron: Nationaal Sportonderzoek 2014 en 2018 (Mulier Instituut).
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
13
Figuur 2.8 Gebruik van typen accommodaties voor sportbeoefening door kinderen in 2014 en 2018 (in procenten) 100 80 60 39
40 17
20
24 25
29
33
31 34
32
25 27
2018
18
9
2
2014
12
6
0
Bron: Nationaal Sportonderzoek 2014 en 2018 (Mulier Instituut).
Figuur 2.9 Tevredenheid inwoners (18 jaar en ouder) over beschikbaarheid sportmogelijkheden in de buurt, Gouda naar wijk in 2018 (in procenten) 0
20
40
60
80
Bloemendaal Goverwelle Plaswijck Binnenstad De Korte Akkeren Noord Kort Haarlem Stolwijkersluis Westergouwe (Zeer) tevreden
Neutraal/weet niet
(Zeer) ontevreden
Toelichting: De tevredenheid over de beschikbaarheid van de sportmogelijkheden in de buurt van de inwoners van Stolwijkersluis en Westergouwe is niet bekend. Bron: Stadspeilingen gemeente Gouda, 2018.
14
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
100
Binnensportaccommodaties In dit hoofdstuk zetten we het aanbod aan binnensportaccommodaties af tegen de behoefte in Gouda. We maken onderscheid in binnensportaccommodaties die multifunctioneel en geschikt voor het bewegingsonderwijs zijn, en overige overdekte sportaccommodaties geschikt voor de georganiseerde binnensport (zoals tafeltenniszalen en turnhallen). Waar het gaat om de multifunctionele binnensportaccommodaties, is een driedeling in typen gangbaar. Deze indeling is gebaseerd op de oppervlakte van de sportvloer. Hierbij wordt van groot naar klein onderscheid gemaakt in sporthallen, sportzalen en gymzalen.
3.1
Aanbod In Gouda staan drie sporthallen, waarvan twee in sportcentrum De Mammoet aanwezig zijn (tabel 3.1). Sporthallen hebben een sportvloer van minimaal 40 bij 20 meter waarop ruimte wordt geboden om zowel trainings- als competitievormen af te werken voor badminton, basketbal, volleybal, zaalhandbal, zaalhockey, zaalkorfbal, zaalvoetbal, en sporten zonder belijning (zoals diverse gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek, tafeltennis en turnen). Alle sporthallen in Gouda worden geëxploiteerd door SPORT•GOUDA. SPORT•GOUDA is een extern verzelfstandigd sportbedrijf. De gemeente heeft de exploitatie van de meeste sportaccommodaties in gemeentelijke eigendom bij SPORT•GOUDA ondergebracht. In de sporthallen zijn meerdere scheidingswanden aanwezig, waardoor het mogelijk is om gelijktijdig meerdere gymlessen te accommoderen en om gedeelde zaalhuur door meerdere gebruikers mogelijk te maken. Sporthal De Zebra
Sporthal De Mammoet
In Gouda staat één sportzaal (tabel 3.1). Deze wordt geëxploiteerd door SPORT•GOUDA. Sportzalen hebben een sportvloer van circa 28 bij 22 meter waarop ruimte wordt geboden voor badminton, basketbal, volleybal en sporten zonder belijning, met in principe mogelijkheden voor competitie en training. Sportzalen kunnen voor andere zaalsporten als trainingsmogelijkheden fungeren. Gymzalen worden primair gebouwd om het bewegingsonderwijs van (basis)scholen te faciliteren. De afmetingen van gymzalen zijn vaak afgeleid uit de afmetingen die zijn opgenomen in de Modelverordening Huisvesting Onderwijs (21 bij 12 meter). Deze afmetingen bieden in principe mogelijkheden voor training en competitie voor badminton, diverse gevechts- en verdedigingssporten en tafeltennis. Gymzalen kunnen in sommige gevallen wel als trainingsmogelijkheden voor andere sporten fungeren. Gouda telt 47 gymzalen, waarvan zeventien worden geëxploiteerd door SPORT•GOUDA (tabel 3.1). Vier gymzalen worden (tijdelijk) geëxploiteerd door de gemeente Gouda. De andere gymzalen zijn veelal in eigendom van een scholengemeenschap of onderwijsstichting, en worden door deze partijen ook geëxploiteerd.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
15
Tabel 3.1 Aanbod aan binnensportruimte in Gouda in 2019 Wijk
Accommodatie
Exploitatie
Opmerking
Plaswijck
De Mammoet I
SPORT•GOUDA
2 scheidingswanden aanwezig
Plaswijck
De Mammoet II
SPORT•GOUDA
2 scheidingswanden aanwezig
Goverwelle
De Zebra
SPORT•GOUDA
2 scheidingswanden aanwezig
Groen van Prinsterersingel
SPORT•GOUDA
1 scheidingswand aanwezig
Binnenstad
Herpstraat
SPORT•GOUDA
Binnenstad
Kanaalstraat
CSG De Goudse Waarden
Binnenstad
Van Bergen IJzendoornpark
STOVOG
Binnenstad
Winterdijk 10
CSG De Goudse Waarden
Binnenstad
Winterdijk 6
Stichting De Vier Windstreken
Bloemendaal
Clematislaan
Gemeente Gouda
Bloemendaal
Columbuslaan
SPORT•GOUDA
Bloemendaal
Coniferensingel
SPORT•GOUDA
Bloemendaal
Driestar College - Bleulandweg
Driestar College
2 gymzalen
Bloemendaal
Driestar College - Ronsseplein
Driestar College
4 gymzalen
Sporthallen
Sportzalen Noord Gymzalen
De Korte Akkeren G. Leeustraat
SPORT•GOUDA
De Korte Akkeren Snoystraat
Gemeente Gouda
Goverwelle
Middenmolenlaan
SPORT•GOUDA
Goverwelle
Scharroosingel
Stichting De Groeiling
Kort Haarlem
A.G. de Vrijestraat
SPORT•GOUDA
Kort Haarlem
Burgemeester Martenssingel 15
Gemeente Gouda
Kort Haarlem
Burgemeester Martenssingel 38
CNS Gouda
Kort Haarlem
J. den Haenstraat
SPORT•GOUDA
Kort Haarlem
Jan Luykenstraat
Stichting Klasse
Kort Haarlem
John Mottstraat
Stichting Carmelcollege
Kort Haarlem
Nansenstraat
SPORT•GOUDA
Kort Haarlem
Wilsonplein
SPORT•GOUDA
Noord
Heemskerkstraat
CSG De Goudse Waarden
Noord
Sluismeesterslag
SPORT•GOUDA
Noord
W. de Zwijgersingel
SPORT•GOUDA
Plaswijck
Aakwerf
SPORT•GOUDA
Plaswijck
Brittenburg
SPORT•GOUDA
Plaswijck
Calslaan
CSG De Goudse Waarden
Plaswijck
Hoogenburg
SPORT•GOUDA
Plaswijck
ISV Gouda
ISV Gouda
Plaswijck
Oosthoef
SPORT•GOUDA
Plaswijck
Ridder van Catsweg
Stichting Basisschool De Ridderslag
Plaswijck
Scholenpad
SPORT•GOUDA
Westergouwe
Westergouwe
Zie noot A
5 gymzalen
2 gymzalen
2 gymzalen
3 gymzalen 2 gymzalen
Noot A) Gymzaal Westergouwe is tot stand gekomen door een samenwerkingsverband tussen de stichtingen Klasse, De Groeiling en De Vier Windstreken. De exploitatie van de gymzaal ligt in handen van deze partijen.
In Gouda zijn geen binnensportaccommodaties aanwezig die in een significant deel van de behoefte aan multifunctionele binnensportaccommodaties (sporthallen, sportzalen en gymzalen) voorzien.
16
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
Geplande mutaties In het eerste kwartaal van 2019 is begonnen met de bouw van een tijdelijke sporthal op de locatie van het voormalige zwembad De Tobbe in Bloemendaal. De hal zal circa tien jaar in gebruik blijven. De exploitatie van sporthal De Tobbe zal na oplevering (begin 2020) in handen zijn van SPORT•GOUDA. De gemeente Gouda is daarnaast voornemens een sportzaal van 28 bij 22 meter in Westergouwe te realiseren. De definitieve besluitvorming over deze mutatie moet nog plaatsvinden. De gemeente Gouda stelt momenteel een uitvoeringsplan op in het kader van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Bij het renoveren of slopen van schoolgebouwen wordt ook de renovatie of sloop van gymzalen in ogenschouw genomen. Landelijk vergeleken De sporthallen, sportzalen en gymzalen in Gouda vertalen zich naar 58 zaaldelen. Hierbij is een sporthal drie zaaldelen, telt een sportzaal voor twee zaaldelen, en een gymzaal als één zaaldeel (ongeacht of scheidingswanden in de sportruimtes aanwezig zijn). Gouda beschikt over 1,0 sporthal per 25.000 inwoners. Dit is laag ten opzichte van landelijke cijfers. Hetzelfde geldt voor het aantal sportzalen in de gemeente. Het aantal gymzalen in Gouda is dermate hoog dat het totale aanbod aan binnensportruimte hoger is dan het landelijke gemiddelde, het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten en het gemiddelde van de gemeenten in Hollands Midden.
Gymzalen kennen echter een beperkte functionaliteit voor het accommoderen van de meeste zaalsporten, waardoor de beschikbare ruimte voor de georganiseerde binnensport in Gouda relatief laag is (tabel 3.2). Tabel 3.2 Benchmark aanbod sporthallen, sportzalen en gymzalen in Gouda in 2019 Sporthallen
Sportzalen
Per 25.000 Abs. Gouda
3
t.o.v. Nederland 78
t.o.v. Nederland Hollands Midden
Abs.
1,0
1
1,7
21
68
2,1
17
1.547
2,2
Abs.
inwoners
Abs.
inwoners
0,3
47
16,1
58
19,8
0,5
+9,6 316
0,5
1,0
7,0
+4,6 592
+0,5 180
-0,5 691
Per 25.000
inwoners
-0,5
-0,1
Zaaldelen
Per 25.000
-0,7
-0,5
t.o.v. Nederland Nederland
inwoners -1,2
Vergelijkbare gemeenten
Gymzalen
Per 25.000
5,6
-2,1 418
-0,9 4.485
6,5
13,1
13,0 -2,2
10.508
15,2
Bron: Database SportAanbod (DSA), 2019.
Met de uitbreiding van het aanbod met de sporthal in Bloemendaal en de sportzaal in Westergouwe zal het aanbod in 2025 bestaan uit vier sporthallen (1,4 per 25.000 inwoners) en twee sportzalen (0,7 per 25.000 inwoners). Het aantal zaaldelen zal 63 bedragen (21,5 per 25.000 inwoners).
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
17
Spreiding De bestaande drie sporthallen en sportzaal in Gouda liggen allen in het oostelijk deel van de gemeente. De bestaande gymzalen staan verspreid over de hele gemeente (gele punten op de kaart). De geplande sporthal De Tobbe en de sportzaal Westergouwe liggen (ten opzichte van de huidige sporthallen en sportzaal) meer naar het westen (kaart 3.1). Kaart 3.1 Aanbod aan sporthallen, sportzalen en gymzalen in Gouda in 2019
Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
Inwoners De inwoners van Gouda moeten gemiddeld 1,7 kilometer reizen naar de dichtstbijzijnde sporthal; dat is vergelijkbaar met het landelijke gemiddelde (1,6 kilometer). Als gevolg van het beperkte aantal sportzalen in Gouda, is de gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde sporthal of –zaal niet significant lager dan de gemiddelde afstand tot alleen de dichtstbijzijnde sporthal. Voor slechts 4.400 inwoners is de afstand tot de dichtstbijzijnde sporthal of sportzaal meer dan 3 kilometer. Deze inwoners zijn woonachtig in De Korte Akkeren en Westergouwe.
18
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
De komst van sporthal De Tobbe en sportzaal Westergouwe heeft weinig gevolgen voor de gemiddelde afstand van de huidige inwoners van Gouda naar de dichtstbijzijnde sporthal en sportzaal. Hierbij is geen rekening gehouden met de woningbouwplannen van de komende periode. In de bereikbaarheid van de binnensportaccommodaties is een duidelijke scheiding naar wijken te maken. De inwoners van De Korte Akkeren en Westergouwe moeten gemiddeld het verst reizen naar de dichtstbijzijnde sporthal of sportzaal (tabel 3.3). Tabel 3.3 Gemiddelde afstand inwoners Gouda naar dichtstbijzijnde binnensportruimte naar type en wijk in 2019 (in kilometers, gemeten over de weg) Inclusief sporthal De Tobbe en Huidige situatie Wijk
sportzaal Westergouwe
Sporthal Sporthal of sportzaal
Sporthal
Sporthal of sportzaal
Binnenstad
2,3
2,1
2,2
2,1
De Korte Akkeren
3,1
3,0
2,9
2,8
Bloemendaal
1,6
1,6
1,0
1,0
Plaswijck
1,1
1,1
1,1
1,1
Noord
1,3
1,1
1,3
1,1
Goverwelle
0,8
0,8
0,8
0,8
Kort Haarlem en Stolwijkersluis
1,9
1,7
1,9
1,7
Westergouwe
5,2
5,0
4,8
2,8
Gouda
1,7
1,6
1,6
1,5
Onderwijslocaties De spreiding van de binnensportaccommodaties over Gouda dient dusdanig te zijn dat de gemeente voldoet aan haar taakstelling om te voorzien in sportruimte voor het bewegingsonderwijs. De binnensportaccommodaties waar de scholen hun gymlessen geven, moet binnen een bepaalde afstand vanaf het schoolgebouw te bereiken zijn. In kaart 3.2 zijn de onderwijslocaties en (geplande) binnensportaccommodaties weergegeven. De normafstand (maximale afstand) die van toepassing is voor een school is afhankelijk van het aantal klokuren bewegingsonderwijs waarop de betreffende school aanspraak kan maken (zie paragraaf 3.2). De kortste normafstand voor zowel het basisonderwijs als het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) betreft 1.000 meter loopafstand van het schoolgebouw. Voor het voortgezet onderwijs wordt uitgegaan van een maximale afstand van 2.000 meter, gemeten over de weg. In de bijlage zijn de binnensportaccommodaties binnen 1.000 meter van de scholen in Gouda weergegeven. Alle onderwijslocaties voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs (sbo & (v)so) en voortgezet onderwijs hebben ten minste één binnensportaccommodatie binnen 1.000 meter bereikbaar van het schoolgebouw. De afstand van basisschool De Triangel en de scholen voor speciaal onderwijs De Ark (locatie Coniferensingel) en Het Avontuur tot de geplande sporthal De Tobbe bedraagt minder dan 1 kilometer.
Binnen 1 kilometer van de geplande sportzaal Westergouwe ligt momenteel geen school.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
19
Kaart 3.2 Onderwijslocaties en binnensportaccommodaties in Gouda in 2019
Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
20
Ruimte voor sport in Gouda| Mulier Instituut
3.2
Behoefte Hieronder beschrijven we de normatieve behoefte aan sporthallen, sportzalen en gymzalen vanuit de (georganiseerde) binnensport en het bewegingsonderwijs. Hierbij baseren we ons op landelijke normen en richtlijnen. (Georganiseerde) binnensport De normatieve behoefte aan sporthallen en sportzalen voor de (georganiseerde) binnensport wordt berekend aan de hand van draagvlakcijfers uit de Planologische Kengetallen. De normatieve behoefte wordt weergegeven in een bandbreedte, met een theoretische minimale behoefte (minimaal aantal benodigde accommodaties) en een theoretische maximale behoefte (het maximaal aantal benodigde accommodaties). In Gouda bestaat voor de (georganiseerde) binnensport in 2019 een normatieve behoefte van vier tot vijf sporthallen, en tussen de vijf en zeven sportzalen. Zowel het aanbod van sporthallen als van sportzalen ligt onder de normatieve behoeftebandbreedte. De normatieve behoefte aan sporthallen en sportzalen in Gouda vertaalt zich naar een normatieve behoefte van tussen de 20 en 26 zaaldelen. Het aanbod aan sporthallen en sportzalen vertaalt zich naar elf zaaldelen; een aanbod (ruim) onder de normatieve behoeftebandbreedte. De verwachte bevolkingsontwikkeling van Gouda heeft een geringe invloed op de (afgeronde) normatieve behoefte aan binnensportruimte (tabel 3.4).
Tabel 3.4 Vraag-aanbodanalyse sporthallen en sportzalen gemeente Gouda (o.b.v. Planologische Kengetallen) in 2019, 2025 en 2035 (in aantallen) Behoefte Aanbod
Overschot (+) / tekort (-)
Min.
Max.
Min.
Max.
Sporthallen (3 zaaldelen) 2019
3
4 (3,3)
5 (4,3)
-1
-2
2025
A
4
4 (3,3)
5 (4,4)
-
-1
2035
3
4 (3,3)
5 (4,4)
-1
-2
Sportzalen (2 zaaldelen) 2019
1
5 (5,2)
7 (6,5)
-4
-6
2025
B
2
6 (5,3)
7 (6,6)
-4
-5
2035
B
2
6 (5,3)
7 (6,7)
-4
-5
2019
11
20 (20,2)
26 (26,0)
-9
-15
2025
16
21 (20,5)
27 (26,5)
-5
-11
2035
13
21 (20,7)
27 (26,7)
-8
-14
Zaaldelen
A
Begin 2020 zal de tijdelijke sporthal De Tobbe in Bloemendaal worden opgeleverd. Deze zal circa tien jaar in
gebruik blijven. B
De gemeente Gouda is voornemens een sportzaal in Westergouwe te realiseren. De definitieve
besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden.
Sportaccommodaties hebben een verzorgingsgebied dat niet ophoudt bij de grenzen van de wijk (of bij de gemeentegrens). Dat wil zeggen dat de sporters die gebruikmaken van de sportaccommodatie niet per definitie woonachtig zijn in dezelfde wijk (of gemeente) als waar de sportaccommodatie zich bevindt. Om toch inzicht te geven in waar in Gouda de meeste behoefte aan binnensportruimte voor de
Ruimte voor sport in Gouda| Mulier Instituut
21
(georganiseerde) binnensport bestaat, is de gemeentelijke behoefte aan sporthallen en sportzalen in tabel 3.5 uitgesplitst naar wijk. Er is een duidelijk tweesplitsing te maken op basis van tabel 3.5. In de wijken Plaswijck, Goverwelle, Noord en met de geplande mutaties in Bloemendaal en Westergouwe is het aanbod in deze wijken redelijk in lijn met de behoefte op basis van de richtlijnen. In de wijken Binnenstad, De Korte Akkeren, Kort Haarlem en Stolwijkersluis, allen gelegen in het zuidwesten van de gemeente, is geen aanbod aanwezig en worden logischerwijs tekorten geconstateerd. Tabel 3.5 Vraag-aanbodanalyse sporthallen en sportzalen wijken Gouda (o.b.v. Planologische Kengetallen) in 2019, 2025 en 2035 (in aantallen) Behoefte 2019 Wijk
Type
Binnenstad
De Korte Akkeren
Bloemendaal
Noord
Kort Haarlem en Stolwijkersluis
Goverwelle
Westergouwe
Max.
Min.
Max.
Min.
Max.
Sporthallen
-
1 (0,4)
1 (0,5)
1 (0,4)
1 (0,5)
1 (0,3)
1 (0,4)
Sportzalen
-
1 (0,6)
1 (0,7)
1 (0,6)
1 (0,7)
1 (0,5)
1 (0,7)
Zaaldelen
-
3 (2,3)
3 (2,9)
2 (2,2)
3 (2,8)
2 (2,0)
3 (2,6)
Sporthallen
-
1 (0,4)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,5)
Sportzalen
-
1 (0,7)
1 (0,9)
1 (0,7)
1 (0,9)
1 (0,6)
1 (0,8)
Zaaldelen
-
3 (2,7)
4 (3,5)
3 (2,6)
4 (3,4)
3 (2,4)
3 (3,2)
1
1 (0,4)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,5)
1 (0,4)
1 (0,5)
Sportzalen
-
1 (0,7)
1 (0,8)
1 (0,7)
1 (0,8)
1 (0,6)
1 (0,8)
Zaaldelen
3
3 (2,6)
4 (3,4)
3 (2,5)
4 (3,3)
3 (2,3)
3 (3,0)
Sporthallen
2
1 (0,6)
1 (0,7)
1 (0,6)
1 (0,8)
1 (0,5)
1 (0,7)
Sportzalen
1
1 (0,9)
1 (1,1)
1 (0,9)
1 (1,1)
1 (0,8)
1 (1,0)
Zaaldelen
8
4 (3,5)
5 (4,5)
4 (3,5)
5 (4,5)
3 (3,2)
4 (4,1)
Sporthallen
-
1 (0,5)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,6)
Sportzalen
1
1 (0,7)
1 (0,9)
1 (0,7)
1 (0,9)
1 (0,7)
1 (0,8)
Zaaldelen
2
3 (2,8)
4 (3,6)
3 (2,8)
4 (3,6)
3 (2,6)
4 (3,3)
Sporthallen
-
1 (0,5)
1 (0,6)
1 (0,5)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,6)
Sportzalen
-
1 (0,7)
1 (0,9)
1 (0,7)
1 (0,9)
1 (0,7)
1 (0,8)
Zaaldelen
-
3 (2,9)
4 (3,7)
3 (2,8)
4 (3,6)
3 (2,6)
4 (3,3)
Sporthallen
1
1 (0,5)
1 (0,7)
1 (0,5)
1 (0,6)
1 (0,4)
1 (0,6)
Sportzalen
-
1 (0,8)
1 (1,0)
1 (0,8)
1 (1,0)
1 (0,7)
1 (0,9)
Zaaldelen
3
3 (3,1)
4 (4,0)
3 (3,0)
4 (3,8)
3 (2,7)
4 (3,5)
A
Sporthallen Sportzalen Zaaldelen
A
2035
Min.
Sporthallen
Plaswijck
2025
Aanbod
B
-
- (0,1)
- (0,1)
- (0,2)
- (0,2)
1 (0,3)
1 (0,5)
1
- (0,1)
- (0,1)
1 (0,3)
1 (0,3)
1 (0,6)
1 (0,7)
2
1 (0,3)
1 (0,4)
1 (1,1)
2 (1,4)
2 (2,2)
3 (2,8)
De sporthal in Bloemendaal betreft de tijdelijke sporthal De Tobbe. Deze zal begin 2020 worden opgeleverd,
en zal circa tien jaar in gebruik blijven. B
De sportzaal in Westergouwe betreft de sportzaal die de gemeente Gouda voornemens is om te realiseren.
De definitieve besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden.
22
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
Bewegingsonderwijs Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Gouda stelt jaarlijks het aantal klokuren bewegingsonderwijs per school vast waarvoor de gemeente zorgplicht heeft4. Bij gebrek aan landelijke wettelijke normen, zijn scholen echter vrij om minder bewegingsonderwijs te geven dan waar zij volgens de gemeentelijke verordening aanspraak op kunnen maken. Anderzijds kunnen scholen bij de gemeente een verzoek indienen voor meer klokuren dan het aantal dat door het college is vastgesteld. In het vervolg wordt het aantal klokuren waarop de scholen aanspraak kunnen maken, de normatieve behoefte genoemd. De normatieve behoefte aan binnensportaccommodatie ten behoeve van het bewegingsonderwijs in het basisonderwijs in Gouda bedraagt 300 klokuren in 2019. Voor dit aantal klokuren zijn minimaal 12 zaaldelen nodig. Voor het bewegingsonderwijs in het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) zijn minimaal zeven zaaldelen nodig, voor het voortgezet onderwijs 24 zaaldelen (tabel 3.6). Bij de berekening van het minimaal aantal benodigde zaaldelen is geen rekening gehouden met de afstanden tussen de onderwijslocaties en de (gemeentelijke) binnensportruimtes. In Gouda zijn 58 af te scheiden zaaldelen aanwezig. Hiermee wordt voldaan aan de behoefte van 43 zaaldelen (basis-, speciaal en voortgezet onderwijs bij elkaar opgeteld).
De verwachte afname van het totale aantal leerlingen op de scholen voor het voortgezet onderwijs zal leiden tot een kleine afname in de ruimtebehoefte ten behoeve van het bewegingsonderwijs. Ook de behoefte in het basisonderwijs in de gehele gemeente zal in 2025 en 2035 lager zijn dan in 2019. De ruimtebehoefte in het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) zal redelijk stabiel blijven (tabel 3.6). Tabel 3.6 Behoefte binnensportruimte t.b.v. bewegingsonderwijs scholen Gouda naar onderwijstype in de schooljaren 2019, 2025 en 2035 (in aantallen en uren) Behoefte 2019
2025
2035
Locaties
Klokuren
Zaaldelen
Klokuren
Zaaldelen
Klokuren
Zaaldelen
Basisonderwijs
22
300,00
12 (11,5)
271,50
11 (10,4)
285,00
11 (11,0)
Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)
11
167,75
7 (6,5)
161,25
7 (6,2)
172,50
7 (6,6)
Voortgezet onderwijs
13
784,00
24 (23,1)
743,75
22 (21,9)
723,75
22 (21,3)
Toelichting: Voor het basisonderwijs en speciaal onderwijs (sbo & (v)so) wordt uitgegaan dat in een schoolweek in één zaaldeel 34 gymlessen van 45 minuten ingeroosterd kunnen worden (26 klokuren); voor het voortgezet onderwijs wordt uitgegaan van 40 gymlessen van 50 minuten (in totaal 34 klokuren).
Het bewegingsonderwijs van de scholen hoeft niet per definitie plaats te vinden in een binnensportaccommodatie gelegen in hetzelfde stadsdeel als waar het schoolgebouw is gevestigd. Om toch inzicht te geven in waar in Gouda de meeste behoefte aan zaaldelen ten behoeve van het bewegingsonderwijs bestaat, is de gemeentelijke behoefte in tabel 3.7 uitgesplitst naar wijk. In Noord en Bloemendaal zijn onvoldoende zaaldelen aanwezig om het normatief aantal klokuren bewegingsonderwijs van de scholen die in deze wijken zijn gevestigd te accommoderen. In de omliggende wijken zijn echter voldoende uitwijkmogelijkheden. De verwachting is dat op wijkniveau de ruimtebehoefte in 2025 en 2035 niet significant zal verschillen ten opzichte van 2019. Uitzondering hierop is de behoefte in Westergouwe (tabel 3.7).
4
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gouda 2015.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
23
Tabel 3.7 Behoefte binnensportruimte t.b.v. bewegingsonderwijs scholen Gouda naar onderwijstype en wijk (o.b.v. onderwijslocatie) in 2019, 2025 en 2035 Behoefte
Aantal Klokuren
onderwijs-
Zaaldelen
locaties
2019
2025
2035
2019
2025
2035
Basisonderwijs
3
25,50
22,50
20,25
1 (1,0)
1 (0,9)
1 (0,8)
Speciaal onderwijs
1
18,00
18,00
20,25
1 (0,7)
1 (0,7)
1 (0,8)
Voortgezet onderwijs
2
78,00
74,75
73,25
3 (2,3)
3 (2,2)
3 (2,2)
Basisonderwijs
4
28,50
25,50
22,50
2 (1,1)
1 (1,0)
1 (0,9)
Speciaal onderwijs
-
-
-
-
-
-
-
Voortgezet onderwijs
-
-
-
-
-
-
-
Basisonderwijs
5
48,00
40,50
42,00
2 (1,8)
2 (1,6)
2 (1,6)
Speciaal onderwijs
2
33,50
18,00
20,25
2 (1,3)
1 (0,7)
1 (0,8)
Voortgezet onderwijs
2
260,00
251,25
248,75
8 (7,6)
8 (7,4)
8 (7,3)
Basisonderwijs
7
75,00
69,00
70,50
3 (2,9)
3 (2,7)
3 (2,7)
Speciaal onderwijs
1
19,50
19,50
19,50
1 (0,8)
1 (0,8)
1 (0,8)
Voortgezet onderwijs
3
135,75
124,25
119,50
4 (4,0)
4 (3,7)
4 (3,5)
Basisonderwijs
4
43,50
37,50
37,50
2 (1,7)
2 (1,4)
2 (1,4)
Speciaal onderwijs
1
13,50
13,50
15,75
1 (0,5)
1 (0,5)
1 (0,6)
Voortgezet onderwijs
4
170,75
160,00
154,00
6 (5,0)
5 (4,7)
5 (4,5)
Basisonderwijs
5
37,50
31,50
30,00
2 (1,4)
2 (1,2)
2 (1,2)
Speciaal onderwijs
3
38,25
33,75
38,25
2 (1,5)
2 (1,3)
2 (1,5)
Voortgezet onderwijs
-
-
-
-
-
-
-
36,00
30,00
27,75
2 (1,4)
2 (1,2)
2 (1,1)
Binnenstad (aanbod: 9 zaaldelen)
De Korte Akkeren (aanbod: 2 zaaldelen)
Bloemendaal (aanbod: 10 zaaldelenA)
Plaswijck (aanbod: 14 zaaldelen)
Noord (aanbod: 8 zaaldelen)
Goverwelle (aanbod: 5 zaaldelen)
Kort Haarlem en Stolwijkersluis (aanbod: 9 zaaldelen) Basisonderwijs
3
Speciaal onderwijs
3
45,00
58,50
58,50
2 (1,7)
3 (2,3)
3 (2,3)
Voortgezet onderwijs
2
139,50
133,40
128,25
5 (4,1)
4 (3,9)
4 (3,8)
Basisonderwijs
1
6,00
15,00
34,50
1 (0,2)
1 (0,6)
2 (1,3)
Speciaal onderwijs
-
-
-
-
-
-
-
Voortgezet onderwijs
-
-
-
-
-
-
-
Westergouwe (aanbod: 1 zaaldeelB)
A
In 2020 zal de tijdelijke sporthal De Tobbe worden opgeleverd. Deze zal circa tien jaar in gebruik blijven,
waardoor in 2025 het aanbod in Bloemendaal zal bestaan uit 14 zaaldelen. B
De gemeente Gouda is voornemens om een sportzaal in Westergouwe te realiseren, waarmee het aanbod zal
toenemen met 2 zaaldelen.
24
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
3.3
Gebruik Hieronder beschrijven we het plaatsgevonden gebruik in 2018 van de sporthallen en gymzalen die door SPORT•GOUDA worden geëxploiteerd. Het gebruik is berekend op basis van de registraties in het reserveringssysteem van SPORT•GOUDA. Het gebruik van sportzaal Groen van Prinsterersingel wordt hier buiten beschouwing gelaten. De sportzaal is doordeweeks overdag onbeperkt beschikbaar voor de Goudse Scholengemeenschap Leo Vroman en in de avond voor tafeltennisvereniging GTV Vriendenschaar. Het werkelijk plaatsgevonden gebruik van de sportzaal is niet bekend. Van de overige accommodaties betreft dit het geregistreerde gebruik, het daadwerkelijke plaatsgevonden gebruik, dan wel het gebruik dat in rekening is gebracht bij de gebruikers. Om te bezien in hoeverre het gebruik van de gemeentelijke sporthallen en gymzalen in Gouda afwijkt van het gebruik van gemeentelijke sporthallen en gymzalen in vergelijkbare gemeenten, is een benchmark met bezettingscijfers uit vergelijkbare gemeenten opgesteld. Sporthallen Jaargebruik en -bezetting In tabel 3.8 staat het totale jaargebruik (in gewogen uren 5) naar doeleinde en de jaarbezetting (maandag tot en met vrijdag; 08:00 uur-23:00 uur) van de gemeentelijke binnensportruimtes. De sporthallen zijn gedurende het hele jaar 47 procent van de tijd bezet.
Deze jaarbezetting is beduidend hoger dan de gemiddelde jaarbezetting van de sporthallen in de benchmark (37 procent). De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert dat voor de bouw en exploitatie van een sporthal of –zaal een minimale behoefte van 1.600 uur per jaar moet bestaan. Dit aantal is inclusief onderwijsgebruik. NOC*NSF hanteert een richtlijn van 1.400 uur sportgebruik. Dit aantal is exclusief onderwijsgebruik. Ongeveer driekwart van de sporthallen in Nederland voldoet aan de VNG-richtlijn, en een kwart aan de NOC*NSF-richtlijn (Schadenberg & Wezenberg-Hoenderkamp, nog te verschijnen). In De Zebra en in één van de sporthallen in De Mammoet vindt voldoende (sport)gebruik plaats om te voldoen aan zowel de VNG-richtlijn als de NOC*NSF-richtlijn. In de andere sporthal in De Mammoet vindt onvoldoende sportgebruik plaats om te voldoen aan de richtlijn van NOC*NSF. Tabel 3.8 Jaargebruik (in gewogen uren) naar doeleinde en jaarbezetting (in procenten) gemeentelijke sporthallen Gouda in 2018 Sporthal
Sport en overig Bewegingsonderwijs Totaal Jaarbezetting
VNG-
NOC*NSF-
richtlijn
richtlijn
De Mammoet I
1.516
1.492
3.007
55%
Voldoet
Voldoet
De Mammoet II
1.272
1.432
2.704
49%
Voldoet
Voldoet niet
De Zebra
1.497
465
1.962
36%
Voldoet
Voldoet
5
Voorbeeld: als een derde van een hal wordt verhuurd, wordt de duur van de verhuur voor een derde meegenomen in het aantal verhuurde uren.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
25
Sportgebruik De meest beoefende sport in sporthallen in Gouda is volleybal. Dit als gevolg van het vele gebruik door volleybalvereniging VollinGo van sporthal De Zebra. Het gebruik van de beide sporthallen in sportcentrum De Mammoet is meer divers (figuur 3.1). Een aanzienlijk deel van het sportgebruik van de sporthallen staat onder de noemer ‘overige sporten’. Dit is enerzijds als gevolg van de vele ‘kleine’ gebruikers die in de sporthallen actief zijn, waardoor de desbetreffende sport relatief weinig wordt beoefend. Anderzijds is van een deel van het gebruik niet te herleiden welke sport is beoefend. Dit gebruik staat veelal op naam van een sportieve buitenschoolse opvang of op verenigingen met activiteiten voor specifieke doelgroepen, zoals ouderen of mensen met een beperking. Figuur 3.1 Totale sportgebruik gemeentelijke sporthallen in Gouda naar sport in 2018 (in gewogen uren) 1.200 1.000 800 600 400
De Zebra
200
De Mammoet II
0
De Mammoet I
Bezetting naar maand Als gevolg van de zaalcompetities van ‘veldsporten’ die niet gedurende het hele jaar plaatsvinden, zoals van hockey en korfbal, ziet het gebruik van sporthallen gedurende het jaar er doorgaans anders uit (figuur 3.2). Tijdens het ‘hoogseizoen’ (januari-februari, november-december) worden de sporthallen meer gebruikt dan tijdens het ‘laagseizoen’ (maart-oktober). Figuur 3.2 Gemiddelde bezetting gemeentelijke sporthallen in Gouda naar maand in 2018 (in procenten; vakantie- en feestdagen buiten beschouwing gelaten) 100 80 60 40 20 0
26
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
Bezetting naar uur De bezetting van de sporthallen verschilt gedurende de dag (figuren 3.3 en 3.4). Doordeweeks vindt overdag het meeste bewegingsonderwijs tot 16:00 uur plaats. Het meeste gebruik door de verenigingen begint na 18:00 uur, waardoor sprake is van een ‘dal’ tussen 16:00 uur en 18:00 uur. De druk op de sporthallen is doordeweeks in het hoogseizoen tussen 18:00 uur en 22:00 uur het hoogst (figuur 3.3). In het weekend, zowel op zaterdag als op zondag, vindt het meeste gebruik plaats tussen 09:00 uur en 21:00 uur (figuur 3.4). Figuur 3.3 Gemiddelde doordeweekse bezetting gemeentelijke sporthallen in Gouda naar uur en seizoen in 2018 (in procenten; vakantie- en feestdagen buiten beschouwing gelaten) 100 80 60 40
Hoogseizoen
20
Laagseizoen
0
Figuur 3.4 Gemiddelde weekendbezetting gemeentelijke sporthallen in Gouda naar uur, dag en seizoen in 2018 (in procenten; vakantie- en feestdagen buiten beschouwing gelaten) 100 80 60 40 Hoogseizoen 20
Laagseizoen
08:00-09:00 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00 12:00-13:00 13:00-14:00 14:00-15:00 15:00-16:00 16:00-17:00 17:00-18:00 18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 08:00-09:00 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00 12:00-13:00 13:00-14:00 14:00-15:00 15:00-16:00 16:00-17:00 17:00-18:00 18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00
0
Zaterdag
Zondag
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
27
Seizoensbezetting Doordeweeks De sporthallen zijn overdag (08:00–16:00 uur) tijdens het laagseizoen gemiddeld voor bijna drie kwart van de tijd bezet (gemiddelde bezetting van 75%). In het hoogseizoen is de bezetting van de sporthallen nagenoeg gelijk (figuur 3.5). In de middag/avond (16:00-23:00 uur) zijn de sporthallen tijdens het laagseizoen gemiddeld minder goed bezet ten opzichte van overdag (gemiddelde bezetting van 52%). Als gevolg van de instroom van de ‘veldsporten’ zijn in het hoogseizoen de sporthallen beter bezet (gemiddelde bezetting van 81%, figuur 3.5). Tussen 18:00 en 22:00 uur is de gemiddelde bezetting van de sporthallen het hoogst. Tijdens deze piekuren wordt een gemiddelde bezettingsgraad van 61 procent tijdens het laagseizoen behaald en 94 procent in het winterseizoen (figuur 3.5). Weekend De sporthallen zijn tijdens het laagseizoen op zaterdag (tussen 09:00 en 21:00 uur) gemiddeld voor 27 procent van de tijd bezet. Tijdens het hoogseizoen is de gemiddelde bezetting 62 procent. Op zondag worden de sporthallen met een gemiddelde bezetting van 18 procent in het laagseizoen en 48 procent in het hoogseizoen minder gebruikt ten opzichte van zaterdag (figuur 3.6). Doordeweeks worden de sporthallen in Gouda gemiddeld meer gebruikt dan de sporthallen in de benchmark. Dit geldt zowel voor het gebruik overdag als in de avond (inclusief de piekuren, figuur 3.5).
Het gemiddelde weekendgebruik van de sporthallen in Gouda is vergelijkbaar met het gemiddelde van de sporthallen in de benchmark (figuur 3.6). Figuur 3.5 Gemiddelde doordeweekse bezetting sporthallen Gouda naar tijdsblok en seizoen in 2018 (in procenten) 0
20
40
60
Regulier seizoen
Winterseizoen
08:00-16:00 uur
De Mammoet II De Mammoet I Benchmark De Zebra
18:00-22:00 uur
16:00-23:00 uur
De Mammoet I
28
De Zebra De Mammoet II Benchmark
De Zebra De Mammoet I De Mammoet II Benchmark
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
80
100
Figuur 3.6 Gemiddelde weekendbezetting tussen 09:00 en 18:00 uur sporthallen Gouda naar dag en seizoen in 2018 (in procenten) 0
20
40
60
80
100
Zaterdag
De Zebra Benchmark De Mammoet I De Mammoet II
Zondag
De Mammoet I De Mammoet II Benchmark De Zebra Regulier seizoen
Winterseizoen
Gymzalen De Goudse gymzalen hebben een gemiddelde jaarbezetting van 28 procent (tabel 3.9). Het gemiddelde van de gymzalen in de benchmark bedraagt 33 procent. Tabel 3.9 Jaargebruik (in gewogen uren) naar doeleinde en jaarbezetting (in procenten) gemeentelijke gymzalen Gouda in 2018 Gymzaal
Sport en overig
Bewegingsonderwijs
Totaal
Jaarbezetting
Aakwerf
1.247
1.187
2.434
44%
A.G. de Vrijestraat
841
983
1.824
32%
Brittenburg
422
381
803
15%
Columbuslaan
551
994
1.545
28%
Coniferensingel
370
828
1.197
22%
G. Leeustraat
694
987
1.681
31%
Herpstraat
479
753
1.232
22%
Hoogenburg
608
1.037
1.645
30%
J. den Haenstraat
550
1.910
2.459
44%
Middenmolenlaan
753
885
1.638
30%
Nansenstraat
664
1.102
1.766
32%
Oosthoef
551
828
1.379
25%
Scholenpad
421
1.060
1.481
27%
Sluismeesterslag
411
819
1.230
22%
W. de Zwijgersingel A
201
896
1.097
20%
W. de Zwijgersingel B
1.095
940
2.035
37%
517
634
1.151
21%
Wilsonplein
In de gymzalen vindt, naast het bewegingsonderwijs, voornamelijk diverse vechtsporten (34% van het totale sportgebruik in de gymzalen) en gymnastiek (22%) plaats (figuur 3.7).
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
29
Figuur 3.7 Totale sportgebruik gemeentelijke gymzalen in Gouda naar sport in 2018 (in gewogen uren) 4.000 3.000 2.000 1.000 0
De gymzalen zijn overdag (08:00-16:00 uur) gemiddeld voor 62 procent bezet in het reguliere seizoen en voor 63 procent in het winterseizoen. Het kleine verschil tussen de seizoenen komt doordat in de gymzalen gedurende het hele schooljaar bewegingsonderwijs wordt gegeven. Omdat gymzalen minder geschikt zijn voor het beoefenen van de meeste zaalsporten, is de bezetting ’s avonds (16:00 – 23:00 uur) en gedurende de piekuren (18:00-22:00 uur) lager dan overdag (figuur 3.8).
30
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
Figuur 3.8 Gemiddelde doordeweekse bezetting gemeentelijke gymzalen Gouda naar tijdsblok en seizoen in 2018 (in procenten)
18:00-22:00 uur
16:00-23:00 uur
08:00-16:00 uur
0
20
40
60
80
100
J. den Haenstraat Aakwerf Hoogenburg Nansenstraat Benchmark Scholenpad Columbuslaan G. Leeustraat Middenmolenlaan A.G. de Vrijestraat Coniferensingel W. de Zwijgersingel B Herpstraat W. de Zwijgersingel A Oosthoef Sluismeesterslag Wilsonplein Brittenburg Aakwerf W. de Zwijgersingel B J. den Haenstraat G. Leeustraat Middenmolenlaan A.G. de Vrijestraat Benchmark Columbuslaan Hoogenburg Oosthoef Nansenstraat Scholenpad Wilsonplein Sluismeesterslag Herpstraat Coniferensingel Brittenburg W. de Zwijgersingel A W. de Zwijgersingel B Aakwerf J. den Haenstraat Middenmolenlaan G. Leeustraat Columbuslaan A.G. de Vrijestraat Nansenstraat Benchmark Wilsonplein Oosthoef Hoogenburg Scholenpad Sluismeesterslag Coniferensingel Brittenburg W. de Zwijgersingel A Herpstraat Regulier seizoen
Winterseizoen
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
31
3.4
Ervaring Sportverenigingen en scholen Een derde van de gebruikers van de binnensportaccommodaties in Gouda, zowel de sportverenigingen (33%) als de scholen (27%), geven aan dat naar hun mening het huidige aanbod aan binnensportruimte niet voldoende is. Een kwart van de verenigingen geeft aan dat zij op dit moment een extra behoefte aan binnensportruimte hebben die niet geaccommodeerd wordt of kan worden (24%). Zij geven aan dat, indien het aanbod in Gouda wordt uitgebreid, zij (in totaal) meer uren zullen afnemen. Twee derde van de scholen geeft aan niet extra uren te gaan afnemen (figuur 3.9). Vijf scholen geven aan wel meer uren te willen afnemen. Twee hiervan betreffen scholen waarvoor de gemeente Gouda niet verantwoordelijk is voor de huisvesting. Bijna alle gebruikers van de sporthallen van De Mammoet geven aan meer uren in de sporthallen te willen afnemen dan het afgelopen seizoen het geval was. Ook meer dan de helft van de gebruikers van De Zebra geeft aan meer gebruik te willen maken van De Zebra dan in het afgelopen seizoen. Figuur 3.9 Reactie gebruikers binnensportaccommodaties Gouda op diverse stellingen, naar type gebruiker (in procenten) 100 80 60 40 20 0 Sport
Onderwijs
Sport
"Er is voldoende binnensportruimte beschikbaar in Gouda"
Zeer oneens
Oneens
Onderwijs
"Mijn vereniging/school zou in totaal meer gebruikmaken van de binnensportruimtes in Gouda wanneer er meer ruimte beschikbaar zou komen"
Neutraal
Eens
Zeer eens
Meer dan de helft van de gebruikers van de binnensportaccommodaties in Gouda, zowel van de sportverenigingen als de scholen, geven aan te verwachten dat hun ruimtebehoefte de komende vijf tot tien jaar nagenoeg stabiel zal blijven. Een derde geeft aan de komende jaren een toename te verwachten (figuur 3.10). Figuur 3.10 Verwachte ontwikkeling ruimtebehoefte komende 5 tot 10 jaar volgens gebruikers binnensportaccommodaties in Gouda naar type gebruiker (in procenten) 100 80 60 40 20 0 Sport
Onderwijs Toename
32
Constant
Afname
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
De sportverenigingen die een toename in hun ruimtebehoefte verwachten, zijn met name actief in de sporthallen van De Mammoet of in De Zebra, en niet zozeer in de gymzalen. Deze verenigingen zijn meerdere keren per week actief in de sporthallen. Het grootste gedeelte maakt het hele seizoen gebruik van de sporthallen, een aantal alleen gedurende de wintermaanden. De scholen die aangeven in de toekomst meer uren te gaan afnemen, zijn uitsluitend actief in gymzalen. Deze scholen liggen verspreid over de hele gemeente. SPORT•GOUDA SPORT•GOUDA is een extern verzelfstandigd sportbedrijf. De gemeente Gouda heeft de exploitatie van de meeste sportaccommodaties in gemeentelijke eigendom bij SPORT•GOUDA ondergebracht. Het bedrijf exploiteert de drie sporthallen in de gemeente, de enige sportzaal en zeventien (van de 47) gymzalen. SPORT•GOUDA is van mening dat voor de (georganiseerde) binnensport voldoende binnensportaccommodaties in de gemeente aanwezig zijn 6. De gedachte is dat waar nu verenigingen moeten uitwijken naar te kleine accommodaties (gymzalen), dit door de komst van sporthal De Tobbe opgelost kan worden. Bij SPORT•GOUDA zijn geen klachten bekend over aspecten zoals de kwaliteit of functionaliteit van de binnensportaccommodaties die van invloed zijn op het gebruik van de accommodaties.
In tegenstelling tot de (georganiseerde) binnensport spelen in de ogen van SPORT•GOUDA wel problemen rondom het accommoderen van het bewegingsonderwijs van het basisonderwijs in de gemeente. In aantallen zijn meer dan genoeg geschikte binnensportaccommodaties aanwezig om alle gymlessen van de basisscholen in te plannen. Veel accommodaties waar de scholen gebruik van maken zijn echter (sterk) verouderd. Voor het bewegingsonderwijs van het voortgezet onderwijs is volgens SPORT•GOUDA te weinig ruimte beschikbaar. Ook dit knelpunt zou volgens SPORT•GOUDA bij de komst van sporthal De Tobbe worden opgelost.
6
Op basis van gesprekken met de directeur van SPORT•GOUDA.
Ruimte voor sport in Gouda | Mulier Instituut
33
Buitensportaccommodaties Hockey, tennis en voetbal zijn, samen met golf, de grootste veldsporten in Gouda. In dit hoofdstuk zetten we het aanbod aan buitensportaccommodaties voor hockey, tennis en voetbal af tegen de behoefte voor de georganiseerde sport. Hierbij baseren we ons op landelijke normen en richtlijnen. Op kaart 4.1 staan de sportparken in Gouda waarop hockey-, tennis- en/of voetbalverenigingen actief zijn. Kaart 4.1 Sportparken Gouda in 2019