Memo Terugblik participatie Omgevingsvisie.docx

memo aan onderwerp

Raad Evaluatie participatie Omgevingsvisie

van

College van burgemeester en wethouders

afdeling telefoon datum

Februari 2022

memo Aanleiding In de commissie Stad van 7 februari jongstleden is gevraagd om een evaluatie van het participatietraject voor de Omgevingsvisie. Onderstaand volg een overzicht van de manier waarop de participatie is vormgegeven, afgesloten met een korte terugblik.

Aanpak van de participatie Voor het opstellen van de Omgevingsvisie is van meet af aan gekozen voor een participatieve aanpak. Er heeft een groot aantal participatie- en overlegmomenten plaatsgevonden. Lokale en regionale stakeholders, inwoners, andere overheden, raad, college en de ambtelijke organisatie hebben input kunnen geven. Daarnaast is veel input benut uit andere participatietrajecten. De beperkingen vanwege het Coronavirus hebben er toe geleid dat fysieke bijeenkomsten niet mogelijk waren, waardoor digitale communicatiemiddelen zijn ingezet. Alle vormen van participatie hebben een schat aan informatie opgeleverd om zowel de Omgevingsvisie als het Milieueffectrapport (PlanMER) vorm te geven. Uitgangspunten participatie Omgevingsvisie Ter voorbereiding op het participatieproces zijn de volgende doelen vastgesteld. • De bewoners, bedrijven en instellingen in Gouda weten wat de omgevingsvisie inhoudt, en wat het voor hen kan betekenen; • Deze partijen kunnen hun inzichten, zorgen, wensen en ideeën benoemen, wat van grote waarde kan zijn voor het bepalen van de (opgaven voor de) toekomst van Gouda; • De Omgevingsvisie gaat echt in op opgaven die er voor de belanghebbenden toe doen. Deze doelen zijn vervolgens vertaald in uitgangspunten voor het participatieproces, om zo effectief mogelijk te werk te gaan. 1. Slim participatieproces: voorkom overlap en ‘participatiemoeheid’

Terugblikkend op de participatie- en overlegmoment kan geconcludeerd worden dat deze uitgangspunten goed hebben uitgepakt (zie ook Terugblik Participatie). Het benutten van input uit andere participatieprocessen heeft bijdragen aan een sterkere samenhang van onderwerpen in de concept Omgevingsvisie. Daarnaast is voorkomen dat stakeholders twee keer voor dezelfde vraag zijn benaderd. 2. Aansluiten bij de leefwereld van mensen Door de participatie aanpak af te stemmen op verschillende doelgroepen, was het mogelijk om aan te sluiten op de leefwereld van de deelnemers. In gesprek met stakeholders was een integraal strategisch gesprek mogelijk, waarbij belangen werden uitgewisseld en aan elkaar gekoppeld. De stakeholders konden hierdoor participeren in een adviserende rol. Voor het betrekken van individuele inwoners is ingestoken op de leefomgeving van mensen, in een raadplegende rol. 3. Eigentijdse communicatie Het gebruik van ‘eigentijdse communicatiemiddelen’ heeft door het Coronavirus een enorme vlucht genomen. Met stakeholders, samenwerkingspartners, raad, college en organisatie hebben participatiemomenten plaatsgevonden via Zoom, in combinatie met het gebruik van Mentimeter. Voor het betrekken van individuele inwoners is gebruik gemaakt van de ‘Gouda denkt mee app’.

Doordat dit de enige mogelijkheid was, is het draagvlak voor het gebruik van deze communicatiemiddelen enorm gegroeid. Dit blijkt uit de goede opkomst en inbreng die via deze kanalen is binnengehaald. De groep van 200 respondenten via de app is bovendien zeer divers qua leeftijd en woonwijk. Aansluiten bij lopende participatietrajecten In het fysieke domein waren nog meerdere participatietrajecten aan de gang, bijvoorbeeld over de Transitievisie Warmte en het Verkeerscirculatieplan. De vaststelling van deze documenten is in de Omgevingsvisie benoemd. Consultatie werkversie Omgevingsvisie Stakeholders, samenwerkingspartners en andere overheden zijn in de gelegenheid gesteld om via digitale weg een reactie te geven op de eerste werkversie van de (concept) Omgevingsvisie. Dit bood ook de gemeenteraad en de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit de gelegenheid om input te geven. Via de Omgevingsvisie-website was de mogelijkheid geboden om te reageren via een webformulier. Ontwerp Omgevingsvisie ter inzage Na besluitvorming in het college van B&W is ontwerp van de Omgevingsvisie in de herfst van 2021 ter inzage gelegd. Een ieder kon zijn of haar zienswijze kenbaar maken.

Terugblik participatie Door het traject heen is over het algemeen positief gereageerd op de openheid waarmee de gemeente de Omgevingsvisie heeft opgesteld. Een van de uitgangspunten voorafgaand aan het participatieproces was om zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande participatiemomenten. Zo is alle input opgevraagd en geanalyseerd die is opgehaald voor de Toekomstvisie ‘Gouda ligt goed’. Ook input uit lopende beleidsprocessen waar onder het beleidskader Sociaal Domein, Verkeerscirculatieplan en Transitievisie Warmte is gekoppeld aan het opstellen van de Omgevingsvisie. Deze manier van werken draagt bij aan de samenhang tussen beleidsvelden, en voorkomt het overvragen van inwoners en stakeholders met diverse participatiemomenten. Praktisch ingewikkeld was dat in de zomer van 2021 door wisseling van projectleiding de continuïteit in contacten met inwoners en stakeholders wat onder druk stond. Gouda Onderneemt heeft hier in zijn zienswijze ook op gewezen. In een goed inhoudelijk gesprek is dit met Gouda Onderneemt opgelost. Regionale en lokale stakeholders – adviserende rol De mooiste gelegenheid voor participatie is op eigen initiatief van belanghebbenden en geïnteresseerden. Al voor de start van het Omgevingsvisieproces meldden partijen zich om alvast hun input mee te geven.

Ook naar aanleiding van andere ontmoetingen kwamen er spontane gesprekken over de Omgevingsvisie tot stand, onder andere met de Goudse Adviesraad voor het Sociaal Domein, Die Goude, Veiligheidsregio HM, Bouwend Nederland en Croda. Deze gesprekken leverden een mooi pagina 2

beeld op van thema’s die interessant zouden kunnen zijn voor de Omgevingsvisie. Later in het proces bleek steeds dat de gekozen thema’s door stakeholders werden herkend en relevant gevonden. Op 2 en 7 juli 2020 zijn twee stakeholdersessies georganiseerd, waar een groot aantal partijen uit regio en stad voor zijn uitgenodigd. Vanwege de beperkingen in verband met het coronavirus is gekozen voor een digitale vorm. De partijen die hebben deelgenomen aan de sessies zijn weergegeven in onderstaand overzicht. Deelnemers kregen de gelegenheid om op diverse thema’s hun advies mee te geven, en daarover met elkaar in gesprek te gaan. Vanwege de diversiteit van de groep leverde dit interessante en genuanceerde gesprekken op. Partijen hebben kunnen aangeven of ze een vervolggesprek wenselijk vonden. Hierop heeft een gesprek met de KNNV en IVN plaatsgevonden. Deelnemers digitale stakeholdersessies 2 en 7 juli 2020 Mozaïek Wonen Woonpartners MH Goudse Adviesraad voor mensen met een Beperking (GAB) KNNV Whitehouse Development

Driestar College Croda Stedin

Kwadraad Die Goude Gouda Bruist

Gouda Onderneemt Bouwend Nederland

Sport.Gouda Platform Binnenstad en haar Randen

Inwoners – raadplegende rol Uitgangspunt bij het benaderen van inwoners was om input te krijgen van een zo groot en divers mogelijke groep. Een vast instrument om de mening van inwoners te peilen is de jaarlijkse stadspeiling. Deelnemende inwoners kunnen op tal van onderwerpen vragen beantwoorden. De resultaten van het onderzoek zijn altijd gewogen en representatief voor de Goudse bevolking. De stadspeiling is ook benut voor de Omgevingsvisie. Parallel aan de sessies met stakeholders in juli 2020 heeft een sessie plaatsgevonden speciaal voor bewonersplatforms, met een vergelijkbare opzet. Hiervoor zijn alle bewonersplatforms met actuele contactgegevens voor benaderd. Deze bewonersplatforms hebben van de uitnodiging gebruik gemaakt. • Bewonersplatform Gouda Noord • Wijkteam Gouda Oost • Wijkteam Plaswijck In september 2020 heeft de gemeente Gouda de ‘Gouda denkt mee’ app gelanceerd. De lancering is benut om aan een breed publiek te bevragen over de Omgevingsvisie. Precies 200 deelnemers hebben vragen ingevuld over de toekomst van de stad en hun eigen wijk, met betrekking tot thema’s als energie en mobiliteit. Dit is een groot aantal participerende inwoners voor een visietraject met een hoog abstractieniveau. In de afgebeelde ‘woordwolk’ is zichtbaar welke thema’s de respondenten zelf belangrijk vinden.

In onderstaand schema is zichtbaar dat de respondenten qua leeftijd en woonwijk een groot gedeelte van de Goudse bevolking vertegenwoordigen.

pagina 3

Verdeling respondenten naar leeftijd en wijk

Ter voorbereiding op de milieueffectrapportage heeft de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) ter inzage gelegen. Hier zijn vanuit inwoners geen reacties op gekomen. Andere overheden – adviserende rol Binnen de regio Midden Holland is de bestuurlijke afspraak gemaakt om de Omgevingsvisies op elkaar af te stemmen. Dit geldt met name voor onderwerpen die regionaal belangrijk zijn, zoals mobiliteit, verstedelijking en energietransitie. Hier wordt invulling aan gegeven door aan te haken bij regionale beleidsprocessen, zoals de Agenda Verstelijking en Mobiliteit, het Regionale Verkeers- en Vervoersplan (RVVP) en de Regionale Energiestrategie. Via de tafel Ruimte en Wonen zijn gemeenten uitgenodigd vroegtijdig mee te praten, en is de vraag gesteld hoe ze betrokken willen worden. Hieruit is gebleken dat men liefst op concepten reageert. Deze mogelijkheid is in het najaar van 2021 geboden. Daar is echter geen gebruik van gemaakt. Diverse overheden en samenwerkingspartners zijn uitgenodigd te reageren op de onderzoeksopzet van de milieueffectrapportage, zoals vastgelegd in de NRD. Dit document is tot stand gekomen in samenwerking met de Omgevingsdienst Midden Holland. Van deze gelegenheid is door de volgende partijen gebruik gemaakt. • GGD Hollands Midden • Veiligheidsregio Hollands Midden • Tennet

pagina 4