Jaarstukken 2022 versie 21 juni.pdf

Lasten

824

379

318

61

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Baten

-756

-100

-80

-20

68

279

237

42

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Lasten

227

209

242

-33

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Baten

-153

-153

-139

-15

73

55

103

-48

3.028

3.837

3.957

-120 125

Saldo

Saldo 3.4 Economische promotie

Lasten

3.4 Economische promotie

Baten

Saldo 4.2 Onderwijshuisvesting

Lasten

4.2 Onderwijshuisvesting

Baten

Saldo

-770

-1.575

-1.701

2.257

2.261

2.256

5

7.360

8.203

7.842

362

-312

-425

-515

90

7.048

7.778

7.326

452 888

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Lasten

10.358

11.024

10.136

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Baten

-7.422

-7.493

-7.898

405

Saldo

2.935

3.530

2.238

1.292

Totaal saldo taakvelden

13.556

15.295

13.436

1.859

3.1.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)

Saldo

V/N

2.4 Economische havens en waterwegen

116

V

Voorgesteld wordt het budget voor baggerwerkzaamheden Oostpolder door te schuiven naar volgend jaar. Dan zal de aanbesteding en uitvoering pas plaatsvinden. In 2022 zijn alleen voorbereidende werkzaamheden gedaan, zoals onderzoek naar de baggerkwaliteit en flora en fauna.

125

V

Diverse kleine verschillen.

9

N

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

41

V

Diverse kleine verschillen.

41

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

48

N

Diverse kleine verschillen.

48

N

3.4 Economische promotie

5

V

Een voordeel van € 50.000 wordt veroorzaakt door een vertraging in de uitvoeringsplannen en besteding van de middelen Transformatie Goudse Poort. Voorgesteld wordt om dit bedrag in 2023 opnieuw beschikbaar te stellen.

50

V

Diverse kleine verschillen.

45

N

Jaarstukken 2022

25

Omschrijving (bedragen * € 1000)

Saldo

Gouda750: Ten opzichte van de bijgestelde begroting is er een exploitatienadeel opgetreden van € 86.000. Dit nadeel kon binnen hetzelfde taakveld gecompenserd worden, onder meer door een batig saldo op Stadsmarketing.

V/N 0

0

4.2 Onderwijshuisvesting

452

V

De sloop van de Ark was in 2022 verwacht maar is nog niet gerealiseerd. Hier tegenover staat dat de onttrekking aan de reserve onderwijshuisvesting ook niet wordt gedaan.

268

V

In 2022 is een tweetal IHP-projecten later gestart dan gepland door een langere aanloopfase. Daardoor vakken de kosten voor externe inhuur voor deze projecten lager uit.

118

V

Op basis van recent gemaakte afspraken met Kinderopvang, zijn de huurinkomsten toegenomen. Het gebruik van leslokalen is toegenomen waardoor de inkomsten uit medegebruik ook zijn toegenomen.

89

V

Diverse kleine verschillen

23

N

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.293

V

Bureau Leerlingzaken kiest er al jaren voor om de trajectbegeleiding in eigen hand te houden en niet uit te besteden. Hierdoor houden we jaarlijks een beperkt deel van het geoormerkte RMCbudget over, dat de gemeente Gouda rechtstreeks van het Rijk ontvangt voor RMC-taken in zeven gemeenten in Midden-Holland en de Rijnstreek. Dit heeft in de jaren tot 2020 geleid tot een opgebouwde reserve. Deze kunnen we besteden binnen de RMC-opdracht. Voorgesteld wordt om het restantbudget opnieuw beschikbaar te stellen in 2023.

577

V

Deze post is in de primitieve begroting 2022 opgenomen. Bij de overgang naar een nieuwe methodiek van salarislasten begroten is deze post ten onrechte niet meegenomen. In de begroting 2023 is deze post wel correct opgenomen. Op taakveld 0.4 uit zich dit in een nadeel.

649

V

Vanuit het budget van Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE) is geld overgeheveld naar Kindgebonden Financiering (KGF) . De uitgaven zijn lager uitgevallen.

115

V

Diverse kleine verschillen.

48

N

3.1.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Reserve onderwijshuisvesting: de kosten voor de sloop van het schoolgebouw de Ark zou worden verrekend met de reserve onderwijshuisvesting. De sloop vindt niet in 2022, maar in 2023 plaats, waardoor er in 2022 geen verrekening met de reserve plaatsvindt.

268

N

Totaal

268

N

3.1.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland

De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden zoals het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten en de biodiversiteit binnen de groengebieden, evenals de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.

Bedrijvenschap Regio Gouda

Het Bedrijvenschap regio Gouda ontwikkelt in opdracht van de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas het regionale bedrijventerrein Gouwe Park.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland Een prettige woon- en leefomgeving voor medewerkers is een aspect dat voor bedrijven een belangrijke rol speelt bij de keuze voor een vestigingsplaats. Met haar historische binnenstad en aantrekkelijke omgeving met gevarieerde recreatieve mogelijkheden, biedt Gouda deze prettige woon- en leefomgeving. De recreatiegebieden van Groenalliantie Midden-Holland in Gouda en de bredere regio zijn hierin ook van groot belang. Deze gebieden zijn de afgelopen periode verder ontwikkeld op het gebied van inrichting, waarbij de Groenalliantie inspeelt op verschillende doelgroepen: actieve recreatie, beleven en gebruiken. Op die manier voegen de recreatiegebieden een meerwaarde toe aan het grotere maatschappelijk en economische perspectief van Gouda. De Groenalliantie heeft in 2022 geïnvesteerd in nieuwe projecten die recreatieve meerwaarde bieden. Dit gebeurt binnen de kaders van het Ontwikkel- en beheerplan en bijbehorende investeringsagenda. Voor de uitvoering van de projecten in de investeringsagenda tot en met 2025 is de aanpak beschreven in het in 2022 vastgestelde programma ‘Groen voor Iedereen’. De Groenalliantie heeft de organisatiekracht om samenwerkingen en allianties aan te gaan. Onder andere door deelname aan overlegtafels op gebiedsniveau worden op regionale schaal duidelijke en afgestemde afspraken gemaakt

26

Jaarstukken 2022

over de inhoud en (co-) financiering van ambities en wensen. Daarnaast wordt op basis van projecten samenwerking gezocht met gebruikers, gebruikersgroepen, exploitanten, ondernemers en andere terreinbeheerders. Bedrijvenschap Regio Gouda In 2022 is de liquidatierekening opgesteld welke heeft geleid tot een goedkeurende accountantsverklaring. De liquidatierekening is ter instemming voorgelegd aan de raden van de drie deelnemende gemeenten. Na verwerking van eventueel ingediende zienswijzen zal de liquidatierekening formeel worden vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zuidplas, dit in de hoedanigheid als rechtsopvolger. Dit zal plaatsvinden in het 2e kwartaal van 2023. Het resterend voordelig saldo is eind 2022 aan de drie deelnemende gemeenten uitgekeerd. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de marktgelden en toeristenbelasting als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. Met ingang van 1 januari 2022 geldt een registratieplicht voor toeristische verhuur. Deze registratieplicht levert nieuwe belastingplichtigen voor toeristenbelasting op. De belastingaanslagen voor deze belastingplichtigen worden in de loop van 2023 opgelegd.

Jaarstukken 2022

27

3.2 Energie en klimaat Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 28.085

Het klimaat verandert. Er is steeds vaker sprake van weersomstandigheden die droogte, hitte en wateroverlast veroorzaken. Dit heeft gevolgen voor de woon- en leefomgeving. Dit programma beschrijft de inzet van de gemeente op het gebied van klimaatadaptatie, groen en water, bodemdaling en energietransitie. De ambitie is om in 2040 CO2-neutraal en aardgasvrij te zijn. Zo werkt de gemeente aan de toekomstbestendige stad voor de volgende generaties.

Baten * € 1.000 30.596 Percentage van totale uitgaven 9%

Wat heeft Gouda bereikt? Klimaatadaptatie: water en groen In 2022 zijn meerdere acties uitgevoerd om de kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering te verminderen. Bij projecten in de openbare ruimte en ruimtelijke ontwikkelingen is het meekoppelen van klimaat- en groenopgaven een uitgangspunt. Samen met inwoners zorgt de gemeente voor het behouden en uitbreiden van het groen in de stad. De inzet op meer en kwalitatief beter groen draagt bij aan de biodiversiteit en het tegengaan van overlast van water, hitte en droogte.

Bodemdaling Gouda ligt in een gebied met sterke bodemdaling. Dit heeft impact voor overheden, bewoners en ondernemers. Alle kennis en instrumenten die de gemeente samen met partners opdoet dragen bij aan een toekomstbestendige stad en regio. In 2022 is de Toolbox Stevige Steden opgeleverd, waarmee deze kennis voor iedereen toegankelijk wordt. Ook het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen, dat in 2022 is gevestigd in Gouda, gaat een belangrijke rol spelen in het delen van kennis en informatie.

Energietransitie: gasloos bouwen en wonen De gemeente wil de stad voorbereiden op de energietransitie. De energietransitie vraagt aanpassingen aan elk pand in Gouda. Keuzes kunnen daarom alleen met inwoners worden gemaakt. In 2022 zijn vele gesprekken gevoerd om te komen tot een gezamenlijke aanpak in Plaswijck Kern en Middenwillens-West. Het Gouds Isolatieprogramma is door de raad vastgesteld. Er zijn verschillende acties uitgevoerd om energiebesparing te stimuleren. In het Mobiel Energieloket kan iedereen terecht voor tips en informatie. En het eerste deel gemeentelijk vastgoed is verduurzaamd.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

112 minder restafval per inwoner: 2kg minder dan in 2019 en 81kg minder dan in 2016

28

Jaarstukken 2022

n.n.b. geen metingen van meer of minder openbaar groen in de bestaande stad

11 11 kiloton meer CO2 uitstoot door de gebouwde omgeving dan het jaar ervoor, na jaren van afname

3.2.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Duurzaamheid In 2022 is een start gemaakt met de verkenningen die moeten leiden tot een integraal duurzaamheidsplan met routekaart richting een CO2-neutraal Gouda in 2040. Dit is een samenspel van bestaand beleid waaronder de warmtetransitie en verduurzaming gemeentellijk vastgoed. Dit krijgt in 2023 verder vorm. Klimaatadaptatie: water en groen Verminderen kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering Bij meerdere bouwontwikkelingen in de stad is de Structuurvisie Groen toegepast en zijn afspraken hierover vastgelegd in een overeenkomst. Bij de Blaauwe Haan en Livingstonelaan wordt respectievelijk 2.500m2 en 958m2 openbaar groen aangelegd. Vanuit het Groenfonds zijn diverse locaties in de stad vergroend. Bij het Spinnewiel is 1.080 m2 aan stenen verwijderd en groen teruggekomen. Ook op de Koningin Wilhelminaweg, Verloren Kost en Karnemelksloot is verharding verwijderd en vergroend. In 2022 is in totaal 1.320m2 grijs omgezet naar groen. Ten slotte zijn er gerichte acties geweest van onder andere Gouda Bruist en de Tuinambassadeurs, zoals de actie ‘Tegel eruit, Plant erin’ en de aanleg van nieuwe geveltuintjes. In 2022 zijn in de wijk Kort Haarlem en in de Wilhelmina van Pruisenlaan extra groen en een robuust hemelwatersysteem aangelegd. De werkzaamheden in de Vogelbuurt zijn gestart. In het najaar was het nationale Boomfeestdag 2022.

Door 25 kinderen van twee scholen zijn tien bomen geplant. Om inwoners te enthousiasmeren en informeren over groen en klimaatadaptatie zijn in 2022 vele acties georganiseerd. Bijvoorbeeld de duurzame markt, waar informatie gegeven werd over klimaatadaptatie, groene daken, afkoppelen en het aanleggen en belang van groen. Daarnaast zijn er ook kleinere acties uitgevoerd, zoals de boomspiegeldag, een bierviltjesactie en tegelophaalacties. Ook heeft de gemeente zes regentonnen aangeschaft die tijdens bijeenkomsten getoond worden. Via huis-aan-huis bladen en sociale media zijn inwoners regelmatig geïnformeerd over werkzaamheden van de gemeente zoals ecologisch bermbeheer, natuurlijke oevers en grijs-wordt-groen initiatieven. Eind 2022 zijn voor de derde keer tijdens een feestelijke bijeenkomst negen bomen geplant voor negen Goudse baby’s. Ouders, grootouders en kinderen waren hierbij aanwezig. Op deze dag werd ook het bordje onthuld waarop de negen namen van de baby's geschreven staan. Het jaarlijkse lidmaatschap van Stichting Steenbreek is in 2022 verlengd. In 2022 hebben 98 perceeleigenaren gebruik gemaakt van de subsidieregeling groen-blauwe daken. Er is in totaal 2.090 m2 groen dak aangelegd. Naast de subsidie groen-blauwe daken is er ook subsidie voor de aanschaf van een regenton. Hier hebben 232 inwoners gebruik van gemaakt.

Het Rijk heeft in 2021 de Impulsregeling Klimaatadaptatie gelanceerd. In 2022 is subsidie aangevraagd voor uitvoeren van extra klimaatadaptieve maatregelen bij de projecten Wilhelmina van Pruisenlaan en de Middenmolenlaan. Daarnaast is subsidie aangevraagd om de vergroeningsprojecten te verbreden en extra geveltuinen aan te leggen in de wijk Kort Haarlem. De subsidie is toegekend. In 2021 is subsidie aangevraagd voor het vergroenen van schoolpleinen. De Goejanverwelleschool heeft hier gebruik van gemaakt. In 2022 is ongeveer 25% van het schoolplein van de Goejanverwelleschool onthard en vergroend. In 2022 zijn diverse acties van de vastgestelde klimaatadaptatiestrategie uitgevoerd. Klimaatadaptatie is actief onder de aandacht gebracht bij onderwijsinstellingen. Kennis wordt frequenter gedeeld door middel van actievere deelname in de samenwerkingsverbanden. Daarnaast is er een pilot gestart om het bedrijventerrein Gouwespoor gezamenlijk met de ondernemers klimaatadaptief in te richten. Ook is er intensief contact met de woningcorporaties over het thema klimaat. Het Convenant Klimaatadaptief Bouwen is bij meerdere projecten toegepast, zoals bijvoorbeeld in de projecten Lombok, Engelvaartlocatie, Hotelkavel en Stavorenweg. Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit In 2022 is het meetnet Biodiversiteit en waterkwaliteit in Gouda opgezet en uitgevoerd.

Deze nulmeting laat zien hoe het staat met de biodiversiteit en waterkwaliteit in Gouda. De nulmeting geldt als referentiesituatie. Ook inwoners konden hun meting doorgeven via de website www.waarneming.nl Om bewoners te informeren en enthousiasmeren zijn in 2022 meerdere excursies georganiseerd, waaronder een vleermuizenexcursie. Ook in 2022 zijn, waar mogelijk, bermen ecologisch beheerd en natuurlijke oevers aangelegd. Duikers zijn waar nodig vergroot om het watersysteem te verbeten, zoals bijvoorbeeld bij het Oranjeplein. Gemeente Gouda heeft zich aangesloten bij de 'Regiowerkgroep Biodiversiteit Midden-Holland. Bodemdaling Gouda heeft veel ervaring met het omgaan met bodemdaling. Afgelopen jaren is deze kennis verder ontwikkeld in samenwerking met andere overheden en kennisinstituten. Deze kennis is nodig om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden. De gemeente deelt de kennis met woningeigenaren, scholieren, bedrijven en overheden. Kaderplan Bodemdaling Binnenstad In 2022 kon het ontwerpproces voor de peilscheiding opnieuw worden opgepakt, na een besluit van de raad eind 2021 om deze niet meteen doorvaarbaar aan te leggen. De aanleg van peilscheiding is belangrijk om het waterpeil in de

Jaarstukken 2022

29

laagste delen van de binnenstad te verlagen. Inwoners hebben nu veel overlast door het hoge waterpeil: het zorgt voor vochtproblemen in huis en overstromingen bij stevige buien. Twee onderzoeken in het kader van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad zijn in 2022 afgerond: het onderzoek naar 'hoogteverschillen' en het onderzoek naar de riolering op privéterrein. Voor het eerste onderzoek is verkend wat de gevolgen zijn van hoogteverschillen door bodemdaling op de langere termijn. Voor vier locaties in de binnenstad is de verwachte situatie over 50 en 100 jaar in beeld gebracht. Aan de hand daarvan is met verschillende stakeholders besproken welke problemen en oplossingen mogelijk zijn. Het onderzoek naar riolering op privéterrein maakt opnieuw duidelijk dat gemeente en inwoners, en inwoners onderling goed moeten samenwerken. Vanouds ligt de riolering ook achter de woningen en zijn inwoners verantwoordelijk voor beheer en onderhoud. Samen met de bewoners is de ligging van de riolering bij dat blok woningen in kaart gebracht. Er is besproken welke opties er zijn om het hemelwater apart af te voeren en vooral hoe de rioolvervanging het beste aangepakt zou kunnen worden. In 2023 wordt de haalbaarheid van de ideeën onderzocht.

Platform Slappe Bodem Ook in 2022 zette de gemeente zich actief in voor de Coalitie Stevige Steden, ontstaan uit de Goudse Coalitie Stevige Stad, en voor het Platform Slappe Bodem (PSB). Partijen binnen het PSB zorgen ervoor dat bodemdaling niet alleen op de agenda blijft, maar dat er ook structureel middelen komen voor innovatie en wetenschappelijk onderzoek. Regiodeal Bodemdaling Groene Hart Met de Regio Deal Bodemdaling Groene Hart werken Rijk en regio samen aan het ontwikkelen van nieuwe handelingsperspectieven voor bewoners, bedrijven en overheden voor het omgaan met de gevolgen van bodemdaling in het Groene Hart. Gouda heeft daarin twee projecten ingediend. De Toolbox Historische Binnensteden is eind 2022 opgeleverd. Met deze toolbox zijn de beleidsinstrumenten en handelingsperspectieven die in Gouda zijn ontwikkeld verder ontwikkeld en verspreid. Historische steden in Nederland kunnen deze toolbox gebruiken bij hun aanpak van aan bodemdaling gerelateerde problemen. In 2022 is het nationaal Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen gevestigd aan de Markt in Gouda. In het voorjaar van 2023 vindt de officiële opening plaats. Samen met Platform Slappe Bodem, de Coalitie Stevige Steden, Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) en andere kennisinstellingen is een werkplan opgesteld. Ook het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling is onderdeel geworden van het kenniscentrum.

Daarnaast is Campus Gouda betrokken, om de triple helix-samenwerking in de stad en regio op het gebied van bodemdaling te versterken. Voor de vestiging van het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen en Campus Gouda is begin 2022 het rijksmonumentale pand Arti Legi aan de Markt strategisch verworven. Energietransitie: gasloos bouwen en wonen Na het vaststellen van de Regionale energiestrategie 1.0 Midden-Holland (RES) en de Transitievisie Warmte (TVW) in 2021 heeft 2022 in het teken gestaan van het opstarten van de uitvoering. Regionale Energiestrategie Om de doelstellingen uit de RES te realiseren is in 2022 het Servicepunt Energietransitie Bedrijven opgericht. Dit servicepunt ondersteunt bedrijven in Midden-Holland bij het realiseren van duurzame opwek en energiebesparing. Verder is medio 2022 de RES Tussenrapportage opgeleverd. Hierin is uiteengezet wat de regio heeft gerealiseerd en wat er nog moet gebeuren om de duurzaamheidsdoelstellingen van 2030 te behalen. Daarnaast is gewerkt aan een beleidskader Lokaal Eigendom en een uitnodigingskader voor zon op land. Beiden zullen in 2023 aan de raad worden voorgelegd. Afgelopen jaar werd ook duidelijk dat Rijkswaterstaat het programma Opwek Energie op Rijksgrond (OER) zal uitbreiden met de in de RES 1.0 daarvoor aangewezen infrastructuur, te weten de A12, A20 en N11.

Transitievisie Warmte en Gouds isolatieprogramma In de TVW zijn twee buurten aangewezen om te starten met nadere uitwerking van de plannen om aardgasvrij te worden. In Plaswijck Kern zijn voorbereidende gesprekken geweest met de verschillende stakeholders om tot een gezamenlijke aanpak te komen en is contact gelegd met diverse bewonersinitiatieven. In Middenwillens West is de eerste bewonersavond geweest om de mogelijkheden en wensen te bespreken. Eind 2022 is het Gouds Isolatieprogramma (GIP) door de raad vastgesteld. Het GIP is een plan om ervoor te zorgen uiteindelijk alle woningen van Gouda in 2040 op het niveau van ‘de standaard ’ zitten en daarmee klaar zijn voor aardgasvrij verwarmen. In het GIP is voor 2023 en 2024 een uitvoeringsprogramma opgenomen met concrete maatregelen en doelgroepen waar mee gestart gaat worden. Het GIP vormt hiermee de structurele voortzetting en inbedding van de vele acties die onder de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) en RRE Woningen zijn opgezet. Na deze incidentele rijkssubsidies is er nu vanuit het rijk structureel geld beschikbaar gesteld waarmee het GIP in ieder geval deels kan worden gefinancierd.

30

Jaarstukken 2022

Bij het vaststellen van de TVW werd ook geld beschikbaar gesteld voor initiatieven uit de verkenningsblokken. Met dit geld is de subsidieregeling Samen naar Duurzame Warmte (SDW) gefinancierd. Met deze regeling konden inwoners subsidie aanvragen om onderzoek naar alternatieven voor aardgas te financieren. In 2022 is één maal gebruik gemaakt van SDW, maar er zijn meerdere buurten en een bedrijventerrein die een aanvraag voorbereiden. Tot slot is gestart met het proces om tot afspraken over de governance van warmtenetten te komen. Middels een deep dive is met partners in de stad en experts gesproken over verschillende vormen governance. Dit gesprek zal in 2023 verder worden gevoerd. Acties 2022 Met eigen budget, RREW en specifieke uitkering voor energiearmoede zijn in 2022 veel verschillende acties uitgevoerd. Reeds bestaand en doorgezet zijn onder andere de campagne ‘Dit doen wij, wat doe jij’, de energiecoaches, junior energiecoaches, VvE-adviezen, subsidie Samen Aardgasvrij Gouda (SAG), duurzame markt, duurzame huizenroute en kortingsbonnen voor kleine maatregelen. Nieuw in 2022 was de oplevering van het mobiele energieloket. Dit loket staat inmiddels regelmatig ergens in Gouda en vormt daarmee een laagdrempelige manier voor inwoners om vragen te stellen over verduurzaming van de eigen woning. Ook nieuw was de Goudse subsidieregeling Samen naar Duurzame Warmte (SDW).

Met deze regeling konden inwoners meer substantiële bedragen aanvragen om onderzoek naar alternatieven voor aardgas te financieren. Onder de SAGregeling was de maximale subsidie daarvoor te laag. In 2022 is één maal gebruik gemaakt van SDW, maar er zijn meerdere buurten en een bedrijventerrein die een aanvraag voorbereiden. Voor de subsidieregeling voor het slim instellen van de cv-ketel en radiatoren (‘waterzijdig inregelen’) bleek weinig belangstelling. Energiearnoede In het kader van de aanpak energiearmoede is in 2022 gestart met een klusteam. Zij bezoeken huurders van de woningcorporaties waar energiearmoede wordt verwacht (laag inkomen in combinatie met een EFG-energielabel). Ze geven advies over energiebesparing, delen producten uit en waar nodig brengen ze dit meteen aan in huis. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aanbrengen van tochtstrips, brievenbusborstel en radiatorfolie of het vervangen van gloeilampen door LED-lampen en een waterbesparende douchekop. Er is een folder ontwikkeld met 15 eenvoudige energiebesparende maatregelen. De folder bestaat vooral uit pictogrammen, met korte toelichting in het Nederlands, Arabisch en Engels om zo veel mogelijk mensen te bereiken. Deze is verspreid via het Sociaal team Gouda, via IN-Gouda (ca. 40 sociaal maatschappelijke organisaties) en bij alle buurthuizen in de stad.

Verder zijn bij de Voedselbank energiebesparende materialen uitgedeeld en is er contact gelegd met de moskeeën in de stad om ook daar een uitdeelactie te starten. Tot slot nam de gemeente deel aan verschillende bewonersavonden om ook daar de mogelijkheden om met kleine maatregelen energie te besparen toe te lichten. Verduurzamen gemeentelijk vastgoed De gemeente Gouda heeft in de afgelopen jaren de eerste stappen gezet in de verduurzamingsopgave van het gemeentelijk vastgoed. De eerste fase is in 2022 grotendeels afgerond. In lijn met de ambitie uit het bestuursakkoord wordt in 2023 verdere invulling gegeven aan de tweede fase. Doel is in de tweede helft van 2023 een routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed op te leveren. De routekaart geeft een integraal beeld van de wijze waarop de gemeente Gouda invulling geeft aan de verduurzamingsambitie van haar vastgoed. Milieu In 2022 zijn de nieuwe geluidskaarten voor de komende vijf jaar opgesteld. In 2023 wordt daaruit volgend het Actieplan Geluid opgesteld. In samenwerking met de ODMH zijn door de exploitant van reclamepanelen maatregelen genomen om de ervaren geluidshinder van de reclamepanelen te verminderen. Als deelnemer van het Schone Lucht Akkoord zet de gemeente zich in om de luchtkwaliteit de bevorderen.

Uit evaluatie van de genomen maatregelen blijkt dat Gouda op koers ligt om de ambitie van 50% gezondheidswinst in 2030 te behalen. Bodemkwaliteit blijft de aandacht hebben van gemeente in samenwerking met de ODMH. Na vaststelling van beleid voor PFAS in 2021 wordt in 2023 de Nota Bodembeheer geactualiseerd.

3.2.2 Eigen indicatoren Het dashboard Duurzaamheid biedt aanvullend op deze eigen indicatoren een overzicht van diverse indicatoren op het gebied van duurzaamheid. Dit dashboard verschijnt elk jaar in de periode mei-juni. Daarnaast bevat de evaluatie van de Structuurvisie Groen en het Groenfonds, die in dezelfde periode verschijnt, indicatoren op het gebied van groen. Taakveld

Omschrijving

7. Volksgezondheid en milieu Bomenbalans

Begroot 23.002

Streefwaarde

Stand 2022

Toename. Minimaal 22.500 bomen in openbaar gebied (peil 2017)

23.799 (incl. fase 1 Westergouwe)

Jaarstukken 2022

31

Taakveld

Omschrijving

Begroot

Streefwaarde

Stand 2022

7. Volksgezondheid en milieu Groenbalans

2.050.411

Toename. Minimaal 2.091.640 m2 (incl. fase 2.043.560 m2 groen (peil 1 Westergouwe) 2019) exclusief Westergouwe

7. Volksgezondheid en milieu Groenherstel

5.000

Toename aantal m2 openbaar Er zijn in 2022 geen groen in bestaande stad, metingen uitgevoerd. exclusief Westergouwe

Toelichting algemeen: Het dashboard Duurzaamheid biedt, aanvullend op deze eigen indicatoren, een overzicht van diverse indicatoren op het gebied van duurzaamheid. Daarnaast bevat de evaluatie van de Structuurvisie Groen en het Groenfonds, die jaarlijks in mei verschijnt, indicatoren op het gebied van groen. Toelichting bomenbalans: Er zijn 797 meer bomen geregistreerd dan in 2021. Dit komt deels door nieuwe aanplant en deels door zaailingen in bosplantsoen die nu apart als boom kunnen worden aangemerkt. Daarnaast zijn afgelopen jaar de bomen in fase 1 van Westergouwe meegeteld. Toelichting groenbalans: Er is geen meting uitgevoerd naar de toe- of afname van het areaal groen.

3.2.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld

Indicator

Meeteenheid

7. Volksgezond- Omvang heid en milieu huishoudelijk restafval

kg per inwoner

7. Volksgezond- Percentage heid en milieu bekende hernieuwbare elektriciteit

%

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

2016

199

2021

119

169

2019

4,3

20,1 5%

2020

6,7

26,8

Realisatie

189 100 kg in 2022

112 kg in 2022

nog geen cijfers over 2021

Toelichting omvang huishoudelijk restafval: de hoeveelheid restafval per inwoner is ook in 2022 gelijk gebleven. Deze trend is ook landelijk te herkennen. Inwoners lijken minder bereid hun afval te scheiden. Ten opzichte van het referentiejaar is er nog steeds sprake van een afname van 87 kg per inwoner. Toelichting percentage hernieuwbare elektriciteit: de cijfers van 2020 zijn de meest actuele cijfers in de Klimaatmonitor. Het berekende percentage hernieuwbare elektriciteit voor 2020 is 6,7%. De berekende hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit is 61TJ voor 2020. Dit is een flinke toename ten opzichte van 10TJ in 2015.

3.2.4 Wat heeft het gekost? 3.2.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

29.804

28.253

28.085

168

Baten

-30.924

-30.396

-30.596

200

Saldo van baten en lasten

-1.119

-2.143

-2.511

368

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-1.000

-1.400

-1.400

0

Gerealiseerd resultaat

-2.119

-3.543

-3.911

368

3.2.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

32

Jaarstukken 2022

Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

Begroting 2022 (basis)

7.2 Riolering

Lasten

17.071

7.2 Riolering

Baten

-18.920 -1.849

-3.687

Saldo

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

14.256

15.386

-1.130

-17.943

-18.148

205

-2.762

-925

7.3 Afval

Lasten

10.284

9.794

9.426

367

7.3 Afval

Baten

-12.004

-11.513

-11.681

168

-1.719

-1.719

-2.254

535

Saldo 7.4 Milieubeheer

Lasten

2.449

4.204

3.273

930

7.4 Milieubeheer

Baten

0

-940

-768

-172

Saldo

2.449

3.264

2.506

758

Totaal saldo taakvelden

-1.119

-2.143

-2.511

368

3.2.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 7.2 Riolering

925

N

Per saldo treedt een nadeel op. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat er meer onderhoud is gepleegd (deels doorgeschoven uit 2021) en door een juridische procedure.

431

N

Er wordt meer gedoteerd aan de voorziening. Dit is vooral om te voorkomen dat het egalisatiedeel niet negatief komt te staan.

561

N

De opbrengst heffingen is iets hoger dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt door de aanslagen die in 2022 over voorgaande jaren zijn opgelegd.

67

V

7.3 Afval

535

V

De lasten zijn per saldo lager dan begroot. Dit wordt onder andere veroorzaakt door meevallers op kapitaallasten en bij inzameling en verwerking van afval en door tegenvallers op afvalverwijdering (opruimen van dumpingen en bijplaatsingen).

368

V

De inkomsten exclusief heffingen zijn hoger dan verwacht. Dit betreft opbrengsten gescheiden afvalinzameling en verwerking afval

311

V

De opbrengst (afvalstoffenheffing en reinigingsrechten) is lager dan geraamd. Er wordt minder afval ingezameld dan verwacht. Dat is op zich een goed teken. Dat betekent dat mensen het afval beter scheiden.

97

N

Omdat er per saldo een voordeel optreedt, is de benodigde onttrekking aan de egalisatievoorziening lager dan geraamd.

47

N

7.4 Milieubeheer

758

V

Een voordeel van € 450.000 treedt op bij het Programma Energietransitie, voornamelijk door herprogrammering van de activiteiten en de niet-voorziene ontvangst van middelen Klimaatakkoord. Voorgesteld wordt om deze programmagelden in 2023 opnieuw beschikbaar te stelllen en toe te voegen aan de in te stellen reserve Klimaat en Energie.

450

V

Diverse voordelen op een aantal individuele budgetten Duurzaamheid en Milieubeheeer

101

V

Gouda heeft een definitieve beschikking ontvangen waarin opgenomen is dat het restant van de SiSa C1-middelen Regeling Reductie Energiegebruik niet hoeft te worden terugbetaald. Dit bedrag valt vrij in het rekeningeresultaat, voorgesteld wordt om dit toe te voegen aan de nog in te stellen Reserve Klimaat en Energie.

207

V

3.2.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

0

V

Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal

3.2.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden Partijen. Verbonden partijen

Doel

Omgevingsdienst MiddenHolland (milieudeel)

De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doet hij door milieutaken uit te voeren in opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland

De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden. Het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten van en de biodiversiteit binnen de groengebieden, alsmede de bevoordeling van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.

Jaarstukken 2022

33

Verbonden partijen

Doel

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Omgevingsdienst Midden-Holland De milieutaken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels, en advisering, ontwikkeling en uitvoering van milieu- en duurzaamheidsbeleid. Jaarlijks gaat het bij Gouda onder meer om 150 milieuvergunningen, meldingen en ontheffingen en 300 toezichtstaken. De ODMH adviseerde over milieu- en duurzaamheidsaspecten bij ruimtelijke plannen. Verder hielp ODMH lokale initiatieven in de energietransitie met advies en informatie en verzamelde informatie voor een korte termijn aanpak energiearmoede. ODMH voerde geluidsmetingen uit bij evenementen en was betrokken bij het oplossen van de overlast die omwonenden ervaarden van de reclamezuilen in de Binnenstad. De gemeente kon in 2022 voldoen aan de EU-richtlijn Omgevingslawaai door het op tijd vaststellen van de geluidsbelastingkaarten. Ten slotte had de implementatie van de Omgevingswet en de opvolging van het rapport van Commissie van Aartsen over milieucriminaliteit de aandacht. Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland Klimaatadaptatie is belangrijk om Gouda toekomstbestendig te maken en de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden voor mens en dier. Naast het aanwezige groen in de stad zijn de omliggende recreatiegebieden van de Groenalliantie Midden-Holland hiervoor van groot belang.

Deze gebieden dragen bij aan de vermindering van hittestress, geven inwoners van Gouda ruimte om de warme stad voor een paar uur te ‘ontvluchten’ en fungeren mee in het totale wateropvangsysteem van de stad. Inwoners van Gouda recreëren onder andere in het Krimpenerhout, Loetbos, Reeuwijkse Hout, Goudse Hout, ’t Weegje, Twaalfmorgen, Oostpolder, Gouwebos en Elfhoeven Naast gebiedsgerichte investeringen heeft Groenalliantie in 2022 positief bijgedragen aan bredere opgaven als gezondheid, biodiversiteit, de energietransitie en klimaatadaptatie. Zo kunnen de natuur- en recreatiegebieden een bijdrage leveren aan de infiltratie van regenwater of dit regenwater langer vasthouden. Groenalliantie wil een duurzame balans tussen natuur en recreatie borgen. Daarom heeft het bestuur van Groenalliantie in 2022 het ontwikkelingsplanproject ‘Versterking natuurwaarden en biodiversiteit’ voor de Goudse Hout vastgesteld. Dit zal als pilot dienen voor alle andere gebieden van Groenalliantie. In de Goudse Hout en Oostpolder zijn natuurvriendelijke oevers, amfibieënpoelen en bijenwallen aangelegd. Daarnaast zet de Groenalliantie het onderzoek naar de mogelijkheden voor verduurzaming in 2022 voort. Zo is in 2022 een start gemaakt met het opstellen van het handelingskader klimaat.

In 2022 heeft Groenalliantie een start gemaakt de procedure om een marktpartij te selecteren, bij de Reeuwijkse Hout parkeerplaats, die Solar Carports (overkappingen met zonnepanelen) mag ontwikkelen (vergunning aanvragen, bouwen en exploiteren). De procedure moet leiden tot een contract met een ontwikkelaar die de Solar Carports voor eigen rekening en risico gaat ontwikkelen, bouwen en exploiteren. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de reinigingsheffingen en de rioolheffingen ter dekking van de kosten van het ophalen en verwerken van afvalstoffen en voor de werking van een adequaat rioolstelsel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd

34

Jaarstukken 2022

3.3 Wonen en leefomgeving Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 50.673

In het programma Leefomgeving en Wonen komen alle onderwerpen samen die Gouda tot een fijne leef- en werkstad maken. Hoe zorgen we dat de stad bereikbaar is en blijft, voor zowel bezoekers, werkenden als bewoners? Dat er een breed aanbod is aan woningen voor de verschillende doelgroepen en eventuele nieuwkomers? Dat de leefomgeving aantrekkelijk is en blijft? Hoe gaan we om met afval? Deze en nog meer onderwerpen komen terug in dit programma.

Baten * € 1.000 26.264 Percentage van totale uitgaven 16%

Wat heeft Gouda bereikt? Woningbouw voor elke doelgroep In 2022 zijn in totaal meer dan 400 nieuwe woningen opgeleverd waarvan meer dan 100 in de sociale of middeldure huur. Naast dit gerealiseerde aantal zijn er ook nog eens bijna 300 sociale huurwoningen in aanbouw. Waaronder op de locatie naast de bioscoop in de Spoorzone. Ook is de regeling rondom opkoopbescherming sinds 2022 van kracht. Hierdoor blijft de bestaande woningvoorraad beter beschikbaar.

Implementatie Omgevingswet Ondanks dat de inwerkingtreding opnieuw is uitgesteld is de organisatie volop bezig met de voorbereidingen om op de manier zoals de Omgevingswet verwacht, te kunnen werken. De intakeen omgevingstafels zijn structureel ingevoerd en in 2022 zijn alle voorbereidingen getroffen om in 2023 te starten met het uitwerken van gebiedsprogramma’s. Het opstellen daarvan vraagt om integrale afwegingen over de eigen beleidsgrenzen heen en zorgen voor de input voor het opstellen van het omgevingsplan. Instrumenteel is het aansluiten van de DSO om zo ketentesten te kunnen doen.

Stimuleren duurzame mobiliteit Met bereikbaarheid en veiligheid voorop zijn 25 schoolzones ingericht en de wijkmobiliteitsplannen afgemaakt. Als onderdeel van het Verkeerscirculatieplan wordt uitgewerkt hoe de verschillende wijken en de binnenstad niet alleen goed bereikbaar te houden, maar ook in balans zijn met de aantrekkelijkheid en de ruimtelijke kwaliteit. Ook zijn er 164 nieuwe laadpalen geplaatst.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

10 Aantal locaties gewerkt aan bouw sociale en middeldure huurwoningen

6 Aantal aangepakte knelpunten voor betere bereikbaarheid

=B Gemiddelde kwaliteit openbare ruimte is op niveau B (CROW) gebleven

Jaarstukken 2022

35

3.3.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Versneld ontwikkelen woningbouw voor elke doelgroep In 2022 zijn in het totaal 424 woningen gerealiseerd waarvan 60 sociale huur en 57 middeldure huurwoningen. Daarnaast is in 2022 de bouw gestart van onder andere de Koploper, Oostvogel, het Middengebied, de Gedenklaan, het Entreegebied Korte Akkeren en de Van Heuven Goedhartsingel. Dat betekent dat er in 2022 al gebouwd wordt aan 284 sociale huurwoningen, die in 2023 of 2024 worden opgeleverd. Voor een aantal andere projecten geldt dat de bouwvoorbereidingen wel aan zijn getroffen maar de bouw nog moet beginnen. Ook is in de zomer een extra opgave om de huisvesting van statushouders te versnellen. Dit is in samenwerking met de woningcorporaties goed opgepakt. In Westergouwe zijn op de boerderijkavel twee complexen opgeleverd. Dit zijn Westergoud, met 59 huurwoningen voor ouderen met daarbij een gemeenschappelijke ruimte, waarover is afgesproken dat deze ook een functie voor omwonenden heeft. Ook is wooncomplex Voorzorg opgeleverd met 50 sociale huurwoningen van Woonpartners Midden-Holland, waarvan 10 woningen worden verhuurd aan Kwintes voor beschut wonen. Om betaalbare koopwoningen in de bestaande voorraad beschikbaar te houden is de regeling voor opkoopbescherming opgesteld en voor de gehele gemeente in werking getreden.

Met het vaststellen van het Paraplubestemmingsplan wonen heeft de gemeente een instrument om overbewoning (en daarmee eventueel gepaard gaande overlast) te voorkomen. De gemeente heeft meerdere subsidieaanvragen ingediend en toegewezen gekregen voor betaalbare vormen van wonen, zoals middelen voor de Gouwe Huse vanuit de regeling huisvesting aandachtsgroepen (rijksoverheid), middelen voor flexwoningen voor starters en middelen voor een woonvorm voor senioren (beide vanuit provincie Zuid-Holland). Daarnaast wordt ook gemeentelijk vastgoed, Gildenburg en Winterdijk, ingezet om in de woonbehoeften te voorzien. Realisatie Westergouwe In Westergouwe zijn tot nu toe circa 1.100 woningen gerealiseerd. In 2023 wordt verder gebouwd aan fase 3 van Westergouwe. In deze fase (die doorloopt tot 2026) zullen in totaal circa 900 woningen (circa 250 woningen/jaar), een kindcentrum met sportvoorzieningen voor de hele wijk en andere maatschappelijke voorzieningen worden gebouwd. Daarnaast wordt in 2023 gewerkt aan het stedenbouwkundig plan voor Westergouwe 3b (circa 450 woningen) en wordt een begin gemaakt met de planvorming voor fase 4 (centrumgebied met winkels, gezondheidscentrum, buurtontmoetingscentrum). Hiervoor is allereerst archeologisch onderzoek gedaan.

De planvorming voor fase 4 zal passen binnen de kaders van het in 2022 vastgestelde Masterplan Westergouwe 2.0 en de financiële kaders van de in november 2022 vastgestelde grondexploitatie Westergouwe-overig. Bij de bouw en planvorming wordt ingespeeld op actuele beleidsthema’s zoals betaalbaar wonen, klimaatadaptatie, deelmobiliteit en maatschappelijke inclusiviteit. Belangrijk is dat in het Masterplan Westergouwe 2.0 en de grondexploitatie de ambities voor een hoger percentage sociale huurwoningen en betaalbaar wonen zijn opgenomen. Gebiedsgerichte aanpak transformatie Spoorzone Met woningcorporaties en marktpartijen zijn overeenkomsten gesloten voor de bouw van meer dan 1.000 duurzame woningen in de Spoorzone voor 2025, waarvan een groot deel sociale huur- en gereguleerde middeldure huurwoningen conform gemeentelijk beleid. In 2022 zijn de plannen verder geconcretiseerd. Voor de locatie A1 zijn besluiten genomen met betrekking tot de grondverkoop en is voor het westelijk deel van de locatie een omgevingsvergunning verleend. Voor het oostelijk deel is dat naar verwachting in de eerste helft van 2023 het geval. Het bestemmingsplan dat de plannen mogelijk maakt is in 2022 onherroepelijk geworden.

Om binnen het westelijk deel van A1 de sociale woningbouw te kunnen realiseren wordt de provinciale subsidie van € 500.000 uit de subsidieregeling Knelpuntenpot sociale huur en middenhuur Zuid-Holland ingezet. Voor de Blokkerlocatie (Burgemeesterkwartier I) is het bestemmingsplan in 2022 onherroepelijk geworden en is het voor gebied een voorontwerp plan gemaakt. Hierin worden klimaatadaptieve maatregelen verder uitgewerkt. Voor de locatie C1K2 (De Koploper) werd omgevingsvergunning verleend en is de bouw eind 2022 daadwerkelijk gestart. Mozaïek Wonen bouwt hier 156 sociale huurwoningen met een commerciële plint. Daarnaast is gewerkt aan doorontwikkeling van de plannen voor de locaties Harderwijkweg 2-4 (Voorlopig ontwerp gereed) en Rijsselsweg 1 (start Voorlopig ontwerp fase). Voor deze locaties worden plannen voor respectievelijk 117 en 59 woningen in verschillende prijsklassen ontwikkeld. Duurzaamheid, bio-diversiteit, klimaatadaptatie en Mobility as a Service (MaaS) zijn ook voor deze plannen, het als voor de gehele Spoorzone, uitgangspunt. Vanuit het Verkeercirculatieplan en het bouwprogramma voor de Spoorzone is aanpassing van de infrastructuur nodig. Hiervoor heeft de gemeenteraad eerder al middelen beschikbaar gesteld. Het gaat ondermeer om aanpassing van

36

Jaarstukken 2022

kruisingen, aanleg van een snelfietsroute. In 2022 is gestart met het opstellen van een integraal ontwerp voor deze aanpassingen en in 2023 worden nadere besluiten voorbereid. Implementatie Omgevingswet In 2022 is verdere uitwerking gegeven aan de benodigde processen om met de inwerkingtreding van de wet te kunnen werken. Doordat er wederom sprake is van uitstel van de invoering, uitgangspunt nu is 1 januari 2024, zijn een aantal stappen in het proces naar achteren geschoven. De voorbereidingen zijn getroffen om de omgevingsvisie verder te vertalen naar zowel gebiedsgerichte als thematische bouwstenen. Deze dienen als basis voor het nog op te stellen Omgevingsplan. Hierbij is specifiek aandacht voor de verdeling van bevoegdheden tussen gemeenteraad en college in relatie tot gemeentelijke besluitvorming. Welke onderwerpen of thema’s prioriteit hebben is een afweging van de raad in overleg met het college en de ambtelijke organisatie. Omgevingsplan Om in 2030 tot een dekkend omgevingsplan te komen is in 2022 een plan van aanpak opgesteld. Dit plan van aanpak bevat 5 pijlers: Project op orde, Inhoud op orde, Leren en Experimenteren (oefenen met systematiek en gedachtegoed), Communicatie en Participatie en Beheren en Borgen van het plan. In 2022 lag de focus op de pijler Leren en Experimenteren.

Ook de pijler ‘Inhoud op orde’, welke thema’s krijgen een plek in het Omgevingsplan en op welke manier en hoe stellen we het casco op, is uitgewerkt. De eerste bouwsteensessies hiervoor op de thema’s Warmte en Groen hebben in 2022 plaatsgevonden. Digitaal Stelsel Omgevingswet Inmiddels is de software, die toepasbare regels maakt en naar het DSO verstuurt, aangesloten. Samen met de ODMH en het Omgevingsloket is een top 10 van meest ingediende aanvragen samengesteld om zo vragenbomen op te kunnen stellen voorafgaand aan de inwerkingtreding van de omgevingswet. Deze vraagbomen helpen initiatiefnemers in hun aanvraagproces. Ook is in 2022, samen met de ketenpartners (ODMH, provincie Zuid-Holland, gemeenten, waterschappen, de veiligheidsregio en de GGD) geoefend met ketentesten. Bij deze testen wordt het hele proces van aanvraag, vooroverleg, behandeling en besluiten nagespeeld in het DSO. Participatie Onder de Omgevingswet is participatie bij initiatieven in bepaalde gevallen verplicht. Op dit moment onderzoeken we wat daarvan de consequenties zijn voor de voorbereiding van vergunningaanvragen en beoordeling ervan door de ODMH. Het participatiebeleid vertaald naar ons interne werkproces en gekoppeld aan ons proces verkennen en begeleiden van initiatieven.

Implementatie van het verkeerscirculatieplan In 2022 is een start gemaakt met: de voorbereidingen van de herinrichting van de Koningin Wilhelminaweg naar een gebiedsontsluitingsweg met een snelheidslimiet van 30 km/u, herinrichting van de kruising Goudkade – Industrieweg, herinrichting van Wilhelmina van Pruisenlaan, Componistenlaan en Poldermolendreef naar 30 km/u verblijfsgebieden, het verbeteren van de oversteeklocaties op de Goudse Houtsingel en maatregelen op de Bodegraafsestraatweg. Op de Ridder van Catsweg is een 30 km/u gebiedsontsluitingsweg gerealiseerd, tussen de Plaswijckweg en de Bloemendaalseweg. Hierbij is gebruik gemaakt van een nieuw profiel met rode fietsstroken en een rijloper van streetprint. Hierbij zijn snelheid en geluid gemonitord die worden meegenomen bij de herinrichting van andere 30 km/u wegen. In 2022 zijn schoolzones aangelegd (bij 25 scholen) en is een start gemaakt met de uitvoering van de schoolzones in Plaswijk (’t Vlot, Plaswijck, Caurossel). Dit om de verkeersveiligheid rondom (basis)scholen te verhogen. Vanuit het regionale uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid zijn verkeerslessen verzorgd aan basis- en middelbare scholen. Gouda neemt ook deel aan het programma doortrappen.nl voor senioren (65+). De wijkmobiliteitsplannen met maatregelen om de leefbaarheid te vergroten voor de binnenstad, Korte Akkeren en Kort Haarlem zijn opgesteld.

Maatregelen zijn onder andere: reguleren van parkeren, instellen rijrichtingen (eenrichtingsverkeer) en weren van doorgaande grote en zware voertuigen. Daarnaast zijn ook de projecten uit het VCP opgenomen, zoals de hierboven al beschreven herinrichtingen naar gebiedsontsluitingswegen met snelheidslimiet van 30 km/uur. Een aantrekkelijke (binnen)stad Door minder verkeersdruk en autoluwe binnenstad, meer groen, meer verblijfs-en omgevingskwaliteit (inclusief oog voor ruimtelijke en historische kwaliteiten) wordt een aantrekkelijke (binnen)stad gecreëerd. Als onderdeel van het wijkmobiliteitsplan binnenstad is een parkeerstrategie uitgewerkt, waarbij de inzet is om de bestaande parkeercapaciteit beter te benutten. Dit door onder meer toepassing van een dynamisch parkeerverwijssysteem en een andere tariefstelling. De bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers wordt verbeterd. Een fietsparkeerplan inclusief een nieuwe inpandige fietsenstalling is uitgewerkt. In 2022 is gestart met de inzet van een scanauto voor monitoring en handhaving parkeren. Stimuleren van duurzame mobiliteit De studie naar een nieuwe fietsverbinding van Westergouwe met de stad aan de oostzijde van de Gouwe is in 2022 afgerond. Deze ambitieroute is opgenomen in het Nationale toekomstbeeld fiets, dat de komende jaren door het Rijk

Jaarstukken 2022

37

gefaseerd in uitvoering wordt genomen. Voor drie regionale doorfietsroutes zijn nadere verkenning en uitwerkingen gedaan. De doorfietsroute Rotterdam-Gouda is op grondgebied van Gouda deels gerealiseerd. De aanpak van fietsknelpunten en het verbeteren fietsparkeervoorzieningen bij de stations en in de binnenstad is in 2022 voortgezet. De gemeente Gouda heeft de afgelopen jaren in Gouda vele laadpalen in de publieke ruimte geplaatst. Dit gebeurt op aanvraag van bewoners en op basis van gebruik en prognoses. In 2022 zijn in de gemeente Gouda 163 laadpalen geplaatst. De verwachting is dat van vanwege de toename van het aantal EV-rijders het aantal laadpalen fors zal groeien. Er is een onderzoek uitgevoerd naar benodigde laadvoorzieningen op bedrijventerreinen. Subsidie is aangevraagd en verkregen voor investeringen zero-emissievoertuigen afvalinzameling Cyclus. Voor het stimuleren van deelmobiliteit is een ontwerp-Beleidskader Deelvervoer opgesteld dat de zienswijzeprocedure doorloopt. Hierin zijn regels voor een vergunningensysteem voor deelscooters, deelfietsen en deelbakfietsen bepaald De inzet van deelauto’s wordt actiever gestimuleerd en gefaciliteerd. Voor Westergouwe deelgebied III is een aanbesteding uitgevoerd voor de inzet van 13 deelauto’s. Voor bouwlocaties in de Spoorzone, Van Loon en de stad zijn met projectontwikkelaars afspraken gemaakt over de inzet van deelauto’s.

In 2022 is de Nota Verkeerslichten vastgesteld. De nota Verkeerslichten richt zich op zowel bestaande verkeersregelinstallaties (VRI’s) als op nieuw aan te leggen intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s) in de komende jaren. Met iVRI’s wordt fietsverkeer beter gefaciliteerd en geprioriteerd. Dit draagt bij aan het aantrekkelijker maken van de fiets als hoofdvervoermiddel in de stad Gouda.Een nieuwe duurzamere reiskostenregeling is opgezet en gestart voor het personeel van de gemeente Gouda. Verbeteren economische bereikbaarheid Concrete projecten waar in 2022 mee is gestart zijn de capaciteitsuitbreiding van kruispunten in de spoorzone en kruispunten Goudse Houtsingel. Hierbij is de oversteekbaarheid voor langzame verkeersdeelnemers een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast heeft de gemeente Gouda een adviserende rol in provinciale en landelijke mobiliteitsprojecten. In 2022 is dit van toepassing voor de verbreding van de A12 en A20, het project beter bereikbaar Gouwe (agendalid) en de verbetering van de N228, N457, N207 door de Provincie Zuid-Holland. Via het project verbreding A20 Nieuwerkerk aan den IJssel – Gouda, draagt Gouda bij aan het verminderen van de filedruk op de A20. Dit door medefinanciering van de publiekscampagne “Slim Reizen A20 challenge”, waarbij deelnemers beloond worden voor ‘goed gedrag’ door regelmatig anders te reizen of thuis te werken.

Voor de deelnemers heeft dit ook gezondheidsvoordelen in zich. Duurzaam beheer openbare ruimte Realisatie nieuw ECO-park De realisatie van het Ecopark is flink gevorderd. De bestrating en asfaltweg op maaiveld en staalconstructie zijn geplaatst, oa. het bovendek moet nog worden aangebracht. De oorspronkelijke oplevering stond april/mei gepland. Echter, door een forse financiële overschrijding en onvoorziene tegenslag met de funderingspoeren is het project tijdelijk stilgelegd. In overleg met de raad wordt in de loop van 2023 het vervolg bepaald. Uitvoeringsleidraad openbare ruimte De Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) wordt continu bijgewerkt en ieder kwartaal wordt een nieuwe versie vrijgegeven. Ten aanzien van duurzaamheid worden inzichten uit projecten zoveel mogelijk verwerkt in nieuwe versies van het LIOR. Zo zijn veel bushokjes in Gouda voorzien van sedumdaken en zonnepanelen. Afvalbeleid/VANG doelstellingen De totale hoeveelheid huishoudelijk afval is in 2022 met ruim 10% gedaald van ruim 23 miljoen kg naar ruim 21 miljoen kg. Ook de hoeveelheden ongescheiden restafval en de andere afvalstromen zijn in 2022 afgenomen. De oorzaken zijn nog niet bekend. De hoeveelheid restafval per inwoner per jaar is gedaald van 118 kg naar 112 kg. Het scheidingspercentage is daardoor weer ligt gestegen tot ca. 70%. In een aantal wijken is gestart met de inzameling van PMD met minicontainers.

Daar zijn veel minder zakken afval in het straatbeeld te zien.

38

Jaarstukken 2022

3.3.2 Eigen indicatoren Taakveld

Omschrijving

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

De gemiddelde kwaliteit van de verschillende onderdelen van de openbare ruimte (Wegen, Groen, Meubilair etc.)

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Begroot

Streefwaarde

Stand 2022

Blijft minimaal niveau B(CROW). Dit m.u.v. elementenverharding

Niveau B (m.u.v. elementverharding)

Het aantal speelplekken in Gouda

151

156, incl 4 natuurspeeltuinen

8.3 Wonen en bouwen

Sociale huurwoningen

+50 per jaar

60

8.3 Wonen en bouwen

Middeldure huurwoningen

+50 per jaar

57

8.3 Wonen en bouwen

Sociale huur in grote nieuwbouwprojecten (+ 60 woningen)

0,33

284 in aanbouw o.a. de Koploper

Mobiliteit

Aanpak knelpunten mobiliteit

6

5 waaronder het aanleggen van 25 schoolzones.

5

In 2021 voldeden alle onderdelen van de openbare ruimte aan het afgesproken kwaliteitsniveau (gemiddeld Bkwaliteit CROW). Het aantal speelplekken is 151 (+1 in Westergouwe). Dit is exclusief de drie natuurspeelplekken Noorderhout, Steinse Groen en Groenhovenpark en de speeltuin ’t Eiland. De laatste is een bewonersinitiatief en geen eigendom van de gemeente Gouda. In 2021 zijn 60 sociale huurwoningen (flexwoningen) opgeleverd aan Winterdijk 14. Er zijn geen middeldure huurwoningen opgeleverd. Wel zijn er overeenkomsten gesloten met afspraken over middenhuur in het bouwprogramma. Bij realisatie van deze projecten stijgt het aantal woningen de komende jaren fors. Bij het vaststellen van de Woon(zorg)visie in 2021 is de grens van 60 woningen losgelaten. In alle nieuwbouwprojecten moet sociale huur worden opgenomen.

3.3.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren toegevoegd. Taakveld

Indicator

8. VHROSV

Gemiddelde WOZ- duizenden euro's waarde

Meeteenheid

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

Realisatie

2019

206

250 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

2020

221

271 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

2021

244

290 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

2022

276

317 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

8. VHROSV

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

2021

6,9

8,9 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

8. VHROSV

Demografische druk

%

2022

71,1

70,3 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

8. VHROSV

Gemeentelijke euro woonlasten éénpersoonshuishouden

2022

1.112

823 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

8. VHROSV

Gemeentelijke euro woonlasten meerpersoonshuishouden

2022

1.140

905 Hier wordt niet op gestuurd.

n.v.t.

Toelichting 1. De gemiddelde WOZ-waarde in Gouda is sinds de vorige piek in 2010 met 17% gestegen. Ten opzichte van de dip in 2015 is de stijging 42%. Dit is redelijk vergelijkbaar met de landelijke stijging van 20% sinds 2010 en 41% sinds 2015. Ten opzichte van vorig jaar kende Gouda een stijging van 10% in vergelijking met het gemiddelde van 7% voor Nederland.

Jaarstukken 2022

39

3.3.4 Wat heeft het gekost? 3.3.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

45.567

49.742

50.673

-931

Baten

-16.759

-16.458

-26.264

9.807

Saldo van baten en lasten

28.808

33.284

24.409

8.875

Toevoegingen aan reserves (lasten)

3.533

6.615

6.518

97

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-4.849

-14.437

-12.089

-2.348

Gerealiseerd resultaat

27.493

25.462

18.838

6.624

3.3.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, baten en het saldo weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Lasten

5.082

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Baten

-4.000 1.083

Saldo

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

4.754

3.148

1.607

-4.155

-5.413

1.257

599

-2.265

2.864 686

2.1 Verkeer en vervoer

Lasten

15.699

17.530

16.844

2.1 Verkeer en vervoer

Baten

-118

-488

-939

451

15.581

17.042

15.904

1.137

Saldo 2.2 Parkeren

Lasten

1.211

1.087

1.052

35

2.2 Parkeren

Baten

-10

-585

-692

107

Saldo

1.201

502

360

142

2.5 Openbaar vervoer

Lasten

111

111

111

0

2.5 Openbaar vervoer

Baten

0

0

0

0

111

111

111

0

8.030

7.361

6.484

877

Saldo 5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

Lasten

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

Baten

Saldo

-100

-100

-188

88

7.930

7.261

6.296

965

8.1 Ruimtelijke ordening

Lasten

1.751

3.430

4.767

-1.337

8.1 Ruimtelijke ordening

Baten

-82

-252

-2.115

1.863

1.669

3.178

2.652

526

Saldo 8.2 Grondexpl. (niet-bedrijventerreinen)

Lasten

9.973

8.410

12.720

-4.311

8.2 Grondexpl. (niet-bedrijventerreinen)

Baten

-9.973

-5.750

-9.993

4.243

0

2.660

2.727

-68

Saldo 8.3 Wonen en bouwen

Lasten

3.710

7.059

5.548

1.511

8.3 Wonen en bouwen

Baten

-2.476

-5.127

-6.925

1.798

Saldo

1.234

1.932

-1.377

3.309

Totaal saldo taakvelden

28.808

33.284

24.409

8.875

3.3.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

2.864

V

357

V

De huuropbrengsten waren hoger dan verwacht met name door een correctie op de huurkorting 2021.

317

V

Met name door de vrijval van de voorzieningen, ontstaat een voordeel op groot onderhoud gebouwen. Zie hiervoor de toelichting in paragraaf 4.3.3.

2.238

V

Diverse kleine verschillen.

48

N

2.1 Verkeer en vervoer

De lasten van de gebouwen waren lager dan begroot door een aantal incidentele voordelen. De kapitaalslasten zijn lager doordat een aantal investeringen later opgeleverd zijn. Ook was er een niet begrote verkoopopbrengst.

1.137

V

De kosten voor dagelijks onderhoud openbare verlichting vallen hoger uit dan verwacht. Dit wordt met name veroorzaakt doordat meer personeel is ingehuurd dan geraamd.

122

N

De kosten voor dagelijks onderhoud grijs zijn lager uitgevallen dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door minder meldingen voor herstel op straatwerk, minder storingen bij bruggen en door lagere kosten voor inhuur dan verwacht.

640

V

40

Jaarstukken 2022

Omschrijving (bedragen * € 1000) Voor straatreiniging vallen de kosten hoger uit dan verwacht. Dit wordt vooral veroorzaakt door de nieuwe DVO Straatreining per 2022. Daardoor wijkt het bedrag af van wat op basis van voorgaande jaren begroot was.

287

N

Initieel werd er in de 2e bestuursrapportage 2022 van uitgegaan dat de ontwikkeling aan het zuidelijk stationsgebied financieel zou zijn afgerond in het jaar 2022. De laatste afrekeningen zullen echter pas plaatsvinden in het jaar 2023. Tegenover dit voordeel onttrekken we minder uit de reserve zuidelijk stationsgebied. Daardoor is het effect op het resultaat van jaarrekening nihil.

534

V

Duurzaam Veilig: een voordeel van € 241.000 heeft betrekking op de in 2022 niet bestede middelen Klimaatakkoord. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de nog in te stellen reserve Klimaat en Energie.

241

V

Er is minder schade geweest door vandalisme dan verwacht. Hierdoor vallen de lasten op verkeersmaatregelen lager uit dan geraamd.

55

V

Diverse kleine verschillen.