Inspreektekst Commissievergadering Bestuur 26 januari 2026

Inspreektekst tbv Commissievergadering Bestuur agendapunt Fenomeen-analyse

Goedenavond, geachte leden van de gemeenteraad/Commissie bestuur, Mijn naam is Peter van der Schaaf en ik zal me heel kort even voorstellen. Ik ben inwoner van Gouda en vader van 3 kinderen, opa van 2 kleinkinderen en heb gewerkt in diverse management- en directiefuncties in het bedrijfsleven en later ook in het onderwijs. Ook ben ik een bezorgde burger. Dat heeft betrekking op het klimaattijdperk, de chemische vervuiling (o.a. PFAS), het enorme mestoverschot en het overvloedige gebruik van gif in de landen tuinbouw. Vooral het gebrek aan urgentie en leiderschap van de overheid bij het beschermen van ons burgers, toch een grondwettelijke plicht, maakt dat ik activist ben geworden. Ik ben sinds enige jaren actief bij XR en milieudefensie. Ik wil u als eerste graag bedanken dat u onderzoek heeft laten doen naar allerlei vormen van (rechts) extremisme. Fijn om te weten dat u de vinger aan de pols houdt en ontwikkelingen monitort.

Ik wil graag reageren op het rapport waarin XR wordt neergezet als radicaal1 en in één adem (rapport) genoemd wordt met rechts-extremisme en salafisme:

XR is geen organisatie die de maatschappij of het leven aanvalt, maar een beweging die het leven wil beschermen. Wij komen in actie omdat de klimaat en ecologische crisis alles bedreigt wat nog leeft; mensen, dieren, natuur en toekomstige generaties. Onze drijfveer is zorg, niet haat. We willen beschermen, niet vernietigen. We gebruiken geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid. Dat staat in een lange traditie die teruggaat tot Gandhi en Martin Luther King. Zij lieten zien dat verandering niet op gang komt door stil te blijven, maar door vreedzaam op te staan wanneer onrecht normaal wordt gevonden. Het is daarom volstrekt onterecht om XR te framen als extremistische organisatie en in één onderzoek naast Neonazi’s en Salafisten neer te zetten.

Ik wil dus graag reageren op het rapport waarin XR als potentieel extremistisch wordt neergezet en u op te roepen daarin niet mee te gaan.

Dank u wel voor de gelegenheid om in te spreken. Natuurlijk ben ik beschikbaar voor vragen of een gesprek.

1

Blz 46; Citaat “XR is een radicale milieuorganisatie die pleit voor radicale veranderingen.”

Inspreektekst tbv Commissievergadering Bestuur agendapunt Fenomeen-analyse Verdere opmerkingen, zullen wegens tijd niet worden uitgesproken: Wetsovertredingen en vernielingen2 Er wordt gesproken over wetsovertredingen en vernielingen alsof deze een onderdeel zijn van de aanpak van XR. Dat van de wetsovertredingen als opzet is niet waar; Tijdelijke verkeersblokkades zijn door het Europese Hof voor de Rechten van de mens aangemerkt als legitiem. De overtreding ontstaat pas als de politie, op last van de burgemeester, de demonstranten vordert om te vertrekken, en deze weigeren. Dat is dan een lichte overtreding waar doorgaans geen stra en aan worden verbonden. Dat van de vernielingen is ook geen beleid. Geweldloosheid houdt ook in dat we geen schade toebrengen aan goederen van derden. Er zijn enkel een paar (soms discutabele) uitzonderingen geconstateerd.

Met zeker 3 acties per week en alleen al voor de Fossiele-subsidie-acties 9.000 arrestaties met slechts enkele tenlasteleggingen wegens vermeend verzet of vernieling (spray-krijt op beton). De meeste veroordelingen worden in hoger beroep weer te niet gedaan (Zie Opruiing A12 demo’s en de gebiedsverboden voor Schiphol). Vergelijk dat maar eens met één enkele extreem rechtse demonstratie. En ja, we worden soms als irritant ervaren, ook omdat we met de burgerlijke ongehoorzaamheid wel eens ”in de weg zitten”. Terwijl het toenemende geweld van de politie (waterkanonnen, pols- en neusklemmen) tegen vreedzame demonstranten veelal onbesproken blijft.

2

Blz 46 Citaat; “Er is sprake van wetsovertredingen en vernielingen, …..”