Inclusie agenda

gedachte van inclusie en het VN-verdrag gekeken wordt naar de nieuwe inkoop en contracten. Dit kan bijvoorbeeld door het formuleren voor richtlijnen voor aanbieders en borging in contractvoorwaarden. En daarnaast oog te hebben voor de mantelzorgers. Door bijvoorbeeld rekening te houden met de laagdrempeligheid van voorzieningen voor mantelzorgers. In de Algemene Subsidieverordening Gouda en in de subsidiebeschikkingen wordt al aandacht gevraagd voor Social Return en het VN-verdrag. Ook een sociaal duurzame samenleving vinden we in Gouda belangrijk. Dat betekent dat activiteiten toegankelijk en bereikbaar moeten zijn in een geschikte, veilige en aantrekkelijke omgeving waar niemand uitgesloten wordt.

22

Actie: extra inzet op inclusie bij werkgevers De afgelopen jaren hebben we (gelukkig) gezien dat werkgevers steeds inclusiever zijn gaan ondernemen. Inclusief ondernemen is voor veel werkgevers een spannende stap. De gemeente zal zich via het regionale WerkgeversServicePunt (WSP) nog meer inzetten op het wegnemen van vragen en onzekerheden die veel werkgevers nog steeds hebben. Onder andere via voorlichting en het breder uitdragen van goede voorbeelden.

4. Thema inclusie in cultuur en sport

Gouds sportveld ona met diverse sportende kinderen

‘Meedoen in reguliere clubs & verenigingen is vanzelfsprekend. Er zijn geen fysieke, sociale of financiële belemmeringen meer.’ 4.1.

Stip op de horizon

Onze stip op de horizon? Dat iedereen niet alleen toeschouwer, maar ook medemaker van cultuur, vrije tijd & sport kan zijn. Op gewone plekken, en gewone tijden. We zien een mix-max aan mensen op de clubs en verenigingen en in het theater, museum en tijdens evenementen. Iedereen is volwaardig lid van de samenleving. Geen aparte

clubjes en verenigingen meer. Ook de crew en het podium zijn inclusief. Het is normaal dat de hele diversiteit aan mensen op het podium staat. We gaan met elkaar in gesprek om dit mogelijk te maken. Mensen spreken elkaar aan in volwassen taal, ook al is er een leeftijdsverschil, kom je uit een andere cultuur, heb je en ander inkomen, zit je niet op gelijke hoogte, of heb je even support nodig. Op websites, social media, en in openbare 23

gelegenheden gebruiken is onze taal begrijpelijk. Websites zijn zo vormgegeven dat we de gehele samenleving erin herkennen. En dat iedereen weet, wat er te doen is en voor wie. Elke sportclub, vereniging en organisatie is bereikbaar voor iedereen. Toegankelijk op locatie en bereikbaar in de communicatie. Kinderen en volwassenen krijgen ruimte om dingen uit te proberen en risico’s te nemen. Te leren via trial en error.

4.2.

Wat doet de gemeente al?

Regionale samenwerking in de sport Sinds enkele jaren is er een regionaal samenwerkingsverband Aangepast Sporten Midden Holland. Zowel op beleidsmatig als op uitvoerend (buurtsportcoaches) niveau is er regelmatig overleg en afstemming met de gemeenten Bodegraven­-Reeuwijk, Krimpenerwaard, ­Waddinxveen en Zuidplas. Doel van de samenwerking is onder andere de vraag naar sport- en beweegactiviteiten te matchen met het beschikbare aanbod voor mensen met een beperking. De gemeenten financieren gezamenlijk de aanstelling van een regionale projectleider en het aanbod is te vinden op de website Uniek Sporten. Stimulering door SPORT•GOUDA Binnen SPORT•GOUDA, de organisatie die het gemeentelijk sportbeleid uitvoert, is aangepast sporten een specifiek thema. Er is een projectleider aangepast sporten actief. SPORT•GOUDA kan ook adviseren bij organisaties die gebruik willen maken van de gemeentelijke Sportimpulsregeling, die mogelijkheden biedt om sportaanbod voor mensen met een beperking op te zetten. In de afgelopen jaren zijn daar bijvoorbeeld rolstoelbasketbal (basketbalvereniging) en diverse activiteiten voor kinderen met ASS (­autismespectrumstoornissen, is samenwerking met Bruisnest en Sociaal Team) uit voortgekomen.

Verder zorgt SPORT•GOUDA er onder andere voor dat scholieren kennis maken met aangepast sporten (Special Heroes voor speciaal onderwijs en praktijkonderwijs, S(C)ool on Wheels voor reguliere scholen). Lokale sportinitiatieven Lokaal worden er op allerlei plekken initiatieven genomen om aanbod voor mensen met een 24

beperking op te zetten of bekender te maken. Diverse sportverenigingen hebben aanbod voor mensen met een beperking. In oktober 2021 leverden veel sportverenigingen een bijdrage aan Coming Out Day, door onder andere regenboogaanvoerdersbanden te dragen. Daarnaast wordt jaarlijks in september de maand van het aangepast sporten georganiseerd. Sportaanbieders stellen hun aangepast aanbod die maand open voor geïnteresseerden. Er worden af en toe clinics rolstoelbasketbal georganiseerd en sinds 2018 organiseren enkele Gezondheidscentra en SPORT•GOUDA wekelijkse wandelmomenten onder de naam Stap Mee!. Dit betreft het landelijke initiatief Diabetes Challenge van de Bas de Goor Foundation. In samenwerking met het Oogcafé kunnen mensen met een visuele beperking tegelijkertijd met reguliere zwemmers baantjes zwemmen in het Groenhovenbad. Verder biedt de organisatie van de Goudse Singelloop mensen die niet sporten, maar het wel graag zouden willen, aan dat ze acht weken voorafgaand aan de Goudse Singelloop kunnen sporten bij de atletiekvereniging AV Gouda. Het doel is meedoen aan een afstand van de Goudse Singelloop. Dat maakt de Singelloop toegankelijk voor een grote diversiteit aan sporters. Ten slotte is Gouda ook regelmatig de thuisbasis voor het Special Olympics Nationaal Langlauf evenement (20 november as weer).

Het Groenhovenbad Mensen met en zonder beperking zwemmen sinds kort samen tijdens de reguliere zwemtijden. Voor geleidehonden staat er een bak water om even wat te kunnen drinken. Cultuur is er voor iedereen Belangrijke uitgangspunt in de lopende Cultuurnota is een groot bereik en brede participatie in cultuur en cultuureducatie. Ook de inzet van cultuur in het sociaal domein biedt steeds meer kansen. De culturele organisaties in Gouda werken dan ook aan het wegnemen van letterlijke en figuurlijke drempels om mee te doen aan culturele activiteiten. Zowel in hun activiteiten als in het kader van Social Return on Investment, denk aan onder andere het bieden van werk- en stageplaatsen.

De bibliotheek heeft programma’s voor leesbevordering en laaggeletterdheid, waarmee het vermogen van mensen om deel te kunnen nemen aan de maatschappij wordt vergroot. Samen met De Garenspinnerij ondersteunen zij ook de initiatiefnemers (De Klup Gouda en De Ploeg) bij het organiseren van “Festivla”. Dit is een inclusief festival in vier dagen, met poëzie, beeldende kunst, muziek en film. De organisatie van het festival wordt gevormd door mensen met en zonder verstandelijke beperking, alles wordt samen gedaan. Van het verzinnen van namen en titels, tot het helpen in het verspreiden van de communicatie. Van kaartjes scheuren tot bands helpen uitladen, van het meehelpen in de horeca tot het zelf gedichten schrijven en uiteindelijk het podium pakken. Dit in samenwerking met Goudse dichters, ateliers en muzikanten. De Goudse Schouwburg werkt aan manieren om voorstellingen toegankelijk te maken voor doven en slechthorenden, bijvoorbeeld door de inzet van een tolk. Ook programmeren zij soms aanbod voor mensen die een rustige en kleinschalige omgeving nodig hebben, bijvoorbeeld voor mensen met aangeboren hersenletsel. Ook in het reserveringssysteem is aandacht voor inclusiviteit. De stoelen aan de zijkant worden zo lang mogelijk beschikbaar gehouden, zodat mensen die snel de zaal moeten kunnen verlaten daar gebruik van kunnen maken. En uiteraard zijn hulphonden overal welkom.

Museum Gouda organiseert in 2022 samen met de Sint- Janskerk de tentoonstelling “Beleef het wonder van Gouda”, een unieke reis langs zestiende-eeuwse kunstschatten. In samenwerking met de stichting “Oren en ogen tekort” wordt deze tentoonstelling zo aangeboden dat ook mensen met een visuele of auditieve beperking deze tentoonstelling kunnen beleven. Ook in de nieuwe Cultuurnota die de gemeente in de eerste helft van 2022 ontwikkelt is inclusie een belangrijk onderwerp. In de aanloop naar de nieuwe nota zal een ronde tafel bijeenkomst worden georganiseerd met raadsleden, culturele – en maatschappelijke organisaties en inwoners. Het thema inclusie staat op de agenda..

Scouting Wilo Scouting WILO is op veel manieren met inclusie bezig. Kinderen beginnen als klein kind en worden uiteindelijk zelf leiding. Scouting is een laagdrempelige hobby; soms is het nadenken en soms fysiek, zo is er voor iedereen wat. De groepen zijn op verschillende manieren divers. De enige overeenkomst is vaak dat je uit dezelfde buurt komt. Omdat scouting internationaal is, gaan kinderen van ouders die uit het buitenland naar Nederland zijn verhuisd ook op scouting. Het is grenzeloos, op zomerkampen kom je heel Europa tegen. Daarin leer je samenwerken, ook als je niet elkaars taal spreekt. Je leert open te staan voor anderen. In het samenwerken is er ruimte voor verschillende manieren van denken; je bereikt het doel alleen als je al die talenten met elkaar combineert. Kinderen leren om met elkaar om te gaan door te vragen: waar kunnen we rekening met elkaar houden? Daarnaast merken ze dat ze er intuïtie voor beginnen te ontwikkelen. Tijdens de kampen merken ze dat wanneer ze alle kinderen aandacht geven, ze ontpoppen. Een voorbeeld hiervan is een ogenschijnlijk verlegen kind dat ineens ‘nee’ durfde te zeggen tegen de leiding. Dat is voor hen een positieve ontwikkeling, omdat een kind zichzelf laat zien. Voor gezinnen die de contributie niet kunnen betalen zijn er regelingen, waardoor ze het niet of later kunnen betalen. Dat maakt de scouting een toegankelijke club.

Omdat je met zo’n diverse groep samen bent, hou je dus vaak ook een diverse vriendengroep aan de scouting over. De kracht van de scouting is dat ze het programma aanpassen naar de kinderen in plaats van de kinderen naar het programma. Doordat kinderen allemaal in dezelfde kleren lopen zie je vaak minder goed wat hun achtergrond is. Dat zorgt ervoor dat ze samen spelen zonder vooroordelen te hebben. My Breath, my music In een inclusieve band of orkest staat een diver­siteit aan musici samen te spelen. Sommige orkesten passen ook de instrumenten aan van spelers, die een aantal vingers, of een hand­functie missen. 25

My Breath, My Music is een stichting die instrumenten ontwikkelt, ervaring heeft in het lesgeven aan mensen met een beperking en weet wat er nodig is voor samen spelen. Het zou mooi zijn als de Goudse muziekscholen en My Breath, my music gaan samenwerken.

4.3.

Knelpunten

Tijdens de gesprekken met de stad en de thema-­ tafel Inclusie in cultuur en sport zijn naast de mooie voorbeelden ook verschillende knelpunten en dilemma’s genoemd. Een inclusieve beweging creëren wordt vaak gezien als een gunst voor de mensen die afstand ervaren. Voor de samenleving als geheel is het beter als de talenten van iedereen gezien én benut worden. De essentie van de gesprekken is hier weergegeven. Als Goudse club of vereniging, maar ook voor de gemeente, is het lastig de doelgroep te bereiken. Mensen met een beperking zijn niet ergens centraal georganiseerd en door privacybeperkingen zou het aanschrijven van personen niet eenvoudig zijn. Het bereiken van de doelgroep gebeurt dan ook veel via-via door bijvoorbeeld para­medische beroepsgroepen en specifieke organisaties zoals ouderenbonden te betrekken. Veel sport, welzijns- en culturele organisaties zijn bovendien afhankelijk van vrijwilligers. Het kunnen beschikken over voldoende en goede vrijwilligers, die de doelgroep kunnen benaderen of activiteiten kunnen organiseren, blijkt de laatste jaren steeds meer een uitdaging. SPORT•GOUDA wil wel mensen toeleiden naar reguliere clubs en verenigingen, maar dat is hierdoor wel eens ingewikkeld.

Clubs & verenigingen willen ook graag een bijdrage leveren aan de verbetering van de fysieke toegankelijkheid, maar het wordt steeds moeilijker om alles financieel te kunnen dragen.

4.4.

Wat gaat versterkt worden?

In de themasessie is zichtbaar geworden dat er al veel gebeurt in de stad en dat we veel kunnen leren van de verschillende initiatieven. Daarom worden in 2022 projecten omarmd waarvan geleerd kan worden. Centraal staat om samen op te trekken met mensen om op basis van 26

hun eigen interesses en talent duurzaam deel te nemen aan reguliere cultuur, vrije tijd & sport. Met als doel dat inwoners, organisaties en gemeente ontdekken wat er nodig is om snel stappen te zetten en de hokjes die in het systeem ontstaan zijn losgelaten kunnen worden. De sportmakelaars en de combinatiefunctionarissen cultuur kunnen daar in het vervolg gebruik van maken. Actie: Leren van een inclusief Gouda750 en Singelloop In 2022 vindt Gouda750 plaats en worden er een heel jaar met en voor alle Gouwenaren activiteiten georganiseerd. Door participatie van veel sleutelfiguren wordt het echt van alle Gouwenaren en dat zie je terug in veel van de projecten. De Singelloop die in 2022 tijdens Gouda750 plaatsvindt, wordt omarmd als een voorbeeld­ project waarmee andere organisaties geïnspireerd worden: ontdekken wat bijdraagt aan het succes en deze ervaring elders ingezet kan worden. Daarnaast zijn voorbeelden elders in Nederland of in het buitenland zeer inspirerend. Verkend zal worden of een Regionale Special Olympics in Midden-Holland mogelijk is. Actie: Bundeling informatie sport voor ­iedereen De pagina over aangepast sporten op de website van SPORT•GOUDA wordt veel meer een centrale verzamelplaats van aangepast sport- en beweegaanbod in Gouda.

Innovatie blijft voorop staat, zoals meer recreatieve teams in de clubs en verenigingen waarin iedereen mee kan doen en verbetering van de toegankelijkheid van het zwembad. SPORT•GOUDA en de GAB hebben hierover regelmatig overleg en kijken ook samen naar mogelijke volgende stappen. Actie: De toegankelijkheid van Museum ­Gouda wordt bekeken Doordat het een monument is zijn er veel dingen niet mogelijk zonder ingrijpende verbouwing / aanbouw. De kosten die daarmee zijn gemoeid zijn nog niet berekend. In het oude stadhuis op de markt zijn plannen in de maak om er een lift in te zetten om de toegankelijkheid te verbeteren.

5. Thema bewustwording, communicatie en dienstverlening

screenshot van website gouda.nl

‘Inwoners en medewerkers van een gemeente zijn zich bewust dat er drempels in de samenleving zijn voor mensen met een beperking. In communicatie en dienstverlening worden die drempels weggenomen.’ 5.1.

Stip op de horizon

Hoe kun je communicatie & dienstverlening zo vormgeven dat het uitnodigend is voor iedereen? En iedereen er gebruik van kan maken? Jong &

oud, maakt niet uit wat je culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur, talenten en beperkingen zijn? Dat is wat Gouda wil bereiken. Een aantal dingen zijn al goed geregeld in Gouda. Mensen voelen zich welkom in de 27

winkels van Gouda en in het Huis van de Stad. De website van de gemeente is toegankelijk. We willen daarnaast de stap maken om de inclusieve samenleving zichtbaar te maken in onze tekst en beeldmateriaal. Door de gehele diversiteit van de Goudse samenleving af te beelden. Zodat mensen zich gewaardeerd voelen. En door na te denken over hoe we mensen benaderen en aanspreken. Werken aan inclusie betekent op school of in het theater iets anders dan in club-of bedrijfsleven. Als je erover schrijft, is het belangrijk om daar iets vanaf te weten. En om met elkaar te weten waar je naartoe wilt. Daarom willen we als inwoners, organisaties en gemeente een gezamenlijke visie op de inclusieve samenleving ontwikkelen.

5.2.

Wat gebeurt al in Gouda?

Digitale toegankelijkheid Er wordt veel aandacht besteed aan toegankelijkheid, gebruiksgemak en vindbaarheid op de gemeentelijke website gouda.nl. Eind 2020 is de vernieuwde website gouda.nl gelanceerd. Deze is gebouwd en wordt beheerd volgens de toegankelijkheidseisen van WCAG 2.1 (het is verplicht voor overheidswebsites om aan deze toegankelijkheidseisen te voldoen, vastgelegd in het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid). Om inzichtelijk te maken in hoeverre een website aan de digitale toegankelijkheids­ eisen voldoet en waar deze geoptimaliseerd moet worden, moeten websites getoetst worden door een onafhankelijke partij. Hierbij is onder andere rekening gehouden met kleurcontrast en makkelijke bediening via muis en toetsenbord, er zit voorleessoftware in de website en de grootte van de tekst kan worden aangepast. De zoekmachine is verbeterd, waardoor bezoekers makkelijker informatie kunnen vinden. Content wordt zo veel mogelijk als html (als webpagina) geplaatst, zodat de inhoud goed leesbaar is voor voorleessoftware. pdf-bestanden op de website kan door voorleessoftware niet gelezen worden. Soms is dit echter niet te vermijden. Dan is aangegeven dat als de bezoeker het bestand niet kan lezen, degene met de gemeente kan bellen voor hulp. Idealiter kan iedereen zonder extra hulp op elk moment de informatie uit een pdf-bestand tot 28

zich nemen. Hiervoor is het noodzakelijk dat alle pdf-bestanden op de website digitaal toegankelijk gemaakt zijn en dat vraagt inspanningen van de hele organisatie. Sinds september is er een digitale nieuwsbrief, die in een digitaal toegankelijk sjabloon gemaakt wordt. Bovendien heeft de website nu een participatiemodule, die het mogelijk maakt om alle Gouwenaars mee te laten praten over bijvoorbeeld projecten. Alle video’s, zowel op de website als op social media, zijn ondertiteld zodat ook doven de inhoud van de video’s tot zich kunnen nemen. Afbeeldingen krijgen een alttekst, zowel op de website als op social media, zodat blinden en slechtzienden weten wat er op de afbeeldingen staat. Om de organisatie meer bewust te laten worden van het belang van digitale toegankelijkheid en de organisatie daarbij te helpen, is er een werkgroep digitoegankelijkheid opgezet. Naast gouda.nl zijn er binnen de gemeente ook een aantal websites, applicaties en apps, die ook aan de digitale toegankelijkheidseisen moeten voldoen. De toegankelijkheid is hier nog niet zo ver als bij gouda.nl en dit zal nog enige tijd in beslag gaan nemen. Voor de wens is dat er in de toekomst niet meer websites vanuit de gemeente bijkomen, maar kijken of er zoveel mogelijk content op gouda.nl gezet kan worden, zodat de digitale toegankelijkheid gewaarborgd kan worden.

Afspiegeling Goudse samenleving Informatie van de gemeente moet voor alle inwoners begrijpelijk en toegankelijk zijn. Ook is het belangrijk dat beelden die in gemeentelijke communicatie gebruikt wordt, een afspiegeling zijn van de Goudse samenleving. De communicatie via de website, social-mediakanalen en fysieke media is daarom begrijpelijk en inclusief mogelijk. Op de website, in foto’s op social media en bij het maken van het gemeentemagazine wordt gestreefd naar zo inclusief mogelijk beeldmateriaal. De gemeentelijke beeldbank bevat op dit moment nog onvoldoende inclusieve beelden. Het gebruik van stockfoto’s heeft het nadeel dat de beelden niet herkenbaar zijn als Gouds.

Diversiteit zichtbaar in de coronacampagne

Bij de coronacampagne ‘Gouda, geef elkaar de ruimte’ is geprobeerd om een mooie afspiegeling van de Goudse samenleving in beeld te brengen. Het resultaat was een erg diverse campagne op het gebied van leeftijden en culturen. Direct duidelijk taalgebruik Helder communiceren op B1 niveau zorgt voor goede communicatie met de inwoners van Gouda. Daarom is het project Direct Duidelijk door de directie aangewezen als één van de speerpunten voor de komende jaren. Van 2020-2024 loopt het landelijke programma ‘Tel mee met Taal’ waar Gouda zich aan heeft verbonden. Het project ‘Direct Duidelijk’ is een

logisch onderdeel van de uitvoering van de bestuurlijke afspraken rond ‘Tel mee met Taal’. Vanuit de landelijke programma’s ‘Tel mee met Taal 1’ en nu ook ‘Tel mee met Taal 2’ is begrijpelijke overheids-communicatie een belangrijk onderdeel van de aanpak van laaggeletterdheid. Die aanpak bestaat enerzijds uit het bereiken van inwoners die laaggeletterd zijn en hen met behulp van volwasseneducatie en de taalhuizen meer geletterd te maken, en anderzijds uit ervoor zorgen dat de overheid heldere taal gebruikt die voor de meeste inwoners te lezen is. Bekend is dat in Nederland 80% van de inwoners kan lezen op B1 niveau. Gouda streeft er daarom naar B1 niveau in haar communicatie toe te passen. 29

Het project Direct Duidelijk heeft als doel alle lopende gemeentelijke initiatieven op het gebied van duidelijke communicatie te bundelen en coördineren. Medewerkers die met cliënten werken worden getraind in het herkennen van laaggeletterdheid. Alle medewerkers worden overtuigd van het belang van duidelijke communicatie en daarmee het verbeteren van de communicatie door medewerkers (mails/ brieven). Ook wordt alle publieksinformatie op B1-niveau geschreven. Onder alle publieksinformatie valt: • www.gouda.nl (online formulieren en teksten) • Brieven die vanuit een format worden gestuurd • Incidentele informatieve brieven aan groter publiek (bijv. rondom duurzaamheid, riolering) • Folders • Nieuwsbrieven Schrijfcoaches Inmiddels zijn er binnen Gouda 34 schrijfcoaches opgeleid, eind 2021 komen er nog tien bij. Binnen alle afdelingen van de gemeente zijn er dan coaches actief. Zij begeleiden hun collega’s bij het maken van duidelijke brieven, zoveel mogelijk op B1-niveau. Brieven Nieuwe brieven die via het zaaksysteem worden verzonden worden eerst gescreend door schrijfcoaches. Bestaande brieven nemen we met terugwerkende kracht in behandeling de komende twee jaar. De vijf meest verzonden brieven binnen de sociale dienstverlening worden eind 2021 herschreven. Hierna legt de gemeente ze voor aan de Goudse Cliëntenraad. De andere brieven volgen de komende twee jaar.

Bijna alle subsidiebrieven zijn al aangepast. Bewustzijn bij de gemeente Gouda Door het ondertekenen van de charter diversiteit heeft de Gemeente Gouda zich gecommitteerd aan het streven een inclusieve organisatie te worden en daarmee ook een voorbeeld te zijn voor werkgevers in de stad en de regio. De activiteiten die hierboven beschreven zijn zullen daar een wezenlijke bijdrage aan leveren. Wanneer de (interne) organisatie wat verder is in het maken van stappen richting de inclusieve organisatie die zij wil zijn, zal er een bijeenkomst worden georga30

niseerd waarin de gemeente Gouda haar ervaringen vanuit het op weg zijn naar een inclusieve organisatie deelt en uitwisselt met werkgevers. Eerder volgden een grote groep leidinggevenden een training inclusief werven en selecteren.. Hier wordt het komende jaar een vervolg op gegeven. Daarnaast kunnen alle medewerkers volgend jaar workshops volgen over de eigen onbewuste vooroordelen. Op afdelingsniveau gaan medewerkers na deze workshop met elkaar in gesprek over de impact van deze onbewuste vooroordelen. Ook zaken als het schrijven van inclusieve wervingsteksten en het voeren van inclusieve selectiegesprekken komen volgend jaar aan de orde in de vorm van trainingen en opleidingen. Welkom in het Huis van de Stad Als je als inwoner het Huis van de Stad binnenkomt, word je écht welkom geheten. De balies op de begane grond zijn goed bereikbaar vanwege de vrije doorgang ernaartoe. Ook is er op de begane grond een verlaagde balie gerealiseerd waardoor deze toegankelijk is voor bezoekers met een hulpmiddel, zoals een rolstoel. Bij het herkennen van de behoefte aan contact aan een verlaagde balie begeleidt de gastvrouw de bezoeker hiernaartoe. Deze zelfde begeleiding door gastvrouw en/of beveiliger wordt ingezet als maatwerk: daar waar de situatie dit behoeft. Een voorbeeld is de begeleiding van bezoekers met een visuele beperking.

Op de begane grond is bewust gekozen voor het plaatsen van een ruime lift waardoor ook de grootste scootmobiel hier goed in past. Bij het nieuwe WerkgeverServicepunt (WSP)is een aparte MIVA-plek gerealiseerd bij een raadpleeg-computer. Ook deze is vanzelfsprekend goed benaderbaar voor bezoekers met een hulpmiddel. Op de begane grond, 1e, 2e en 3e verdieping zijn MIVA-toiletten aanwezig. Deze worden aanvullende voorzien van een gender neutrale aanduiding op de deuren. Voor deze toiletten geldt dat de deuren zelfstandig in beweging gebracht moeten worden zodat deze zichzelf verder automatisch openen.

5.3.

Knelpunten

Hoe maken we (beleids)documenten toegankelijk? Neem de tijd Informatie in HTML delen via de website is het meest toegankelijk, maar niet geschikt voor lange

(beleids)stukken. Hiervoor zoekt de gemeente alternatieven, zoals het maken van een digitaal magazine of het maken van een digitaal toegankelijke pdf. Het toegankelijk maken van een pdf vraagt extra tijd en aandacht van de gehele organisatie zowel bij het opstellen als bij het aanleveren van teksten en beeldmateriaal. Voor lezers met voorleessoftware is het belangrijk dat zij goed door het pdf-bestand kunnen navigeren. Daartoe moeten we de structuur van een tekst vastleggen, Wat zijn de koppen, subkoppen, paragrafen, opsommingen, etc. Elke pdf krijgt een duidelijke titel. Bij langere documenten staan er bladwijzers in, die hoofdstukken of passages markeren. Zo kan de lezer eenvoudig naar een ander gedeelte ‘springen’. Ook op de leesvolgorde moet gelet worden. Zeker als een tekst over meerdere kolommen loopt, is dit belangrijk. Voorleessoftware leest als de volgorde niet goed is ingesteld, regel per regel in plaats van kolom voor kolom. Niet alle lezers kunnen de vormgeving zien. Het is daarom belangrijk om alle informatie die met kleur of vorm aangeven wordt daarnaast ook van tekst is voorzien. Een rode knop voor ‘NEE’ en een groene knop voor ‘JA’ kan dus alleen als op die knoppen ook de tekst staat. Het contrast tussen voor- en achtergrondkleuren moet ook groot genoeg is. Voor lezers die kleurenblind of slechtziend zijn, lopen kleuren anders in elkaar over.

Kleurcontrast is ook belangrijk om goed te kunnen printen in zwartwit. Alle afbeeldingen en infographics moeten altijd worden voorzien van een alt-tekst, een tekstueel alternatief. Belangrijk is dat de beschrijving in deze alt-tekst precies dezelfde informatie geeft als de foto of infographic. Met een globale uitleg mis je anders toch nog informatie. Hetzelfde geldt voor video; naast een ondertiteling is het ook nodig dat er een omschrijving van de situatie of setting gegeven wordt voor mensen die dit niet kunnen zien. Tot slot is het ook de bedoeling dat de tekst geschreven is op B1 niveau. Er zijn veel mensen die zich graag inclusieve werkwijzen eigen willen maken. Maar zij lopen op dit moment over van het werk. Ook bij gemeente Gouda. De vraag is echter of dit uiteindelijk iets opschiet. Voor de samenleving en ook voor medewerkers zelf.

Onbegrijpelijk taalgebruik Niet alle teams, bestuurders en politici schrijven en spreken inclusief. Soms zijn toespraken of teksten voor veel mensen niet te volgen. Van belang is om te oefenen in B1 taalgebruik. Dit gebeurt al goed op de website Gouda.nl. Van belang is dat er wordt gekeken, voor welke teams en politici training in B1 taalgebruik relevant is. Hoe zet jij mensen neer? Hoe zet jij mensen neer? Hoe kijk je naar mensen? Veel mensen hebben er moeite mee om gehandicapt, mindervalide of ‘cliënt’ genoemd te worden. Een goede vuistregel is om mensen hetzelfde aan te spreken, zoals je zelf aangesproken wil worden. Goede alternatieven? Gebruik het woord ‘inwoner’ waar het kan. Of waar nodig: ‘inwoners die ondersteuning krijgen’ of ‘inwoners met een beperking’.

5.4.

Wat gaat versterkt worden?

Actie: Bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie versterken en uitdragen Binnen de gemeentelijke organisatie wordt het VN-Verdrag nog meer dan nu een belangrijke toets bij het maken van nieuw beleid. Verbeteren en bewaken van fysieke, sociale en culturele Toegankelijkheid is de verantwoordelijkheid van de gehele organisatie. Om dit te realiseren organiseert afdeling HRM diverse trainingen voor werknemers en activiteiten via intranet. In de komende periode zullen de vacatureteksten vanuit een inclusief perspectief worden geschreven. In het verlengde daarvan voert de gemeente inclusieve selectiegesprekken.. In het komende jaar zullen hier diverse trainingen en opleidingen voor worden aangeboden en past de gemeente zowel het beleid en de HR-instrumenten aan. Dit wil de gemeente ook breed uitdragen en organiseert daarvoor in 2022 een werkgevers­ bijeenkomst inclusie en diversiteit. Actie: Verder versterken van de digitale Toegankelijkheid Digitale toegankelijkheid is een thema voor de gehele organisatie. Hoe wordt hierover gecommuniceerd? Welke informatie hebben alle mede­ werkers nodig? Kunnen goede templates en 31

voorbeelden daarbij ondersteunen? Hoe kan de weerstand weggenomen worden? Ook externe leveranciers moeten bij inkoop op de hoogte zijn van de geldende eisen. Tijd, geld en ruimte voor training helpen in dit proces. Daarnaast ontbreken nu nog enkele tools om ­digitaal toegankelijk te kunnen werken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een tool om toegankelijke pdf’s en digitaal toegankelijke online magazines te kunnen maken. De focus ligt daarbij nu op de eigen website gouda.nl, maar de stappen die nu gezet worden vergen al meer capaciteit dan beschikbaar is. Als ook subwebsites en apps aangepakt moeten worden dan kost dat nog meer capaciteit. Hiervoor een extra investering in capaciteit (1fte) en tools nodig van € 75.000 structureel. Actie: Wit & Gelukt? Diverser beeldmateriaal inzetten Een deelnemer aan de themasessie: ‘Ik vraag me af waarom alle afbeeldingen van mensen op Gouda.nl en het GOUDA! Magazine allemaal ‘Wit & Gelukt’ zijn.’ Welk beeld van de Goudse samenleving wordt hiermee neergezet, als onze vormgeving de samenleving niet weerspiegelt?’ Op de website, in foto’s op social media en bij het maken van het gemeentemagazine wordt gestreefd naar zo inclusief mogelijk beeldmateriaal. Vooral op het gebied van beelden van mensen met een beperking is het lastig om geschikt beeldmateriaal te vinden. Daarom zal in 2022 een inclusieve foto-opdracht uitgevoerd worden.

32

Actie: Stadsgesprek toegankelijkheid en inclusie Verschillende Gouwenaars hebben tijdens dit proces aangegeven dat ze graag regulier mee willen praten over toegankelijkheid. De gesprekken die de gemeente regulier heeft met de Goudse Adviesraad voor mensen met een Beperking (GAB) en met de Goudse Cliëntenraad (GCR) ­zullen hiervoor worden gebruikt en het VN-­ Verdrag zal met hen worden geagendeerd. Eens per jaar organiseert de gemeente, samen met de GAB, een Stadsgesprek Toegankelijkheid. Hiervoor worden alle Gouwenaars uitgenodigd via sociale media en lokale kranten.

6. Overzicht investeren in onbeperkt meedoen Thema

Investering

Budget Planning gedekt

Fysieke leefomgeving

Coördinator toegankelijkheid

ja

2022

Onderzoek (Schouw) staat van toegankelijkheid openbare ruimte en gebouwen

ja

2022

Realiseren en behouden van een hoger kwaliteits­ niveau in de openbare ruimte dat meedoen stimuleert

nee

Doorlopend

Regeling pilot kleine aanpassingen bij clubs en verenigingen

ja

2022

Onderzoek naar benodigde investeringen in een nieuw cliëntsysteem en meer tijd voor de klant bij de integrale uitvoeringsorganisaties

ja

2022

Buitenschoolse opvang met een +

ja

2022 ev

Zorg en ondersteuning

Cultuur en sport

Bewustwording, communicatie en dienstverlening

Investeren in mantelzorgondersteuning via vereen- ja voudiging procedures

Doorlopend

Inclusiegedachte meenemen in nieuwe regionale inkoop

ja

Start 2022

Extra inzet op inclusie bij werkgevers door voorlichting en verspreiden goede voorbeelden

Ja

Doorlopend

Inclusief Gouda750

Ja

2022

Singelloop: voorbeeldproject en leren van ervaring Ja

2022

De website van SPORT•GOUDA wordt een centrale verzamelplaats van aangepast sport- en beweegaanbod in Gouda

Ja

Doorlopend

Onderzoek toegankelijkheid Museum Gouda en welke investeringen nodig zijn

Ja

2022

Onderzoek plaatsing lift in Oude stadhuis

Ja

2022

Bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie versterken en uitdragen door: • Trainingen en activiteiten over fysieke, sociale en culturele toegankelijkheid • Inclusieve vacatureteksten en inclusieve selectie­gesprekken • Regionale werkgeversbijeenkomsten over ­inclusie en diversiteit

Ja

doorlopend

Versterken digitale toegankelijkheid

Nee

Doorlopend

Diverser beeldmateriaal inzetten

Ja

Doorlopend

Stadsgesprek over toegankelijkheid en inclusie

Ja

2022

33

7. Vooruitblik Door de geldende Covid-19-maatregelen konden de sessies over Inclusie in het onderwijs en de ­Inclusieve Arbeidsmarkt nog niet plaatsvinden. Deze themasessies zullen in 2022 alsnog georganiseerd worden en de uitkomsten worden vertaald in de bijgestelde Lokale Inclusie Agenda. In deze agenda worden verschillende onderzoeken en verkenningen genoemd. De uitkomsten hiervan zullen wederom vertaald worden in concrete activiteiten in deze Lokale Inclusie Agenda. de verwachting is dat de uitkomsten ook (deels structureel) budgettaire gevolgen zullen hebben die besluitvorming in de gemeenteraad vragen. De verwachting is dat hier eind 2022 meer informatie over beschikbaar is. Om de zichtbare en merkbare vooruitgang als het gaat om onbeperkt meedoen ook te kunnen volgen wordt vanaf 2022 tweejaarlijks een monitor uitgevoerd. Met deze monitor wordt nagegaan welke concrete stappen er zijn gezet en of die stappen bijdragen aan het vergroten van de toegankelijkheid in de stad op de verschillende levensgebieden.

34