Gouda en de Circulaire Economie

Circulaire Economie Van kennis naar actie

18 September 2023 Joost Brouwer & Stan Rouhof

| Bureau 2030

1

Disclaimer

Dit bestand is een ingekorte versie van de presentatie op 18 september. Het bevat de inhoudelijke punten die we gaan bespreken.

2

Circulaire sessies Sessie 1

Sessie 2

Inhoud

Kennis opdoen over circulaire economie

Ambities en 3 speerpunten bepalen

Doel

Achter komen wat de circulaire economie inhoudt en waar Gouda nu staat

Kader voor opstellen startnotitie circulaire economie

Datum

18-09-2023

30-10-2023

3

Agenda sessie 1 Wat is de circulaire economie?

Meten van circulariteit: De R-Ladder

Samenvatting Nationaal Programma Circulaire Economie

Nulmeting gemeente Gouda

Vervolgstappen 4

Circulaire Economie (CE) 5

Context

CE benoemd als 1 van de 7 uitgangspunten van de gemeente 6

Definitie circulaire economie*

Een economie waarin: • Zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt • Producten en grondstoffen worden hergebruikt • Afval nauwelijks bestaat

*Bron: Rijksoverheid

7

Van lineair naar circulair Verandering van denkbeeld Lineaire economie

Lineaire economie

Circulaire economie

(met recycling)

Grondstoffen

Grondstoffen

Productie

Productie

Gebruik

Gebruik

Restafval

Restafval

Van afval naar grondstof 8

Volledige cyclus

9

Meten van circulariteit: De R-ladder 10

De R-ladder

1. Refuse (afwijzen)

(Hoogwaardigheid gebruik)

Impact

2. Rethink (omdenken) 3. Reduce (verminderen) 4. Reuse (hergebruiken) 5. Repair & Repurpose (repareren & herbestemmen) 6. Recycle (herwinnen)

11

Samenvatting Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) van Rijksoverheid • • • • •

Ambities overheid Knoppen om aan te draaien Maatregelen Prioritaire ketens Kansen voor gemeente Gouda 12

Ambities van de overheid 2030

2050

50% circulair

100% circulair

50% minder primaire grondstoffen

100% fossielvrij en klimaatneutraal

60% recycling van stedelijk afval 30% minder uitstoot microplastics Drastisch inperken van ketenemissies (scope 3) 13

Overheidsstrategie Voor een circulaire economie Huidige systeem te veel gericht op vrijwilligheid > Inzet op 3 soorten maatregelen voor vergroten noodzaak: Beprijzend

• Belastingen en heffingen

Stimulerend

• Subsidies • Vouchers • Overgaan tot circulair inkopen door overheidsinstanties

Normerend

• Wettelijke normen voor de gehele productieketen • Nieuwe vormen van eigenaarschap

14

4 ketens met hoge milieu-impact Consumptie goederen

Elektrische apparaten

Kunststoffen

Plastic verpakkingen

Bouw

Maakindustrie

Meubels

Verpakkingen en wegwerpproducten

Land- en tuinbouwplastic

Plastic in de bouw

Textiel

Woningen

Kantoren

Capital equipment

Circulaire zonpv systemen

Viaducten en bruggen Circulaire windparken

Wegverhardingen

Circulaire klimaatinstallaties

15

Subsidies vanuit Rijk 1. Circulaire ambachtscentra

2. Repaircafé’s

• Inzet op 5 pijlers:

• In combinatie met ambachtscentra.

• • • • •

Milieustraat Kringloop Reparatie Sociale werkplaats Onderwijs

• Subsidie bedoeld voor het vinden en professioneel ondersteunen van vrijwilligers voor repaircafé’s.

• Bestaat al sinds 2019. Kwamen de afgelopen tijd jaarlijks steeds weer nieuwe subsidies voor vrij. • Aanspraak maken op een dergelijke subsidie kan het opzetproces van een circulair ambachtscentrum in Gouda zeer versnellen

16

Subsidies vanuit Rijk 3. Stimuleringsprogramma recycling

4. Circulaire ketenprojecten

• Stimulering van hergebruik, reparatie en recycling

• Samenwerking tussen ondernemers om een product- of materiaalketen circulair te maken

• Vooral voor MKB ondernemers

• Voorrang voor prioritaire afvalstromen zoals kunststoffen, textiel en verpakkingen

• Ook vooral voor MKB-ondernemers die goederen produceren en verkopen • Wegnemen van hordes in de missie naar circulair.

Tot 75%

50%

van de kosten worden gesubsidieerd

van de kosten worden gesubsidieerd 17

Nulmeting Waar staan we nu? • • • •

Ambities gemeente Bouw Afval Voorbeeldrol

18

Ambities gemeente 2025

2030

2050

Max 100kg restafval per inwoner

-50% primaire grondstoffen

100% circulair

Bron: Duurzaam Dashboard Gouda (2022)

19

Bouw 20

Lopende projecten > 16 initiatieven

Circulaire sloop verpleeghuis ‘Huize bloemendaal’

Gouda Oost: nieuwbouw van woningen met materialen gesloopte flats

Deelnemer in het Convenant Netwerk Betonketen Groene Hart

21

Afval 22

Cijfers restafval VANG doelstelling: Maximaal 100kg restafval per persoon per jaar

Afvalmonitor Gouda:

2020

2021

Totaal restafval 153

149

Waarvan grof

35

30

Waarvan fijn

118

119

Scheidings%

66

65

23

Lopende projecten > 18 initiatieven

Mobiele milieustraat

Pilot inzamelen zomerse opblaasartikelen

Inwonersinitiatieven, o.a. • The Melting Shop • Kledingruil

24

Voorbeeldrol • Onderzoek naar circulair ambachtsnetwerk • Hergebruik hardware: donatie goede doelen Consumptiegoederen

• MVOI-ontwikkeltraject inclusief ondertekenen Manifest MVOI

MVOI Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen

• Koplopers-groep PZH: Koplopersgemeente • Fairtrade gemeente Algemeen

25

Overzicht Bouw

• > 16 initiatieven

Afval

•

> 18 initiatieven • 13 door en 5 in de gemeente

Consumptiegoederen

Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI)

Algemeen

• Circulair ambachtsnetwerk • Hergebruik afgeschreven hardware

• Inkoop ontwikkeltraject MVOI • Ondertekenen Manifest MVOI

• Aangesloten bij koplopers-groep PZH • Fairtrade gemeente

Landbouw / Voedsel

Bedrijven / Industrie

Overige thema’s: Havens

Mobiliteit 26

Vervolgstappen 27

Sessie 2 30-10-2023

Acties

Resultaat

3 speerpunten opstellen

Ambitieniveau per thema bepalen

Kader voor circulaire maatregelen

28

Joost Brouwer j.bouwer@bureau2030.nl 06-21588583

Stan Rouhof s.rouhof@bureau2030.nl 06-30873955

29

Annex 30

Lopende projecten Bouw

Door gemeente • Proef Plastic Road concept op Aschpotpad > Gerecycled plastic als ophoogmateriaal • Ambtelijke deelname aan Community of Practice-sessies PZH, gericht op monitoring CE • Vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen Zuid-Holland • Transitieagenda voor opschaling biobased bouwen: obstakels identificeren en kennis delen • Bewustzijn CE benoemd als actiepunt in Economische Agenda Gouda • Gouda Oost: Circulaire woningen gebouwd van gesloopte flats • Motie: Toekomstige woningbouw: Maximaal inzetten modulair bouwen met circulaire, biobased materialen (verifiëren Debbie/Demi) • Circulaire sloop/demontering verpleeghuis ‘Huize Bloemendaal’ i.c.m. Janssen de Jong en New Horizon • Circulaire toepassinge van: 120 ruiten, 50 lampen, bloempotten, 100 eenheden hang- en sluitwerk • Inzamelingsactie van 6.000 spijkerbroeken t.b.v. isolatiemateriaal voor schoolgebouw De Goudsche Waarden. • Toepassing circulair metselsysteem in nieuwbouw van clusterschool Auris Taalplein – De Triangel • Eerste circulaire Albert Heijn in Westergouwe • Deelnemer in het Convenant Netwerk Betonketen Groene Hart • Circulaire bouw 60 tijdelijke sociale huurwoningen in Spoorzone • Het Goudse Poortgebouw: Leeg kantoorpand omgebouwd tot woningen voor asielzoekers, studenten en mensen na scheiding In gemeente: • Van Ooijen: Aannemer die gebruikt maakt van circulaire bouwprincipes, o.a. gebruik circulaire straatstenen

31

Lopende projecten Afval

Door gemeente: • Onderzoek mogelijkheden ophalen horeca-afval • Invoeren gratis ophaalservice grof vuil: Vergemakkelijken van recylcing voor inwoners en illegaal dumpen tegengaan • Pilots extra sortering grof vuil • Pilots informeren inwoners over afval scheiden • Pilot doneerring plastic flessen om vuilnisbakken • Opknappen ondergrondse containers voor verlenging levensduur • Mobiele milieustraat. Inleverpunt voor: Klein chemisch afval, kleine elektrische apparaten, kunststof, metalen, oud papier, hout • Scheidingstechnieken Cyclus (afvalverwerker) i.s.m. gemeente: • 1. GFT: Compostering (Nieuwe Schillenboer: Bakjes en biologisch afbreekbare zakjes voor GFT in flats) 2. PMD: P: Shampooflessen en emmers. M: blikken en fietsen. D: pennen en krantenpapier 3. Oud papier: Nieuwe kartonproducten, tot 7x hergebruikt 4. Glas: Theoretisch eindeloos hergebruik • Opruimactie op SUP-boards in wateren Gouda, i.c.m. Cyclus en Jaba Sup • Pilot inzameling zomerse opblaasartikelen Cyclus: 3.600kg plastic gerecycled • Ontwikkeling nieuwe milieustraat Ecopark met meer aandacht voor circulariteit? Checken bij Demi en Debbie • Project schone (binnen)stad voortzetten in samenwerking met DPG en SOG en verkennen mogelijkheden verbreding naar bedrijventerreinen • Faciliteren initiatieven tegengaan zwerfafval • Jaarlijkse deelname aan landelijke Opschoondag

In gemeente: • Vuigmakers: Winkel die afval omtovert tot cadeau’s • Kledingruilinitiatieven • Kleiwerkplaats Witheet: Potten en schalen uit kleiresten • The Melting Shop: Oude vlaggen omgetoverd tot sportcollectie • In en Om ‘t huis en Thiers2wielers: Nieuwe (fiets)tassen van kapotgewaaide paraplu’s en zeilen van vrachtwagens

32