Circulaire Economie Commissie Fysieke Leefomgeving Sessie 2
Tekst van het document
Circulaire Economie Commissie Fysieke Leefomgeving Sessie 2 30 oktober 2023 Joost Brouwer & Stan Rouhof
| Bureau 2030
1
Agenda 1
Inleiding
2 3
4
1. Definitie Circulaire Economie 2. Invloedssfeer
5 6
7
3. Speerpunten Vervolgstappen: Startnotitie
8 2
Circulaire economie Commissie Fysieke Leefomgeving Sessie 1
Sessie 2
Doel
Kennis vergroten over circulaire economie (CE)
Definitie CE, invloedssfeer en speerpunten bepalen voor startnotitie
Datum
18-09-2023
30-10-2023
3
Terugblik sessie 1
4
Circulariteit uitgelegd 1. Wat is de circulaire economie?
2. R-ladder 1. Afwijzen 2. Heroverwegen 3. Verminderen 4. Hergebruiken 5. Repareren en herbestemmen 6. Recyclen (of verbranden)
5
Ambities overheid en nulmeting 3. Nationaal Programma Circulaire Economie (Rijksoverheid)
Doelen NL 2030
Doelen NL 2050
50% circulair
100% circulair
50% minder primaire grondstoffen Maximaal 100kg restafval per persoon
4. Nulmeting Gouda
> 50 circulaire initiatieven in de gemeente voor o.a. bouw, afval en gemeentelijke organisatie
Normeren Beprijzen Stimuleren
6
Sessie 2
7
Opbouw sessie Onderdelen
Opbouw
1
•
Voorbeelden andere gemeenten
•
Keuzes fracties + uitleg
•
Resultaten
Definitie CE
2 Invloedssfeer
o o
Resultaten totaal Resultaten per fractie
3 Speerpunten MVOI 8
Belang keuzes 1
Definitie circulaire economie Welke eenduidige definitie wordt gebruikt?
Invloedssfeer
2
Waar kunnen we als gemeente impact maken en waar zetten we mensen en middelen op in?
Speerpunten Waar gaat de gemeente zich op focussen
3 MVOI
9
Definitie Circulaire Economie
10
Voorbeeld LINEAIRE ECONOMIE
RECYCLING ECONOMIE
CIRCULAIRE ECONOMIE
Grondstoffen
Grondstoffen
Grondstoffen
Productie
Productie
Productie
Recyclen
Recyclen
Gebruik
Gebruik
Afval
Afval
Repareren Gebruik
Repareren
Hergebruik
11
Voorbeeld
12
Voorbeeld
13
3 definities circulaire economie
In een circulaire economie staat het efficiënter gebruiken van grondstoffen centraal. Een circulaire economie is gericht op het langer in de productieketen houden van grondstoffen, met als doel een optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen, dus met de hoogste waarde voor de economie en de minste schade voor het milieu.
Een economie waarin:
•
Zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt
•
Producten en hergebruikt
•
Afval nauwelijks bestaat
grondstoffen
worden
De economie moet voortdurend vernieuwen en de benodigde natuurlijke hulpbronnen herstellen. Doel om producten, componenten en materialen zo bruikbaar en waardevol mogelijk te houden, voor altijd. Hiervoor is het nodig dat producten in eindeloze cycli van grondstof-product-gebruikgrondstof-... ronddraaien.
14
Uitleg bij keuze door fracties
Heldere bruikbare definitie.
In deze definitie staat uitdrukkelijk hergebruik van producten en grondstoffen genoemd. Geeft daarmee tegenwicht aan de wegwerpmaatschappij.
De enige definitie die het concept circulair geheel omvat.
Fractie van der Mije Meest dekkende definitie. Deze definitie is het minst extreem. Volledig circulaire economie waarschijnlijk niet haalbaar, alleen als we op een volledig andere, primitievere manier gaan leven. Hier is geen meerderheid voor te vinden.
15
Resultaten totaal 3x
In een circulaire economie staat het efficiënter gebruiken van grondstoffen centraal. Een circulaire economie is gericht op het langer in de productieketen houden van grondstoffen, met als doel een optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen, dus met de hoogste waarde voor de economie en de minste schade voor het milieu.
5x
4x
Een economie waarin:
•
Zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt
•
Producten en hergebruikt
•
Afval nauwelijks bestaat
grondstoffen
worden
De economie moet voortdurend vernieuwen en de benodigde natuurlijke hulpbronnen herstellen. Doel om producten, componenten en materialen zo bruikbaar en waardevol mogelijk te houden, voor altijd. Hiervoor is het nodig dat producten in eindeloze cycli van grondstof-product-gebruikgrondstof-... ronddraaien.
16
Resultaten per fractie
In een circulaire economie staat het efficiënter gebruiken van grondstoffen centraal. Een circulaire economie is gericht op het langer in de productieketen houden van grondstoffen, met als doel een optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen, dus met de hoogste waarde voor de economie en de minste schade voor het milieu.
• PvdA • SGP • LG
Een economie waarin:
•
Zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt
•
Producten en grondstoffen worden hergebruikt
•
Afval nauwelijks bestaat
• • • • •
CDA GBG VVD CU D66
De economie moet voortdurend vernieuwen en de benodigde natuurlijke hulpbronnen herstellen. Doel om producten, componenten en materialen zo bruikbaar en waardevol mogelijk te houden, voor altijd. Hiervoor is het nodig dat producten in eindeloze cycli van grondstof-product-gebruik-grondstof-... ronddraaien.
• • • •
GL PvdD van der Mije Gouda Positief 17
Invloedssfeer 18
Voorbeelden andere gemeenten Hoe bepalen zij de invloedssfeer?
“Direct verantwoordelijk voor…”
“Indirect verantwoordelijk voor…”
Rolverdeling bij het uitvoeren van maatregelen Voorbeelden: Aanjager Belanghebbende
Uit startnotitie: Succes programma sterk afhankelijk van enthousiasme bedrijfsleven. Samen met hen nieuwe ideeën ontwikkelen en concretiseren.
Uitvoerend 19
Invloed gemeenten CE Direct verantwoordelijk
Afvalbeleid
Beheer openbare ruimte
Toezicht en vergunningsverlening activiteiten in omgeving, waaronder bouw
Indirect verantwoordelijk
Onderhouden relatie met bedrijven en kennisinstellingen in de stad, via: • Accountmanagers • Samenwerkingsverbanden o Met bedrijven: Economie071 o Met kennisinstellingen: Leiden Kennisstad
Eigen panden, bouwprojecten en bedrijfsvoering
20
Voorbeelden andere gemeenten Hoe bepalen zij de invloedssfeer?
Vooral door: Kiezen voor focusthema’s
21
Invloedssfeer Keuze 1: Direct
Keuze 2: Direct + indirect
Keuze 3: Direct + indirect + buiten de gemeente
Directe invloed: Gemeentelijke organisatie Directe invloed: Openbare ruimte
Indirecte invloed: Samenwerkingen
Beperkte invloed: Buiten de gemeente
22
Uitleg bij keuze door fracties Keuze 1: Directe invloed Men weet goed waar de mogelijkheden liggen binnen eigen gemeente. Men kent de bedrijven: In overleg samen plannen opstellen.
Keuze 1 Direct
Keuze 2 Direct + indirect Keuze 3
Keuze 2: Directe + indirecte invloed Voorkeur aan indirecte invloed binnen de grenzen van Gouda. Stimuleer ondernemers en inwoners om goede stappen te zetten. Waar we indirect verantwoordelijk zijn hebben we ook directe invloed. Dus > Aanjager, partijen verbinden.
Direct + indirect + buiten de gemeente
Directe invloed: Gemeentelijke organisatie Directe invloed: Openbare ruimte Indirecte invloed: Samenwerkingen Beperkte invloed: Buiten de gemeente
Keuze 3: Directe + indirecte invloed + buiten de gemeente Doel: Nederland volledig circulair in 2050. Groot doel dat veel breder is dan alleen de gemeentelijke organisatie. Maatschappelijke aanpak nodig > aanjagen door overheden, en dus gemeente.
23
Resultaten totaal 2x
2x
8x
Keuze 1:
Keuze 2:
Keuze 3:
Alleen directe invloed
Directe + indirecte invloed
Directe + indirecte invloed + buiten de gemeente
24
Resultaten per fractie
Keuze 1:
Keuze 2:
Keuze 3:
Alleen directe invloed
Directe + indirecte invloed
Directe + indirecte invloed + buiten de gemeente
• VVD • SGP
• • • •
• Leefbaar Gouda • Gouda positief
CU D66 PvdD Van der Mije
• • • •
PvdA GL CDA GBG
25
Speerpunten
26
https://www.youtube.com/watch?v=zxvcNOMHdew 27
Voorbeelden Welke speerpunten worden gehanteerd door andere gemeenten en organisaties in de regio? Onderzochte organisaties:
Hoe vaak welk speerpunt?
MVOI
Bouw
8x
Afval
5x
Maatschappelijk verantwoordelijk opdrachtgeven en inkopen
8x
Consumptiegoederen
5x
Voedsel / landbouw
3x
Maakindustrie
3x
Voorbeelden
29
Voorbeelden
30
Voorbeelden Opgaven sociaal domein Opgave regionale economie
Circulaire economie
MVOI
Bouw
Educatie en communicatie
Afval verwaarden
Afvalbeleid en communicatie
31
Speerpunten Ingezonden speerpunten fracties ChristenUnie
Consumptiegoederen
Plastics
Bouw
Maakindustrie
Landbouw/voedsel
Stimuleren lokale deeleconomie
van der Mije & PvdD
MVOI Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
Bijlage
Havens
Bedrijventerreinen / industrie
Mobiliteit
Afval naar grondstof
“Niet gebruiken / refuse” gedachte
32
Uitleg bij keuze door fracties
MVOI
1.
1.
Veel bouwen is goed voor Gouda, vooral voor onze jongeren
Circulaire voorbeeldfunctie gemeente: Gedragsverandering bij inwoners en ondernemers
Sector met hoog grondstoffenverbruik (50% NL) en afvalproductie (40% NL)
2.
2.
Door gezamenlijk in te kopen ben je sterker
Kijk waar je snelle, meetbare resultaten kan boeken. CE mag niet (te veel) ten koste gaan van andere opgaven
Raakt iedereen: Bedrijfsleven, consument en overheid. Ons doel: Geen afval meer in 2050
3.
3.
3.
Neem het voorbeeld van het opruimen van plastic dat je daarna weer recyclet
Woningbouwopgave en snelheid van bouwen belangrijke doelstellingen
2.
MVOI
1.
MVOI
Goede voorbeeld geven. Inkoopbeleid stimuleert productenen dienstleveranciers om bij te dragen aan een CE
33
Resultaten totaal
MVOI
Speerpunt
Keuze 1
Keuze 2
Keuze 3
Totaal gekozen
Bouw
6
1
2
9
Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
5
3
3
11
Afval naar grondstof
1
3
3
7
Consumptiegoederen
0
2
1
3
Landbouw/voedsel
0
1
2
3
Mobiliteit
0
1
1
2
Bedrijventerreinen /industrie
0
1
1
2
Maakindustrie
0
0
0
0
Havens
0
0
0
0
Kunststoffen
0
0
0
0
Top 3
34
Resultaten Bijlage MVOI
Speerpunt
Frequentie gekozen
Speerpunt
Frequentie gekozen
Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
11
Mobiliteit
2
Bouw
9
Bedrijventerreinen /industrie
2
Afval naar grondstof
7
Maakindustrie
0
Consumptiegoederen
3
Havens
0
Landbouw/voedsel
3
Kunststoffen
0
1
2
3
Bouw
Afval naar grondstof
MVOI MVOI
35
Vervolgstappen
36
Startnotitie
Plan van aanpak
Structuur:
• • • • •
Tijdlijn: 2024 - 2028
Context Definitie CE Invloedssfeer Speerpunten Randvoorwaarden
Opleveren januari 2024 (prognose)
• Actieve betrokkenheid wethouders en beleidsmedewerkers • Inclusief actiepunten voor college • Bureau 2030 helpt met uitwerking 37
Joost Brouwer j.bouwer@bureau2030.nl 06-21588583
Stan Rouhof s.rouhof@bureau2030.nl 06-30873955
38
Bijlage 39
Speerpunten 40
Legenda
Voorbeelden Thema’s andere gemeenten
MVOI*
MVOI*
MVOI
Bouw
8x
Afval
5x
Maatschappelijk verantwoordelijk opdrachtgeven en inkopen
8x
Consumptiegoederen
5x
Voedsel
3x
Maakindustrie
3x
MVOI
MVOI
“Groene stromen”
Zorg
MVOI*
MVOI
MVOI
MVOI • •
Groene chemie
*Wordt genoemd in plan; geen expliciet thema
• •
Minimaliseren primair grondstofgebruik Maximaliseren grondstoffen en producten Sluiten van keten Creëren circulaire bedrijvigheid
Energie
Impact-investering circulair beleid Thema’s
Acties Alle bruggen in 2026 circulair gebouwd
Bouw
Afval
MVOI
Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen
Consumptie goederen
750 woningen circulair bouwen 2026
Impact op organisatie Tijd / geld / FTEs
Bijdrage aan doel Circulaire opbrengst
• +24% kosten
• -90% primaire productie beton
• + 3%-6% bouwkosten • -20% kosten
• 30%-60% CO2 reductie
Diftar invoeren in gemeente
• - €64 per huishouden per jaar
• -88kg restafval per huishouden per jaar
Circulair aanbestedingskader invoeren
• +24% kosten
• -90% primair grondstofgebruik
• 1 FTE (samenwerking met partijen)
• +50% levensduurverlenging producten
Circulair ambachtscentrum opzetten
• Gedragsverandering inwoners
Voedsel/landbouw 10 boeren in 2026
• €2.500.000 euro
• -42% mestoverschot bodem
kringlooplandbouw
42
Impact-investering circulair beleid Thema’s
Acties
Impact op organisatie Tijd / geld / FTEs
Bijdrage aan doel Circulaire opbrengst
• +24% kosten
• -90% primaire productie beton
750 woningen circulair bouwen 2026
• + 3%-6% bouwkosten • -20% kosten
• 30%-60% CO2 reductie
Afval
Diftar invoeren in gemeente
• - €64 per huishouden per jaar
Bedrijventerreinen /industrie
Inventarisatie reststroominnovatie: 5 bedrijven in contact brengen
• -88kg restafval per huishouden per jaar
• 0,2 FTE
• -7,5% kosten voor bedrijven
Circulair Ambachtscentrum opzetten
• 1,5 FTE • X euro per jaar
• +50% levensduurverlenging producten
Circulair aanbestedingskader invoeren
• +24% kosten
• -90% primair grondstofgebruik
Voedsel/landbouw
10 boeren in 2026 kringlooplandbouw
• €2.500.000 euro
• -42% mestoverschot bodem
Havens
Circulaire kavelverkoop
• 0,2 FTE
• +5 duurzame/circulaire bedrijven
Mobiliteit
5 deelauto’s neerzetten gemeentehuis
• €60.000 per jaar
• -20% reiskilometers • -20-50% primair grondstofgebruik m.b.t. autoproductie 43
Alle bruggen in 2026 circulair gebouwd
Bouw
Consumptie goederen MVOI
Invloed vs impact matrix In het kader van volledigheid zijn alle speerpunten uit sessie 1 toegevoegd. Circulaire impact, en invloed van gemeente verschilt per speerpunt. Matrix geeft weer hoeveel invloed een gemeente als Gouda heeft m.b.t. circulaire maatregelen, en hoeveel circulaire impact we daarmee maken.
Circulaire impact
MVOI
Bouw Consumptiegoederen
Maakindustrie
Bedrijventerreinen/ industrie
Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen
Afval naar grondstof
Kunststoffen
Landbouw/voedsel Havens
Mobiliteit
Invloed gemeente
44
Definities CE 45
Definities CE Organisatie Het groene brein
SAP
EU (Europees Parlement):
Ellen Macarthur Foundation
(Ellen MacArthur Foundation, 20132 ; RLI, 2015).
Definitie In een circulaire economie is er nauwelijks afval en worden producten en grondstoffen steeds opnieuw gebruikt. In een lineaire economie worden grondstoffen gewonnen om er vervolgens producten van te maken die na gebruik als afval worden verbrand of gestort. In een circulaire economie gaat het juist om het behoud van grondstoffen door behoud van de waarde van producten en afgedankte productonderdelen, en materialen. De onderstaande afbeelding van PBL geeft het verschil tussen de huidige lineaire economie en de toekomstige circulaire economie goed weer. “Een industrieel systeem dat door opzet en ontwerp herstellend of regeneratief is.” In tegenstelling tot het traditionele lineaire model dat grondstoffen omzet in producten die eenmalig worden gebruikt en worden weggegooid, sluit het circulaire model de lus door producten na gebruik terug in de cyclus te brengen, zodat ze kunnen worden hergebruikt, gerecycled of hergebruikt. Circulaire economie is een model van productie en consumptie, waarbij bestaande materialen en producten zo lang mogelijk worden gedeeld, verhuurd, hergebruikt, hersteld, opgeknapt en gerecycleerd om meer waarde te creëren. Op deze manier wordt de levenscyclus van producten uitgebreid. In de praktijk betekent dit dat het afval tot een minimum wordt beperkt.
Wanneer een product het einde van zijn levensduur bereikt, worden de materialen zoveel mogelijk binnen de economie gehouden dankzij recycling. Deze kunnen keer op keer productief worden gebruikt, waardoor meer waarde wordt gecreëerd. "A circular economy is one that is restorative by design, and which aims to keep products, components and materials at their highest utility and value, at all times. De economie moet voortdurend vernieuwen en de benodigde natuurlijke hulpbronnen herstellen. De circulaire economie heeft volgens hen als doel om producten, componenten en materialen zo bruikbaar en waardevol mogelijk te houden en dat voor altijd. Hiervoor is het nodig dat producten in eindeloze cycli van grondstof-product-gebruik-grondstof-... ronddraaien.
Een economisch en industrieel systeem dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het herstellend vermogen van natuurlijke hulpbronnen als uitgangspunt neemt, waarde-vernietiging in het totale systeem minimaliseert en waarde-creatie in iedere schakel van het systeem nastreeft’
46
Definities CE Definitie
Organisatie Klimaatplein
Een economisch systeem dat is gebaseerd op bedrijfsmodellen die het concept 'end-of-life' vervangen door het verminderen, alternatief hergebruiken, recyclen en terugwinnen van materialen in productie-, distributie- en consumptieprocessen. Dit met als doel duurzame ontwikkeling tot stand te brengen, wat inhoudt dat milieukwaliteit, economische welvaart en sociale rechtvaardigheid worden gecreëerd Een economie waarin:
Rijksoverheid
•
Zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt
•
Producten en grondstoffen worden hergebruikt
•
Afval nauwelijks bestaat
Grondstoffenakkoord
Verhouding primair tot secundair materiaal in een product.
Circle economy
Circulaire economie berust op 3 kernprincipes: Prioriteren van hernieuwbare grondstoffen, levensduurverlenging, afval als grondstof inzetten.
Verenigde naties
Nieuw en inclusief economisch paradigma dat tot doel heeft vervuiling en afval te minimaliseren, de levenscycli van producten te verlengen en een breed delen van fysieke en natuurlijke hulpbronnen mogelijk te maken.
PBL
In een circulaire economie staat het efficiënter gebruiken van grondstoffen centraal. Een circulaire economie is gericht op het langer in de productieketen houden van grondstoffen, met als doel een optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen, dus met de hoogste waarde voor de economie en de minste schade voor het milieu.
47
Definities CE Organisatie
Definitie
Gemeente Zaanstad
In een circulaire economie consumeren we minder en produceren we veel efficiënter. We voorkomen afval door grondstoffen en materialen langer en telkens opnieuw te gebruiken. Dit vraagt in veel gevallen om anders produceren en consumeren dan we nu gewend zijn. Een circulaire economie is beter voor het klimaat én de samenleving. Het maakt onze economie onafhankelijk van andere gebieden die zelf deze grondstoffen en materialen ook nodig hebben.
Gemeente Amsterdam
In een circulaire economie voorkomen we verspilling door de waarde van producten, onderdelen en grondstoffen zo lang mogelijk te behouden in gesloten kringlopen.
Gemeente Groningen
Gemeente Leiden
Gemeente Rheden
“Een circulaire economie is een economisch systeem van gesloten kringlopen waarin grondstoffen, onderdelen en producten hun waarde zo min mogelijk verliezen, hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt en systeemdenken centraal staat. Anders dan in het huidige lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd.”
Een circulaire economie is er, in tegenstelling tot een lineair systeem, op gericht dat de materialen om het product te maken na gebruik weer maximaal en zo hoogwaardig mogelijk kunnen worden hergebruikt. Circulariteit betekent dus ook dat producten ontworpen zijn om gerepareerd te kunnen worden, componenten los te maken zijn en materialen hun waarde behouden. De circulaire economie is het economisch systeem dat organiseert dat deze circulariteit tot stand komt. Door verantwoord om te gaan met grondstoffen, is een duurzame economie mogelijk zonder dat dit ten koste gaat van een leefbare wereld.
Het gaat bij circulaire economie om transitie naar een economie die voorziet in behoeften zonder onaanvaardbare milieudruk en zonder uitputting van natuurlijke hulpbronnen.
48
Monitoring 49
Monitoring Tools om in te zetten t.b.v. monitoring:
Waarstaatjegemeent e.nl
CO2-Prestatieladder
Website →
Website →
Website →
Website →
Deze webpagina bevat veel statistieken om mee te rekenen in staan. Vaak gebruikt door beleidsmakers en universiteiten voor grondstoffeninventarisaties.
Deze webpagina bevat een overzicht van de prestatie op verscheidene duurzaamheidsscores tussen gemeenten.
Het certificeren op de CO2Prestatieladder verplicht
Deze webpagina van Rijkswaterstaat geeft een overzicht van de hoeveelheid restafval, en de scheidingspercentages gehanteerd door alle gemeenten in Nederland. Eveneens goede benchmarktool.
CBS Statline
Monitoring kan ook zonder tool, door frequente, gerichte vragen te stellen aan de eigen afdeling inkoop.
organisaties om jaarlijks te monitoren door een CO2voetafdruk te maken van de eigen organisatie.
Afvalmonitor
Monitoring Tools om in te zetten t.b.v. monitoring:
Milieu Kosten Indicator (en MPG)
DuboCalc
Rekeninstrumenten voor MPG
Dashboard Duurzaam GWW
Website →
Website →
Website →
Website →
De MKI vat de milieueffecten van een product gewogen samen in één getal, het is gebaseerd op een levenscyclusanalyse (LCA). Deze handleiding biedt handvaten voor het inkopen met MKI.
Dit rekeninstrument van Rijkswaterstaat berekent de milieueffecten van materialen, bouwwerken of bouwmethode. Dit is in de vorm van een MKI-cijfer. Het programma wordt vooral gebruikt in de GWW-sector.
Deze webpagina bevat een overzicht van gevalideerde rekeninstrumenten (door Stichting Nationale Milieu Database) voor de berekening van de MPG voor gebouwen of op projectniveau.
Deze webpagina geeft monitoring opties voor GWW, specifiek voor gemeenten. Het gaat verder dan alleen circulariteit door over meerdere aspecten van duurzaamheid te monitoren. Ze hebben de volgende 6 KPI’S geïdentificeerd:
Voor gebouwen wordt de MKI nog omgerekend naar de Milieuprestatie Gebouwen (MPG). Waar de totale MKI wordt gedeeld door de levensduur en bruto vloeroppervlak van het gebouw. Voor de hoogte van de MPG zijn regels voor nieuwbouw.
Deze website biedt aan om webinars over het gebruik van dit instrument terug te kijken.
1. Broeikasgassen; 2. MKI; 3. Circulariteit (input- en outputstromen); 4. NOx – brandstoffen materieel; 5. Energieverbruik installaties; 6. Biodiversiteit
Monitoring Tools om in te zetten t.b.v. monitoring:
Circular IQ
Madaster
Ecochain
Website →
Website →
Website →
Madaster is een kadaster waar materialen en gebouwen worden gedocumenteerd. Het is een materialen-paspoort: Het paspoort bevat informatie over de kwaliteit, herkomst en locatie van materialen en producten. Deze documentatie zorgt dat in de toekomst onderdelen of materialen beter opnieuw kunnen worden ingezet. Het is daarom een belangrijk middel voor de circulaire bouw.
Circular IQ is een online platform dat inkopers ondersteunt bij het in kaart brengen en vergelijken van de circulariteit van verschillende leveranciers en producten.
Ecochain is een softwarepakket waarmee de voetafdruk van je bedrijf of bedrijfstak in kaart kan brengen en over tijd kan bijhouden. De berekening is gebaseerd op LCA.
Deze tool is specifiek ingesteld om circulaire impact en principes te vergelijken.
Voor inkopers kan het tevens worden gebruikt om de milieukosten & circulariteit van verschillende producten te vergelijken en keuzes m.b.t. verlaagde milieukosten in de keten te verantwoorden (zie vorige slide). Of om de milieukosten over tijd te monitoren van het ingekochte product.
Er gaan gesprekken om het materialenpaspoort wettelijk verplicht te maken.
Speerpunten 53
Consumptiegoederen Wat is het?
Consumptiegoederen
Uit NPCE
Spullen uit het dagelijks leven die bij de IKEA te koop zijn. Productgroepen overheid:
Voorbeelden 1
Elektrische apparaten
Meubels Circulair ambachtscentrum Verpakkingen en wegwerpproducten
Textiel
2 Consumptievermindering gemeentelijke organisatie van 20%
54
Kunststoffen Wat is het?
Kunststoffen
Uit NPCE
Plastics gebruikt door consumenten en bedrijven. Productgroepen overheid:
Voorbeelden 1
Plastic verpakkingen
Land- en tuinbouwplastic UPV zwerfafval en wegwerpplastic Plastic in de bouw
2 Publiek-Private Samenwerkingen tussen gemeente en bedrijven
55
Bouw Wat is het?
Bouw
Uit NPCE
Bouw van constructies, vooral gericht op gebouwen en GWW. Productgroepen overheid:
Voorbeelden 1
Woningen
Kantoren Buiksloterham: Volledig circulaire wijk Bruggen en viaducten
Wegverhardingen
2 Experimenteren 4 bouw- en infraprojecten met markt en volledig circulair aanbesteden.
56
Maakindustrie Wat is het?
Maakindustrie
In NPCE: Grote constructies die nodig zijn voor de energietransitie. Productgroepen overheid:
Voorbeelden 1
Uit NPCE Circulaire klimaatinstallaties
Circulaire zonneparken Meerdere acties in Circulair Actieplan 2023-2026 Circulaire windparken
Sommige gemeenten definiëren maakindustrie als grootschalige productiebedrijven. Die hebben wij geschaard onder ‘Bedrijventerreinen / industrie’.
2
100% van nieuwe wind- en zonneparken in 2030 circulair aanbesteed.
57
Landbouw / voedsel
Landbouw / voedsel
Wat is het?
Voorbeelden
Transitie naar circulaire landbouwpraktijken. Overheid zet sterk in op kringlooplandbouw. 3 kernwaarden:
1
Economische positie van boeren, tuinders en vissers
Waardering voor voedsel
Vernieuwing van productiemethoden
Circulaire proeftuin van West. Inzet op lokaal voedsel en uitwisseling reststromen.
2
Pilot: Lokaal, seizoensgebonden eten serveren in kantine gemeentehuis.
58
MVOI Wat is het?
MVOI Maatschappelijk verantwoord inkopen en opdrachtgeven
Maatschappelijk verantwoord inkopen en opdrachtgeven bestaat uit 6 thema’s waaruit gemeenten een aantal selecteren. Als Gouda hebben we op het vlak van MVOI al stappen gemaakt. Thema’s MVOI:
Voorbeelden 1
Klimaat Circulair Milieu
Aanbesteding: Nieuwe gemeentehuis volledig circulair (in oud winkelcentrum).
Ketenverantwoordelijkheid
2
Diversiteit & Inclusie
Duurzaam inkoopbeleidsplan
Social Return
59
Havens Wat is het?
Havens
Circulair beleid op en rondom havens. Sommige gemeenten hebben ambitieuze plannen en bestaand beleid voor havens.
Voorbeelden 1 Circulaire eisen : Havens en toegang tot water alleen beschikbaar maken aan organisaties die BREEAM gecertificeerd zijn.
2 Circulair kavelbeleid. Kavels op havens uitgeven aan bedrijven met circulaire ambities.
60
Bedrijventerreinen / industrie Wat is het?
Bedrijventerreinen / industrie
Bedrijventerreinen gebouwd met circulaire principes. Bedrijven aantoonbaar bezig met verduurzaming. Optie om bedrijven te verplichten zich te certificeren voor toegang tot bedrijventerreinen.
Voorbeelden 1
Mogelijk i.c.m. klimaatadaptatie. Voor industrie ligt focus op uitstootreductie. Bedrijvenpark Ambachtsezoom: Volledig circulair en klimaatadaptief bedrijventerrein met volledig Cradleto-Cradle gecertificeerde bouwprincipes.
2 Distripark Dordrecht. Duurzaam bedrijventerrein.
61
Mobiliteit Wat is het? Circulair aanbesteden mobiliteitsvoorzieningen. Denk aan:
Voorbeelden 1
Mobiliteit
Mobiliteitshubs Plekken waar inwoners fiets- en OV-voorzieningen zijn neergezet voor werknemers en inwoners. Koppelkansen met duurzame bedrijventerreinen.
Deelvervoer faciliteren Deelvervoer reduceert het aantal auto’s op de weg. Hierdoor hebben we minder grondstoffen nodig voor autoproductie.
Elektrische deelmobiliteit faciliteren inwoners
2
eHUBS: Mobiliteitshubs voor de buurt.
62
Afval naar grondstof Wat is het?
Afval naar grondstof
Directe invloed op afvalbeleid vanuit gemeente. Bij circulair afvalbeleid houden we de R-ladder in het achterhoofd. Afval voorkomen en producten langer gebruiken is beter dan recyclen. Voorbeelden:
Voorbeelden 1
Uitwisseling reststromen
Diftar invoeren
Plastic opruimactie in wateren Gouda i.c.m. Cyclus.
2 Afvalinzamelacties Residue In, Value Out Reststroomuitwisseling tussen bedrijven gefaciliteerd door de gemeente.
63
Keuzes fracties 64
Resultaten per fractie speerpunten GBG 1. 2. 3.
Bouw MVOI Afval naar grondstof
CU 1. 2. 3.
VVD 1. 2. 3.
MVOI Afval naar grondstof Bouw
MVOI Afval naar grondstof Bouw
1. 2. 3.
Bouw Afval naar grondstof MVOI
Bouw Consumptiegoederen MVOI
1. 2. 3.
Afval naar grondstof Bedrijventerreinen/industrie MVOI
1. 2. 3.
Bouw Mobiliteit Afval naar grondstof
Bouw MVOI Bedrijventerreinen/industrie
PvdD 1. 2. 3.
Gouda positief 1. 2. 3.
MVOI Bouw Mobiliteit
GL
SGP
D66 1. 2. 3.
1. 2. 3.
PvdA
Leefbaar Gouda 1. 2. 3.
Bouw MVOI Afval naar grondstof
CDA
MVOI Consumptiegoederen Landbouw/voedsel
Van der Mije 1. 2. 3.
MVOI Consumptiegoederen Landbouw/voedsel 65
Gebruik R-ladder Mee te nemen in startnotitie • R-ladder belangrijk in startnotitie: circulair beleid hierop afstemmen • Knoppen om aan te draaien: Allemaal meenemen, R-ladder leidend
R-ladder 1. Afwijzen
2. Heroverwegen 3. Verminderen 4. Hergebruiken
Knoppen Normeren Beprijzen Stimuleren
5. Repareren en herbestemmen 6. Recyclen (of verbranden) 66