C 2021 04 19 Presentatie Lokaal eigenaarschap en zeggenschap energievoorziening _Energie coöperatie Bodegraven-Reeuwijk .pdf

Lokaal Eigendom

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

Jan Bouwens (EC-BR)

1

u

Aangenomen moties Versterken Lokaal eigenaarschap in Midden Holland

u

Lokaal eigendom (elektriciteit en warmte)

Onderwerpen u

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

u

Proces participatie, samenwerking

u

Financiële participatie

DE Ontwikkelorganisatie BodegravenReeuwijk (DEOBR)

2

Overzicht moties Versterken Lokaal Eigenaarschap in MH u

u

Bodegraven, Krimpenerwaard, Gouda , Waddinxveen (ander dictum). Vraagt het college: u

zich in de stuurgroep in te blijven zetten voor het opstellen van een lokaal beleidskader ‘Lokaal eigendom van hernieuwbare opwek op land’ in alle vijf de gemeenten van de RES regio Midden-Holland waarmee het streven naar 50% lokaal eigenaarschap op korte termijn al zoveel mogelijk benaderd kan worden;

u

voor 1 juli 2021 een lokaal beleidskader op te stellen waarin het streven naar 50% lokaal eigendom en opbrengstparticipatie als voorwaarde voor planologische medewerking wordt vastgelegd.

Zuidplas. Draagt het college op: u

Bij de uitwerking van het concept naar het RES 1.0 en hierop volgende realisatie van projecten voor opwekking van hernieuwbare energie het lokaal eigendom te stimuleren en dit in een lokaal beleidskader vast te leggen

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

3

Uitwerking moties

u

De stuurgroep RES MH bereidt een hoofdstuk voor in de RES1.0 die 1 juli 2021 ter besluitvorming voorligt in de raden MH

u

De provincie ZH bereidt een Handreiking Lokaal Eigendom voor de in het eerste kwartaal 2021 beschikbaar komt.

u

De Participatiecoalitie (Energie Samen, Natuur en Milieufederatie, LSA Bewoners, Buurkracht, HIER Opgewekt) hebben masterclasses georganiseerd in 2020. Deze kunnen desgewenst worden herhaald.

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

4

Even voorstellen: DEOBR, DE Ontwikkelorganisatie Bodegraven-Reeuwijk u

2017: Raadsbesluit: éen plan, één verdeelsleutel, omgeving is betrokken, opbrengsten vloeien maximaal terug naar de gemeenschap

u

2019: Oprichting DEOBR. Samenwerkingsovereenkomst Ontwikkeling Duurzame opwek wind en zon >4MWp in Bodegraven-Reeuwijk

u

Partners:

u

u

Energie coöperatie Bodegraven-Reeuwijk ua (Jan Bouwens, vz)

u

Coöperatie De Windvogel ua (Laetitia Ouillet, vz)

u

Eneco (Marc de Bruin)

u

Greentrust (Peter Schoch)

Doel DEOBR: Door de burgers en bedrijven aangewezen locaties voor duurzame opwek ontwikkelen met lokaal eigenaarschap en zeggenschap.

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

5

Lokaal Eigendom op hoofdlijnen u

u

Proces participatie u

Meedenken vanaf initiatief tot sloop,

u

samen afwegen met voor- en tegenstanders van belangen zoals het tegengaan klimaatverandering en ruimtelijke impact,

u

Samen beslissen: representatieve democratie of directe democratie

Financiële participatie: u

Iedereen kan meedoen en delen in de opbrengsten. Geen energiearmoede

u

Niet alleen de lasten, maar ook de financiële en maatschappelijke baten, aandelen, obligaties

u

Omgevingsregelingen zoals sociale grondvergoedingen, duurzaamheidsfonds of omgevingsfonds

u

Leden dragen geen risico’s (Coöperatie UA) Investeerders wel.

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

6

Bodegraven-Reeuwijk loopt voorop: u

Raadsbesluit 25 oktober 2017: uitgangspunten notitie windturbines en zonneweiden

u

Coalitieakkoord 2018, Samen Duurzaam Gezond. Programma 2018 – 2022

Energieopwekking: “Het ruimtelijk beleid van de provincie Zuid-Holland staat op dit moment geen windmolens en grootschalige zonnevelden toe. Toch willen we voorbereid zijn op eventuele wijzigingen van dit beleid. Door nu al met inwoners het gesprek aan te gaan over mogelijke locaties voor windmolens en zonnevelden en deze te benoemen, wordt het risico verminderd dat de provincie locaties aanwijst waar geen draagvlak voor is.

u

Routekaart Klimaatneutraal Bodegraven-Reeuwijk in 2035

u

Bewonersbijeenkomsten in de dorpskernen 2018 en 2019

u

2019 en 2020: Garantstelling projecten EC-BR heeft geleid tot een versnelling zon op dak projecten in lokaal eigendom. De aanpak wordt besproken in college Gouda.

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

7

Lokaal eigendom, wat kan, wat moet, wat kan niet? u

Klimaatakkoord: “streven naar 50% eigendom van de productie van de lokale omgeving (burgers en bedrijven)” (pag. 168) u

u

u

Hoe kan dit binnen de juridische context van ruimtelijke ordening en omgevingswet vorm krijgen?

Factsheet NP RES oktober 2020: u

Financiële participatie kan niet worden afgedwongen in ruil voor planologische medewerking (quid pro quo)

u

Initiatiefnemers kan wel worden gevraagd zich aantoonbaar in te spannen om te komen tot goede afspraken met de omgeving

De omgevingswet (omgevingsvisie, omgevingsplan en projectplan) verplicht tot het inrichten van een participatieproces dat tevens kan worden benut voor het verkennen van mogelijkheden voor financiële participatie.

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

8

Rol lokale overheid u

Bevoegd gezag: u

>100MW Wind en >50 MW Zon: Rijk

u

<15-100 MW Wind: Provincie

u

<15 MW Wind en <50MW Zon: Gemeente

u

Gemeente kan bevoegdheid naar zich toe trekken (via publiekrechtelijke overeenkomst met bevoegd gezag)

u

Lokaal beleidskader geeft richting aan de voorbereidingen van initiatiefnemers en waaraan voorstellen voor participatie en werkwijzen kunnen worden getoetst.

u

Zonder een lokaal beleidskader gelden provinciale kaders

u

Financiële participatie wordt uiteindelijk privaatrechtelijk vastgelegd tussen initiatiefnemers en bevoegd gezag

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

9

Regionale samenwerking u

Regionale Handreiking Lokaal Eigendom

u

Regionale garantstelling.

u

Professionalisering energiecoöperaties (elektriciteit en warmte)

u

Ondersteunen regionale samenwerking (bijvoorbeeld Bedrijven en Coöperaties bij het benutten van daken)

u

Inbreng in stuurgroep RES MH

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

10

Opstellen Participatiebeleid Opties om beleid vast te leggen: u

Provinciale omgevingsvisie: opnemen de wenselijkheid van financiële participatie

u

Gemeentelijke omgevingsvisie: idem

u

Participatiebeleid vastleggen in de vorm van een beleidsregel (AwB).

u

Raadsbesluit: participatiebeleid voor duurzame energie vastleggen (zie Raadbesluit B-R uit 2017)

Rol energie coöperatie: de coöperatieve organisatievorm heeft de voorkeur. Bij die organisatievorm is gegarandeerd dat éénieder toegang heeft en lid kan worden en dat besluitvorming democratisch en transparant plaatsvindt.

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

11

Stuur op het ontvangen van de juiste plannen en projecten Introduceer stappen om voorstellen vroegtijdig te beoordeling en te toetsten aan het participatiebeleid. Bij meerdere initiatiefnemers een maatschappelijke tender Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

12

Afspraken over Financiële participatie zijn sluitstuk van een proces. Afspraken worden gezamenlijk vastgelegd in omgevingsovereenkomst of anterieure overeenkomst. Door overeenkomst zijn afspraken afdwingbaar maar sommige ontwikkelaars kijken wel naar opties om daaraan niet te voldoen

13 Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

Lokaal beleidskader acties:

Presentatie werkbijeenkomst RES Gouda 19 april 2021

u

Onderdeel RES MH 1.0: actie Carolien Grootenboer (Royal Haskoning DHV) en Jan Bouwens (EC-MH). Gereed eind februari 2021. Is opgenomen in RES 1.0

u

Voorbeelden waar het geregeld is: Bronckhorst, Haarlemmermeer, Staphorst, Vlaardingen, Westerwolde, Groningen (stad)

u

Handreiking Lokaal Eigendom provincie Z-H gereed eerste kwartaal 2021

14