Bijlage 3 Reactie college op advies GASD

Aan Goudse Adviesraad Sociaal Domein

Bezoekadres Huis van de Stad, Burgemeester Jamesplein 1 Postadres Postbus 1086, 2800 BB Gouda

afdeling

telefoon

gouda

MBL team Ondersteuning op maat

06-34545127

18 februari 2025

contactpersoon

uw kenmerk

zaaknummer

S.S.E. Kastanja

-

onderwerp

verzonden

Reactie op advies concept Beleidskader Armoede en Schulden Gouda 2025-2029, De cirkel doorbreken

18 februari 2025

Geachte voorzitter en leden van de Goudse Adviesraad Sociaal Domein, Op 18 januari heeft u gevraagd advies gegeven over het concept Beleidskader Armoede en Schulden Gouda 2025-2029, De cirkel doorbreken. Zoals gebruikelijk formuleert het college een reactie op deze adviezen. Allereerst hartelijk dank voor de mooie adviezen die volledig in lijn zijn met het beleidskader. U heeft in totaal 9 adviezen gegeven. In deze brief vindt u per advies de reactie van het college.

Advies 1 Wij adviseren van het beleidskader armoede en schuldenbeleid een visueel aantrekkelijk uitgevoerde korte publieksversie te maken om die breed te verspreiden en met het veld te bespreken. Reactie: Het college is het eens met dit advies en zal zorgen voor een publieksversie bijvoorbeeld in de vorm van een infographic. Het sociale netwerk is inderdaad essentieel als het gaat om de aanpak van armoede en schulden. Het is van belang dat de kern van het beleidskader breed gedeeld en gedragen wordt. Diverse partners zoals het sociaal team, woningbouwverenigingen, bewindvoerders en vrijwilligersorganisaties zijn verenigd in het Convenant de Goudse Standaard. De inhoud van het beleidskader zal met de Goudse Standaard en verdere relevante partijen in het veld besproken worden. Advies 2 Wij adviseren om zo goed mogelijk en pro-actief in te spelen op dit soort ontwikkelingen en dreigingen en hierop in de nota in te gaan. Reactie: Het college deelt de zorgen over onverwachte ontwikkelingen en dreigingen. Een reactie hierop valt doorgaans onder de verantwoordelijkheid van het Rijk. Tijdens de corona- en energiecrisis zijn er op verzoek van het Rijk diverse landelijke regelingen door gemeenten uitgevoerd. Indien het Rijk zorgt voor het benodigde beleid en de bijbehorende financiën dan kan de gemeente dergelijke regelingen op korte termijn uitvoeren.

Daarvoor is het niet nodig om hierover op voorhand iets op te nemen in gemeentelijk beleid. Mocht het in de toekomst nogmaals nodig zijn om landelijke regelingen lokaal te

verstrekken, en er is sprake van gemeentelijke vrijheid, dan zal de gemeente er naar streven om zoveel mogelijk aan te sluiten bij het vastgestelde beleid dat uitgaat van het meedoen van alle inwoners en kansengelijkheid.

Advies 3 Wij adviseren de uitkomsten van de monitoring elk jaar met het veld te bespreken. Reactie: Dit advies is in lijn met de werkwijze die in de praktijk wordt gehanteerd. Het college informeert de raad periodiek door middel van de Rapportage sociaal domein. Deze informatie is openbaar. Daarnaast deelt de gemeente regelmatig cijfers met sociale partners, waaronder tijdens de bijeenkomsten van de Goudse Standaard. Op kleinere schaal worden er ook regelmatig specifieke cijfers gedeeld en besproken met sociale partners omdat deze relevant zijn in de gezamenlijke aanpak van armoede en schulden.

Advies 4 Op de site van de gemeente is alles over armoede en wat te doen als je in de schulden te vinden. Het zou mooi zijn om een hulpmiddel die de informatie directer bereikbaar maakt bijvoorbeeld een QR-code. Reactie: De informatie is inderdaad te vinden op de gemeentelijke website en ook op de Goudawijzer. Om de informatie nog makkelijker vindbaar te maken is in 2022 de campagne Slim met Geld gestart. Hier is gouda.nl/slimmetgeld toen speciaal voor gemaakt zodat alle regelingen en tips over geld bij elkaar staan. Op diverse manieren (flyers in wachtkamers, posters, advertenties in de krant en abri’s in de stad is hier aandacht aan gegeven. Dit is meerdere keren herhaald en nog steeds actief. Een onderdeel van deze campagne is de bijgevoegde Slim met geld flyer. Hier staat ook een QR code op vermeld die gelinkt is aan de webpagina gouda.nl/slimmetgeld. QR codes zijn handig voor gedrukte communicatiemiddelen. Voor online communicatiemiddelen maakt de gemeente gebruik van hyperlinks. Bijvoorbeeld op gouda.nl of goudawijzer.nl, zodat inwoners in 1 klik op de juiste pagina terecht komen.

Advies 5 Wij adviseren om de aanvraag voor de pas en de verschillende tegoeden zo eenvoudig mogelijk te maken voor laaggeletterden en anderstaligen, liefst met een vertaalmogelijkheid. Reactie: De toegankelijkheid van de verschillende regelingen is inderdaad van groot belang en iets waar het college zich structureel voor inzet. De afgelopen jaren is het aanvraagproces onder de loep genomen en zijn er een aantal aanpassingen gedaan om het aanvraagproces nog eenvoudiger te maken. Als een inwoner 1 minimaregeling aanvraagt, dan kunnen binnen dezelfde aanvraag direct ook andere minimaregelingen aangekruist worden. De aanvraag kan zowel digitaal als op papier gedaan worden. Ondersteuning bij het aanvragen van regelingen is ook voorhanden, bijvoorbeeld bij de papierwinkel. Om de aanvragen te kunnen verwerken is het wenselijk dat de aanvraagformulieren in het Nederlands worden ingevuld. Daarom zal dit behouden blijven. Wel heeft de website van de gemeente een vertaalfunctie via Google Translate. Wat betreft het aanbod voor anderstaligen volgt de gemeente de richtlijnen van de Rijksoverheid. Het uitgangspunt voor het vertaalbeleid is ‘niet vertalen, tenzij’. Dit betekent dat de Rijksoverheid in beginsel in het Nederlands communiceert en mensen die de Nederlandse taal niet goed beheersen stimuleert om Nederlands te leren. Een ‘tenzij’ is een crisissituatie.

Bijvoorbeeld als veiligheid in het

pagina 2

geding is, als er gehandhaafd moet worden of als er sprake is van een andere noodsituatie is (zoals ten tijde van corona). Daarnaast maakt de gemeente een uitzondering voor inburgeringsplichtigen. Op advies van de GASD krijgen inburgeringsplichtigen de eerste uitnodiging, het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP beschikking) en een informatieve folder in een vreemde taal aangeboden. Daarnaast hebben inburgeringsplichtingen toegang tot filmpjes van Divosa in 18 talen.

Advies 6. Wij adviseren om met de onderwijssector in gesprek te gaan over financiële voorlichting en daarnaast over hoe om te gaan met signalen van armoede en schulden bij huishoudens. Het Nibud beschikt over een schat aan hulpmiddelen die daarbij van pas kunnen komen. Reactie: Er zijn door de gemeente herhaaldelijk pogingen gedaan om er voor te zorgen dat beide onderwerpen aandacht kregen op scholen. De reactie hierop was dat dit niet paste in het drukke schema waar scholen mee te maken hebben. Ondanks aanbod dat geheel verzorgd zou worden door externe partijen. Sinds 2024 komen deze onderwerpen wel aan bod door de voorstelling Boterhammen met ketchup, van Future the crowd in samenwerking met de Brede School en de gemeente. In 2025 vinden er in ieder geval 5 voorstellingen plaats op verschillende basisscholen. Deze voorstelling wordt met de kinderen van groep 6 voorbereid en uiteindelijk voor schoolgenoten en hun ouders gespeeld. Het doel van de voorstelling is het bespreekbaar maken van armoede en schulden en het creëren van bewustwording dat er ook in de eigen klas waarschijnlijk kinderen zitten die hiermee te maken hebben. Tot nu toe zijn de voorstellingen zeer enthousiast ontvangen en een aanleiding geweest om verder in gesprek te gaan zowel met de kinderen als de ouders.

Daarnaast is er op iedere basisschool periodiek een vast schoolcontactpersoon aanwezig waarmee uiteenlopende zaken besproken kunnen worden, waaronder financiële zorgen.

Advies 7. Voor gesprekken met gemeenten, UWV etc. is wenselijk om clientondersteuning en ondersteuning door een helper te stimuleren. Reactie: Dit advies is in lijn met de werkwijze in de praktijk. Ondersteuning van cliënten wordt vanuit de gemeente gestimuleerd. In diverse brieven aan en gesprekken met inwoners wijst de gemeente, net zoals de sociale partners, op de mogelijkheid om gebruik te maken van (onafhankelijke) cliëntondersteuning. Een onafhankelijke cliëntondersteuner staat naast de cliënt en informeert, adviseert en ondersteunt de cliënt, onafhankelijk van de belangen van andere betrokken partijen zoals de gemeente en (zorg)aanbieders. Een onafhankelijk cliëntondersteuner kan mee met gesprekken, kan vragen verduidelijken en eventueel doorverwijzen naar (aanvullende) passende ondersteuning. Hierbij staat het belang van de cliënt voorop. De uitvoering van de onafhankelijke cliëntondersteuning is ondergebracht bij het sociaal team, MEE en Kernkracht. Uiteraard kan de cliënt ook kiezen voor een andere vorm van ondersteuning zoals het aanbod van Humanitas, een SchuldHulpMaatje of iemand uit het eigen netwerk.

Advies 8. Wij adviseren om zo veel mogelijk in te zetten op ambtshalve toekenning van uitkeringen en tegemoetkomingen en de grenzen van wat (wettelijk) mogelijk is op te zoeken. Reactie: Behalve voor de energietoeslag die in 2022 en 2023 door gemeenten is toegekend geldt dat ambtshalve toekenningen wettelijk niet toegestaan zijn. Het college is er van op de hoogte dat diverse gemeenten toch ambtshalve verstrekkingen lijken te doen. Het college onderzoekt op het moment hoe dergelijke verstrekkingen plaatsvinden en of dit ook mogelijk is voor de gemeente Gouda.

pagina 3

Advies 9. Wij adviseren om in vervolg op deze nota een ‘Actieplan vermindering schuldenproblematiek in Gouda’ op te stellen en dat breed binnen Gouda te bespreken en te implementeren Reactie: Het beleidskader Armoede en Schulden is inderdaad een kader op hoofdlijnen. Na vaststelling van het beleidskader gaat de gemeente stap voor stap aan de slag met de uitvoering van de verschillende onderdelen uit het beleidskader. Zoals is opgenomen in het beleidskader kunnen afhankelijk van het onderwerp ook inwoners zoals sleutelfiguren, (ex)cliënten en ervaringsdeskundigen betrokken worden om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de behoeften. Gezamenlijk zal er op die manier een actieplan opgesteld worden op de verschillende deelonderwerpen. Dergelijke actieplannen zullen getoetst en besproken worden met het veld.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Gouda, de secretaris,

de burgemeester,

drs R.C. (Ruud) Bakker

mr drs P. (Pieter) Verhoeve

pagina 4