Bijlage 1 - Rapportage onderzoek gasloos Groenhovenbad raad
Tekst van het document
Verduurzaming zwembad Groenhovenbad op weg naar energieneutraal en gasloos
Probleemuitzetting • 2013 Groenhovenbad opgeleverd • Duurzaam gebouw met gasaansluiting • 2023 onderzoek DWA naar gasloos/ CO2- neutraal gebouw > second opinion ivm netcongestie Doelstelling onderzoek Kan het Groenhovenbad gasloos worden volgens definitie NTA 8800?
Inhoudsopgave • Bevindingen bezoek • Huidige verbruiken • Verduurzaming overzicht • Uitgangspunt verduurzaming: trias energetica • CO2 neutraal concept • Reduce • Re-use • Opwek & opslag • Re-place • Resultaat Businesscase • Analyse kwartierdata • Berekening batterij • Energieneutraal / NOM • Dick van Dijck Hal • Conclusies • Aanbevelingen
• Grote oppervlaktes water, ook buiten • Relatief veel duurzaamheidsmaatregelen toegepast • Zon-PV • Zonnecollectoren voor tapwater> na-verwarming op gas • Zon-pv • Nog onbenut dakoppervlak • Zijgevel optie • Dick van Dijckhal • Lichte dakconstructie • 2030 wellicht vervanging tijdelijke hal • Vervuilde gronden rondom • Bodemlussen/ bronnen locatie gemeente opslag vervoer • Optie veldcollectoren sportvereniging Gouda Bevindingen bezoek
Huidige verbruiken & systeem Verbruiken 2024 • Gas 160.000 m3 • Elektra: 750.000 kWh • PV-opwek: 152.235 kWh (2024) • Teruglevering 904 kWh (2024) -> Bijna alle PV opwek wordt gebruikt Systeem: • 2 hoog en 1 laag temperatuur gasketels: • Verwarming tapwater 170 kW • Verwarming zwembadwater 853 kW • Laagtemperatuur: Radiatoren + vloerverwarming + LBK’s 382 kW radiatoren in kantoren • Warmteterugwinning • Menerga: warmte uit vuil proceswater • 22 zonnecollector 2024: 19.412 kWh-th productie
Opzet onderzoek
Uitgangspunt verduurzaming: trias energetica Reduce: • Verbruiken naar beneden door weglekken energie tegen te gaan en energie zuinigere pompen Re-use: • Eigen opwek maximaal faciliteren • Eigen opwek vasthouden Replace: • Geen gasverbruik
Reduce Verminderen warmte behoefte
Verminderen elektra vermogens & verbruiken Energiezuinige pompen • Tvt ≤ 5 jaar Triple glas • Tvt ≤ 15jaar Vergoten TSA + koelmiddel verbeteren zonne- collectoren • Tvt ≤ 15 jaar Vernieuwen ventilatoren LBK’s • Tvt ≤ 10jaar
Re-use Opwek & opslag maximaal energieopwek thermisch en elektrisch
104 zonnepanelen op grijs dak Verdubbeling van zonnecollectoren • 110 zonnepanelen boven kantoren • 55 panelen op westgevel 5 extra buffervaten à 5.000 liter per stuk Vergroten TSA (tegenstroom apparaat) Max zon pve + verdubbeling zonnecollectoren Batterij opslag • All electric gebouw • Meer vermogen nodig> niet beschikbaar > netcongestie • Teruglevering PV voorkomen • Meer gebruik maken daltarief Locatie batterij Nabij Technische Ruimte Afstand tot gebouw afhankelijk van omvang (houdt 5 meter bij 60 min brandwerendheid)
Replace Vervangen gas
Huidige systeem: referentie Gebouwgebonden energie: verwarmen gebouw via gasketels tapwater via zonnecollectoren & gas ketels Huishoudelijke energie: ledverlichting en apparatuur als computers en keuken via zon-pv & netlevering Proces energie: zwembaden verwarmen via gasketels
Verduurzaming: overzicht Bodem systemen t.b.v. warmteopwekking: • Bodemlussen i.c.m. veldcollectoren Randvoorwaardelijk: • Ivm netcongestie: gecontracteerd vermogen • Vervuilde grond • Beschikbaar dakoppervlak/ draagvermogen Opwek & opslag: • Uitbreiden zon-PV • Uitbreiden zonne- collectoren • Batterij Reductie maatregelen Bodemlussen & veldcollectoren • Veldcollectoren hoofdveld SV Gouda t.b.v. regeneratie ( = het op temperatuur houden van de bodem) + verduurzaming sportaccomodaties door aansluiten op veldcollectoren • Extra zon PV gehele dak plus westgevel • Batterij om eigen opgewerkte energie vast te houden en van het net af te nemen wanneer prijs laag • Verdubbeling zonnecollectoren t.b.v. proceswater, tapwater en regeneratie van bodemlussen • Bodemlussen t.b.v. verwarmen gebouw, proceswarmte (zwembadwater) en warm tapwater • Goede COP (efficiency) > 4,5 in winterperiode > laag elektraverbruik Veldcollectoren • Zwembad heeft hoge warmtevraag Veel warmte uit bodem nodig, waardoor afkoeling bodem Kans op uitputten van bodem/ bodemlussen • Veldcollectoren voegen warmte toe aan bodem/ bodemlussen waardoor: • Bodem in balans blijft • Er duurzame bron voor verwarwarming van overige sportcomplexen ontstaat Aansluiten van verenigingen op veldcollectoren • Er een nieuw veld nodig is Maatschappelijke meerwaarde Verhuisbewegingen verenigingen
Locatie: veld 1 nabij zwembad • Bodemlussen onder voetbalveld • Collectorveld boven bodemlussen • Geringe diepte: 5 -10 cm onder maaiveld • Grootte collectorveld half voetbalveld • Groot vermogen • Hogere investeringskosten • Nieuw veldaanleg nodig • Bodemlussen • Veldcollectoren Locatie bodemlussen & veldcollectoren
Resultaten
Berekeningen referentie (huidige situatie): indicatie verbruiken zonder besparingen test € | kWh-e/jr | kWh-th/jr | € / jr Huidige Verbruiken Gasverbruik tbv warmte 2024 (incl zonnecollectoren) | 1.568.764 | 156.236€ Elektraverbruik 2024 incl PV panelen | 745.987 | 186.497€ | Referentie uitgaande van: Elektraverbruik 2024 teruglevering | 904 | -113€ Productie bestaande zonnecollectoren | 69.500 | • | Huidige gas en elektra MJOP kosten - circulaitiepompen vervangen 2028 | € | 136.000,00 | verbruiken en MJOP kosten - VWA pompen vervangen 2028 | € | 9.028,00 | duurzame opwek MJOP kosten - Ketels vervangen (2025-2034) | € | 30.000,00 | • | Huidige MJOP Onderhoud PV | 3.414€ Onderhoud collectoren | 1.838€ | investeringen Onderhoud ketels | 7.500€ | •Onderhoudskosten Totaal referentie | € | 175.028,00 | 1.638.264745.987 | € | 355.372 Verduurzaming Zwembad Gouda | Verduurzaming Groenhovenbad | Berekeningen Bodemlussen + PV+collectoren | nieuwe warmte- Omschrijving | Elektra | Warmte | OPEX Kosten | behoefte | & kWh-e/jr | kWh-th/jr | €/ jr | elektraverbruik Warmtebehoefte na elektrificering huidig verbruik | zonder reductie Elektra (kWh/jr) WW-Warmtepomp | 333.780 | 100.133,90€ Nieuwe behoefte zonder besparingen | 1.638.2641.078.863 | maatregelen Verduurzaming Zwembad Gouda | Verduurzaming Groenhovenbad | Berekeningen Bodemlussen + PV+collectoren | kostenbesparing Omschrijving |
Indicatie | Elektra | Warmte | % reductie huidig | OPEX Kosten Investering | kWh-e/jr | kWh-th/jr | verbruik | €/ jr | reductie Besparingensmaatregelen | maatregelen Energiezuinige pompen (5 jr) | € | 123.088 | 74.599 | 10% | 22.380€ Triple glas HR+++ (15jr) | € | 110.147 | 78.438 | 5% | 5.007€ Vergroten TSA + koelmiddel verbeteren (15jr) | € | 21.959 | 10.425 | 15% | 665€ Vernieuwen ventilatoren LBK | € | 98.470 | 29.839 | 4% | 1.905€ Subtotaal reductie | € | 353.664 | 104.438 | 88.863 | 29.956€ T.o.v. referentie / nul variant (huidige situatie) • | Besparing elektra | 104.438 kWh-e/jr • | Besparing warmte 88.863 kW-th/jr • | Investering € 353.664 • | Besparing exploitatie € 29.956 /jr Verduurzaming Zwembad Gouda | Verduurzaming Groenhovenbad Bodemlussen + PV+collectoren Omschrijving | Elektra | Warmte | OPEX Kosten Projectbegroting | kWh-e/jr | kWh-th/jr | €/ jr | Berekening Opwek elektra PV panelen uitbreiding grijze dak | 27.508€ | 42.099 | 10.525€ PV panelen uitbreiding witte dak | 29.095€ | 44.528 | 11.132€ | Opwek elektra & PV panelen uitbreiding gevel | 21.920€ | 20.332 | 5.083€ Zonnecollectoren uitbreiding | 132.500€ | - | 75.000 | 4.688€ | Opslag Batterij 1MWh + EMS | 506.960Batterij 1,5MWh + EMS€ | - | 15.337€ | investering & exploitatie Nieuwe buffervaten + TSA collector | 121.000€ | - | 49.148 | 3.072€ Subtotaal opwek & besparing | 838.983€ | 106.959 | 124.148 |
51.486€ Verduurzaming Zwembad Gouda | Verduurzaming Groenhovenbad | Berekening Bodemlussen + PV+collectoren Omschrijving | Elektra | Warmte | OPEX Kosten | Opwek warmte Projectbegroting | kWh-e/jr | kWh-th/jr | €/ jr Opwek warmte | investering & WW-Warmtepompen na besparing | 481.250€ | 216.604 | 1.018.038 | 54.151€ Bodemlussen / bodembronnen (40x300m-1) | 507.692€ | exploitatie Veldcollectoren tbv regeneratie (Aendless systeem) | 497.044€ Aanpassen grasveld naar kunstgrasvedl tbv | 850.000€ | hoge investeringskosten en de Transportleidingen bronnen naar technische | 273.900€ | lage exploitatielasten LW-wp (150kW-th) + LW wp restwarmte LBK 50 | 192.500€ | 56.558 | 407.215 | 8.916€ Extra installatiekosten / aanpassen GBS | 175.000€ | > toevoeging van extra LW Aanpassen afgiftesysteem/ LBK | 110.000€ | warmtepompen (150kW-th ) Aanpassingen tbv nieuwe installatie/ verwijderen | 110.000€ Onderhoud bronnen en warmtepompen | 10.000€ | en LBK LW-warmtepomp tbv Subtotaal Opwek warmte | 3.207.386€ | 273.162 | 1.425.253 | 63.067€ | beter rendement zomermaanden Terugverdientijd veldcollectoren+ bodemlussen max PV & collectoren € 5.590.576Investeringen excl BTW Inclusief onvoorzien 12% € 752.105subsidie € 4.838.471Totaal incl subsidie € 214.974Exploitatie € 262.678Besparingen tov exploitatie 21 jaar TVT jaar incl aanleg nieuw veld +projectbegeleidings kosten 16 jaar TVT jaar ex aanleg
nieuw veld en ex projectbegeleidings kosten (Energetische businesscase)
Netcongestie Vermogensberekening en batterij inzet
E- verbruiken en vermogens - E installaties Warmte/ koude energieconcept | Naam bedrijf | Groenhovenbad Vermogen bij | Geschat | Overzicht aansluitingen | Type aansluiting Totaal opgesteld | Piek per | piek | Gelijktijdigheid | gelijktijdig | Gecontracteerd vermogen | 182,0 Onderdeel/ Plek | kW-th | kW (e) | Aantal | vermogen (kW) | installatie (%) | (kW) | (%) | vermogen (kW) | Gecontracteerd teruglevering | 88,0 WW warmtepomp warmte CV | 372,69 | 67,8 | 1 | 67,8 | 100% | 67,8 | 90% | 61,0Gemeten piek | 170,0 WW warmtepomp koelen | 129,99 | 10,8 | 1 | 10,8 | 100% | 10,8 | 70% | nvt Bronpompen | 0,32 | 58 | 18,6 | 80% | 14,8 | 70% | 10,4 Totaal | 86,3 | 82,6 | 71,4 Vermogensberekening Zwembadwater Geschat | Met van het gas afgaan, gaat Totaal opgesteld | Piek per | Vermogen bij piek | Gelijktijdigheid | gelijktijdig Onderdeel/ Plek | kW-th | kW (e) | Aantal | vermogen (kW) | installatie (%) | (kW) | (%) | vermogen (kW) | vermogensvraag omhoog WW + LW Warmtepomp Proceswater | 302,6 | 66,0 | 1 | 66,0 | 100% | 66,0 | 70% | 46,2 Totaal | 66,0 | 66,0 | 46,2Berekening tbv of elektrificatie binnen gecontracteerd Elektra zwembad na optimalisatie | vermogen past verwachte % | Vermogen piek | • | Duurzame warmte (van gas reductie | Totaal opgesteld | Reductie bij piek | met reductie Onderdeel/ Plek | op geheel | vermogen (kW) | (kW) | (kW)(kW) | af) Huidige piek | 170,0 | • |
Optimalisatie naar piek en Energiezuinige pompen (5 jr) | 10% | 17,0 Triple glas HR+++ (15jr) | 5% | 8,5 | gelijktijdigheid Vergroten TSA + koelmiddel verbeteren (15jr) | 2% | 3,4 | • | Rekening houdend met Vernieuwen ventilatoren LBK (10jr) | 2% | 3,4 Nieuw Buffervat circa 2x 5 m3 + TSA collector | 3% | 1,4 | optimalisatie & reductie Totaal | 170,0 | 33,7 | 136,3 | • | 254 kW | nodig ex PV opwek Totaal opgesteld | Gecontracteerd | • | In PV opwek: 229,5 kW vermogen (kW) | vermogen | Zon 5% | Tekort kW | • | Huidige aansluiting 182 kW Warmte/ koude | 71,4 Proceswater | 46,2 | • | -> 55,8 kW tekort Vermogen na optimalisatie | 136,3 | • | ->Batterij nodig Totaal | 254,0 | 182,0 | 16,1 | 55,8 Analyse kwartierdata: Tijds-duurkromme Distributie piekvermogens juni 2024 - juni 2025 180 kW | • 182 kW 160 kW | aansluiting 140 kW | • Hoogste piek: 120 kW | 168 kW 100 kW 80 kW | • 0,8 percentiel: 107 kW 60 kW 40 kW | • 0,9 percentiel: 20 kW | 117 kW 0 kW | • Gemiddelde: 80,6kW Analyse kwartierdata: uren aantal uur per maand hoogste 20% kW-max | top dagen 180 250 uur | 160 200 uur | 140 120 150 uur | 100 13-jun-25 100 uur | 80 | 5-09-24 50 uur | 60 | 9-06-24 40 0 uur | 20 0 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 • | In welke maand meeste aantal uren 0,8 | • | 3 dagen hoogste piek: urendistributie dag percentiel? | • | Van 18:00 – 23.00 uur hoogste
verbruiken • | September, oktober, november Berekening grootte batterij + businesscase Nieuwe | Tekort | PV | Benodigd | Minimaal | Benodigd berekend | vermogen | kWp | vermogen | benodigd | capaciteit Huidige | vermogens | vermogen | incl PV | ontlaad | batterij Berekening | aansluitvermog | capaciteit | (kWh) capaciteit batterij | en zwembad | batterij (kWh) kW | kW | kW | kWp | kW | uur | kWh Gelijktijdigheid winter | 14 | 80% Zwembad | 182 | 254 | -72 | 323 | -56 | -977 Totaal Vermogen en | Benodigde | Opbrengst PV capaciteit batterij | Benodigde capaciteit | vermogen | Investering | Capaciteit PV | stroom door | ROI batterij | batterij | batterij + EMS | PV installatie | batterij | batterij standaard grootte (C) | kWh | kW | € | kWp | € / jaar | jaar 0,5 | 1.500 | 750 | 470.000€ | 323 | 33.231€ | 14,1 Uitgangpunten • | Zonopbrengst dag in de winter: 5% • | Maximale benutting capaciteit batterij = 80% • | Rekening houdend met analyse kwartierdata • | > ROI 14 jaar Energieneutraal Nul-op-de-Meter
warmte | elektra (incl PV) | CO2 warmte | CO2 elektra | CO2 totaal Eenheid | kWh-th/jr | kWh-e/jr | kg CO2 eq/jr | kg CO2 eq/jr | kg CO2 eq/jr Referentie Zwembad totaal | 1.568.764 | 745.987 | 341.606 | 199.925 | 541.531 | CO2 reductie & Referentie gebouw (30%) | 470.629 | 223.796 | 213.686 | 59.977 | 273.663 | Energieneutraal Referentie huishoudelijk (10%) | 74.599 | - | 19.992 | 19.992 | NOM (nul-op-de-meter) - - Variant 1 Zwembad totaal | 932.325 | 249.863 | 249.863 Variant 2 Zwembad totaal | 1.020.576 | 273.514 | 273.514 | • | 58% CO2 Variant 3 Zwembad totaal | 955.716 | 256.132 | 256.132 Variant 4 Zwembad totaal | 897.305 | 240.478240.478 | 56%CO2 reductie | • | Energieneutraal: Variant 4 gebouw (30%) | 269.191 | 72.143 | 72.143 | PV opwek Variant 4 huishoudelijk (10%) | 89.730 | 24.048 | 24.048 | gebouwgebonden 96.191358.922 | 96.191 | PV opwek/ NOMenergie bestaand PV | 153.139 | • | Geen huishoudelijke uitgebreid PV | 106.959 | energie + procesenergie Energieneutraal / NOM | Totaal | Gebouw Gebouw+huishoud | • | Variant is wel Referentieverbruik zwembad | 899.126 | 269.738 | 359.650 | energieneutraal | niet | NOM PV productie | 153.139 | 153.139 | 153.139 netto | 745.987 | 116.599 | 206.511 | tekort | • | Met pv dak op Dick van Variant 4 | E-neutraal | NOM | Dijck hal (> 2030) | wel verbruik | 897.305 | 269.191 | 358.922 | NOM (nul-op-de-meter) PV productie
bestaand+uitgebreid | 260.098 | 260.098 | 260.098 98.8249.093 | tekort PV tekort | 112.300 | Wp m2488 panelen244 resultaat | ja | nee Dick van Dijkhal • PV productie nieuw + pv dak op Dick van Dijk hal (> 2030)wel NOM • Rekening houdend met verbruiken Dick van Dijck hal • Geen uitbreiding nodig van aantal bodemlussen i.v.m. rendementsverbetering door koelvraag hal Dick van dijkhal electra (kWh-e/jr) Warmte (kWh-th/jr) % extra verbruik 23.000 78.400 4,8% rendementsverbetering 5% extra elektraverbruik valt binnen rendementsverbetering door koeling PV extra Dak opp 197.340 kWh/jr extra opbrengst pv netto 174.340 kWh/jr tekort zwembad NOM 98.824 kWh/jr overschot 75.516 kWh/jr NOM Conclusies • Volledige CO2 reductie/ van het gas af is mogelijk • Energetische businesscase > investering ex veldvervanging > Tvt 16 jr • Rendabele exploitatie ( € 214.974 p/jaar) • sportief maatschappelijk hoge impact vanwege veldvernieuwing + mogelijke toekomstige aansluitingen andere verenigingen • Energiebesparing maatregelen verlagen de exploitatielasten met - € 262.678 /jr • Uitbreiding zon-PV en zonnecollectoren mogelijk o.v.v. berekenen constructie dak • Toevoegen LW-wp en Ventilatie-wp t.b.v. verbeteren rendement WTW • 56% CO2 reductie mogelijk • Met max PV op dak en gevel > gebouw energieneutraal. Bij uitbreiding PV op Dick van Dijck hal (> 2030) wel NOM.
• Door elektrificatie is een batterij nodig van 1,5 MWh / 750 kW i.v.m. huidige aansluiting (182 kW) en tekort van 55,8 kW
Aanbevelingen • Investeringen reductiemaatregelen (o.a. pompen) naar voren halen • Alle reductiemaatregelen toe te passen i.v.m. hoge besparingen • Dak en westgevel zwembad maximaal benutten voor extra opwek met zonnecollectoren en PV panelen • Kiezen voor verduurzaming: bodemlussen i.c.m. veldcollectoren • Rand voorwaardelijk voor gepresenteerde besparingen en vermogens is toepassen van reductiemaatregelen • Bij aanleg veldcollectoren voorsorteren op mogelijke aansluitingen sportverenigingen • Bij vervanging Dick van Dijckhal de warmte/koude installaties koppelen en dak sporthal gebruiken voor uitbreiding PV • Batterij van minimaal 1, 5 MWh met EMS-systeem uitrusten t.b.v. opslag duurzame PV stroom en day-ahead/ intraday markt