achtergrond wijziging WGR

Intergemeentelijke samenwerking Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker!

15 december 2022

Waarom samenwerken? • Wat is het gemeenschappelijk belang bij samenwerking? • Wat doen we nu eigenlijk samen? • “What’s in it for me?” • Wat gun ik mijn partner(s)? • Wie zijn mijn partners?

Cooperación

Totstandkoming en wijziging Collegeregeling

Voorstel college

Toezenden aan raad voor zienswijzen

Art. 1 lid 1 Wgr

Art. 1 lid 2 en 3 Wgr

Voorstel voor gemeenschappelijke regeling

Raad heeft 8 weken om zienswijzen te geven

Geen initiatiefrecht raad

Aanpassing voorstel

Verwerking van de zienswijzen (incl. regionale afstemming)

Definitief besluit college

Bekendmaking & Inwerkingtreding

Art. 1 lid 4 Wgr Art. 10:32 Awb

Art. 1 lid 1 Wgr

Art. 26 Wgr Art. 3:40 Awb

Raad moet toestemming verlenen of onthouden

College kan voorstel nog redactioneel wijzigen (indien alle colleges dat doen)

Bekendmaking besluit tot treffen én gemeenschappelijke regeling (in Gemeenteblad) Inwerkingtreding te regelen in de gemeenschappelijke regeling (na bekendmaking)

Toestemming raad

Geen recht van amendering

Cooperación (https://www.gemeente.nu/blog/krijgt-gemeenteraad-te-veel-invloed-op-samenwerking/)

Verlengd lokaal bestuur Collegeregeling College B&W

Algemeen bestuur

Dagelijks Bestuur Artikel 13 lid 6 Wgr Het algemeen bestuur van een openbaar lichaam, ingesteld bij een regeling die uitsluitend is getroffen door colleges van burgemeester en wethouders, bestaat uit leden die per deelnemende gemeente door het college uit zijn midden worden aangewezen. […]

Gemeente

Gemeenschappelijk openbaar lichaam

Cooperación

https://www.gemeente.nu/bestuur/raadsleden-die-verantwoording-afleggen-aan-het-college/

Artikel 14 Wgr 1. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam bestaat uit de voorzitter en twee of meer andere leden, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen, met inachtneming van het daaromtrent in de regeling bepaalde. De aldus aangewezen leden van het dagelijks bestuur mogen niet allen afkomstig zijn uit dezelfde gemeente. […] 3. De leden van het dagelijks bestuur mogen nimmer de meerderheid van het algemeen bestuur uitmaken […].

Verantwoordingsplicht (intern) Artikel 19a lid 1 Wgr Het dagelijks bestuur en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan het algemeen bestuur verantwoording schuldig over het door het dagelijks bestuur gevoerde bestuur.

Art. 19a Wgr

Algemeen Bestuur

Dagelijks Bestuur Voorzitter Niet geregeld in Wgr

Artikel 12 lid 1 Wgr Het bestuur van het openbaar lichaam bestaat uit een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Cooperación

“De Wgr voorziet uitdrukkelijk niet in een verantwoordingsplicht en een terugroepingsrecht tussen de leden van het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam als zodanig enerzijds en de deelnemende gemeentebesturen anderzijds. De leden van het dagelijks bestuur hebben geen enkele verantwoordingsrelatie met de gemeentebesturen die hen hebben aangewezen. Zij hebben dit alleen ten opzichte van het algemeen bestuur.” Kamerstukken II 2012/13, 33597, nr. 3, p. 16

Verantwoordingsplicht (extern) Artikel 12 lid 2 Wgr Het algemeen bestuur staat aan het hoofd van het openbaar lichaam.

Art. 19a Wgr

Algemeen Bestuur

Dagelijks Bestuur Voorzitter Niet geregeld in Wgr

Artikel 17 Wgr De regeling houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop door het bestuur van het openbaar lichaam […] aan de raden van de deelnemende gemeenten de door een of meer leden van die raden gevraagde inlichtingen worden verstrekt. Cooperación

“Een verantwoordingsplicht van het algemeen bestuur jegens de deelnemende gemeenteraden schept het wetsvoorstel niet. Voor verantwoording jegens de raden geldt de regeling van artikel 12 met betrekking tot de verantwoording door de vertegenwoordigers, die de raden hebben afgevaardigd. Ik zie niet in hoe dit in de praktijk anders zou kunnen.” Handelingen II 1983/84, p. 4925

Verantwoordingsplicht (extern) Art. 18 jo. art. 16 Wgr College A College B

Art. 169 Gemeentewet Art. 19 lid 1 jo. art. 16 lid 1 Wgr De regeling houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop een lid van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam […] door de raad […], ter verantwoording kan worden geroepen voor het door hem in dat bestuur […] gevoerde beleid.

Algemeen Bestuur

Cooperación

Dagelijks Bestuur Voorzitter

Raad B Raad C

Art. 19a Wgr

College C

Raad A

Art. 18 jo. art. 16 lid 1 Wgr De regeling houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop een lid van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam […] door het college die dit lid heeft aangewezen, ter verantwoording kan worden geroepen voor het door hem in dat bestuur […] gevoerde beleid.

Art. 19 lid 1 jo. art. 16 Wgr

Niet geregeld in Wgr

Rol van de raad

College

Cooperación

Raad

Rol van de raad

Cooperación

Hoe moet de raad dit doen? “Dit neemt uiteraard niet weg dat de raad het college kan aanspreken op zijn beleid bij de uitoefening van zijn bestuursbevoegdheden. De raad als controleur en kadersteller wordt zelfs geacht dat te doen. Een voor de hand liggend aanknopingspunt hiervoor bieden beleidsnota’s en plannen die het college – al dan niet op verzoek van de raad – uitbrengt over onderwerpen waarover het college bevoegd is. Ook door het college opgestelde beleidsregels kunnen voorwerp van discussie met de raad zijn. Door middel van moties en aan het college ontlokte toezeggingen blijkt het in de praktijk heel goed mogelijk te zijn voor de raad materiële kaders te stellen voor de bevoegdheidsuitoefening door het college. Deze kaderstelling speelt zich namelijk af in de door de vertrouwensregel beheerste politieke verhoudingen tussen raad en college.” Juridische instrumenten Politieke instrumenten

Cooperación

Kamerstukken II 2000/01, 27751, nr. 3, p. 27-28

Wat gaat er veranderen? •

Meer betrokkenheid gemeenteraden en provinciale staten • Zienswijzen bij treffen/wijzigen collegeregeling (https://www.gemeente.nu/blog/krijgt-gemeenteraad-te-veel-invloed-op-samenwerking/ )

• • • • • •

Reactie op zienswijzen begroting Zienswijzen op andere besluiten Actieve informatieplicht bestuur samenwerkingsverband Regionale raadscommissie Langere termijnen P&C-cyclus Regionaal enquêterecht (https://www.gemeente.nu/bestuur/gemeenteraad/regionale-onderzoeksbevoegdheid-nodig-bij-samenwerking/)

Positie rekenkamer(functie) Betrokkenheid ingezetenen bij voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid • Evaluatie • Cooperación Uitgebreidere uittredingsregeling

• •

Gemeenschappelijke raadscommissie

Raad

College B&W

Algemeen bestuur (Eigenaarsvergadering)

Gemeente

Raad

College B&W

Dagelijks Bestuur

Gemeente Agendacommissie of raadsledenCooperación platform

Gemeenschappelijk openbaar lichaam Zie art. 24a Wgr

De 3 i’s voor de raad

Informatie

Inspanning

Invloed

Cooperación

13

Mate van controle vanuit de gemeente Vertrouwen

Controle

Cooperación

14

Denk ook aan de effectiviteit van de samenwerking

Democratische invloed

Cooperación

Doelmatigheid (Efficiency)

15

Verbonden partijen Artikel 1 lid 1 onder b BBV verbonden partij: een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente onderscheidenlijk de provincie een bestuurlijk en een financieel belang heeft; Cooperación

16

Nota verbonden partijen? “De visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen kan beperkt blijven tot een algemene visie op en de beleidsvoornemens omtrent het inschakelen van verbonden partijen. Dat kan bijvoorbeeld gaan over de uitgangspunten die worden gehanteerd bij de vraag wanneer wel of wanneer er juist geen gebruikt wordt gemaakt van verbonden partijen voor het realiseren van beleid en welke soort type rechtspersoon (privaat- of publiekrechtelijk) wordt gebruikt en voor welk doel. Omdat dergelijke kaders vaak voor de gehele zittingsperiode van provinciale staten resp. de raad worden vastgesteld (veelal in een aparte nota) kan, wanneer provinciale staten of de raad een dergelijke kadernota verbonden partijen vaststellen, daarnaar worden verwezen in het kader van de visie en algemene beleidsvoornemens. Het is dan niet noodzakelijk om ieder jaar opnieuw het ongewijzigde kader op te nemen in de paragraaf verbonden partijen.” Nota van toelichting (Stb. 2016, 101, p. 16)

Cooperación

17

Mate van zeggenschap vs. risico Bestuurlijk belang

Financieel belang Garantstellinge n en leningen

Stemrecht in algemeen best uur

Vertegenwoord ig in dagelijks best ing uur?

Cooperación

Deelnemersverplichtingen / Aandelen

Financiële resulta

ten

18

Wanneer in de Beleidscyclus? Democratische sturing

Planvorming

(Kaderstelling)

(Beleidsontwikkeling)

Zienswijzen

Evaluatie

Raadsadviescommissie

Actieve informatieplicht Rekenkamer

Monitoring

Besluitvorming

Enquête

(Evaluatie)

(Beleidsbepaling)

Democratische controle (Politieke verantwoording)

Cooperación

Uitvoering

Participatie

Afstemming beleids- en P&C-cyclus Planvorming (Beleidsontwikkeling)

Jaarrekening en jaarverslag

Besluitvorming (Beleidsbepaling)

Monitoring (Evaluatie)

Rapportages

Cooperación

Kadernota en ontwerpbegroting

Uitvoering

Vaststellen begroting

Integrale afwegingen vs. verkokering Belangen andere gemeente

Belangen andere gemeente

Belangen samenwerking

Belangen samenwerking Belangen eigen gemeente

Belangen eigen gemeente

Belangen andere gemeente

Belangen samenwerking Belangen eigen gemeente

Belangen andere gemeente

Belangen andere gemeente

Belangen samenwerking

Belangen samenwerking Belangen eigen gemeente

Cooperación https://www.gemeente.nu/blog/samenwerking-verstoort-samenhang-in-lokale-politiek/

Belangen eigen gemeente

Nog vragen?  www.cooperacion.nl of  rob@cooperacion.nl

 06 – 23 16 86 02 http://nl.linkedin.com/in/robdegreef @RobGreef