A NS_Gouda - werksessie RES 19 april 2021_Huri Sahin NPRES.pptx

Werksessie gemeenteraad Gouda - Bestuurlijke context van de RES 1.0 19 april 2021 | Huri Sahin 1

Even voorstellen

• Huri Sahin • Regio accounthouder 7 RES-regio’s in ZuidHolland en Zeeland • Thema expert volksvertegenwoordigers • Raadslid Raad voor het Openbaar Bestuur • Nationaal Programma Regionale Energiestrategie • Ondersteuning, voorbeeld: kennis ontwikkelen en delen; procesondersteuning; de Expertpool, webinars voor volksvertegenwoordigers • Data en monitoring Opdrachtgevers: VNG, IPO, UvW, Rijk

4/19/2021

2

Meerwaarde RES

• Van onderop • Nationaal: te ver van feeling met het gebied • Lokaal: te kleine schaal (warmtenetten, zich op een windmolen houdt niet op bij gemeentegrens) • Daarom samenwerking op regionale schaal, ingezet door koepels

• Vernieuwing • Gelijkwaardige samenwerking • Focus op participatie regionaal en lokaal: lessen vooruitlopend op omgevingswet

• Regie in eigen hand • Door zelf plekken aan te wijzen: grip op locatie (geen ‘deals’ tussen bedrijven en grondeigenaren) • Focus op lokaal eigendom en lokale meerwaarde

4/19/2021

3

Vragen van de gemeenteraad

• Wat is de bestuurlijke context van RES? • Wat is de rol van de gemeenteraad? • Wat is de reikwijdte van het te nemen besluit over de RES 1.0?

4/19/2021

4

Wat is een RES? RES Afwegingskader Product en regionale samenwerking • RES als product: • Kwantitatief: • Elektriciteit: zon – wind (35 TWh) • Warmte – Regionale Structuur Warmte • Kwalitatief: • Ruimtegebruik: natuur en landschap, koppelkansen met andere opgaven etc.

• Systeemefficiëntie: hoe kan het energienet het aan?

• Bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak: kan de samenleving het dragen?

• Regionale samenwerking • Tussenruimte op basis van gelijkwaardig samenwerken

• Transparantie, openheid, solidariteit

4/19/2021

6

Bestuurlijke context van de RES Bestuurlijk vernieuwend proces

- Gezamenlijk werken aan een belangrijke maatschappelijke transitie - Nationaal niveau gemaakte afspraak tussen koepels van gemeenten, provincies, waterschappen en het rijk waarbij de inhoud op regionaal niveau vorm krijgt. - De RES is geen formele bestuurslaag, de decentrale overheden maken samen afspraken die zij via hun volksvertegenwoordigende organen democratisch vastleggen en uitvoeren. - Het RES-proces is een interessante mengvorm tussen autonomie en medebewind met elementen van beide (uit essay ‘Legitimiteit gezocht’) - De kracht van de RES is: - bundelen van kracht, delen van kennis, en maken van zorgvuldige afwegingen in samenwerking met maatschappelijke partners en inwoners - het agenderen van knelpunten (zoals netimpact, zon op daken, natuur, financiering) en het gezamenlijk aanpakken van deze knelpunten (concreet voorbeeld: energietransitie langs infra).

“De RES is een decentrale beweging, van nationale betekenis, die uiteindelijk optelt tot een landelijk doel, namelijk het opwekken van 35 TWh aan hernieuwbare energie. Bijzonder daarbij is ook dat de regio’s niet van bovenaf zijn ingedeeld, maar dat partijen zelf hun eigen regio hebben gevormd.” 4/19/2021

7

Bestuurlijke context van de RES Verankering in beleid en instrumenten van de Wet ruimtelijke ordening/Omgevingswet

- De RES 1.0 zal na 1 juli 2021 vertaald worden in de instrumenten van het omgevingsbeleid. Deze vertaling hangt af van de mate van concreetheid van de RES 1.0 en het proces van de regio. - Uitwerking van de RES 1.0 in zoekrichtingen/gebieden in op eigen grondgebied in Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is de basis voor het later op te stellen omgevingsplan. - Door de RES 1.0 vast te stellen geeft u als raad mandaat aan het college om de RES 1.0 strategische verkenning uit te werken. Bij de uitwerking heeft u formele bevoegdheden en hebben inwoners recht op participatie. Wat is de reikwijdte van het te nemen besluit over de RES 1.0? In de regio Midden-Holland staat als beslispunt: De RES 1.0 vast te stellen als strategische verkenning en deze als basis gebruiken voor verdere uitwerking in de RES 2.en voor het aanpassen van het relevante omgevingsbeleid.

4/19/2021

8

Rol van de gemeenteraad bij de RES Wat staat er in het Klimaatakkoord over de rol van volksvertegenwoordigers? Regio’s zorgen ervoor dat de concept-RES, ingebracht door de voorzitter van de RES-stuurgroep, minimaal is geaccordeerd door GS, B&W, Waterschapsbestuur en ter kennisgeving is voorgelegd aan raden, staten en algemene vergadering van de waterschappen”. De RES 1.0 wordt vastgesteld door de gemeenteraden, Provinciale Staten en Algemeen Besturen van de Waterschappen.

• Democratisch mandaat (gelegitimeerde plannen) • Vertolken stem van inwoners (indirecte participatie) • Hoogste bestuursorgaan

4/19/2021

9

Hoe versterk je je rol als volksvertegenwoordiger bij de RES (ook na 1 juli 2021)? 1. Rol versterken door kennis te vergroten en grip te houden op de informatievoorziening Behoefte aan kennis over technieken en ruimtelijke impact

Behoefte aan regelmatige updates over de voortgang RES

Behoefte aan kennis over vergroting betrokkenheid bij besluitvorming

Expertbijeenkomsten voor volksvertegenwoordigers Voorbeeld: Tholen (raadswerkgroep Energie Balans), Altena (klimaattafels), webinars met experts door RES Alblasserwaard

Nieuwsbrief/magazine over RES ontwikkelingen binnen eigen regio Drenthe: informatiebrief

- Werkgroep Energietransitie Gouda - Statenwerkgroep RES provincie ZH - Werkgroep RSAB-West Overijssel

Energie excursies Voorbeelden: NMU organiseerde in november een excursie naar een energiehuis, windpark en zonnepark, RES Noord-Holland organiseerde een virtuele bustour

Informatieavonden/inloopspreekuren

- Regionale bijeenkomsten volksvertegenwoordigers - Motiemarkt Midden-Holland - Noord-Holland: digitaal platform voor uitwisselen van moties/amendementen 4/19/2021

10

Hoe versterk je je rol als volksvertegenwoordiger? 2. Rol versterken door kaders te stellen aan het participatieproces

- Bereik, mate van invloed van burgers, transparantie Digitale leeromgeving met ingang voor volksvertegenwoordiger 3. Rol versterken door regionale afspraken te maken over besluitvorming > voorbeeld regionale raadsbijeenkomsten, ‘motiemarkt’ RES Midden-Holland, Initiatiefgroep RES Twente 4. Rol versterken door de verankering van de RES 1.0 in de instrumenten van de Omgevingswet/ruimtelijk instrumentarium

- Betrekken van volksvertegenwoordigers met portefeuille ruimtelijke ordening Uitnodiging: Webinar voor volksvertegenwoordigers NP RES en Democratie: 17 en 19 mei (Omgaan met maatschappelijke weerstand). 4/19/2021

11

Aanvullende informatie

Essay ‘Legitimiteit gezocht’ van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Dilemma’s van democratische afstand en nabijheid in het RES-proces

De RES Gespreksassistent Voor factchecking en veelgestelde vragen Adviesrapport Betrokken bij Klimaatbeleid Website NPRES > veel info speciaal voor volksvertegenwoordigers www.res2021.nl

4/19/2021

12

Kennis

Bedankt!

Huri Sahin ----------------------------M: +31 (0) 6 31783861 @: h.sahin@npres.nl W: www.regionale-energiestrategie.nl -----------------------------

4/19/2021

14