A GV Rapport Rekenkamer Toegankelijkheid in de gemeente Gouda

Technische vragen Van Datum vraag Onderwerp Commissiegriffier Datum antwoord

: Gouda Vitaal Theresia Uittenbroek : 20-11-2023 : Rapport Rekenkamer ‘Toegankelijkheid in de gemeente Gouda’ : Lars van der Linden :

Vragen: De gemeente Gouda heeft sinds december 2021 een Inclusie Agenda: ‘Onbeperkt Meedoen’. De agenda is opgesteld naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad. Inclusieagenda: • Wat is de reden dat de GCR (Goudse Clientenraad) helemaal niet betrokken is geweest bij de tot stand koming van de Inclusieagenda? • Welke maatregelen zijn er genomen dat de volgende versie van de Inclusie Agenda wel in samenwerking met de GAB, GCR, GASD en de Regenboog Alliantie wordt opgesteld? • Wij van Gouda Vitaal constateren dat er regelmatig ongevraagd advies wordt gegeven door de adviesraden, maar dat deze aanbevelingen vaak niet in het beleidsstuk worden meegenomen. Is het mogelijk om de gemeenteraad per ongevraagd uitgebracht advies van de adviesraden te informeren wat er in het beleidsstuk is opgenomen en wat niet en wat hier de reden van is? Intern proces Het is de bedoeling dat de ambtenaren uit de integrale werkgroep de informatie en acties naar hun eigen afdelingen meenemen. Dat doet iedere afdeling op een eigen manier. • Wordt er gekeken naar een uniforme werkwijze om de informatie en acties vanuit de integrale werkgroep te implementeren op de afdelingen? Samenwerking met de doelgroep en aanbevelingen • De doelgroep mist vooral aandacht voor vervoer, werk en inkomen en onderwijs.

Hoe zet de gemeente hierop in? • De ambities van de gemeente zijn volgens de respondenten nog niet zo hoog en ze merken dat het tempo van uitvoeren niet zo snel is. Zo noemen ze het bieden van een subsidieregeling voor kleine aanpassingen voor clubs en verenigingen die nog niet gerealiseerd is. Zijn er plannen om dit op korte termijn op te pakken? • Volgens de respondenten uit de doelgroep focust de gemeente vooral op fysieke toegankelijkheid, maar voor de doelgroep is sociale toegankelijkheid belangrijker. Hoe zet de gemeente hierop in? •

Over de samenwerking met de gemeente zeggen de vertegenwoordigers van de doelgroep dat het fijn is dat er nu meer aandacht is, maar dat het sterk afhankelijk is van de personen in bepaalde functies. ´Soms is er een fijn contact met een ambtenaar, maar als die persoon weg gaat moet je opnieuw beginnen, omdat het niet wordt geborgd. Wordt er gekeken naar mogelijke acties om de samenwerking tussen gemeente en de doelgroep te borgen op de afdelingen, zoals bijvoorbeeld een digitale kennisbank? Er is ook in Gouda veel verloop onder ambtenaren, dus steeds moet je het opnieuw uitleggen. Iemand moet de relevantie snappen, de kennis hebben en het begrip tonen. Tegen de tijd dat je alle drie die punten in het weefsel hebt, heeft die persoon een nieuwe baan.’ (uit het doelgroepinterview) ‘. Zijn de redenen bekend waarom er veel verloop is onder de ambtenaren? Zijn er acties die worden ingezet om het verloop onder ambtenaren terug te dringen? Zo ja, welke? Toegankelijkheid van de gebouwen • De vertegenwoordigers van de doelgroep geven aan: zowel in de bibliotheek als in het Huis van de Stad zien we duidelijk dat er rekening is gehouden met ons. Bij het Cultuurhuis is dat volgens hen onvoldoende het geval. • Worden er acties uitgezet voor meer toegankelijkheid van het Cultuurhuis?

Toegankelijkheid van een selectie van brieven • Er zijn 26 brieven gescand op het gebruikte taalniveau. Uitgangspunt is dat brieven die geschikt zijn voor de doelgroep op B1 niveau zouden moeten zijn. Van de 26 gescande brieven zijn er slechts vier die op B1 niveau geschreven zijn. Nog eens vier brieven zijn op B1/B2 geschreven. De overige brieven zijn op B2 of C1 niveau geschreven. Aanbevolen wordt om minimaal één schrijfcoach per afdeling te hebben, die het B1 niveau checken en daarbij kunnen ondersteunen. Zijn hier al acties op uitgezet? Voortgang • Wat zijn de vervolgacties op de uitkomsten van dit rapport?

Antwoorden:

Inclusieagenda: 1. De gemeente Gouda heeft sinds december 2021 een Inclusie Agenda: ‘Onbeperkt Meedoen’. De agenda is opgesteld naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad. Wat is de reden dat de GCR (Goudse Cliëntenraad) helemaal niet betrokken is geweest bij de totstandkoming van de Inclusieagenda? De GCR is wel degelijk betrokken is geweest bij de totstandkoming van de Lokale Inclusie Agenda 2024-2025. De GASD en GCR zijn uitgenodigd voor de participatiebijeenkomsten op 20 en 27 juni en 2 november, en er is een formeel adviesverzoek ingediend bij de GCR en de GASD (Goudse Adviesraad Sociaal Domein), waarvan het college uiterlijk 10 januari een reactie ontvangt en daarop zal reageren. 2. Welke maatregelen zijn er genomen dat de volgende versie van de Inclusie Agenda wel in samenwerking met de GAB, GCR, GASD en de Regenboog Alliantie wordt opgesteld? De Lokale Inclusie Agenda 2024-2025 beschrijft de samenwerking en participatie van de GAB, GCR, GASD en de Regenboog Alliantie. De gemeente vindt het essentieel om de genoemde partijen vroegtijdig te betrekken en transparante communicatie te waarborgen, zoals ook bleek uit de eerdere participatiebijeenkomsten en contactmomenten met belangenorganisaties.

Op deze manier kan de gemeente input en feedback verzamelen, prioriteiten vaststellen en acties bepalen met een breed scala aan perspectieven, zodat de Inclusie Agenda een weerspiegeling is van diverse behoeften en belangen. 3. Wij van Gouda Vitaal constateren dat er regelmatig ongevraagd advies wordt gegeven door de adviesraden, maar dat deze aanbevelingen vaak niet in het beleidsstuk worden meegenomen. Is het mogelijk om de gemeenteraad per ongevraagd uitgebracht advies van de adviesraden te informeren wat er in het beleidsstuk is opgenomen en wat niet en wat hier de reden van is? Wat betreft de ongevraagde adviezen van adviesraden, is het gebruikelijk dat de gemeente altijd een reactie geeft aan de adviesraden. Het informeren van de gemeenteraad per ongevraagd uitgevraagd advies van de adviesraden is zeker een optie. Intern proces 4. Het is de bedoeling dat de ambtenaren uit de integrale werkgroep de informatie en acties naar hun eigen afdelingen meenemen. Dat doet iedere afdeling op een eigen manier. Wordt er gekeken naar een uniforme werkwijze om de informatie en acties vanuit de integrale werkgroep te implementeren op de afdelingen? Ja, er wordt momenteel gekeken naar een uniforme werkwijze om de informatie en acties vanuit de integrale werkgroep te implementeren op de afdelingen. Dit proces is echter nog in ontwikkeling.

De bedoeling is dat ambtenaren uit de integrale werkgroep de benodigde informatie en acties naar hun eigen afdelingen meenemen. De implementatie kan variëren omdat elke afdeling haar eigen unieke aanpak hanteert. Het streven is echter om een consistente werkwijze te ontwikkelen, zodat de implementatie op alle afdelingen gestroomlijnd

pagina 2

verloopt. Hierbij wordt rekening gehouden met de specifieke behoeften en werkwijzen van elke afdeling binnen het bredere kader van de integrale aanpak. Samenwerking met de doelgroep en aanbevelingen 5. De doelgroep mist vooral aandacht voor vervoer, werk en inkomen en onderwijs. Hoe zet de gemeente hierop in? De gemeente heeft de zorgen van de doelgroep over vervoer, werk, inkomen en onderwijs serieus genomen. In de Lokale Inclusie Agenda 2024-2025 staan plannen om hieraan tegemoet te komen. De gemeente gaat zich inspannen door concrete stappen te zetten, zoals het verbeteren van toegankelijkheid in de openbare ruimte, het bevorderen van werkgelegenheid voor iedereen en het versterken van gelijke kansen in het onderwijs. De Lokale Inclusie Agenda dient als een routekaart, waarin de gemeente vastlegt hoe ze deze gebieden wil verbeteren en ervoor zorgen dat de doelgroep hier ook in betrokken wordt. 6. De ambities van de gemeente zijn volgens de respondenten nog niet zo hoog en ze merken dat het tempo van uitvoeren niet zo snel is. Zo noemen ze het bieden van een subsidieregeling voor kleine aanpassingen voor clubs en verenigingen die nog niet gerealiseerd is.

Zijn er plannen om dit op korte termijn op te pakken? Het college heeft plannen om dit op korte termijn aan te pakken, begin 2024 te starten met het implementeren van de subsidieregeling voor kleine aanpassingen voor clubs en verenigingen. In 2022 en 2023 is onderzoek gedaan naar knelpunten in de toegankelijkheid van de openbare ruimte en publieke gebouwen. In de Lokale Inclusie Agenda 2024-2025 staat beschreven hoe deze knelpunten worden aangepakt. 7. Volgens de respondenten uit de doelgroep focust de gemeente vooral op fysieke toegankelijkheid, maar voor de doelgroep is sociale toegankelijkheid belangrijker. Hoe zet de gemeente hierop in? We zetten in op sociale toegankelijkheid door aandacht te besteden aan inclusieve vieringen en herdenkingen, zoals de Week van de Toegankelijkheid, en initiatieven op dit vlak mede mogelijk te maken, zoals de Zintuiglijke stadswandelingen van Stichting ‘Ogen en Oren Tekort’, waarbij het verhaal van de stad Gouda wordt verteld in gebaren en deelnemers de stad beleven vanuit het oogpunt van iemand die niet goed kan horen. Ook blijven we ons als gemeente inzetten voor goede ondersteuning voor Goudse inwoners zodat iedereen mee kan doen in de samenleving. 8.

Over de samenwerking met de gemeente zeggen de vertegenwoordigers van de doelgroep dat het fijn is dat er nu meer aandacht is, maar dat het sterk afhankelijk is van de personen in bepaalde functies. ´Soms is er een fijn contact met een ambtenaar, maar als die persoon weg gaat moet je opnieuw beginnen, omdat het niet wordt geborgd. Wordt er gekeken naar mogelijke acties om de samenwerking tussen gemeente en de doelgroep te borgen op de afdelingen, zoals bijvoorbeeld een digitale kennisbank? Het college hecht aan het borgen van samenwerking met de doelgroep en kijkt naar mogelijk acties om die beter te borgen, waarbij er nog meer aandacht komt voor de overdracht van kennis en eerder gemaakte afspraken bij een personeelswissel. De gemeentelijke organisatie zet nog meer in op goede vastlegging van informatie, zodat ook de samenwerking tussen de gemeente en de doelgroep (en belangenorganisaties) geborgd blijft. 9. Er is ook in Gouda veel verloop onder ambtenaren, dus steeds moet je het opnieuw uitleggen. Iemand moet de relevantie snappen, de kennis hebben en het begrip tonen.

Tegen de tijd dat je alle drie die punten in het weefsel hebt, heeft die persoon een nieuwe baan.’ (uit het doelgroep-interview) Zijn de redenen bekend waarom er veel verloop is onder de ambtenaren? Zijn er acties die worden ingezet om het verloop onder ambtenaren terug te dringen? Zo ja, welke? Het personeelsverloop onder ambtenaren in Gouda is zoals in veel gemeenten aanzienlijk en het college erkent de uitdagingen die dit met zich meebrengt voor de voortdurende samenwerking met de doelgroep. De redenen voor het vertrek van ambtenaren kunnen uiteenlopen, variërend van individuele

pagina 3

carrièreontwikkeling tot externe kansen elders. Om het personeelsverloop te verminderen, ondernemen we diverse acties, waaronder het optimaliseren van arbeidsomstandigheden, faciliteren van loopbaanontwikkeling en het bevorderen van een stimulerende werkomgeving. Volledige preventie van personeelsverloop is niet altijd haalbaar; daarom hechten we extra belang aan het effectief borgen van kennisoverdracht. Toegankelijkheid van de gebouwen 10. De vertegenwoordigers van de doelgroep geven aan: zowel in de bibliotheek als in het Huis van de Stad zien we duidelijk dat er rekening is gehouden met ons. Bij het Cultuurhuis is dat volgens hen onvoldoende het geval. Worden er acties uitgezet voor meer toegankelijkheid van het Cultuurhuis? Momenteel wordt er specifieke aandacht besteed aan het Cultuurhuis in het bredere initiatief om de toegankelijkheid van publieke gebouwen in Gouda te verbeteren. Er worden actief onderzoeken uitgevoerd om de specifieke knelpunten te identificeren en passende maatregelen te nemen. Toegankelijkheid van een selectie van brieven 11. Er zijn 26 brieven gescand op het gebruikte taalniveau. Uitgangspunt is dat brieven die geschikt zijn voor de doelgroep op B1 niveau zouden moeten zijn. Van de 26 gescande brieven zijn er slechts vier die op B1 niveau geschreven zijn. Nog eens vier brieven zijn op B1/B2 geschreven.

De overige brieven zijn op B2 of C1 niveau geschreven. Aanbevolen wordt om minimaal één schrijfcoach per afdeling te hebben, die het B1 niveau checken en daarbij kunnen ondersteunen. Zijn hier al acties op uitgezet? Als onderdeel van de Lokale Inclusie Agenda 2024-2025 wordt de aanpak 'Direct Duidelijk' versterkt, inclusief het streven naar brieven op B1-niveau. Het herschrijven van de brieven is een concrete stap binnen het bredere plan van aanpak, gericht op het verbeteren van de communicatie met inwoners. Voortgang 12. Wat zijn de vervolgacties op de uitkomsten van dit rapport? De aanbevelingen van het Groene Hart Rekenkamer-onderzoek zijn integraal overgenomen in de Lokale Inclusie Agenda 2024-2025. We gaan de komende twee jaar actief aan de slag te gaan met de uitvoering van concrete verbeteringen op het gebied van inclusie en toegankelijkheid, zoals aanbevolen door de Rekenkamer.

pagina 4