A GOPO VVD GBG D66 Deelname VRHM aan rechtspersoon
Tekst van het document
Technische vragen KCR2 vanuit Gouda Gouda Positief Vragen: 1. Waarom wordt de gemeenteraad gevraagd nu al in te stemmen, terwijl de governance van KCR2 nog nader wordt uitgewerkt? 2. Wie beschikt over het instemmingsrecht wanneer in de toekomst taken of budget van KCR2 worden uitgebreid? Heeft de Goudse gemeenteraad hier zeggenschap in? 3. Kan worden gegarandeerd dat oprichting van de stichting op termijn niet leidt tot een hogere gemeentelijke bijdrage aan de VRHM, zonder dat gemeenteraden daar vooraf over kunnen besluiten? 4. Het ontwerpbesluit zegt alleen dat alternatieve organisatievormen zijn verkend en niet passend zijn gebleken. Welke alternatieven zijn dit, en kan per organisatievorm worden uitgelegd wat de redenen zijn om deze te laten afvallen? Antwoorden: 1. Gemeenteraden moeten om wensen en bedenkingen worden gevraagd bij het oprichten van of deelnemen aan stichtingen door gemeenschappelijke regelingen (Wgr, artikel 31a). De exacte invulling van de stichting wordt in de komende periode nader uitgewerkt, zoals de statuten van de stichting en het instellingsbesluit voor de gezamenlijke governance van KCR2 en de Landelijke Voorziening Crisisbeheersing (LVCb). 2. Er komt een bestuurlijk overleg waarin zowel het ministerie van Justitie en Veiligheid en de veiligheidsregio’s gezamenlijk zullen spreken over (onder andere) taken en budget van KCR2.
De Goudse gemeenteraad heeft de mogelijkheid om de Goudse burgemeester zaken mee te geven voor de vergadering van het Algemeen Bestuur van VRHM, waarna de voorzitter deze punten kan meenemen naar het bestuurlijk overleg. 3. KCR2 wordt reeds bekostigd uit de Rijksmiddelen die aan veiligheidsregio’s worden verstrekt (de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding, BDuR). Dat geld wordt landelijk afgeroomd ten bate van KCR2. De gemeentelijke geldstroom is dus niet betrokken bij KCR2. 4. Voorafgaand aan de keuze voor de stichting (rechtspersoon met wettelijke taak (RWT)) is de juridische vormgeving verkend. Hoewel KCR2 in de praktijk al functioneerde (voortgekomen uit het Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum (LOCC) als dienstonderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid), ontbrak een eigen rechtspersoon. De belangrijkste overwogen richtingen waren: • Verlenging van de huidige vorm (Rijksdienst/Dienstonderdeel): Het laten voortbestaan van KCR2 als puur onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit werd niet ideaal geacht, omdat het de gewenste gelijkwaardige, gezamenlijke sturing en het toezicht door de 25 veiligheidsregio's bemoeilijkt. • Gemeenschappelijke Regeling (GR): Een publiekrechtelijke samenwerking tussen de veiligheidsregio's.
Dit bleek juridisch complex en minder passend voor een entiteit die juist de directe, operationele brug moet slaan tussen het Rijk (de minister van JenV) en de regio's. VVD Vragen: 1. Het college stelt dat de activiteiten van KCR2 worden bekostigd uit bestaande middelen van de veiligheidsregio's via de BDuR en dat er geen sprake is van aanvullende financiële bijdragen vanuit gemeenten. Tegelijkertijd wordt een nieuwe stichting opgericht, wat impliceert dat er capaciteit (fte) nodig is voor het opzetten en in stand houden van deze stichting. a). Wordt de oprichting en het functioneren van de Stichting KCR2 bekostigd uit reeds bestaande, hiervoor al gereserveerde budgetten of wordt er/is er budget toegevoegd n.a.v. het opzetten van de stichting, of wordt er binnen de BDuR geschoven met budgetten en betekent dit dat er budgetten elders worden geschrapt? b). Hoeveel fte (bij het Rijk, bij de veiligheidsregio's gezamenlijk, en specifiek bij VRHM) is/wordt ingezet voor het opzetten en vervolgens structureel laten draaien van de stichting? c). Gaat deze inzet ten koste van bestaande taken elders binnen VRHM of de BDuR-bestedingen? Zo ja, welke taken krijgen dan lagere prioriteit of worden geschrapt om dit mogelijk te maken? d).
Kan het college garanderen dat deze wijze van financiering ook op de lange termijn kostenneutraal blijft voor gemeenten, of bestaat de kans dat kosten in de toekomst alsnog (deels) worden doorbelast aan gemeenten, bijvoorbeeld via een hogere gemeentelijke bijdrage aan de veiligheidsregio? e). Volgens de toelichting functioneert KCR2 in de praktijk al informeel (als voortzetting van het LOCC). Kennelijk zijn hiervoor destijds al mensen vanuit andere functies op deze taak gezet. Kan het college aangeven of de formalisering tot een stichting een wijziging betekent in de huidige informele personele inzet, en of er dus al eerder fte is vrijgemaakt voor de stichting in wording ten koste van ander werk? 2. In het voorstel wordt gesteld dat KCR2 geen besluiten neemt en geen eigen (nieuwe) bevoegdheden krijgt in de crisisaanpak, maar dat de stichting wél wordt vormgegeven als rechtspersoon met een wettelijke taak. Wat behelst die wettelijke taak precies, als de bestaande verantwoordelijkheden van gemeenten en veiligheidsregio's ongewijzigd blijven? Op basis van welke wet of regeling wordt deze wettelijke taak vastgelegd? Antwoorden: 1. a, c en d. KCR2 wordt reeds bekostigd uit de Rijksmiddelen die aan veiligheidsregio’s worden verstrekt (de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding, BDuR). Dat geld wordt landelijk afgeroomd ten bate van KCR2.
De gemeentelijke geldstroom is dus niet betrokken bij KCR2. b. Bij VRHM wordt hier geen aparte fte voor ingezet. Overigens bestaat KCR2 al enkele jaren als dienstonderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid, maar vanwege de complexe sturingsrelatie waarin ook veiligheidsregio’s betrokken moeten zijn, is gekozen die rechtsvorm om te zetten naar een stichting. e. KCR2 is niet nieuw, maar vanwege de huidige complexe governance (meer dan 90 partners) is de afgelopen periode gezocht naar een passende juridische vorm voor deze samenwerking. KCR2 wordt ondergebracht in een rechtspersoon met wettelijke taak (RWT). Er zijn dus inderdaad al mensen werkzaam voor KCR2, maar alleen de organisatievorm verandert. 2. KCR2 is (na oprichting) een stichting en daarmee een privaatrechtelijke rechtspersoon, maar vervult tevens een wettelijk opgedragen taak. Met de voorgenomen wijziging van de Wet veiligheidsregio’s worden de taken van KCR2 expliciet wettelijk verankerd.
De in het Veiligheidsberaad vastgestelde kerntaken zijn de volgende: KCR2 verzorgt de operationele coördinatie en ondersteuning ten aanzien van: 1) de landelijke en bovenregionale multidisciplinaire operationele informatievoorziening; 2) landelijke en bovenregionale operationele bijstand; 3) internationale operationele bijstandsverzoeken; 4) tijdelijk in te stellen landelijke operationele crisisteams; 5) ontvangst en registratie gerepatrieerde Nederlanders die in het buitenland in een acute noodsituatie zijn beland. KCR2 ondersteunt: 6) de landelijke en bovenregionale multidisciplinaire operationele preparatie. Vragen GBG: 1. Welke onderdelen van de Governance van Stichting KCR2 moeten nog nader worden uitgewerkt en welke formele zeggenschap behoudt de Veiligheidsregio Hollands Midden daarbij over de prioriteiten, ontwikkeling en aansturing van KCR2? 2. Op welke manier en op welke momenten wordt de gemeenteraad van Gouda geïnformeerd over wezenlijke wijzigingen in de taken, Governance, formatie en financiële positie van KCR2, zodat de raad zijn controlerende rol richting de Veiligheidsregio Hollands Midden kan blijven uitoefenen? 3. Heeft de gemeenteraad instemmings-, advies- of zienswijzerechten bij een eventuele uitbreiding van de (wettelijke) taak van KCR2? 4. In de stukken staat dat de oprichting van KCR2 niet leidt tot aanvullende financiële bijdragen van gemeenten.
Kan een toekomstige uitbreiding van het takenpakket, de formatie of activiteiten van KCR2 wél leiden tot hogere lasten voor de veiligheidsregio’s en daarmee indirect voor de deelnemende gemeenten? 5. Zo ja, Welke besluitvormingsprocedure geldt dan en op welk moment wordt de gemeenteraad daarbij betrokken? 6. Kan de gemeenteraad invloed uitoefenen op de financiële bijdrage van de gemeente aan KCR2 via de begroting van de veiligheidsregio? 7. Hoe wordt voorkomen dat de oprichting van KCR2 leidt tot overlap of dubbeling van taken en capaciteit bij de veiligheidsregio’s? Antwoorden: 1. De komende periode worden de verschillende onderdelen die nodig zijn voor de oprichting en inrichting van Stichting KCR2 in samenhang verder uitgewerkt. Het gaat daarbij onder meer om de statuten van de stichting en het instellingsbesluit voor de gezamenlijke governance van KCR2 en de Landelijke voorziening crisisbeheersing (LVCb). De stukken worden voorbereid in het gezamenlijke opdrachtgeversoverleg van veiligheidsregio’s en het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en vervolgens besproken via de landelijke overlegstructuur van de veiligheidsregio’s, waaronder de vakraad Informatievoorziening, de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) en de Bestuurlijke Adviescommissie (BAC) Informatievoorziening.
Het ministerie doorloopt aan Rijkszijde een eigen besluitvormingsproces, met onder meer de Algemene Rekenkamer, behandeling in onderraden en de ministerraad en aanbieding aan de Tweede Kamer. Vervolgens worden de stukken ter besluitvorming voorgelegd aan het Veiligheidsberaad met de minister van JenV. Daarna kunnen de formele stappen voor de oprichting van de stichting worden afgerond. 2. en 3. KCR2 wordt opgericht als stichting waar VRHM aan deelneemt. Gemeenteraden mogen bij een gemeenschappelijke regeling wensen en bedenkingen indienen bij de besluitvorming over oprichting van of deelneming aan rechtspersonen. Daarna zijn gemeenschappelijke regelingen niet gehouden de raden van deelnemende gemeente periodiek op de hoogte te brengen van wijzigingen, maar waar dat voor de raad relevant is, zal de veiligheidsregio de gemeenteraden informeren. 4. en 5. Nee, want KCR2 wordt bekostigd uit de Rijksmiddelen die aan veiligheidsregio’s worden verstrekt (de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding, BDuR). Dat geld is landelijk afgeroomd ten bate van KCR2. De gemeentelijke geldstroom is dus niet betrokken bij KCR2. 6. De bijdrage aan KCR2 loopt niet via de begroting van de veiligheidsregio, omdat deze middelen landelijk worden bijeengebracht vanuit de BDuR (zie ook het antwoord op vragen 4 en 5). 7. KCR2 is de afkorting voor het Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s.
De taak van KCR2 is dan ook het knooppunt te vormen tussen het Rijk en de veiligheidsregio’s, en deze landelijke kerntaken zijn vastgelegd door het Veiligheidsberaad. Daarmee is overlap voorkomen. Vragen D66: 1. Op welke juridische grondslag vallen de documenten van KCR2 onder de Wet open overheid (hierna: Woo), welk bestuursorgaan beslist over deze eventuele Woo-verzoeken en zijn deze verantwoordelijkheden vóór oprichting vastgelegd? 2. Wie neemt het uiteindelijke besluit over de verdeling van schaarse capaciteit als veiligheidsregio’s verschillende prioriteiten hebben, en waar is vastgelegd dat KCR2 hierbij uitsluitend ondersteunt? 3. Welke persoonsgegevens gaat KCR2 verwerken, op welke grondslagen en met welke verdeling van verantwoordelijkheden tussen KCR2, veiligheidsregio’s en ministeries? Is beoordeeld of een DPIA nodig is en wat is de strekking van deze beoordeling? Antwoorden: 1. Hoewel het juridisch is ingericht als een private stichting, is Stichting KCR2 (het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de doorontwikkeling van het Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum (LOCC) opgericht door publieke overheden (de veiligheidsregio's en het ministerie van Justitie en Veiligheid).
Omdat de stichting een publieke taak uitoefent (bovenregionale crisiscoördinatie en informatievoorziening) en volledig wordt gefaciliteerd met overheidsgeld, wordt er vanuit gegaan dat KCR2 valt onder de definitie van een bestuursorgaan (b-orgaan) of een onder de verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan vallende instelling. Hierdoor moet de stichting voldoen aan de verplichtingen van de Wet open overheid (Woo). Er loopt op dit moment een uitvraag bij de landsadvocaat om hier helderheid op te krijgen. 2. Bij een crisis van bovenregionale betekenis kan een Interregionaal Beleidsteam (I- RBT, bestaande uit de voorzitters van de betrokken veiligheidsregio’s) met elkaar de inzet van schaarste bespreken. In het huidige bestel is geen functionaris aangewezen die het uiteindelijke besluit daarover neemt, maar de bestaande crisisstructuur gaat uit van besluitvorming op basis van consensus in het I-RBT. De (ondersteunende) rol van KCR2 is vastgelegd in kerntaken die door het Veiligheidsberaad zijn vastgesteld. 3. Deze vraag is uitgezet en zal later worden beantwoord.