A CDA re-integratie Participatiewet

Technische vragen Van Datum vraag Onderwerp Commissiegriffier Datum antwoord

: Margreeth van Dijk, CDA : 12-1-25 : Re-integratie en participatiewet te bespreken 15-1-25 in de commissie samenleving : Lars vd Linden : 14 januari 2025

Vragen: Vragen n.a.v.: 1. Raadsmemo bij het verslag: a. Hoge instroom: Is bekend waarin het verschil zit tussen Gouda en het landelijke? b. Jongere Goudse woningzoekenden komen lager in de rangorde: Waarom is Gouda afgestapt van het toestaan dat inwoners van elders 3 maanden wachttijd hebben voordat ze in aanmerking komen voor een woning in Gouda? Als Gouwenaren van de wachtlijst deze 3 maanden niet benutten, kunnen woningzoekende van elders in aanmerking komen. Dit was in 2005. c. Meedoen in de Goudse samenleving: wat is het resultaat van de actie aan de groep inwoners met bijstand die onvoldoende of geen arbeidsvermogen hebben en hoe gefinancierd. Was dit onder de Rotterdam pas? 2. Raadsmemo voorlopige cijfers…. a. Bestrijden jeugdwerkloosheid: Hoeveel jongeren hadden het kunnen zijn in de pilot Stagefit gezien vanuit het onderwijs? Dit geldt ook voor de IPTA trajecten b. Werkgeversservicepunt: Hoeveel deelnemers hadden er kunnen zijn, ofwel is er goed gelobbyd? 3. Bijlage 1: verslag van de re-integratie Participatiewet 2022-2023 a. Statushouders: Wat is de procedure als men in het land van oorsprong een goede baan had, dienen zij ook 2 jaar te integreren voordat men aan het werk kan, als de taal geen issue is? b. Gerealiseerde garantiebanen: Mensen met arbeidsbeperkingen met op papier arbeidsvermogen, maar toch niet aan het werk komen.

Zijn hier casussen van? En wat is voor hen het financiële gevolg?

c. Blz 6 geeft aan dat de raad een separaat raadsmemo ontvang over de 18 maanden ondersteuning van de eerste groep. Zit dit nu bij de stukken, of komt dit nog? d. Blz 12: 114 cliënten minimaal 6 gesprekken door 2 consulenten. Wat waren de contracten qua uren van de consulenten? e. Blz 13: Re-integratie dienstverlening aan statushouders. Zijn er t.o.v. de resultaten verschillen te ontdekken? f. Blz 36: belooft een separaat raadsmemo over de evaluatieresultaten van de eerste groep komt dat nog? Het staat er later nog 2 x. g. Blz 37: Eerste realisatie in 2022 en 2023; er staat: zo algemeen geformuleerd en niet te meten; is tekst aangepast voor 2024 ev.

Antwoorden:

1.a. In 2022-2023 was de instroom in Gouda hoger dan landelijk gemiddeld (maar het verschil werd kleiner in de loop van deze periode). De redenen voor instroom in de bijstand kunnen niet vergeleken worden met andere gemeenten; de Divosa benchmark werk en inkomen voorziet hier niet in. Maar uit analyse van eigen cijfers en uit ons dossieronderzoek blijkt dat het verschil met name zit in het gegeven dat de gemeente Gouda er belang aan hecht qua opgave voor de huisvesting van statushouders goed op schema te blijven en in de centrumtaken voor VrouwenOpvang en Maatschappelijke Opvang. Voor meer informatie wordt u verwezen naar het raadsvoorstel aanvraag vangnetuitkering Participatiewet 2023 en de bijbehorende bijlage 1. De raad heeft deze stukken behandeld op 22 mei 2024. 1.b. Uitgangspunt van de Huisvestingswet is het recht op vrije vestiging. Toewijzingsregels zijn alleen mogelijk voor ‘zover noodzakelijk en geschikt om de onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste te bestrijden’. Het college werkt aan een herziening van het toewijzingsbeleid, waarbij het bij uitstek de bedoeling is jongeren een betere kans te geven. Dit komt onder meer tot uitdrukking in de herziening van de Huisvestingsverordening en het toewijzingsbeleid (B/L systematiek).

De gemeenteraad is hierover geïnformeerd met het raadsmemo van 17 december 2024 over het wijzigen van de Huisvestingsverordening en de lokale voorrang en met het raadsmemo van 19 maart 2024 ‘Jongerenwoningen en tussentijdse wijzigingen huisvestingsverordening’. 1.c. De begeleiding van de consulenten participatie aan de groep inwoners met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt (klantgroep 4) wordt op dit moment geëvalueerd. De raad kan hierover een raadsmemo verwachten in Q1 2025.

De inzet van de consulenten participatie komt nu tijdelijk ten laste van het personeelsbudget. 2.a. De doelstelling van de pilot Stagefit is 20 deelnemers. Dit is een regionale doelstelling; dit zullen dus niet alleen Goudse jongeren zijn, maar jongeren vanuit de gehele arbeidsmarktregio Midden-Holland. Voor de IPTA Trajecten wordt gestreefd naar 6 – 10 deelnemers op jaarbasis. Over 2024 zijn er 9 actieve intensieve trajecten geweest, waarvan een deel nog doorloopt in 2025. 2.b. Het WSP organiseert diverse evenementen, ontwikkeldagen en banenmarkten. Over het algemeen worden deze goed bezocht, zowel door werkzoekenden als door werkgevers. In de eerste helft van 2024 (waarop het in de vraag vermelde raadsmemo betrekking heeft) is volop ingezet op communicatie om inwoners en werkgevers te bereiken, door middel van social media, billboards langs de weg, advertenties in lokale dagbladen, flyers en via de sociale partners in de regio. In de beleving van het college is er alles aan gedaan om zoveel mogelijk werkzoekenden en werkgevers hiervoor te interesseren. De evenementen en ontwikkeldagen bereiken jaarlijks steeds meer inwoners. 3.a. Het doel van de Wet Inburgering is dat statushouders snel en volwaardig mee kunnen doen in de Nederlandse maatschappij.

Elke statushouder is wettelijk verplicht aan inburgering mee te doen en krijgt een passend inburgeringstraject aangeboden, waar hij/zij maximaal 3 jaar over mag doen. Taal en participatie worden zoveel mogelijk gecombineerd in het traject. 3.b. Het is voor inwoners met een arbeidsbeperking moeilijk om aan het werk te komen en te blijven. De consulenten werk met specialisatie arbeidsbeperkten proberen een passende werkplek voor deze mensen te zoeken, waar nodig met hulp van Promen en/of het WSP. Soms lukt de plaatsing op een beschut werken plek of een garantiebaan goed, soms ook blijkt bv. dat het werk in de praktijk toch te zwaar is, dat er te veel prikkels zijn of dat de ziekte toch een goed functioneren te veel belemmert. Als de inwoner werkt op een Beschut Werken Plek of een garantiebaan ontvangt deze (minimaal) het wettelijk minimumloon c.f. de CAO van de werkgever; als de inwoner niet werkt is het afhankelijk van diens situatie of recht bestaat op een bijstandsuitkering. 3.c. Dit zit nu niet bij de stukken; het raadsmemo met de evaluatie van de eerste 18 maanden van de inzet van de consulenten participatie kan de raad verwachten in de loop van het eerste kwartaal van 2025. 3.d. Er waren (en zijn) 2 consulenten participatie aangesteld; het gaat om 1,89 FTE.

Deze consulenten hebben een kleinere caseload gekregen dan de consulenten werk, namelijk een caseload van 60 cliënten per persoon, omdat de begeleiding van de cliënten intensiever en frequenter is. 3.e. Als hiermee bedoeld wordt of er verschil is tussen de re-integratie aan statushouders en de re-integratie aan niet-statushouders, dan is het antwoord: ja.

Statushouders hebben vanuit de Wet Inburgering aanvullende verplichtingen op het gebied van taal(-onderwijs) en aanvullende trainingen. Daarom is het aantal uren dat de statushouder kan besteden aan re-integratie beperkter. In de verslagperiode waren er twee manieren van begeleiden van statushouders in Gouda, voor de groep die inburgering plichtig was volgens de Wet Inburgering 2013 (WI2013, “de oude wet”) en voor de groep die dat was volgens de Wet Inburgering 2021 (WI2021, “de nieuwe inburgeringswet”). Er waren daarom ook consulenten werk met specialisatie statushouders en consulenten inburgering. De statushouders die onder de oude wet vielen en een bijstandsuitkering hadden, werden door de consulenten werk met specialisatie statushouders geholpen bij het vinden van werk. Hierbij kon gebruik gemaakt worden van alle reintegratievoorzieningen die beschikbaar waren voor het naar werk begeleiden van cliënten in de Participatiewet. De statushouders die onder de nieuwe Inburgeringswet vielen werden begeleid door consulenten inburgering.

Aanvullend op de reguliere re-integratietrajecten werden voor statushouders specifieke voorzieningen aangeboden: sollicitatietrajecten, trajecten ‘aanleren werknemersvaardigheden voor statushouders’, de module Arbeidsmarkt Oriëntatie’ (van Sosy Training), taallessen (via het Taalhuis), bemiddeling naar werk via een gespecialiseerd uitzendbureau (U&B Works), vrijwilligerswerk (in kringloopwinkels, bij Stichting Bizon) en deelname in de sociale coöperatie. Het WSP organiseerde voor de doelgroep Arabisch sprekenden speciale Ontdek-je-Talent dagen en Banenmarkten. Per 1 juli 2024 werd in de arbeidsmarktregio Midden-Holland de nieuwe functie ‘Regionaal Verbinder statushouders aan het werk’ ingevuld. Deze functie is een uitwerking van landelijk beleid om meer statushouders naar werk te begeleiden. De regionaal verbinder coördineert de samenwerking tussen de gemeenten van de arbeidsmarktregio, het Werkgevers Service Punt en diverse lokale partners als het gaat om het begeleiden van statushouders naar werk. 3.f. Het raadsmemo kan de raad verwachten in de loop van het eerste kwartaal van 2025. 3.g. Het beleidsdoel ‘Iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of is actief voor de samenleving’ is zeer algemeen geformuleerd, dat eigenlijk niet kan worden aangegeven of dit is bereikt.

Wat hiermee wordt bedoeld is dat we niet weten of deze opgave feitelijk is behaald; alleen het aantal mensen dat is gaan werken of is gaan meedoen kan worden geteld en dit hebben we ook in het verslag aangeven. En in paragraaf 7.5 van het Verslag van de re-integratie worden deze cijfers nader geduid, ten opzichte van de verwachting en waar mogelijk in vergelijking met landelijke cijfers (Divosa benchmark).