6. Reactie op advies GASD IVB Kadernota 2024-2027.docx

Aan Goudse Adviesraad Sociaal Domein t.a.v. de heer T. de Korte Postbus 265 2800AG Gouda

Bezoekadres Huis van de Stad, Burgemeester Jamesplein 1

afdeling

telefoon

gouda

Veiligheid en wijken

14 01 82

18 april 2023

contactpersoon

uw kenmerk

ons kenmerk

R. Grouwstra

-

1350095

onderwerp

Postadres Postbus 1086, 2800 BB Gouda

verzonden

Reactie op uw adviezen Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid

Geachte heer de Korte, geachte leden van de Goudse Adviesraad Sociaal Domein, Het college van burgemeester en wethouders dankt u voor uw uitgebrachte advies over de Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027. Hieronder treft u de reactie van het college aan op uw deeladviezen. Advies 1 Door de organisaties in het netwerk van de GASD wordt aangegeven dat in Gouda een goede samenwerking aanwezig is voor overleg over casuïstiek. Ontwikkel deze samenwerking op casuïstiek door van ‘goed overleg’ naar ‘samen optrekken’ en neem dit als ambitie op in de IVB Kadernota zodat: professionals van elkaars expertise kunnen leren en dit kunnen inzetten bij andere personen of gezinnen om te voorkómen dat er crimineel handelen ontstaat, organisaties met één visie naar de samenleving kijken: welke normen hanteren we voor (niet) normaal gedrag en goed kan worden doorverwezen. De ambitie om van ‘goed overleg’ naar ‘samen optrekken’ binnen casuïstiek te komen wordt herkend en gedeeld. Op verschillende actuele vraagstukken wordt goed afgestemd onder andere met de partners uit het sociaal- en veiligheidsdomein, de scholen, het (onderwijs)samenwerkingsverband, het zorg en veiligheidshuis en de woningcoöperaties. Dit gebeurt op beleidsmatig- en op casuïstiekniveau. Samengewerkt wordt aan preventieve inzet en waar mogelijk wordt samen opgetrokken, onder andere bij de inzet van repressieve middelen.

Zoveel als mogelijk wordt dit ook uitgedragen en gedeeld met betrokken inwoners en binnen casuïstiek waarin dit speelt. Binnen het Sociaal Domein opereert het Multi Disciplinair Team (MDT) op het snijvlak van zorg en veiligheid. Het MDT is er specifiek voor multi-problematiek en voor complexe vraagstukken bij individuen en/of gezinnen/systemen. Er zijn goede samenwerkingsafspraken met de afdeling Veiligheid en Wijken, waar mogelijk wordt ‘samen opgetrokken’. Daarnaast wordt er samengewerkt tussen het Sociaal Domein en het Veiligheidsdomein. Zowel op beleidsmatige afstemming tussen de verschillende beleidsadviseurs jeugd en op uitvoeringsniveau. Bijvoorbeeld op casuïstiekniveau met de afdeling Opgroeien en Start Arbeidsmarkt (OSA).

Advies 2 Om te borgen dat beleid doeltreffend is moeten oplossingen aansluiten bij de Goudse problematiek. In het DSP-rapport wordt uitgewerkt hoe dit mogelijk is door een vorm van plan- en procesevaluatie te hanteren die zij omschrijven als ‘rijker verantwoorden’. Bij een veiligheidsthema worden samen met de ketenpartners en mogelijke maatregelen de vragen ‘Wat Waarom en Hoe’ gesteld en beantwoord. In de Kadernota wordt naar de mening van de GASD dit concept jammer genoeg smal opgevat en niet-concreet ingevuld en daarmee lijkt de essentie gemist. De GASD adviseert daarom om, te starten bij de vraagstukken met prioriteit, de essentiële ingrediënten van ‘rijker verantwoorden’ als werkwijze toe te passen. De tijdsinvestering die dit kost zal zich naar de mening van de GASD terugverdienen in een toename van de doeltreffendheid van de maatregel. Het is de ambitie om voor alle thema’s binnen het integrale veiligheidsbeleid een rijkere verantwoording toe te gaan passen. Bij voorkeur middels de werkwijze die wordt genoemd in het advies van DSP. Gezien het arbeidsintensieve karakter van de genoemde aanpak nemen we het advies van de GASD graag over. Advies 3 Onderzoek samen met toekomstige buurtbewoners wat nodig is voor nieuwkomers én voor de buurtbewoners.

De benadering in de IVB Kadernota van asielzoekers is naar de mening van de GASD eenzijdig gericht op overlast en niet gericht op samenleven, een visie op samenleven met nieuwkomers ontbreekt. Terwijl het van groot belang is om de opvang van asielzoekers in de gemeente te laten landen bij alle inwoners. Vanuit de inzet op crisisbeheersing/maatschappelijk onrust wordt meegedacht en meegewerkt aan de totstandkoming van verschillende opvanglocaties in Gouda. Hierbij is aandacht voor veiligheid en het welbevinden van zowel de nieuwkomers als de omwonende van de opvanglocaties en voor de impact die de komst van de nieuwkomers heeft op de veiligheid en leefbaarheid in de buurt of wijk. Bij het ontwikkelen van een visie op samenleven met nieuwkomers ziet de afdeling Veiligheid en Wijken zeker een adviserende rol weggelegd. Visievorming op dit dossier zal in eerste instantie worden opgepakt door het Sociaal Domein. Gemeente Gouda doet veel op het gebied van begeleiden en integreren van nieuwkomers. Vooraf is breed gecommuniceerd over de locaties voor opvang. Hierbij zijn de inwoners van het gebied rondom deze locaties actief benaderd. Medewerkers van de gemeente begeleiden de vluchtelingen en doen er alles aan hen een goede en veilige opvang te geven.

Eventuele ongewenste situaties op het gebied van veiligheid en/of leefbaarheid in relatie tot de opvang worden snel en effectief aangepakt. Onze gasten in de opvang worden goed geïnformeerd over de huisregels en andere regels die hier voor iedereen gelden. Advies 4 T.a.v. het Risicojongerenoverleg (RJO) adviseert de GASD om te zoeken naar een vorm van overleg waarin per casus alleen de relevante partijen, vooraf geïnformeerd, aan tafel zitten. De GASD stelt dat de werkwijze zoals die nu is, niet zorgvuldig of effectief is en dat de werkwijze schadelijk kan zijn voor de benadering van personen of gezinnen omdat er aan tafel een eenzijdig beeld kan ontstaan. Op basis van de evaluatie die DSP heeft opgesteld en de opmerkingen hierin over het Risicojongerenoverleg, zijn inmiddels een aantal wijzigingen doorgevoerd. Zo bestaat het RJO momenteel uit een overleg waarin ketenpartijen vertegenwoordigd zijn middels een vaste deelnemerslijst (de zogeheten vaste schil van ketenpartners in het zorg- en veiligheidsdomein). Waar nodig kunnen andere relevante deelnemers (flexibele schil van ketenpartners in het zorg- en veiligheidsdomein) op aanvraag aansluiten. Dit gebeurt alleen indien dit noodzakelijk is om de betreffende casus adequaat te behandelen. Er worden alleen ‘dat-gegevens’ gebruikt.

Daarnaast wordt er gewerkt met het gemeentelijke zaaksysteem om informatie te delen en worden personen, waar geen navolging op wordt gegeven, direct verwijderd. Indien er wel navolging wordt gegeven, dan worden ouders per brief op de hoogte gesteld. Begin 2023 is er met succes een DPIA op het RJO uitgevoerd. De gevoeligheid op dit onderwerp heeft onze aandacht, we blijven streven naar verbeteringen.

Aanvullende overwegingen in het advies U ziet daarnaast als grote uitdaging voor de veiligheid van burgers in Gouda wat er vanuit het sociaal domein kan worden bijgedragen aan: - het voorkómen van crimineel gedrag van met name van jeugd en jongeren. - het beschermen tegen crimineel gedrag, met name tegen criminele en seksuele uitbuiting van kwetsbare groepen. U geeft naast uw adviezen dan ook een drietal overwegingen, waar wij ook puntsgewijs op in zullen gaan. 1 )In de Nota wordt benadrukt dat het zwaartepunt voor de aanpak van een deel van de veiligheidsproblemen bij het sociaal domein ligt. Hoewel de GASD dit onderstreept, roept het ook vragen op. Want niet is uitgewerkt hoe het veiligheidsdomein en het sociaal domein met elkaar zijn of worden verbonden. Is de samenwerking tussen de gemeentelijke afdelingen (integraal werken) goed georganiseerd? Hoe verloopt de afstemming? Wat is er nodig qua kwaliteit en capaciteit in het sociaal domein om de doelen op het gebied van veiligheid te bereiken? Zijn de huidige middelen, formaties en positionering voldoende om het zwaartepunt waar te maken? Wij verduidelijken hierbij dat dit het zwaartepunt van de aanpak op sociale overlast betreft. Preventie op het ontstaan van sociale overlast ligt primair bij het Sociaal Domein. Vanuit gebiedsregie en andere (veiligheids)professionals worden evenzogoed signalen opgepikt en doorgegeven.

Er is een goede samenwerking tussen veiligheid en zorg bij veiligheidsissues. Op verschillende dossiers wordt intensief samengewerkt en collega’s weten elkaar goed te vinden. Op beleidsniveau zouden zaken nog beter aan elkaar kunnen worden gekoppeld, bijvoorbeeld op preventie van en de aanpak op jeugdcriminaliteit en -overlast. Om issues op het gebied van middelen, formatie en/of positionering te bespreken op het snijvlak van zorg en veiligheid zijn er gezamenlijke portefeuillehouders overleggen. 2) De GASD vindt het jammer dat in de nota niet is onderbouwd waarom de gemeente de lijn van het evaluatierapport niet volgt om jeugd en jongvolwassenen niet als veiligheidsthema te benaderen, maar te beschouwen als doelgroep voor al de thema’s. De GASD hoopt dat deze keuze niet verhindert dat bij de aanpak van álle vormen van criminaliteit jeugd en jongeren maar ook andere kwetsbare groepen centraal staan. De aanpak van jeugdcriminaliteit (in de breedste zin van het woord) en jeugdoverlast wordt precies hierom wel als strategisch veiligheidsthema opgenomen in de IVB Kadernota 2024-2027, om zo blijvende inzet hierop te houden. Het is de ambitie om de aanpak minimaal op het huidige niveau voort te zetten. Een verduidelijkende passage wordt hiervoor in de IVB Kadernota opgenomen. 3) De GASD verwijst naar een belangrijke opmerking van DSP (pag.

64): als een thema prioriteit krijgt, is het van belang dat de doelen gezamenlijk met de relevante partners gesteld worden. Het is de ambitie van Gouda om te komen tot een sluitende aanpak op jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit door (1e) te voorkómen, door (2e) het bieden van een uitweg en, waar nodig, door (3e) preventieve en repressieve interventies. De GASD mist hier de link met de recent herziene kaderafspraken voor het sociaal domein en met name over de buurtaanpak. Bij de buurtaanpak vraagt de GASD aandacht voor de volgende vormen van preventie: - Gerichte voorlichting aan en inloopspreekuren voor de sociale omgeving over het herkennen van signalen van uitbuiting (minderjarige meisjes in de prostitutie) of criminele handelingen ( kwetsbare jongeren die worden ingezet als ‘pakezel’). - Inloopplekken voor jongeren kunnen behulpzaam zijn. - Luisteren naar en het gesprek aangaan met jongeren: WAAROM doe je het? ‘Losbreken’ is een vereiste en biedt een uitweg zodat jongeren ook kúnnen losbreken. Biedt hierbij praktische hulp aan dakloze jongeren en aan verslaafden. De genoemde signalen van uitbuiting zijn mogelijk vormen van mensenhandel. De aanpak op mensenhandel valt binnen de ondermijningsaanpak en krijgt in Gouda steeds meer vorm. De focus in de aanpak richt zich onder andere op het verhogen van de bewustwording rondom dit fenomeen.

Jongerenwerkers, medewerkers Stadstoezicht en buurtsportcoaches zijn getraind in het herkennen van signalen. Met de komst van vluchtelingen uit Oekraïne is er speciale aandacht geschonken aan de kwetsbaarheid van deze doelgroep in relatie tot mensenhandel. Ook is er hard gewerkt aan de

opzet van een training voor alle medewerkers van de gemeente met klantcontacten. Begin 2023 wordt deze training gegeven. In 2022 zijn de eerste stappen gezet om te verkennen of er gewerkt kan worden met een districtelijk prostitutie controleteam. In 2023 wordt de teamvorming en inrichting voortgezet en de eerste controles uitgevoerd. De focus ligt onder meer op het inzichtelijk krijgen en aanpakken van misstanden bij onvergunde prostitutie. Daarnaast bestaat de aanpak op jeugd deels ook uit preventieve interventies en voorlichting om jongeren weerbaarder te maken onder andere tegen criminele uitbuiting en is er bij de ondermijningsaanpak bijzondere aandacht voor het voorkomen van jonge aanwas (in de (drugs) criminaliteit). De inzet op de langjarige integrale buurtaanpak (nog in de kwartiermakersfase) wordt onder andere door gebiedsregie vanuit de afdeling Veiligheid en Wijken geleverd. De stadsmarinier spreekt dagelijks met jongeren die op wat voor manier dan ook in aanraking komen met politie of zorg en kan preventieve en repressieve maatregelen inzetten als dat nodig is. Tot slot Het college is blij met de adviezen en suggesties die u heeft gedaan ten behoeve van het verder versterken van het Integrale Veiligheidsbeleid voor gemeente Gouda. De deeladviezen nemen wij ter harte en waar mogelijk wordt de tekst in de IVB Kadernota 2024-2027 hierop aangepast.

We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Gouda, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.C. Bakker

mr. drs. P. Verhoeve