52134-V-BO05-06 LIOR 2023_compressed (1).pdf

LEIDRAAD INRICHTING OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD GOUDA MAART 2023

2

INLEIDING De gemeente Gouda hanteert de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) voor de begeleiding en toetsing van herinrichtings- en ontwikkelingsopgaven. De LIOR is onderdeel van het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR). Het doel van de LIOR met het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR) is de kwaliteit van de openbare ruimte vast te leggen. Met het KOR wordt meer grip gekregen op de gewenste kwaliteit van het beheer (inrichting en onderhoud) van de openbare ruimte en wordt de gewenste kwaliteit beter geborgd.

Het bestaande LIOR Gouda is een levend document, dat voor de hele stad geldt. Daarmee is het primair een volledig en generiek document, waar voor de zogenaamde “plusgebieden” een aanvulling op de randvoorwaarden is meegegeven in het document.

Met de herijking van het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte voor de Binnenstad en haar Randen is gekozen voor een directe vertaling van de relevante keuzen voor de leidraad in een apart document: de LIOR voor de Binnenstad.

In de LIOR voor de binnenstad worden zowel de “rode” onderwerpen behandeld (verharding, verlichting, straatmeubiliar, etc) als ook de “groene” onderwerpen boomtypologie, onderbeplanting, klimaat en biodiversiteit, etc)

De LIOR Binnenstad is bedoeld als een aanvulling op de bestaande LIOR. Om onnodige overlappingen te voorkomen, worden in de LIOR Binnenstad alleen die onderwerpen behandeld, die uitwijden over de specifieke en afwijkende keuzes in de binnenstad. Om de context rond de onderwerpen van deze aanvulling LIOR voor de binnenstad beter te kunnen plaatsen, is een korte samenvatting gegeven van het richtinggevend beleid vanuit de verschillende sectoren, die van invloed zijn op de keuzes in de hierna volgende onderwerpen. Ook is een samenvatting van het KOR toegevoegd. Het verdient de aanbeveling om de LIOR Binnenstad dan ook te lezen in relatie tot het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte voor de Binnenstad en de LIOR Gouda.

3

VAN BELEID NAAR RUIMTELIJKE KADERS Omgevingsvisie Gouda

De benadrukt de volgende keuzes voor de nabije toekomst:

Florerende stad: Focus op de economisch gezonde stad met voldoende werk en voldoende en prettige en gevarieerde woonruimte, en sterke en uiteenlopende voorzieningen voor Gouda en omgeving, in de context van onze grote historische kwaliteiten. Een hoge kwaliteit van bebouwing en de openbare ruimte draagt bij een prettige leefomgeving.

Duurzame mobiliteit: Focus op de verduurzaming van de wijze waarop we ons binnen en buiten de stad bewegen, met een verschuiving naar nog meer fietsen, wandelen en openbaar vervoer, en met ruimte voor nieuwe mobiliteitsdiensten. Door afname van autoverkeer is het mogelijk verhardingsoppervlak en parkeerruimte te reduceren.

Gezonde groene stad: Focus op het stimuleren van onze gezondheid, door hier bij de inrichting van de stad rekening mee te houden: een aantrekkelijker en groenere openbare ruimte, met gevarieerd groen, veel biodiversiteit, aandacht voor duurzaamheid, bescherming van de cultuurhistorische linten en groenstructuren, en zorgvuldig gekozen transitie- of ontwikkellocaties.

Energietransitie: Focus op duurzame transitie van onze energie, niet alleen in keuze van de bron (duurzame opwekking) maar ook hoe we dit onderling afstemmen, zodat we elkaar niet (onder- of bovengronds) in de weg zitten met de systemen

Sterke wijken: Focus op onze woonwijken, waar het gewoon fijn leven is en/of nog fijner gaat worden! Voldoende woningen en de juiste, kwalitatief goede woningen, met een goed ingerichte openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten en gezond gedrag, waarbij iedereen mee kan doen.

4

SAMENVATTING VAN HET RICHTINGGEVEND BELEID De ambities uit de Stedenbouwkundige Visie voor de binnenstad van Gouda 2005 gelden nog steeds. De waarden, opgaven en keuzes voor de leefomgeving, zoals omschreven in de Omgevingsvisie Gouda 2022 zijn of worden doorvertaald naar de verschillende beleidsvelden. Hieronder volgt een samenvatting van de verschillende beleidsdocumenten op het gebied van economie, verkeer, duurzaamheid & klimaat en groen / openbare ruimte. Daarbij is de nadruk gelegd op die thema’s, die specifiek van toepassing zijn op de binnenstad van Gouda.

DE WINKELVISIE GOUDA 2017 – 2025 Gouda staat in 2025 bekend als stad die zich onderscheidt van andere steden omdat er voor winkelbezoekers veel te ontdekken en te beleven is. Daarin onderscheidt de stad zich ten opzichte van de andere ‘Holland Classics’ met Gouda’s unique selling points: kaas, stroopwafels en cultuurhistorie. De identiteit van winkelgebieden sluit in 2025 aan op de behoeften van de inwoners van het verzorgingsgebied en de (inter)nationale bezoeker. Dit betekent dat Gouda streeft naar aantrekkelijke, bereikbare en vitale winkelgebieden die aansluiten bij de bezoekmotieven van de consument: Gouda als binnenstad vindt daarin haar kracht in diversiteit, authenticiteit, de menselijke maat, gezelligheid, verbeelding en cultuur. De kracht van Gouda ligt in de historische binnenstad, de fysieke hotspots die zijn gecreëerd, het kleinschalige karakter met een verrassend aanbod, de evenementen die worden georganiseerd en bovenal de samenwerking om dit in samenhang te laten functioneren en bezoekers te overtuigen. In een unieke historische omgeving worden bezoekers steeds verrast door de combinatie van een gebied met kleinere, eigentijdse en authentieke winkels met aansluitend een

gebied met de grote bekende winkels en door een divers en aantrekkelijk winkelaanbod van hoge kwaliteit, waar nieuwe concepten de ruimte krijgen. De stad biedt daadwerkelijk beleving. In die lijn wil Gouda zich door ontwikkelen waarbij met name toeristisch en cultureel aanbod kunnen zorgen voor aanwas van nieuwe bezoekers aan de stad die dit bezoek combineren met een dagje uit in de binnenstad. Daarnaast zal Gouda met name ook de eigen inwoners en inwoners uit de regio aan zich moeten binden. Dit kan door het bieden van bezoekersgemak, een persoonlijke benadering en passend (winkel) aanbod. Gouda wil in de binnenstad een compleet en aantrekkelijk winkelaanbod met een mix van kleinschalige zelfstandige ondernemers en grotere winkelketens. Ruimtelijk ziet de gemeente in de binnenstad drie typen winkelgebieden:

het Kernwinkelgebied I: Kleiweg, Hoogstraat, Markt, Zeugstraat II: Nieuwe Markt Passage / Agnietenstraat

de Functionele mixzone Korte en Lange Gornendaal, Korte en Lange Tiendeweg, Sint Anthonistraat, Nieuwstraat, Blauwstraat, Kleiwegstraat, Wijdstraat

het Dwaalmilieu Nieuwehaven, Hoge Gouwe, Wilhelminastraat, Turfmarkt, Dubbele Buurt, Oost- en Westhaven, Peperstraat, Raam en Veerstal (Een overzichtskaart met het toekomstig winkelgebied in de binnenstad is opgenomen in de bijlagen) Met het oog op het veranderende karakter van de binnenstad wil de gemeente meewerken aan de versterking van het toeristische en culturele aanbod en het versterken van de woonfunctie in de binnenstad.

VERKEERSCIRCULATIEPLAN 2021 In het dynamische evenwicht tussen verkeer, leefbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid heeft het VCP uit 2021 de belangrijkste punten voor de komende jaren geformuleerd:

Het verbeteren van de leefbaarheid en gezondheid Onder andere door het verminderen van doorgaand verkeer via de singels en door woonstraten, het verbeteren van de luchtkwaliteit en de verkeersveiligheid en het verminderen van geluidshinder.

De binnenstad van Gouda aantrekkelijker maken Onder andere door minder verkeer via de binnenstad en de woonstraten en het toevoegen van meer groen en ruimte om elkaar te ontmoeten.

Het stimuleren van duurzaam vervoer Door maatregelen die leiden tot meer gebruik van de fiets, door inzetten op een duurzaam wagenpark (bijvoorbeeld door het vermeerderen van het aantal laadpalen voor elektrische auto’s) en door het aantrekkelijker maken van het openbaar vervoer.

Het verbeteren van de bereikbaarheid

In de binnenstad staat de voetganger centraal. Andere vervoerwijzen gedragen zich hier als gast. Nieuwe voetgangersroutes en verbindingen worden toegevoegd tot een toegankelijk netwerk in de binnenstad. De relatie van de binnenstad met de Hollandsche IJssel wordt versterkt, zodat Gouda weer aan het water komt te liggen. Autoverkeer wordt zoveel mogelijk langs de randen van de binnenstad richting de parkeervoorzieningen geleid. De maatregelen vanuit het VCP zijn uitgewerkt in het Wijkmobiliteitsplan voor de binnenstad.

GROENBELEID GOUDA Gouda wil tegelijkertijd de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de stad vergroten. Dat kan onder meer door het creëren van nieuw groen en water. We zorgen daarbij voor een samenhangende aanpak met klimaatmaatregelen, aangezien groen ook een functie kan hebben als het gaat om afwatering en hoe stedelijke hitte-effecten op te vangen.

Onder meer door het verbeteren van de doorstroming op de hoofdroutes, betere bereikbaarheid van parkeergarages.

Met de Omgevingsvisie bevestigt Gouda het belang van groen in de stad. Maar liefst drie Het versterken van fietsstructuren naar de binnenstad van de vijf Goudse opgaven en één van de vijf De historische structuren (radialen) vanuit de omliggende Goudse keuzes gaan direct over een gezonde wijken naar de binnenstad zijn geschikt als hoofdfietsroutes groene stad. vanuit de randen naar de binnenstad. De fiets wordt vanuit de omliggende wijken richting de binnenstad een volwaardig alternatief voor de auto.

In de binnenstad de voetganger centraal De nu nog overal aanwezige (geparkeerde) auto zal worden getemperd op plekken in de binnenstad met een hoge cultuurhistorische of toeristisch-recreatieve waarde. Dit geldt ook voor delen in de binnenstad waar belangrijke wandelrelaties liggen.

Een gezonde en aantrekkelijke openbare ruimte De structuurvisie groen uit 2019 wil de leefbaarheid te vergroten door een toename van openbaar groen.

Duurzaam en klimaatrobuust groen Vanuit klimaatadaptatie richt de visie zich op het bevorderen van maatregelen om de capaciteit van waterberging te vergroten, en wateroverlast, droogtestress en hittestress te verminderen.

Hittestress en waterstress zijn een probleem in de binnenstad. Vanwege de bodemdaling wordt het grondwaterpeil in een deel van de binnenstad verlaagd. Groen is een natuurlijk middel tegen veel van de hedendaagse problemen op het gebied van klimaatadaptatie. Daarnaast biedt het een aantrekkelijke omgeving voor mens en dier. Hoe gaan we de komende jaren om met die opgave in de binnenstad. En hoe verhoudt zich dit tot de identiteit en cultuurhistorie van het hart van Gouda?

Vergroening is een opgave, ook in de binnenstad Gouda vindt het belangrijk dat er voldoende groen in de stad beschikbaar is. Uitgangspunt is dat bouwende partijen in de stad het aanwezige groen behouden en ook nieuw groen aanleggen. Particuliere tuinen vormen gezamenlijk een groot deel van de (binnen-)stad. De gemeente wil het faciliteren van meer groen op particulier terrein stimuleren, met name de tuinen bij woonhuizen. Vergroening is een opgave, zeker in de binnenstad met de beperkte ruimte bovengronds en ondergronds. Een uitdaging, die toch wordt aangegaan om de kwaliteit en leefbaarheid van de Goudse binnenstad te verbeteren. Voor die duurzame toekomst is het groenbeleid gericht op het realiseren van een groene leef- en woonomgeving voor de bewoners en gebruikers van de binnenstad van Gouda door: • het behouden, versterken en uitbreiden van bestaande groenstructuren • het verbinden van groenstructuren en losse, groene plekken tot een duurzaam en robuust groen weefsel • met groen een bijdrage te leveren aan de klimaatadaptatie (hitte-, water- en droogtestress) • met groen een bijdrage te leveren aan de biodiversiteit (natuur in de stad) • met groen en water een bijdrage leveren aan de leesbaarheid van de (historische) stad

5

DE POORTEN

DE RUIMTELIJKE STRUCTUURDRAGERS

HET LABYRINT

P

V 6

O

H

DE GEBIEDSPROFIELEN

HET KWALITEITSPLAN ALS WERKWIJZE DE WERKWIJZE:

de cultuurhistorische stad

De herinrichting van de Goudse binnenstad is een grootschalige opgave, die meerdere jaren in beslag gaat nemen. De gefaseerde aanpak van de openbare ruimte zal door verschillende projectleiders, ontwerpbureaus en aannemers worden opgepakt. Het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte en de LIOR voor de binnenstad bieden de handvatten naar een samenhangende en zorgvuldige regie op die opgave. Het delen van de juiste, eenduidige informatie en het maken van zorgvuldige ontwerpkeuzes in het proces waarin verschillende belangen zijn vertegenwoordigd, vraagt om een eenduidige werkwijze in elke ontwerpopgave. Het KOR biedt die handleiding om te zorgen dat alle deelopgaven uiteindelijk weer samenkomen in een integrale afweging op het niveau van de hele binnenstad. Het Kwaliteitsplan is een overkoepelend en kaderstellend document, dat richting geeft aan het formuleren van de juiste complete opgavedefinitie, het integrale ontwerpproces en de daarin te maken keuzes. Het tweede deel van het Kwaliteitsplan gaat in op die werkwijze aan de hand van een aantal typisch Goudse karakteristieken en doelen, die samen de complexe gelaagdheid van Gouda en de ontwerpopgave tastbaar en bespreekbaar maken:

• de cultuurhistorie zichtbaar in de binnenstad • de gelaagde stad - de poorten, - de ruimtelijke structuurdragers, - het labyrinth - de gebiedsprofielen • de klimaatrobuuste stad • de beleefbare stad

de gelaagde stad

beleidskaders

De werkwijze begint bij het verduidelijken van de vier meest bepalende tijdlijnen in de historische binnenstad, die zichtbaar moeten worden vertaald in de openbare ruimte en daarmee duurzaam bewaard in de stadsplattegrond. Vervolgens wordt ingegaan op de rijke gelaagdheid van de stadsplattegrond. Bij elke herinrichtingsopgave, vertelt iedere laag iets over de ruimtelijke context en de juiste onderzoeken en dialoog die gevoerd moet worden: intern tussen gemeentelijke afdelingen, met de AOK en natuurlijk ook met de burgers. Uiteindelijk is het ontwerpproces een zorgvuldige afweging van ontwerpkeuzes in relatie tot de verschillende lagen in de binnenstad. De poorten zijn een aparte opgave in het functioneren en

Al deze kennis wordt gebruikt om een werkwijze samen te stellen, waarin de openbare ruimte in de binnenstad cultuurhistorisch, identiteitvol en beleefbaar, gastvrij en aantrekkelijk en klimaatrobuust wordt meegegeven aan volgende generaties

de klimaatrobuuste stad

de beleefbare stad

beleven van de binnenstad. Het zijn de entrees vanuit de omliggende wijken (en voor de bezoekers van verder weg) naar het centrum van Gouda en bepalen de toegankelijkheid en gastvrijheid van de binnenstad. De ruimtelijke structuurdragers in de Goudse binnenstad zijn geïnventariseerd en met thema’s als identiteit, gebruik en vergroening integraal afgewogen en vastgelegd in beeld. Zij bepalen de beleefbaarheid, leesbaarheid en doorwaadbaarheid van de binnenstad. Voor alle ruimtelijke structuurdragers zijn principeprofielen opgesteld voor een heldere, leesbare ruimtelijke structuur in de binnenstad. Naast de grote ruimtelijke structuren, is het kleinste weefsel van hofjes, zijlen en stegen benoemd. Het labyrint van de binnenstad hoort bij de binnenstad en bepaalt mede het DNA van Gouda.. De historische en ruimtelijke tijdlijn van de binnenstad wordt benoemd met een viertal gebiedsprofielen. Deze gebiedsprofielen volgen de cultuurhistorische opbouw van Gouda en maken heldere keuzes zichbaar in een strategie om alle kenmerken van die geschiedenis in de openbare ruimte te versterken. Het palet aan ontwerpkennis wordt gecompleteerd met de opgave voor de klimaatrobuuste binnenstad en de beleefbare stad.

7

DE LIOR BINNENSTAD - ROOD De LIOR ROOD voor de binnenstad van Gouda bevat de volgende onderwerpen: -

verhardingen verlichting straatmeubilair kunstwerken

Voor de overige onderwerpen geldt het overkoepelende LIOR voor heel Gouda.

VERHARDINGEN De basis in de Goude binnenstad is gebakken materiaal. De keuze qua formaat en kleur vloeit voort uit het bestaande palet aan kleuren en formaten, waarbij rekening wordt gehouden met herbruik van bestaand materiaal, dat zich goed verhoudt met de nu beschikbare gebakken stenen in de fabriek. Door een mix van rood en bruintinten, zal de te herbruiken en nieuw gebakken verharding zich altijd tot elkaar verhouden met een gemêleerd palet in de binnenstad. Het kleurenpalet komt mede voort uit de cultuurhistorische leesbaarheid van de gebiedsprofielen en ruimtelijke structuurdragers zoals omschreven in het Kwaliteitplan Openbare Ruimte: Achter de kerk: Dit gebied maakt onderdeel uit van het gebiedsprofiel van de Oorsprong. Qua kleur onderscheidt het gebied zich van de rest van de binnenstad door de specifieke toepassing van geel gebakken klinkers met natuursteen. De roodbruine rand langs de omringende gevels dient te worden behouden. De Linten: Deze straten in de binnenstad zijn oorspronkelijke linten, zoals de Kleiweg en de Lange Tiendeweg en/of winkellinten. Om deze linten zichtbaar te onderscheiden van de rest van de stadsplattegrond is hier gekozen voor een mix van rood-bruin-donkerbruin met de toevoeging geel.

Geel refereert aan de cultuurhistorische verbinding met de Oorsprong (Achter de kerk) en de mix van 4 kleuren oogt in het winkelgebied iets levendiger dan de omgeving.

8

De Markt, Havens en Grachten: Voor deze krachtige beeldbepalende structuren in het openbare ruimteweefsel is gekozen voor een mix van rood-bruin. Bij voorkeur wordt bestaande verharding in de binnenstad die elders vrijkomt, gebruikt om in deze gebieden de authenticiteit zoveel als mogelijk te behouden. De bijzondere ‘tekening’ op het plein van de Markt qua verharding kan grotendeels intact blijven. Overig Binnenstad: De overige openbare ruimte in de binnenstad krijgt een mix in de combinatie van rood-bruindonkerbruin. Herbruik van de meeste aanwezige verharding verhoudt zich goed tot deze mix. Toevoegingen: In de hele binnenstad is natuursteen als toevoeging op de gebakken verharding mogelijk voor pleinvormen, overgangen, stoepen en randen etc. De specifieke toevoeging van kleurmix 4 is alleen toegestaan in die gebieden in de binnenstad waar het weefsel onderhevig is geweest aan grote veranderingen in de laatste eeuwen, waarbij een aanvullend ontwerppalet aan vormen en kleur wenselijk is om weer samenhang te brengen in de openbare ruimte. De toevoeging in vorm en taal is vanzelfsprekend ondergeschikt aan het geldende palet in het desbetreffende gebied. OVERGANGEN In de binnenstad is de voetganger en fietser leidend in de openbare ruimte. De auto is er “te gast”.

Omdat de auto natuurlijk niet geheel uit de binnenstad te weren is, is een overzicht aan overgangen tussen rijloper en overig profiel toegevoegd aan de LIOR. Waar weinig tot geen autoverkeer is in de openbare ruimte, hoeft de overgang van de rijloper in het straatprofiel niet op te vallen. In dat geval is een dubbele strek tussen de legverbanden in dezelfde kleur voldoende. Wanneer er meer verkeer is (bijvoorbeeld bij logistieke aanrijroutes in de binnenstad, dan is een zichtbare overgang van de rijloper met een dubbele strek in een afwijkende kleur (antraciet) wenselijk.

Voor straten waar vanwege de afwatering een hoogtescheiding van de trottoirs en rijloper gewenst is, wordt er gewerkt met een trottoirband / RWS band met toevoeging van een molgoot aan weerszijden van de rijloper. Voor de Linten en Achter de kerk is gekozen voor een “historisch” profiel met een molgoot aan weerszijden van de rijloper in een straatprofiel met gelijk niveau. Veel van de oorspronkelijke linten zijn inmiddels winkelgebied en daarmee verkeersvrije / -luwe gebieden. In die gebieden waar verkeer (fietser / auto) zich in de gebieden toch niet gedragen als “te gast” dan kan afwijkend worden gekozen voor een dubbele strek of lijngoot. LEGVERBANDEN EN FORMATEN In de historische binnenstad telt het detail. Zo is de keuze voor het formaat gebakken materiaal en het legverband van groot belang voor de authentieke uitstraling van de openbare ruimte profielen. Rijlopers en grote vlakken worden in keperverband dikformaat (of anders keiformaat) aangelegd. De overige zones aan weerszijden van de rijloper bestaat voornamelijk uit halfsteensverband waalformaat. Wanneer het verkeer dusdanig is, dat het profiel dit niet verdraagt, kan waalformaat halfsteensverband worden aangepast naar elleboogverband (bijvoorbeeld parkeren) of is het hele gebied keperverband dikformaat met een dubbele strek waar de rijloper dient te worden aangegeven.

Afwatering gebeurt via het oppervlak naar één van de vele watergangen, of via molgoten, lijngoten, straatkolken of trottoirkolken, afhankelijk van de overgang en de mogelijkheden ter plekke. Tussen elk legverband / formaat ligt in principe een dubbele strek als opsluiting. Een voor elk legverband, formaat of materiaalsoort. Overgangen naar de gevels met restruimte vanwege een wisselende rooilijn worden opgevuld met een rollaag als passtuk.

VERLICHTING In binnenstad zijn twee typen historische verlichtingsmasten en armaturen toegestaan. In de desbetreffende kaart is aangegeven waar welk type historische mast / armatuur kan worden toegepast. Buiten de singel sluit het verlichtingsbeeld aan op de aangrenzende wijken met moderne masten.

STRAATMEUBILAIR Voor de binnenstad is een eigen kleur en eigen palet aan straatmeubilair voorgeschreven. Om de wildgroei aan paaltjes in de binnenstad te temperen en het groenbeeld te versterken, is een plantenbak toegevoegd als alternatief op de verkeerspaaltjes. Bewoners die een verkeersremmende voorziening aanvragen in hun straat, verzorgen die aangeboden plantenbak zelf.

KUNSTWERKEN Bij kunstwerken gaat het met name om de vele bruggen in de binnenstad. Voor de afzonderlijke “poorten” over de singels naar de binnenstad wordt bij onderhoud of vervanging zoveel mogelijk aangesloten bij het oorspronkelijk beeld. Voor de overige bruggen in de binnenstad is zoveel mogelijk samenhang gezocht binnen de aanwezige ruimtelijke structuren. PRINCIPE DETAILS Voor specifieke thema’s (molgoten, parkeren, fietsopstelplaatsen, etc) in het verblijfsgebied in het centrum zijn principe details toegevoegd aan de LIOR voor de binnenstad. Deze zijn te vinden in de bijlagen.

ELEMENTENVERHARDINGEN ACHTER DE KERK

materiaal: kleur:

gebakken klinker / natuursteen geel / antraciet

rood (langs de gevel) DE MARKT (PLEIN) materiaal: natuursteen kinderkopjes gebakken klinker kleur: grijs-rood-geel

DE LINTEN - DE MARKT (RANDEN)- DE GROENENDAAL materiaal: gebakken klinker kleurmix: 4 kleuren rood-bruin-donkerbruin-geel DE GOUWE - DE GRACHTEN materiaal: gebakken klinker kleurmix: 2 kleuren rood-bruin (hergebruik) OVERIG BINNENSTAD materiaal: gebakken klinker kleurmix: 3 kleuren rood-bruin-donkerbruin ALGEMENE TOEVOEGINGEN (PLEINEN / STOEPEN)

natuursteen antraciet

gebiedsspecifieke toevoeging * kleurmix: 4 kleuren rood-bruin-donkerbruin-geel

10

*(zie de KOR 2023 / Gebiedsprofielen / gebiedsprofiel V)

OVERGANGEN

dubbele strek zelfde materiaal en kleur

DUBBELE STREK overgang: materiaal: kleur:

dubbele strek gebakken klinker passend in het straatprofiel

rijloper

verbijfsgebied met geen of weinig autoverkeer

dubbele strek zelfde materiaal afwijkende kleur (antraciet)

overgang: materiaal: kleur:

dubbele strek gebakken klinker antraciet

rijloper

verbijfsgebied met heldere scheiding autoverkeer

molgoot zelfde materiaal zelfde kleur

MOLGOOT overgang: materiaal: kleur:

6 strekken gebakken klinker passend in het straatprofiel

HOOGTEVERSCHILLEN overgang: materiaal: kleur:

banden natuursteen beton met natuursteen toplaag antraciet

rijloper

verbijfsgebied in (winkel- )linten

trottoirband / rws-band (natuursteen) + molgoot zelfde materiaal zelfde kleur

rijloper

verblijfsgebied met autoverkeer en parkeren

11

VOORBEELD

PROFIELEN

VOORBEELDPROFIEL - Achter de Kerk

STOEP VAR. 8 - 10 strek waalformaat met rollaag als passtuk tegen gevel

14

TROTTOIR keperverband waalformaat

MOLGOOT 6 strek waalformaat

RIJLOPER keperverband waalformaat

OVERGANG 3 strek dikformaat

natuursteen halfsteensverband

VOORBEELDPROFIEL - Winkellint

STREKLAAG 1 strek waalformaat

TROTTOIR halfsteensverband waalformaat

OVERGANG molgoot 6 strekken dikformaat

RIJLOPER keperverband dikformaat

OVERGANG molgoot 6 strekken dikformaat

TROTTOIR halfsteensverband waalformaat

STREKLAAG 1 strek waalformaat

15

VOORBEELDPROFIEL - Havens en grachten

KADE halfsteensverband waalformaat (met streklaag)

16

KADEMUUR halfsteensverband waalformaat

OVERGANG dubbele strek waalformaat

RIJLOPER keperverband dikformaat /keiformaat (afhankelijk van herbruik)

OVERGANG trottoirband

TROTTOIR halfsteensverband waalformaat

STREKLAAG 1 strek waalformaat

VOORBEELDPROFIEL - Straten

STREKLAAG TROTTOIR OVERGANG 1 strek halfsteensverband molgoot 6 strek waalformaat waalformaat waalformaat trottoirband natuursteen

RIJLOPER keperverband dikformaat

OVERGANG molgoot 6 strek waalformaat

PARKEREN p-tegel

TROTTOIR halfsteensverband dikformaat / waalformaat

STREKLAAG 1 strek waalformaat

trottoirband natuursteen

17

VERLICHTING HISTORISCHE MASTEN Mast: Dracht Muurarm: Dishoek S2 Leverancier: De Nood Armatuur: ALT-BERLIN 9000 Leverancier: Lunux

HISTORISCHE MASTEN Mast: Dracht Muurarm: Dishoek S2 Leverancier: De Nood Armatuur: ALT-BERLIN 9000 Leverancier: Lunux ALTERNATIEF Mast: Jima Leverancier: DBL verlichting Armatuur: ALBANY MIDI Leverancier: Schreder

MODERNE MASTEN Mast: n.t.b. Leverancier: n.t.b. Armatuur: Pro Vrision Mini Leverancier: Nedelko

ALGEMEEN Kleur: Zwartblauw RAL 5004

18

STRAATMEUBILAIR PLANTENBAKKEN (ipv afzetpaal)

BANKEN

BOOMROOSTERS MET BEUGELS

Type: FalcoBloc plantenbak Materiaal: metaal/ hout Leverancier: Falco

Type: Tamar Materiaal: staal Leverancier: Delta Products en Sports BV

Type: Scala boombeugels rechthoekig Materiaal: staal Leverancier: Velopa

PLANTENBAK/BOOMBAK

Type: Houten zitting met gording Materiaal: hout (onbewerkt) en metaal Leverancier: n.t.b.

BOOMROOSTERS ZONDER BOOMBEUGEL

Type: keerwand 151,4 x 50 x 80cm Materiaal: beton element Leverancier: Struyk Verwo infra

Type: Scala boomrooster rond of rechthoekig Materiaal: staal Leverancier: Velopa

STANDAARD AFZETPAAL

AFVALBAKKEN Type: Constructo 100 Materiaal: staal Leverancier: Grijsen

Type: Alphense paal gewapend of ongewapend Materiaal: gewapend beton Leverancier: Struyk Verwo

UITNAAMBARE AFZETPAAL Type: Constructo 200 Materiaal: staal Leverancier: Grijsen

Type: model 90 Carré Materiaal: staal Leverancier: Erdi

HEKWERKEN

LAADPAAL

Type: Tyro Materiaal: staal Leverancier: Thibo

Type: PublicLine Leverancier: EVBox

FIETSREKKEN (grote aantallen) Type: Construct fietsenrek traverse enkelzijdig of dubbelzijdig Materiaal: staal Leverancier: Velopa

FIETSNIETJES (kleine aantallen) Type: Scala fietsleunhek hoh 600 Materiaal: staal Leverancier: Velopa

ALGEMEEN

Kleur: Zwartblauw RAL 5004

19

20

KUNSTWERKEN UITGANGSPUNTEN SINGEL:

iedere brug eigen identiteit

GOUWE/ HAVEN: landhoofden gemetselde afwerking brugdelen staal of beton afwerking brugdek gebakken straatsteen of slijtlaag kleur vergelijkbaar verharding GRACHT: landhoofden gemetselde afwerking brugdelen gemetseld of staal afwerking brugdek gebakken straatsteen of slijtlaag kleur vergelijkbaar verharding landhoofden gemetselde afwerking afwerking brugdek hout afwerking slijtlaag antraciet private bruggen hout of staal uitstraling ingetogen afwerking slijtlaag antraciet KADEMUUR:

gemetselde afwerking

ALGEMEEN: doorvaarthoogte: min. 80cm voorkeur 120cm leuningwerk RAL 5004 RAL 9016

21

DE LIOR BINNENSTAD - GROEN DE THEMA’S GROEN IN DE BINNENSTAD De LIOR GROEN voor de binnenstad van Gouda gaat met name over de keuze en toepassing van bomen en onderbeplanting in de binnenstad. Het groen in de binnenstad hoort net zoveel bij het waardevolle beeld en de cultuurhistorie van Gouda als de eeuwenoude bebouwing. Groen in de binnenstad biedt een oplossing voor de waterproblematiek en hittestress in de binnenstad van Gouda. Daarnaast zorgen ze voor meer biodiversiteit en natuur in de stad, als voorwaarde voor een gezonde en groene leefomgeving. Het nut en de noodzaak voor groen in de historische binnenstad wordt nader toegelicht in het Kwaliteitsplan. De LIOR GROEN behandelt achtereenvolgens de boomstructuren in de binnenstad en de onderbeplanting. Voor alle groenvoorzieningen in de binnenstad geldt dat de omgeving zoveel mogelijk kan afwateren op of via deze gebieden. Dit draagt bij aan het verminderen van de wateroverlast en de duurzame instandhouding van groen in droge tijden. Aanvullend biedt de LIOR en handvat voor vergroening van speelplekken, hofjes en (school-)pleinen in het kader van klimaatadaptatie en een gezonde groene leefomgeving.

GROEN SPELEN Speelplekken in de binnenstad kunnen als groene stepping stones een grote waardevolle bijdrage leveren aan de leefbaarheid en klimaatrobuustheid van de binnenstad. Dit is vergelijkbaar qua impact met de vele private tuinen en bomen in het centrum. Dit kan een initiatief zijn vanuit de gemeente maar zeker ook vanuit de initiatiefrijke omgeving zelf.

BOOMGROOTTE BOOMGROOTTE

1e GROOTTE STRUCTUUR (12 - 20 meter)

2e GROOTTE STRUCTUUR (6 - 12 meter)

MIX 1e, 2e, 3e GROOTTE

LEIBOMEN EN ZUILBOMEN

24

BOOMSOORTEN (KLIMAATROBUUST EN BIODIVERS) BOOMSOORTEN

HOMOGEEN eenduidigheid in soort, variatie in cultivars)

VORMVAST variatie in soort, samenhang in eigenschappen (hoogte, kroonvorm, bladvorm, bladkleur)

GEVARIEERD variatie in soorten en eigenschappen

25

26

BOOMSOORTEN Dichte verharding

Open verharding

Volle grond

Acer campestre ‘Elsrijk’ Acer campestre ‘Green column’ Acer campestre ‘Huibers Elegant’ Acer campestre ‘Queen Elizabeth’ Acer campestre ‘Red Shine’ Alnus x spaethii Alnus x spaethii ‘Spaeth’ Celtis ‘Magnifica’ Celtis occidentalis Gleditsia triacanthos Gleditsia triacanthos ‘Green Glory’ Quercus phellos Robinia pseudoacacia ‘Appalachia’ Robinia pseudoacacia ‘Nyirsegi’ Styphnolobium japonicum ‘Regent’ Toona sinensis ‘Purpurea’

Acer campestre Acer platanoides ‘Eurostar’ Fraxinus americana Robinia pseudoacacia ‘Sandraudiga’ Robinia pseudoacacia ‘Unifoliola’

ntb

LIJST NTB NOG IN AFSTEMMING MET DE AFDELING GROEN selectiecriteria boomsoorten - biodiversiteit - hittebestendig - droogtebestendig - verdraagt strooizout

27

28

ONDERBEPLANTING Ingetogen soorten

Wilde soorten

Ajuga reptans Anemone honorine jobert Aster ageratioides Asran Aster divaricatus Astilbe chinensis pumila Brunnera macrophylla Carex morrowi Variegata Eryngium planum Galium odoratum Geranium macrorhizum Kalimeris Madiva Sedum herbstfreude Symphytum grandiflorum Tiarella cordifolia Waldstenia ternata Cyrtomium fortunei

Achillea millefolium Briza media Dianthus carthusianorum Echium vulgare Geum rivale Knautia arvensis Leucanthemum vulgare Lythrum salicaria Origanum vulgare Salvia pratensis

Kleurrijke soorten Achillea paprika Anemone konigin charlotte Aster p Anton Kippenberg Geranium biokovo Geranium Rozanne Helenium moerheim beauty Hemerocallis Stella doro Liatris spicata Lythrum sal Robert Nepeta faa. Six hills giant Persicaria amplex Speciosa Phlomis russeliana Rudbeckia fulg Goldsturm Salvia nem. Caradonna Stachys mon. Hummelo

Droogte bestendige heesters geurend en bloeiend Choisya ternata Cistus in soorten en kleuren ijzersterk in droogte! Choisya White Dazzler Sarcococca hook Winter Gem Leucothoe axillaris Scarletta Nandina domestica Obsessed Grevillea Fireworks Nerium oleander Osmanthus burkwoodii Cytisus in soort Kalmia angustifolia

29

BIJLAGEN 30

DETAILS 31

VOORBEELDDETAILS - kolken en molgoot

1x DF 4x WF 1x DF

KOLK K20FH leverancier: DDC afwatering & constructies materiaal: gietijzer afmeting: 200 x 450 mm kleur: passend in het straatprofiel molgoot: DF 2x WF 4x

32

6x DF

KOLK STR-9737 leverancier: materiaal: afmeting: kleur: molgoot:

TBS of gelijkwaardig gietijzer 300 x 450 mm passend in het straatprofiel DF 6x

33

VOORBEELDDETAILS - autoparkeren

P

MARKERING PARKEERVAKKEN leverancier: materiaal: afmeting: kleur: markering:

Giverbo beton 210 x 210 x 80 mm antraciet inlegsteen P

indicatiestenen (in hetzelfde formaat opgenomen binnen het elleboogverband )

34

VOORBEELDDETAILS - fietsparkeren

MARKERING FIETSPARKEREN leverancier: ntb materiaal: staal afmeting: 210 x 210 x 80 mm kleur: staal markering: inlegsteen (in hetzelfde formaat opgenomen binnen het elleboogverband) indicatiestenen (in hetzelfde formaat opgenomen binnen het elleboogverband)

35

VOORBEELDDETAILS - detaillering steeg

1x DF 4x WF 1x DF

STRAATNAAM STEEN (STEGEN) leverancier: n.t.b. materiaal: natuursteen afmeting: 200 x 800 mm of langer (lengte afhankelijk van straatnaam) kleur: antraciet positie: 400 mm uit de doorgaande gevellijn lettertype: Gloucester MT Extra Condensed hoogte tekst: 10 cm

VOORBEELDDETAILS - boomspiegel

VOORBEELDDETAIL INPASSING BOOMVAKKEN

DETAIL OVERGANG LEGVERBANDEN EN OPSLUITBAND

leverancier: materiaal: afmeting: kleur:

Hemelwater stroomt af naar de plantvakken

Velopa (type Scala) metaal rechthoekig 200 x 725 mm of 900 x 545 mm Zwartblauw RAL 5004

STIJLGROEP

38