2e versie Jaarstukken 2020 versie 28-6-2021.pdf

Vanaf de zomer 2020 zijn na het opheffen van de eerste lockdown alle reguliere taken weer opgepakt, Het lukte de RDOG HM om alle dringende taken zoals van het Rijksvaccinatieprogramma en diverse inspectietaken grotendeels in te halen. Ook konden - vaak met extra inzet en in aangepaste vorm - bijna alle overige reguliere taken worden uitgevoerd. Voor een aantal taken bleek dat er letterlijk geen markt meer was, door de coronamaatregelen. Dit betrof onder andere de inspecties voor kinderopvang, omdat de instellingen gesloten waren. Het personeel is veelal ingezet voor de werkzaamheden voor de coronabestrijding.

52

Jaarstukken 2020

3.5 Cultuur, sport en recreatie Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 19.084 Baten * € 1.000 3.389 Percentage van totale uitgaven 6%

Gouda is een bruisende, vitale en authentieke stad, waar de historie volop wordt beleefd. Goede voorzieningen en toonaangevende evenementen zijn cruciaal voor Gouda als aantrekkelijke stad om te wonen en werken. Mede daarom investeert Gouda in cultuur. Bewegen en sporten brengt mensen dichter bij elkaar. Dat geldt voor jong en oud, zowel via het sporten als via het verenigingsleven. In een stad met voor iedereen toegankelijke sportvoorzieningen is het goed en gezond leven. Toerisme is van wezenlijk belang voor Gouda. Nadat de mijlpaal van 1 miljoen bezoekers bereikt was, is met het werkveld een nieuwe koers toerisme opgesteld met meer aandacht voor de lokale en regionale bezoeker.

Wat heeft Gouda bereikt? Coronasteunpakket: 2020 werd door corona een ander jaar dan verwacht. Sectoren, zoals cultuur, horeca, evenementen, detailhandel en toerisme, kregen stevige klappen. Er is veel tijd en energie besteed aan steunmaatregelen. Zo zijn huurkortingen verleend, wordt geen toeristenbelasting geheven, is de precario op terrassen en (winkel)uitstallingen geschrapt, is coulant omgegaan met evenementensubsidies en -leges en hoefden ondernemers die niet op de warenmarkt terecht konden geen standplaatskosten te betalen. Er is een tijdelijke steunregeling voor de culturele sector geïntroduceerd en na intensieve lobby is Rijkssteun verkregen voor De Goudse Schouwburg. Cultuur: In samenwerking met de C4 is een urban curator aangesteld, die met de cultuursector en andere partners verbindende projecten in de wijken gaat opzetten, waardoor cultuur en kunst voor iedere Gouwenaar toegankelijk zijn. Het Fonds Gouda750 is operationeel en heeft in 2020 al 42 aanvragen ontvangen. Het Handboek Evenementen is afgerond. Toerisme en recreatie: Met onder andere de VVV is ingezet op landelijke publicaties om bezoekers na corona ‘terug te halen’ en op koop/bestel lokaal-acties. De Cheese Experience is geopend en was (de dagen dat ze open mocht) een succes. De Cheese Valley samenwerking is versterkt. Er is onderzoek gedaan naar de vaarverbinding met Reeuwijk.

De kwaliteitsimpuls in de Groenalliantiegebieden is afgerond. De coalitie zakelijk toerisme heeft een gezamenlijk platform ontwikkeld. Sport: De Sportakkoord-Pot werd ingesteld en in het kader van de Sportimpulsregeling startte een groot aantal initiatieven op het snijvlak van sport en het sociaal domein. Bovendien sloot Gouda zich aan bij het landelijke Volwassenenfonds. Programma Binnenstad: Er wordt gewerkt aan verbreding van het centrummanagement, waarbij naast detailhandel ook horeca, vastgoed en cultuur/evenementen partners voor een convenant zijn. Met vastgoedeigenaren worden acties opgezet tegen de aanhoudende leegstand op de Kop van de Kleiweg. Door oplevering (woningen) aan de achterzijde is voormalig V&D pand volledig herbestemd. Dit was een belangrijk doel uit de Winkelvisie. De nieuwe centrummanager is in 2020 gestart. Cultuurhistorie: In 2020 zijn de instandhoudingsregeling erfgoed en de regeling Gevelherstel Gouda750 geïntroduceerd. Via de instandhoudingsregeling wordt planmatig onderhoud gestimuleerd. De regeling erfgoed en duurzaamheid is vastgesteld. Hierdoor is er meer ruimte voor verduurzaming van monumenten, hetgeen ook wordt gestimuleerd door groene leges.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

40,7 Besteding bezoekers (2019)

8,9% Leegstand Binnenstad

.14741 Aantal personen hotelovernachting

Jaarstukken 2020

53

3.5.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Cultuur We geven verdere uitvoering aan de uitgangspunten en ambities uit de cultuurnota “het culturele vermogen van Gouda”. Samen met onze culturele partners werken we aan een verbreding van cultuurparticipatie en –educatie voor al onze inwoners in de stad. Dit draagt bij aan een gezonde, toekomstbestendige culturele infrastructuur. Om de infrastructuur verder te verstevigen, zijn onze grote culturele organisaties continu in ontwikkeling om alle doelgroepen te blijven aanspreken en prikkelen. Ook wordt cultureel ondernemerschap toegepast om financieel gezond te blijven. De relatie met het sociale domein is van belang, cultuur is naast een doel ook een middel om groepen te bereiken en hen te helpen met bijvoorbeeld het bouwen en houden van een sociaal netwerk en zelfexpressie. Doorontwikkeling Chocoladefabriek In mei 2019 heeft de gemeenteraad budget ter beschikking gesteld aan de hand van de businesscase Leren & Creëren, Doorontwikkeling Chocoladefabriek. In 2020 is in samenspraak met de partijen uit de businesscase het definitief ontwerp voor de tweede verdieping van het pand vormgegeven. Dit is technisch uitgewerkt inclusief duurzaamheidsmaatregelen, waarna eind 2020 de aanbestedingsstukken zijn gepubliceerd. Ondertussen zijn de betrokken partijen aan de slag gegaan met de inhoudelijke uitwerking van het nieuwe programma.

Libertum heeft een nieuw museumconcept ontwikkeld en succesvol fondsen geworven voor de realisatie daarvan. Ook het Gouds Techniekakkoord is uitgewerkt met partners uit het onderwijs en bedrijfsleven. Iedereen staat in de startblokken om te starten zodra de verbouwing eind 2021 (naar verwachting) gerealiseerd is. Schouwburg businesscase In het eerste kwartaal 2020 is de businesscase afgerond, maar door de coronacrisis niet ter besluitvorming ingebracht. Een deel van de dekking van de opgestelde businesscase zou moeten komen uit de bedrijfsvoering van de Schouwburg. Door de verplichte sluitingen en beperkende maatregelen is de financiële situatie van de Schouwburg niet stabiel en is de dekking van de businesscase te onzeker om hier besluiten over te nemen. De uitvoering van verduurzaming is in eerdere besluitvorming al vastgelegd en de voorbereidingen zijn gestart. De uitvoering staat gepland in het voorjaar van 2021. Museum Gouda In 2020 was het voornemen om de knelpunten in het monumentale pand in beeld te brengen en noodzakelijke acties te bepalen. Door de uitbraak van COVID-19 zijn de prioriteiten veranderd en is dit punt nog niet opgepakt.

Focus in 2020 lag op het adequaat financieel ondersteunen van onder andere het Museum Gouda voor het behoud van de organisatie zodat zij, zodra de landelijke maatregelen dat weer toestaan, programma en activiteiten kunnen aanbieden aan de inwoners van Gouda, belangstellenden en bezoekers aan de stad. Project zuidelijk Stationsgebied In het project Zuidelijk Stationsgebied is ruimte (fysiek en budgettair) voor een nieuw kunstobject in de openbare ruimte. De aangewezen kunstcommissie verzorgt in afstemming met het project de volledige opdrachtuitvraag en -verstrekking. In december 2020 is de open oproep gepubliceerd en hebben kunstenaars hun portfolio aangeleverd voor een eerste selectie van kunstenaars die opdracht krijgen voor het maken van een schetsontwerp. Het moment van de plaatsing van het uiteindelijke kunstwerk wordt nog bepaald in overleg met de kunstenaar en de projectleiding van het totale project. Cultuurhistorie Gouda wil haar authentieke historische stad koesteren en versterken. We zetten in op vitaal en bruikbaar erfgoed. De aanpak van achterstallig onderhoud van monumentale en beeldbepalende panden in de binnenstad is daarin een belangrijke factor, evenals de maatschappelijke benuttig (via herbestemming) ervan. In 2022 (Gouda 750) staat de binnenstad er verzorgd bij.

We spreken eigenaren van monumentale en beeldbepalende panden aan op hun verantwoordelijkheid en stimuleren hen om hun panden planmatig te onderhouden ter voorkoming van kostbare restauraties. De verduurzaming van de historische panden is belangrijk, maar vraagt bijzondere aandacht. Omdat de gewenste maatregelen soms op gespannen voet staan met het belang zijn van de monumentwaarden en het beschermd stadsgezicht, maakt Gouda duidelijke richtlijnen over hoe de verduurzaming het beste kan worden vormgegeven. Uitvoering van de Instandhoudingsregeling Erfgoed Gouda 2020 Om na het wegvallen van de ISV-subsidieregeling de instandhouding van het Goudse erfgoed en de historische binnenstad te kunnen continueren, is in januari 2020 een nieuwe Instandhoudingsregeling door de raad vastgesteld. Hierin zijn onder meer de volgende onderwerpen geregeld: Planmatig onderhoud gemeentelijke monumenten, Aanpak gevelherstel in het kader van Gouda 750 en Wonen boven winkels. Regeling Erfgoed en Duurzaamheid 2020 In 2019 is ‘Duurzaam Gouds Erfgoed’ verschenen met tips over wat er zoal mogelijk is. De duurzaamheidsambities zijn hoog, maar dat geldt ook voor het behoud van monumenten, ruimtelijke kwaliteit en historisch waardevolle gebieden. Om deze belangen optimaal op elkaar af te stemmen is in 2020 de meer specifieke Richtlijn Erfgoed en Duurzaamheid 2020 door de gemeenteraad vastgesteld.

Hierdoor is er meer ruimte voor verduurzaming van monumenten, hetgeen ook wordt gestimuleerd door groene leges.

54

Jaarstukken 2020

Herbestemming en maatschappelijke benutting van erfgoed De herbestemming en maatschappelijke benutting van erfgoed blijft van groot belang en vraagt creatieve oplossingen. De uitvoering ervan betreft hoofdzakelijk ambtelijke inzet die zich richt zich op het vinden van passende mogelijkheden en ondersteunen van het ontwikkelproces. Daarnaast is het mogelijk om voor moeilijk te financieren, urgente, langdurig leegstaande objecten een laagrentende lening af te sluiten. Gouda 750 In 2022 is het 750 jaar geleden dat Gouda haar stadsrechten ontving. Dit gaan we groots vieren in het 750e levensjaar. Vanaf april t/m september 2022 zullen grote en kleine feesten en/of evenementen plaatsvinden in de stad. Een jubileum waarbij zowel de rijke historie als het huidige en toekomstige Gouda aandacht krijgen. Verdere uitvoering en organisatie Fonds Geef Gouda Door De gemeentelijke middelen voor Gouda750 worden aan het Fonds verstrekt als subsidie. Vanaf 1 januari 2020 is de subsidie in fasen beschikt en is het Fonds Geef Gouda Door operationeel. Vanaf die datum kunnen organisaties en inwoners aanvragen doen voor financiële bijdragen voor activiteiten en evenementen. Naast de gemeentelijke middelen is het Fonds ook verantwoordelijk voor het aantrekken van aanvullende middelen uit het bedrijfsleven en de stad in de vorm van sponsoring.

De doelstelling is om de publieke inleg minimaal te verdubbelen met bijdragen uit de stad (andere fondsen, bedrijfsleven, bijdragen in natura, crowdfunding door inwoners etc). Met het fondsbestuur is hier een wervingsstrategie voor ontwikkeld. Inmiddels hebben twee aanvraagrondes plaatsgevonden bij het Fonds en zijn diverse aanvragen ook gehonoreerd, daarmee is een aantal projecten al in uitvoering en worden anderen nu voorbereid. Tevens heeft het fondsbestuur via zoomgesprekken met grote bedrijven uit Gouda en omgeving sponsorgesprekken gevoerd. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal bedrijven al toezeggingen heeft gedaan om te sponsoren. Zorgen voor juiste programmering in feestjaar waaronder de Grande Finale Ondanks de corona epidemie is het programmateam voortvarend aan de slag gegaan om de feestperiode (april t/m september 2022) verder vorm te geven. Diverse grote evenementen staan nu in de steigers en hebben een bijdrage uit het Fonds Geef Gouda Door ontvangen. Daarnaast zijn er ook verschillende kleine evenementen en activiteiten die dankzij de bijdrage uit het Fonds nu kunnen starten met de voorbereiding. Het programma begint steeds duidelijker te worden waarbij een goede verdeling over de diverse doelgroepen in de stad in ogenschouw wordt genomen.

Om de organisaties te ondersteunen bij het verder organiseren van de evenementen zijn werkgroepen opgezet die hen kunnen helpen bij bijvoorbeeld vergunningaanvragen en is een toolkit ontwikkeld. Tevens is de nieuwe website operationeel waardoor er één loket is voor informatie, ideeën en het indienen van aanvragen. Sport Sport en bewegen leveren een bijdrage aan de bevordering van maatschappelijke participatie en betrokkenheid, van een actieve, gezonde levensstijl en van het (behoud van) een goede gezondheid. Ook in 2020 hebben we verdere uitvoering gegeven aan de uitgangspunten en ambities uit de sportnota “Sport en bewegen in Gouda 2022”. Het Gouds Sportakkoord is daarin definitief de rode draad geworden. Samen met uitvoeringspartner Sport.Gouda is gewerkt aan een toekomstbestendig aanbod van sportvoorzieningen, vitale sportverenigingen, het stimuleren van sport in de buitenruimte en de inzet van sport en bewegen voor het sociaal domein en kwetsbare doelgroepen. In 2020 sprongen daarbij vooral in het oog de vaststelling van een meerjarenonderhoudsplan voor de buitensport, de oprichting van het Volwassenenfonds, het grote aantal projecten dat werd aangevraagd in het kader van de Sportimpulsregeling en de voorbereidingen voor de komst van sport- en beweegvoorzieningen in Westergouwe. Corona 2020 stond uiteraard in het teken van de coronacrisis.

De sport was een van de sectoren die al snel op slot ging. In de loop van het jaar ontstonden er wisselende situaties, de buitensport kon met veel beperkingen doorgaan (met name voor kinderen), de binnensportaccommodaties bleven het grootste deel van het jaar dicht, evenals de sportkantines. Vanaf het begin van de maatregelen is er intensief contact geweest met Sport.Gouda dat op haar website de informatie voor sportaanbieders steeds zo actueel mogelijk heeft gehouden. De mogelijkheden die er wel waren voor verenigingen en andere sportaanbieders zijn dan ook zo goed mogelijk benut. Huurders van gemeentelijk sportvastgoed hebben we voor de periodes maart tot en met mei en half oktober tot einde jaar voor 100% van de huur kwijtgescholden. Actualiseren Nota sportaccommodaties De voorbereidingen voor het actualiseren van de Nota sportaccommodaties zijn gestart, maar de nota is nog niet gemaakt en vastgesteld. Wel is er in 2020 veel gebeurd op het vlak van accommodaties. Natuurlijk speelde dat vanwege corona de sportaccommodaties een deel van het jaar niet of nauwelijks gebruikt konden worden. De momenten waarop dat wel kon, werden over het algemeen gekenmerkt door een aanzienlijke mate van flexibiliteit bij zowel verhuurder als huurders. Daarnaast is de ozb-problematiek met een aantal verenigingen die in eerdere jaren was ontstaan, opgelost.

Er is bovendien meer inzicht gekomen in bestaande hiaten in de eigendomsafspraken over verenigingsaccommodaties en er zijn duurzaamheidsmaatregelen getroffen voor gemeentelijk sportvastgoed. Bovendien is gestart met de uitvoering van de voorgenomen maatregelen (renovatie en groot onderhoud) bij de buitensportaccommodaties. Einde 2020 waren de meeste van die projecten nog in uitvoering. Ten slotte werd gestart met de voorbereidingen voor het ontwerp van een sportzaal en een sportveld in Westergouwe.

Jaarstukken 2020

55

Versterken samenhang sport en sociaal domein De Sportimpulsregeling is als gevolg van de coronacrisis twee keer verlengd in 2020. Veel projecten die in uitvoering waren konden niet of nauwelijks doorgang vinden. In eerste instantie is de regeling daarom verlengd tot het einde van het jaar, later nog een keer tot einde 2021. Het beschikbare budget is volledig besteed, nieuwe aanvragen kunnen nu niet meer gedaan worden. Einde 2020 lopen er nog veertien projecten. Voorbeelden daarvan zijn het bridgeproject ‘Denken en Doen’ (gericht op eenzame ouderen), een project gericht op integratie van statushouders in een taekwondovereniging, een project bij een kickboksschool in Korte Akkeren, voetbal- en krachttrainingen speciaal voor vrouwen van 30 jaar en ouder bij een voetbalvereniging en een project waarbij verschillende sportaanbieders (verenigingen en semi-commerciële) kennismakingstrajecten organiseren. Het Sportakkoord is in 2020 de rode draad in de uitvoering van het sportbeleid geworden. Het stimuleringsbudget is belegd bij Sport.Gouda en heeft vorm gekregen in de openstelling van de SportakkoordPOT per 1 september.

Van de eerste middelen is onder andere gestart met de organisatie van een beweegcafé voor leerkrachten bewegingsonderwijs uit het voortgezet onderwijs, de Goudse Sportcampus (kennismaking basisscholieren met verenigingen) en een initiatief voor kinderen met ASS (autisme). Ook is gestart met de voorbereidingen voor de opzet van een Gouds Topsportfonds (onder aanvoering van een nieuwe topsportambassadeur) en GoudaSportSupport, een lokaal bedrijvennetwerk dat de sport ondersteunt. Het Sportakkoord heeft tenslotte een prominente plek op de website van Sport.Gouda gekregen, er is een nieuwsbrief ontwikkeld, er is regelmatig aandacht voor in de lokale media en diverse keren is er landelijke waardering uitgesproken voor het akkoord. In 2020 is Gouda aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Gouwenaren met een te besteden budget dat ligt rond het minimuminkomen kunnen tot midden 2021 gebruik maken van financiële ondersteuning om te sporten bij een sportvereniging. Ten slotte is vanuit sport input geleverd voor de ontwikkeling van het Goudse preventieakkoord en is een lokale werkgroep gestart met de voorbereiding van de oprichting van een lokale sportbundeling/raad Continuering verzakelijking relatie met Sport.Gouda (Leon) In 2020 is maandelijks ambtelijk overleg en elk kwartaal bestuurlijk overleg geweest tussen gemeente en Sport.Gouda.

Ook met de Raad van Commissarissen heeft regelmatig overleg plaatsgevonden. De gesprekken verlopen in een zakelijke, constructieve en plezierige sfeer. Afspraken over beschikbaar gestelde budgetten voor bijvoorbeeld investeringen in de buitensportaccommodaties en het Sportakkoord zijn schriftelijk vastgelegd. Met de komst van een nieuwe directeur bij Sport.Gouda in het laatste kwartaal van 2020 zijn de bestaande afspraken verder aangescherpt en vastgelegd. Er is daardoor een transparante overlegstructuur waarbij de communicatielijnen zeer kort zijn. Programma Binnenstad Gouda Vanuit economisch perspectief willen we bereiken dat Gouda een levendige en bruisende binnenstad heeft. Dit doen we o.a. door de leegstand te bestrijden, de panden op te knappen (ook in verband met het feestjaar Gouda 750) en waar mogelijk de openbare ruimte op te knappen. Om de stad aantrekkelijker te maken voor bewoners en bezoekers proberen we waar mogelijk meer groen te creëren. Aanpak achterstallig onderhoud via subsidieregeling De aanpak van het achterstallig onderhoud van panden in de binnenstad heeft prioriteit in het kader van Gouda 750. Eigenaren van de geïnventariseerde panden worden benaderd en kunnen subsidie krijgen voor herstel. Inmiddels zijn diverse aanvragen ingediend en gehonoreerd. Communicatie vanuit deze aanpak vindt plaats vanuit Gouda750.

Meer hierover onder het kopje “Cultuurhistorie”. Leegstand bestrijden en continueren uitvoering wonen boven winkels Het bestrijden en voorkomen van leegstand is een van de maatregelen om een aantrekkelijke binnenstad te behouden. Door middel van een combinatie van de uitvoering van de leegstandsverordening, pand voor pand benadering en persoonlijke gesprekken met eigenaren werkt de gemeente hard aan het bestrijden van leegstand. Na een toename in juli is de leegstand van winkelpanden (in vloeroppervlakte) afgenomen tot 8,9% in november 2020. De impact van corona was afgelopen jaar nog niet zichtbaar in de leegstandstandsontwikkelingen. De Kleiweg kent relatief veel langdurige leegstand ten opzichte van de andere winkelstraten, in het bijzonder de Kop van de Kleiweg. In het najaar van 2020 is er daarom (hernieuwd) overleg gestart met de pandeigenaren en de centrummanager over toekomstbestendige oplossingen voor de aanhoudende leegstand aan de Kop van de Kleiweg. Door middel van het accountmanagement werkt de gemeente eveneens hard om het ondernemersklimaat in de binnenstad vitaal te houden. Door regelmatige bezoekjes aan ondernemers vernemen we wat er speelt in de binnenstad en spelen we hier waar mogelijk op in.

Integraal met de leegstandsaanpak wordt het project ‘Wonen boven Winkels’ uitgevoerd om het aantal woningen in de binnenstad nog verder te laten toenemen en de leefbaarheid van de binnenstad te vergroten. Pandeigenaren kunnen een subsidie aanvragen voor het transformeren van onbenutte verdiepingen boven winkels naar woonruimtes. In 2020 zijn in dit kader drie appartementen opgeleverd. Voor de realisatie van 21 appartementen is reeds een subsidiebeschikking verstrekt.

56

Jaarstukken 2020

Herinrichting Korte Vest/Agnietenstraat De gemeenteraad heeft extra middelen beschikbaar gesteld om de Korte Vest/ Agnietenstraat opnieuw in te richten. De reden hiervoor is dat in de straat vele nieuwe winkels en voorzieningen (onder andere de Cheese Experience en een supermarkt) gehuisvest zijn en dat de damwand aan de Korte Vest vervangen moet worden. De toename van het aantal voorzieningen leidt tot andere/grotere verkeersstromen waardoor gekeken is naar de juiste indeling van het gebied. Uitgangspunt is dat dit gebied op beeldkwaliteit A- plus gebracht wordt. De planontwikkeling is gestart in het najaar van 2019 met participatie van de direct omwonenden en betrokken ondernemers. Uit deze participatie is een gedragen schetsontwerp gekomen dat in 2020 is voorgelegd aan de adviescommissie ruimtelijke kwaliteit. Na een positief advies is de eerste actie om te komen tot een definitief ontwerp (begin 2021) waarna de uitvoering fasegewijs wordt opgepakt na de activiteiten van Gouda 750. De damwand wordt in 2021 vervangen (gereed voor de activiteiten Gouda750). De realisatie van een steiger zal onderdeel uit maken van de plannen. Meer groen in de binnenstad Uit onderzoek van Platform 31 is gebleken dat de binnenstad aantrekkelijker wordt voor bezoekers als er meer groen in de binnenstad aanwezig is.

Ook vanuit het programma klimaatadaptatie is het van belang om meer groen in de stad te creëren voor het tegengaan van hittestress en wateroverlast en het verhogen van het woongenot. We werken hierbij samen met de Samenwerkende Ondernemersverenigingen Gouda (SOG) en het Singelpark. In 2020 is gestart met het maken van plannen voor het groener maken van het plein achter de Waag en een gevel op de hoek Slapperdel/Nieuwe Haven. Samen met de ondernemers onderzoekt de gemeente de haalbaarheid van het laten groeien van klimplanten aan de kabels over de Kleiweg en het verbeteren van het groen aan de Zeugstraat. Met Singelpark is de Houtmansgracht aangepakt en wordt de laatste hand gelegd aan het Houtmanspad. Daarnaast spelen er diverse “kleinere” bewonersinitiatieven in de binnenstad om kleinschalig te vergroenen zoals achter de Vismarkt (nog uit te voeren) en de Baan (uitgevoerd). Met het bestuur van de Sint Jan wordt een plan besproken om tussen de steunberen van de Sint Jan op diverse plekken groen aan te brengen. Verkeerscirculatieplan, emissieloze stadsdistributie binnenstad Met deze maatregelen wil de gemeente de binnenstad aantrekkelijker maken voor bewoners en bezoekers. We streven hierbij een autoluwe binnenstad na.

Dit betekent minder last van zwaar verkeer, trillingen, luchtvervuiling en autoverkeer dat niet in de binnenstad hoeft te zijn en meer ruimte voor groen en een andere ruimtelijke invulling. Het reduceren van autoverkeer kan door het beter benutten van de bestaande parkeercapaciteit en anders omgaan met parkeervergunningen. Met het instellen van een zero emissie stadslogistiek zone ter grootte van de binnenstad wordt gereguleerd welk bevoorradend verkeer wel en niet de binnenstad in mag rijden. Besluitvorming rond de zero emissie stadslogistiek is voorzien in april 2021, besluitvorming rond het verkeerscirculatieplan is voorzien in juni 2021. In 2020 zijn verschillende projecten uitgevoerd en onderzoeken gedaan ter voorbereiding van de besluitvorming. Meer informatie hierover is te vinden in programma 3. Evenementen Door het COVID-19 virus hebben de gesubsidieerde evenementen in 2020 niet plaatsgevonden zoals oorspronkelijk bedoeld. Wel zijn er creatieve alternatieven aangeboden, zoals een online versie van Koningsdag. De drone-opname van de ‘Hou-vol’ kazen voor de Goudse Waag zijn tijdens het NOS-journaal in beeld gebracht. Deze bijzondere Koningsdag heeft daarmee naast ontspanning voor Gouwenaars ook nog prachtige Gouda promotie opgeleverd. Dat geldt zeker ook voor de film van Gouda bij Kaarslicht ‘Wij dragen het licht’.

De film werd op 11 december 2020 door TV West uitgezonden en trok in totaal ruim 140.000 kijkers. Andere organisatoren van evenementen hebben voor verschillende ludieke acties in de stad gezorgd. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Goudse Kaasmarkten, Zotte Zaterdag en de Sinterklaasintocht. Voor zover aan de orde heeft de gemeente hier in het kader van de subsidieregeling aan bijgedragen. Organisatoren van sterevenementen en volksfeesten die door de corona maatregelen geen doorgang konden vinden zijn middels de subsidie gecompenseerd voor de niet-vermijdbare kosten die zij reeds hadden gemaakt. Een extra event in 2020 was de online jaarwisseling. Naar aanleiding van een breed door de Raad gedragen motie van de Partij van de Dieren en in lijn met de berichtgeving van de landelijke overheid heeft Gouda in 2020 subsidie verstrekt aan de Goud en Nieuw TV show. Deze is bij alle Gouwenaars per brief onder de aandacht gebracht. Daarmee heeft Gouda al haar bewoners de mogelijkheid geboden om de jaarwisseling online of via TV Gouwestad samen door te brengen. De gemeente heeft in 2020 voorbereidingen getroffen om voor de vijf belangrijkste locaties in de binnenstad waar evenementen worden georganiseerd, een omgevingsvergunning aan te vragen. Hiermee wordt het planologisch kader voor de organisatie van evenementen op deze locaties geborgd.

Het betreft de locaties Markt/Achter de Waag, Houtmansplantsoen, Erasmusplein, Museumhaven en de Raam. De omgevingsvergunningen zijn begin 2021 aangevraagd.

Jaarstukken 2020

57

Toerisme, stadsmarketing en (water)recreatie De toeristische branche is wereldwijd door de corona crisis zwaar getroffen. Ook het bezoek aan Gouda is veel minder dan andere jaren. Gouda trekt gelukkig veel Nederlandse bezoekers en bezoekers uit de landen om ons heen, waardoor bezoek vooral in de zomer wel mogelijk was. Steden als Amsterdam die veel internationale bezoekers van landen verder weg trekken, hadden het in vergelijking nog zwaarder. In 2020 heeft de gemeente samen met het toeristisch veld de mogelijkheden die er waren opgepakt. Uitvoeringsplan toerisme In 2019 heeft de gemeente samen met het toeristisch veld de nieuwe koers toerisme gemaakt. In 2020 is de nieuwe koers uitgewerkt in twee plannen. Het eerste plan is de strategische aanpak toerisme. Hierin staan de doelstellingen die de gemeente wil bereiken en staat een beschrijving van de aanpak. Het tweede plan is het marketing- en communicatieplan voor Gouda. Hierin staat een duidelijke beschrijving van de Goudse doelgroepen en wat het Goudse aanbod voor deze doelgroepen is. Daarnaast staat beschreven hoe de gemeente deze doelgroepen wil bereiken. In 2020 zijn op door het jaar heen meerdere momenten multimedia campagnes ingezet om het publiek duidelijk te maken wat er coronaproof te doen was in Gouda en om op te roepen lokaal te kopen. Het aantal volgers op de social media is in 2020 flink gegroeid.

Daarnaast zijn er 13 free publicity artikelen over Gouda verschenen in onder meer de ANWB Kampioen en Libelle. Ook heeft de gemeente samen met toeristische partners publicaties mogelijk gemaakt in onder andere de ANWB Eropuit en de AD special. Investeren in zakelijke toerisme In 2020 is de samenwerking rondom zakelijk toerisme gestart met 14 deelnemers. Er zijn plannen gemaakt, gewerkt aan de uitstraling van de samenwerking en een website. Door de lockdown eind 2020 is de officiële aftrap uitgesteld tot 2021. Cheese Valley Ook bij de samenwerking rondom Cheese Valley is door de corona crisis vertraging opgelopen. Veel activiteiten waren niet mogelijk en nieuwe partners vinden was moeilijk. Alle betrokken gemeenten zijn gestart met de voorbereidingen om de stichting Cheese Valley op te richten in 2021. In 2020 heeft Cheese Valley veel aandacht gekregen. Een paar voorbeelden; in februari was Cheese Valley op de beurs Grüne Woche in Duitsland met 400.000 bezoekers, er is een kleine expositie van Cheese Valley geopend in de Gouda Cheese Experience en Cheese Valley heeft een mooie publicatie gekregen in de ANWB Kampioen en de KCK. Kwaliteitsimpuls Groenalliantie In het programma Kwaliteitsimpuls Groenalliantie werkt de Groenalliantie samen met gebiedspartners aan de versterking van de recreatie- en natuurwaarden van haar gebieden.

Inmiddels is de uitvoering van de plannen in volle gang. In de Goudse Hout zijn in 2020 meerdere deelprojecten van de Kwaliteitsimpuls uitgevoerd. De hoofdentree is verbeterd, het parkeerterrein vergroend en er is een centraal gelegen ontmoetingsplein aangelegd. Zowel in de Goudse Hout als de Oostpolder zijn de informatievoorzieningen vernieuwd. De natuur- en recreatiegebieden hebben nu een kwaliteitsniveau dat aansluit bij de hedendaagse eisen en wensen van recreanten. Plannen om het padenverloop in de Goudse Hout aan te passen zijn in 2020 samen met gebiedspartners verder uitgewerkt met als doel een betere padenstructuur aan te leggen voor wandelaars en fietsers. Ook is er in 2020 een start gemaakt met het opstellen van een eenduidig en handhaafbaar hondenbeleid in de beheergebieden van Groenalliantie. Waterrecreatie Om waterrecreatie verder te stimuleren is met cofinanciering van de provincie Zuid-Holland onderzoek gestart naar het verbeteren van de vaarverbinding tussen Gouda en de Reeuwijkse Plassen. Het rondje Rijn-IJssel waar deze verbinding een onderdeel van is, staat ook benoemd op de Samenwerkingskaart Waterrecreatie voor Midden-Holland. In 2021 wordt het onderzoek afgerond.

Ook in 2020 is er een vaarproef op het traject van de Reeuwijkse Plassen naar Gouda, waarbij het op twee zaterdagen mogelijk is om onbeperkt heen en weer te varen tussen Reeuwijk en Gouda, voorbereid. Vanwege de coronamaatregelen heeft dit geen doorgang kunnen vinden. Door het realiseren van een in- en uitstapsteiger voor kanoërs bij de Guldenbrug is het kanonetwerk in de binnenstad uitgebreid.

3.5.2 Corona 2020 werd door de coronapandemie een ander jaar dan verwacht. Vooral sectoren als cultuur, horeca, evenementen, detailhandel en toerisme kregen stevige klappen. De gemeente heeft veel tijd en energie besteed aan steunmaatregelen. Zo zijn er huurkortingen verleend aan organisaties die in gemeentelijk vastgoed zitten, wordt er geen toeristenbelasting geheven en is de precario op terrassen en (winkel)uitstallingen geschrapt. Er wordt coulant omgegaan met evenementensubsidies en er zijn geen leges geheven indien evenementen niet doorgingen. Er is een tijdelijke steunregeling voor de culturele sector geïntroduceerd. En ondernemers die niet op de warenmarkt terecht konden hoefden ook niet te betalen voor hun standplaats. Na een intensieve lobby is rijkssteun (€ 435.000) verkregen voor De Goudse Schouwburg. De gemeente heeft voor cofinanciering zorg gedragen.

58

Jaarstukken 2020

3.5.3 Eigen indicatoren Streefwaarde

Stand 2020

5. Sport, cultuur en recreatie Verhogen meerdaags verblijf

Taakveld

Omschrijving

Gouda

Van 58.500 hotelgasten in 2018 naar 89.000 hotelgasten

In 2019 waren er 60.050 hotelgasten, in 2020 door corona 14.750

5. Sport, cultuur en recreatie Bestedingen bezoekers

Stijgende trend in 2020

In 2019 was de gemiddelde besteding € 40,70

5. Sport, cultuur en recreatie Leegstand: winkels gemeten De huidige in vloeroppervlak leegstand: 9,2% van het vloeroppervlak (10.243 m2)

Doel in 2023 (eind van Leegstandspercentage in collegeperiode) het 2020 was 8,9% leegstandspercentage in het kernwinkelgebied: 7%. Doel in 2019: 8,6%

5. Sport, cultuur en recreatie Bezoekers gesubsidieerde instellingen

Stijgende trend vanaf 2010

In 2019 bezochten 782.600 mensen een van de C4organisaties, wederom een stijgende trend ten opzichte van voorgaande jaren door.

5. Sport, cultuur en recreatie Aantal inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijn

Stijging

Deze cijfers worden eens per vier jaar geactualiseerd door middel van de Gezondheidsmonitor van het RIVM in samenwerking met CBS en GGD (naar verwachting in 2021).

3.5.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld

Indicator

5. Sport, cultuur Niet-sporters en recreatie

Meeteenheid %

Periode 2016

Gouda 50,4

Nederland StreefwaardeRealisatie 50,4

Jaarstukken 2020

59

3.5.5 Wat heeft het gekost? 3.5.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

Lasten

18.228

19.132

19.084

48

Baten

-2.634

-2.568

-3.389

822

Saldo van baten en lasten

15.593

16.565

15.695

870 -400

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

-400

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-350

-2.156

-2.156

0

15.243

14.009

13.539

470

Gerealiseerd resultaat

3.5.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

2.3 Recreatieve havens - Lasten

257

260

260

0

2.3 Recreatieve havens - Baten

-105

-105

-95

-10 -10

Saldo

152

155

165

5.1 Sportbeleid en activering - Lasten

6.646

6.606

6.691

-85

5.1 Sportbeleid en activering - Baten

0

-584

-733

149

Saldo

6.646

6.022

5.958

64

5.2 Sportaccommodaties - Lasten

2.990

2.752

2.781

-29

5.2 Sportaccommodaties - Baten

-2.529

-1.879

-2.560

681

461

873

221

652

3.809

4.069

3.922

147

Saldo 5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part - Lasten

0

0

-1

1

Saldo

5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part - Baten

3.809

4.069

3.921

148

5.4 Musea - Lasten

2.155

2.215

2.186

30

5.4 Musea - Baten

0

0

0

0

2.155

2.215

2.186

30

5.5 Cultureel erfgoed - Lasten

460

1.321

1.326

-5

5.5 Cultureel erfgoed - Baten

0

0

0

0

460

1.321

1.326

-5

5.6 Media - Lasten

1.910

1.910

1.919

-9

5.6 Media - Baten

0

0

0

0

Saldo

1.910

1.910

1.919

-9

Totaal saldo taakvelden

15.593

16.565

15.695

870

Saldo

Saldo

3.5.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten

V/N

I/S

2.3 Recreatieve havens 5.1 Sportbeleid en activering

85

N

Subsidies Sport: Vanwege corona is sprake van een voordeel, omdat de gemeente geen subsidie heeft hoeven te betalen voor de huur van kleedkamers. Dit is, omdat de kleedkamers niet werden gebruikt door de verenigingen.

56

V

I

Uitvoering sportbeleid: Bij de lasten is sprake van een nadeel, omdat Gouda vooralsnog maar 79,9% krijgt in plaats van 100% voor de subsidieregeling met betrekking tot BTW (SPUK). Bij de baten is sprake van een voordeel, vanwege de uitbetaling van 100% in plaats van 80% over 2019 van de subsidieverlening met betrekking tot BTW (SPUK). Het besluit over de hoogte van de uitkering is later gemaakt en mede afhankelijk van het aantal claims dat hierop wordt gedaan.

145

N

I

4

V

I

Overig 5.2 Sportaccommodaties

29

N

Binnensport: De huurkorting vanwege corona is tussentijds afgeraamd. Echter, in maart 2021 is duidelijk geworden dat hier over het vierde kwartaal 2020 inkomsten van het rijk tegenover staan. Dit levert per saldo een voordeel op.

38

N

60

Jaarstukken 2020

I

Baten

V/N 10

N

149

V

149

V

681

V

583

V

I/S

I

I

V/N

I/S

V/N

I/S

Onderhoud sportvelden: Door corona zijn er minder opbrengsten dan geraamd in lijn met de minder onderhoudswerkzaamheden die zijn uitgevoerd.

Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten 14

N

I

33

N

I

Zwemmen: Er is tussentijds een aframing geweest met huurkorting in verband met corona. Later werd duidelijk dat hier inkomsten tegenover staan van het Rijk.

24

V

I

131

V

I

Overig

1

N

I 1

V

1

V

I

Bedrag V/N

I/S

400

I

5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part

147

V

Evenementen: In verband met corona konden veel evenementen geen doorgang vinden. Evenementensubsidies werden daardoor niet verstrekt.

120

V

I

Kaarsjesavond: In verband met corona(maatregelen) werd Kaarsjesavond op een digitale wijze gevierd. Het programma bij de boom kon geen doorgang vinden. Dit leidde tot lagere uitgaven binnen dit taakveld.

26

V

I

Subsidies Kunst en Cultuur: Er zijn met name meer kosten gemaakt voor het opstellen van een businesscase voor de Schouwburg door een extern bureau.

24

N

I

Overig

25

V

I

5.4 Musea

30

V

5.5 Cultureel erfgoed

5

N

Subsidie Gevelherstel: Van het ter beschikking gestelde budget Gevelherstel Gouda-750 van € 150.000 werd € 15.000 uitbetaald op de in 2020 aangegane subsidieverplichtingen. Voorgesteld wordt om het restant van dit budget, € 135.000, opnieuw beschikbaar te stellen, voor een deel ter dekking van de kosten van de in 2020 verstrekte subsidiebeschikkingen. Van deze aanvragen is de gereedmelding nog niet in 2020 ontvangen.

135

V

I

Uitgaven Restauratie Gemeentelijke Monumenten: Voor een bedrag van € 53.000 zijn subsidies Restauratie Gemeentelijke Monumenten uitbetaald op subsidieverplichtingen die voorgaande jaren zijn aangegaan. Deze kosten worden verrekend met het restant budget ISV-3 (Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing) via de balans.

53

N

I

Cultuurhistorie en Monumenten: Aanvullende personele inzet, onder meer voor de Kerkenvisie, leidde per saldo tot een overschrijding van de kosten.

87

N

I

5.6 Media

9

N

Baten

3.5.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1.000) Reserve Versnellen woningbouw en transformatie - De reservemutatie heeft conform begroting plaatsgevonden. Per saldo is het financiële effect op de exploitatie, taakveld 0.10, nul (zie ook programma 3).

N

3.5.5.5 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)

Gepland

Werkelijk

Sport: Zonnepanelen en -collectoren - Er zullen nog kosten worden gemaakt in 2021.

74

17

Verschil 58

Terreininrichting tijdelijke sporthal Tobbe-locatie

54

16

38

Renovatie sportvelden

843

851

-8

Totaal

971

884

87

3.5.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland

De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden zoals het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten en de biodiversiteit binnen de groengebieden, evenals de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.

Streekarchief Midden-Holland

Het Streekarchief Midden-Holland bewaart conform de Archiefwet de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de deelnemende gemeenten en Regio Midden Holland.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en tien gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Sport.Gouda

Sport.Gouda B.V. heeft als doel: het op economisch verantwoorde wijze beheren en exploiteren van de sportaccommodaties in Gouda ten behoeve van de sportbeoefening en vrije tijdsbesteding van de inwoners van de Gouda en de regio; het ontwikkelen en verzorgen van sport- en activiteitenprogramma’s ten behoeve van de inwoners van de Gouda en de regio.

Jaarstukken 2020

61

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie zijn van groot recreatief belang voor Gouda en haar directe omgeving. Zowel inwoners als bezoekers moeten kunnen rusten, sporten, bewegen en recreëren in de omliggende natuur- en recreatiegebieden. Groenalliantie werkt aan goed ingerichte en beheerde recreatiegebieden die bijdragen aan een actieve en gezonde samenleving. De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie boden tijdens de coronacrisis voor velen de benodigde ontspanning in het groen. In de Goudse Hout zijn in 2020 meerdere deelprojecten van de Kwaliteitsimpuls uitgevoerd en daarmee zijn enkele mooie verbeteringen en toevoegingen voltooid. De hoofdentree is verbeterd, het parkeerterrein vergroend en er is een centraal gelegen ontmoetingsplein aangelegd. Zowel in de Goudse Hout als de Oostpolder zijn de informatievoorzieningen vernieuwd. De natuur- en recreatiegebieden hebben een kwaliteitsniveau dat aansluit bij de hedendaagse eisen en wensen van recreanten. Ook is er in 2020 een start gemaakt met het opstellen van een eenduidig en handhaafbaar hondenbeleid in de beheergebieden van Groenalliantie. Door middel van een enquête is het participatietraject gestart en bezoekers met en zonder hond is gevraagd om input te geven.

Streekarchief Midden-Holland Het Streekarchief Midden-Holland (SAMH) is het cultuurhistorisch ‘geheugen’ van Midden-Holland. SAMH behoudt en beheert relevante publicaties uit Gouda en de regio. SAMH bewaart conform de Archiefwet de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard, Krimpen aan de IJssel, Waddinxveen, Zuidplas en de Omgevingsdienst Midden Holland. Het Streekarchief stelt historische informatie beschikbaar voor diverse groepen onderzoekers via de studiezaal en de website, beheert archieven en collecties duurzaam in de archiefbewaarplaats en betrekt diverse doelgroepen bij erfgoed en historie via educatie en presentatie. De streekarchivaris adviseert gemeenten over duurzaam beheer van nietovergebrachte archieven en houdt daar planmatig toezicht op. Het Strategisch Informatie Overleg (SIO) is het platform waarin gemeentearchivaris en toezichthouder de ambtelijk vertegenwoordigers van de gemeenten ontmoeten. Voor inbreng van de burgers zijn diverse themacafés en een klantenraad ingericht. De collecties van het Streekarchief beslaan circa 9.000 m’ en bestaan uit overheidsarchieven (van ambtelijke stukken tot trouw- en begraafboeken), particuliere archieven, kaart- en beeldmateriaal, boeken, tijdschriften en documentatie.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de haven- en liggelden als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. Sport.Gouda Sport.Gouda zorgt voor de instandhouding van het aanbod aan sportvoorzieningen, zoals het Groenhovenbad, gymzalen, sporthallen en sportvelden. Daarnaast stimuleert Sport.Gouda actieve sportbeoefening, o.a. door het ondersteunen van sportverenigingen en het organiseren van buitenschoolse activiteiten en sportevenementen. In 2020 heeft Sport.Gouda net als andere jaren gemeentelijke gymzalen, sportzalen, sporthallen en het zwembad geëxploiteerd. Dat gebeurde in 2020 vanwege corona met de nodige beperkingen. Een flink deel van het jaar konden de accommodaties niet gebruikt worden. Op de momenten dat dat wel volledig of gedeeltelijk kon, werd daar in overleg met de huurders zo efficiënt mogelijk invulling aan gegeven. Naast alle overige reguliere werkzaamheden op het gebied van verenigingsondersteuning, sportsimulering en Gouda Goed Bezig, startte Sport.Gouda in 2020 met de uitvoering van een aantal renovatiewerkzaamheden op de buitensportaccommodaties waarvoor de gemeente investeringsbudgetten beschikbaar stelde. De feestelijke opening van de Dick van Dijkhal in februari werd gecombineerd met de Verkiezing Sporter van het Jaar.

Ten slotte nam Sport.Gouda de coördinatie van de uitvoering van het Sportakkoord op zich en had het een belangrijke rol bij de opstart van het Volwassenenfonds, waardoor inwoners met een laag besteedbaar inkomen tot de zomer van 2022 een beroep kunnen doen op financiële ondersteuning om te sporten bij verenigingen. Meer informatie: www.sportpuntgouda.nl

62

Jaarstukken 2020

3.6 Leefbaarheid en veiligheid Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 10.269 Baten * € 1.000 269 Percentage van totale uitgaven 3%

Het programma Leefbaarheid en veiligheid omvat een breed scala aan onderwerpen, van jeugdoverlast en jonge veelplegers tot de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Veel energie is gericht op de aanpak van woninginbraken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. De afdeling stadstoezicht ondersteunt de uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.

Wat heeft Gouda bereikt? Daling aantal woninginbraken In 2020 is het aantal woninginbraken gedaald met 2% ten opzichte van 2019. In totaal zijn er 272 inbraken gepleegd, waarvan 48% een poging betrof. Vanuit de subsidieregeling inbraakwerende middelen zijn 375 aanvragen gehonoreerd. Afname jeugdcriminaliteit Er zijn fors meer meldingen jeugdoverlast gedaan (+20%). Tijdens de lockdown periode waren bewoners meer alert op groepsvorming op straat en zijn er meer meldingen gedaan. Tijdelijk cameratoezicht en toegenomen handhaving heeft geleid tot meer rust in de wijken. Tegengaan van ondermijning en drugscriminaliteit In het afgelopen jaar zijn tien woningen en twee horecazaken gesloten en zijn er twee bestuurlijke waarschuwingen afgegeven na de vondst van soft- of harddrugs. In het programma Aanpak Ondermijning zijn 30 signalen geduid. Voorkomen van radicalisering en polarisatie In verband met de terugkeer van een uitgereisde Gouwenaar is gewerkt aan een plan van aanpak terugkeerders. Er zijn sessies opvoedondersteuning georganiseerd voor moeders in het kader van tegengaan van radicalisering, welke door corona geen doorgang konden vinden. Stadstoezicht Handhaving heeft door corona veel andere taken moeten uitvoeren. Er zijn 214 waarschuwingen uitgeschreven voor samenscholing of andere overtredingen van de noodverordeningen.

Er is veel inzet gepleegd ten behoeve van het aanspreken van bezoekers en ondernemers.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

-2% Resultaat aantal woninginbraken

+20% Resultaat meldingen jeugdoverlast

+5% Resultaat aantal meldingen conflictbemiddeling en burenruzie

Jaarstukken 2020

63

3.6.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? In 2019 is de Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid vastgesteld, voor de periode 2019-2022. Per prioriteit wordt de voortgang gerapporteerd die door de gemeente, in nauwe samenwerking met de veiligheidspartners, in het afgelopen jaar behaald is. Jeugdcriminaliteit: meer overlast meldingen, oudere jeugd (18+) op straat Het aantal meldingen jeugdoverlast is in 2020 fors gestegen. Opvallend was de toename in overlast op straat door oudere jeugd (18+). Dit betreft personen die al veel langer in beeld zijn bij veiligheidspartners en die weinig progressie lijken te maken als het gaat om het vinden van een goede baan voor een duurzaam toekomstperspectief. Met name in Oost, Kort Haarlem, Korte Akkeren Oud en in de polderbuurt in Goverwelle werd veel overlast door deze groepen geconstateerd. Tijdelijk cameratoezicht en meer handhaving heeft geleid tot enige rust in de wijken. Voor de lange termijn is ingezet op een individuele aanpak waarin één lijn getrokken wordt: perspectief bieden voor die personen waarbij dat kansrijk is en tegelijk begrenzen van gedrag. Deze aanpak vraagt om goede informatieverzameling (zowel op straat als vanuit de systemen) en duiding en vergt veel capaciteit van betrokkenen. Tijdelijk is er een casusregisseur ingezet voor het verzamelen van informatie.

Deze werkwijze wordt in 2021 voortgezet en er wordt gekeken naar mogelijkheden voor de uitbreiding van de capaciteit. In 2020 is de opdracht voor uitvoering van jongerenwerk opnieuw aanbesteed. De focus in de opdracht ligt op risicojeugd in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Stichting Buurtwerk is per januari 2021 de nieuwe uitvoerder. Resultaten eerste lichting TopX (juli 2020-jan 2021) In juli 2020 veranderde de Top60 in de TopX aanpak. De instroomcriteria zijn gewijzigd waardoor een meer flexibele en actuele inzet op veelplegers mogelijk is. Het belangrijkste instroomcriterium is het 5 of meer keer voorkomen als verdachte in het afgelopen jaar. Naast het plegen van woninginbraken kunnen nu ook andere criminele feiten een reden zijn voor instroom. De TopX benadering kenmerkt zich door zowel repressie als zorg. Jongeren die uitsluitend een repressieve benadering vereisen, worden niet opgenomen in de TopX. Zij vallen onder de aanpak van de politie en het Openbaar Ministerie. Van de eerste lichting TopX (juli 2020-jan 2021) zijn op dit moment de volgende resultaten te melden: • Er zijn 10 casussen opgestart. 14 casussen voldeden aan de instroomcriteria, 4 daarvan waren op dat moment al elders onder behandeling. 3 van de 10 casussen waren daarvoor ook opgenomen in de Top60 aanpak; • Deze 10 casussen zijn tussen de 19 en 24 jaar oud.

Het betreft 9 mannen en 1 vrouw; • Iedereen heeft bij de start een gesprek gehad met zijn of haar casushouder en/of politie. Organisaties, zoals Fivoor, Exodus, Metraal, Kwintes en/of Humanitas, voeren de casusregie uit; • Bij het merendeel van de casussen is sprake van onderliggende problematiek, zoals LVB (licht verstandelijke beperking); • Bij het merendeel van de casussen biedt familie geen ondersteunend netwerk in de positieve zin. In een aantal gevallen zijn direct familieleden in aanraking (geweest) met politie of justitie; • 1/3 deel is gedurende dit half jaar gedetineerd geraakt, 1/3 deel is gedurende de looptijd buiten Gouda gaan wonen al dan niet op een begeleid wonen plek. De begeleiding wordt vooralsnog voorgezet totdat de situatie stabiel genoeg is; • 5 van de 10 casussen zijn gedurende de looptijd minder gaan plegen. Het precieze recidivecijfer kan pas na een jaar bepaald worden. De overgebleven Top60 casussen zijn na de start van de TopX verdeeld tussen twee verschillende aanpakken. 13 casussen worden nu besproken op het overleg nazorg ex-gedetineerden en 3 casussen worden besproken in de groepsaanpak Korte Akkeren. Voor 27 casussen geldt dat ze bij het stoppen van de Top 60 niet verder besproken worden binnen het Veiligheidshuis. Het overgrote deel van deze 27 stond al een tijd op de monitorlijst.

Bij deze casussen waren al langere tijd geen actuele hulpvragen of zorgen meer, maar was de afspraak dat zij nog twee jaar gemonitord zouden worden. Bij alle afgesloten casussen is gekeken of er nog hulpverlening betrokken was en dit is zowel naar de betrokkene als naar de hulpverlening gecommuniceerd. Er zijn naar de afgesloten casussen verschillende brieven gestuurd - neutrale, positieve en negatieve brieven. In de positieve brieven is toegelicht wat ze moeten doen als ze meer zorg nodig denken te hebben en in de negatieve brieven is toegelicht dat politie de jongeren in de gaten houdt. Tot slot zijn 2 casussen gesloten i.v.m. verhuizing. Daarnaast heeft politie ook nog verschillende lijsten en noteringen om de casussen waar nog zorgen over zijn in de gaten te houden. Woninginbraken Er zijn 272 woninginbraken gepleegd, dit is 2% minder dan in 2019. 48% hiervan betrof een poging, 52% een voltooide inbraak. De oplossingsratio zakte naar 5,1%. Er zijn dus naar verhouding minder woninginbraken opgelost in 2020 dan in 2019 (10,5%). Hiermee is de doelstelling niet behaald. Wel zijn het afgelopen jaar op basis van uitgebreid recherchewerk meerdere Goudse woninginbrekers opgepakt en veroordeeld. Er is twee maal een last onder dwangsom opgelegd voor het vervoeren of bij zich hebben van inbrekerswerktuigen, éénmaal is de dwangsom van 2500 euro verbeurd.

Door middel van vakantietoezichtservice is het toezicht op door vakantie onbewoonde woningen geïntensiveerd. Dit toezicht wordt uitgevoerd door de medewerkers van stadstoezicht in afstemming

64

Jaarstukken 2020

met de politie. In totaal hebben zich vorig jaar 102 huishoudens aangemeld voor de vakantieservice. 19 inwoners hebben gebruik gemaakt van de poortverlichtingsregeling. In verschillende buurten zijn de buurtvoorlichters ingezet om buurtvoorlichting te geven over inbraakpreventie en de beschikbare subsidieregelingen. Met de 114 beheerders van nieuwe en bestaande app-groepen is veel informatie gedeeld over hotspotlocaties, actuele gebeurtenissen en de bestaande regelingen. Daarnaast deelt de politie via de zogenoemde ‘Heterdaadgroep’ tijd kritische informatie met de BuurtWhatsAppgroepen om zo tips te krijgen van mogelijke getuigen van de inbraak of verdachte situatie. In totaal zijn er vorig jaar onder de Subsidieregeling Inbraakwerende Maatregelen 375 aanvragen gehonoreerd. In november 2020 was het jaarbudget van € 50.000 volledig benut en is de regeling na een aantal jaar beëindigd. Drugscriminaliteit en Ondermijning In 2020 zijn 10 woningen gesloten waar handelshoeveelheden drugs werden aangetroffen. Vier rapportages die eind 2020 zijn ontvangen van de politie, worden in 2021 behandeld. Er zijn twee horecabedrijven tijdelijk gesloten, dit betrof beide een spoedsluiting vanwege drugshandel op heterdaad en een dreiging voor een mogelijke aanslag. Nieuw is dat in 2020 de vergunningen zijn ingetrokken van een horecabedrijf naar aanleiding van een eerdere sluiting in 2019.

In 2020 is tweemaal een last onder dwangsom opgelegd voor drugshandel op straat. Een last is inmiddels verbeurd. Dit houdt in dat de persoon die de last heeft verbeurd € 5.000 aan de gemeente moet betalen. Tegen de tweede last loopt nog bezwaar, mocht het bezwaar ongegrond worden verklaard dan is ook de tweede last verbeurd. In 2020 is het ondermijningsbeeld van Gouda opgeleverd door het RIEC. Hieruit bleek dat Gouda te maken heeft met drugscriminaliteit, criminele families, Outlaw Motor Gangs, malafide bedrijven, witwassen en mensenhandel. Er is sprake van een verzwaring van de casuistiek. In 2019 is vanuit het landelijk Ondermijningsfonds een extra impuls gegeven aan de inzet op de malafide horeca, dit is in 2020 voortgezet. Aanleiding hiervoor was dat ruim 20% van het Goudse horecabestand in beeld is bij de ondermijningsaanpak. De horeca lijkt daarmee een vaak gebruikte voorziening voor het plegen van criminele feiten en voor het samenkomen van criminelen. Voor het project ‘Gezonde horeca’ is de samenwerking met het Haags Economisch Interventieteam (HEIT) geïntensiveerd. Vanwege de coronamaatregelen is in 2020 gewerkt met hele gerichte bedrijvencontroles in plaats van grote integrale horecacontroles. Alle aanvragen voor een exploitatievergunning Drank- en Horeca zijn getoetst aan de Wet Bibob.

De Wet Bibob regelt dat de overheid vergunningen kan weigeren of intrekken als er gevaar bestaat dat criminelen misbruik van een vergunning (gaan) maken. In 2020 is de APV aangepast waardoor ook de afhaal- en bezorgzaken vergunningsplichtig zijn geworden. Deze maatregel is ingevoerd vanwege casussen waarbij wordt gezien dat er sprake is van witwassen, fraude en drugshandel. Radicalisering, sociale overlast en gebiedsregie Conform het Plan van Aanpak Terugkeerders is er in samenwerking met de ketenpartners uit het casusoverleg radicalisering gewerkt aan nazorg detentie, re-integratie en monitoring van een Goudse terugkeerder. De casusregisseur heeft met achtergebleven familieleden van uitreizigers contact gehad en waar nodig is hulpverlening ingezet. Er zijn in 2020 135 zaken buurtbemiddeling in behandeling genomen, het oplossingspercentage (halfjaarcijfer) was 77%, dit is vrijwel gelijk aan vorig jaar (78%). Het landelijk gemiddeld oplossingspercentage lag in 2018 rond de 68%. Team integrale toegang pakt complexe problematiek op, waar nodig in samenwerking met veiligheid en het sociaal domein (zorg) en past maatwerk toe om zo snel tot een oplossing te komen en verergering te voorkomen. Het focusoverleg zorgt voor een integrale aanpak op complexe problematiek om zo een doorbraak te forceren in casussen die dreigen vast te lopen.

In de Burgen-en Lustenbuurt is een start gemaakt met een leefbaarheidsproject door gemeente, Mozaiek Wonen, sociaal team en politie. Ook bij het Gloriantplantsoen is samen met een aantal moeders gewerkt aan de leefbaarheid door een spelkist te plaatsen. In Korte Akkeren was veel inzet vanuit gebiedsregie op jeugdoverlast in Korte Akkeren Oud. In Westergouwe is de wijkvereniging actief met verschillende verbeteringen in de openbare ruimte. In gebied Oost was er op diverse plekken inzet om overlast tegen te gaan. Er zijn camera's geplaatst en er is veel contact met melders. Inzet van de afdeling Stadstoezicht Een groot deel van het reguliere werk van de afdeling Stadstoezicht veranderde onder invloed van corona. De afdeling is op 1 april in twee teams gesplitst, die vanaf dat moment gescheiden werkten. Zo is het risico op besmetting en uitval voor de gehele afdeling fors gereduceerd. Er is extra capaciteit ingehuurd om zowel de handhaving op corona als het reguliere werk zo veel mogelijk doorgang te kunnen laten vinden. In periodes dat er minder tot geen toeristen in de stad kwamen, was er minder werk qua parkeercontroles en het uitschrijven van naheffingen. Het aantal reguliere bekeuringen is stabiel gebleven ten op zichte van het voorgaande jaar. In de woonwijken kreeg de controle op verkeerd geparkeerde voertuigen en andere middelen, zoals aanhangwagens, meer aandacht.

Dit leidde tot meer bekeuringen.

Jaarstukken 2020

65

Omschrijving

Aantal

Kentekenscans

135.031

n.v.t.

4.803

313.636

Naheffingen parkeren Reclameheffingen Bekeuringen*

Bedragen in €

196

69.844

3.866

niet bekend

Afgehandelde meldingen Slimmelden

1.854

n.v.t.

Waarnemingen

5.656

n.v.t.

Waarschuwingen (excl. coronagerelateerde waarschuwingen)

1.007

n.v.t.

99

10.296

152.512

393.776

Diftar bestuurlijke handhaving Totaal * Het bedrag dat gemoeid is met bekeuringen komt slechts deels ten gunste van de gemeente. De sancties leiden tot verschillende geldstromen.

3.6.2 Corona Corona heeft in 2020 met name impact gehad op de ervaren jeugdoverlast. Er was gedurende de periodes met strenge maatregelen veel jeugd op straat doordat onderwijs, sport en andere activiteiten niet konden doorgaan. In 2020 is het aantal meldingen fors gestegen, met name in het 2e en 3e kwartaal wijkt dit af van voorgaande jaren. In totaal zijn er 851 meldingen gedaan, tegen 708 in 2019. Hier zijn meerdere verklaringen voor te geven. Tijdens de lockdown periode waren bewoners meer alert op groepsvorming op straat en zijn er meer meldingen gedaan. Op een aantal locaties, die hieronder beschreven staan, was ook daadwerkelijk sprake van meer overlast. Door de cijfers samen met de politie te duiden (wat speelt er en wanneer) is er een goed beeld van de overlast in de stad. Voor wat betreft woninginbraken was 2020 een afwijkend jaar. De afgelopen jaren was er een forse daling te zien van het aantal woninginbraken, soms wel met 28% ten opzichte van het voorafgaande jaar. De verwachting was dat dit zou afvlakken. Een daling van slechts 2% over 2020 is echter niet waarop was gerekend. Naast een ongeveer gelijk verloop als in 2019, was er helaas een aantal inbraakpieken waardoor het jaar niet met betere cijfers kon worden afgesloten. In de periodes dat er sprake was van een lockdown waren er duidelijk minder woninginbraken.

In de periodes waarin meer mocht en kon was er juist een enorme toename in het aantal woninginbraken. In 2020 is het aantal woninginbraken gedaald met 2%. Hiermee is de doelstelling van -10% niet gehaald, maar is er wel sprake geweest van een daling ten opzichte van vorig jaar. Het totaal aantal High Impact Crimes (oftewel HIC: overvallen, inbraken, straatroof, geweld) is afgenomen met 7%. Hiermee is de vastgelegde doelstelling voor 2020 (-5%) behaald. Het organiseren van bijeenkomsten op het gebied van opvoedondersteuning of weerbaarheid tegen radicalisering en het deelnemen aan bewonersinitiatieven was afgelopen jaar niet vanzelfsprekend. Telkens moest worden afgewogen of een bijeenkomst nu wel of niet wenselijk was. Dit heeft geleid tot het niet door laten gaan van ver gevorderde plannen of acties. Aan de andere kant zijn er ook mooie initiatieven ontstaan. Zo organiseerden jongeren voor ouderen in Oost een balkonbingo en hebben (kwetsbare) kinderen tijdens de zomermaanden fijn buiten kunnen spelen. Bij een grote corona uitbraak binnen de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap in de zomer, heeft de netwerkregisseur direct een afvaardiging van deze gemeenschap bijeen gebracht met als doel om de crisis, in aanvulling op de bestaande structuur van de gemeente, in eigen kring aan te pakken.