Document · PDF

2407-00772 Accountantsverslag 2023 Gemeente Gouda

Raadsvergadering 3 juli 2024, gemeente GoudaBij agendapunt: Besluit: Jaarstukken 2023 (Hamerstuk)8.286 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Gouda Boekjaar 2023

Aan de gemeenteraad van de gemeente Gouda

Geachte leden van de gemeenteraad,

ONDERWERP: Accountantsverslag 2023

In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2023 van gemeente Gouda, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 14 september 2023, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan.

KENMERK: Definitief 3 juli 2024

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Hoogachtend, Baker Tilly (Netherlands) N.V.

Het accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben u op 3 juli 2024 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2023.

J. Drost RA Partner Audit

Inhoudsopgave

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Overige onderwerpen

Bijlagen

Belangrijkste bevindingen

Financiële positie

Bestuurlijke samenvatting

Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringwaarden

Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2023 een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor getrouwheid. Het totaal van geconstateerde onzekerheden blijft binnen de goedkeuringstoleranties. Er zijn verder geen ongecorrigeerde fouten in de jaarrekening. Zie bijlage B voor het overzicht van de geconstateerde onzekerheden.

Het boekjaar 2023 sluit met een financieel resultaat van € 11,1 miljoen (positief). Wij constateren dat dit resultaat primair wordt verklaard door incidentele resultaten en mutaties in de reserves. De totale vermogenspositie van de gemeente Gouda bedraagt € 113,8 miljoen (2022: € 109,7 miljoen) met een solvabiliteitsratio die is toegenomen naar 25,2 % (2022: 24,8%). De vermogenspositie van het huidige jaar voldoet aan interne en externe normen en signaalwaarden. Op basis van onze beoordeling van de programmabegroting voor de periode 2024-2027 concluderen wij dat de gemeente Gouda in deze periode een sluitende begroting heeft. Gecombineerd met het beschikbare weerstandsvermogen zijn er voldoende buffers om tegenvallers op te vangen.

Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel over de getrouwheid blijken er alleen ongecorrigeerde onzekerheden te zijn. De geconstateerde onzekerheden hebben betrekking op het sociaal domein, waarbij voor niet alle lasten (Jeugdzorg en Wmo) de prestatielevering kan worden aangetoond. De gemeente is voor de omvang van de onzekerheden gedeeltelijk afhankelijk van de productieverantwoordingen van de zorginstellingen. De totale omvang van de onzekerheden uit het sociaal domein bedraagt € 3,1 miljoen. Dit valt binnen de goedkeuringstoleranties van de controle.

Bestuurlijke samenvatting Het boekjaar 2023 is het eerste jaar waarin de gemeente Gouda zelfstandig heeft gerapporteerd over rechtmatigheid. Als onderdeel van deze verantwoording is in totaal een bedrag van € 6,4 miljoen aan onrechtmatigheden geconstateerd. Dit bedrag blijft onder de gestelde verantwoordingsgrens die is vastgesteld in de financiële verantwoording. Wij hebben vastgesteld dat deze verantwoording een getrouw beeld geeft. Het proces van de totstandkoming van de eerste rechtmatigheidsverantwoording is leerzaam geweest voor de gemeente. In dit proces zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van het inzichtelijk maken van de rechtmatigheid. Belangrijke leerpunten hebben wat ons betreft betrekking op contractmanagement, procesbeheersing en het analyseren en rapporteren van de bevindingen.

De samenwerking met de gemeente hebben wij als zeer prettig ervaren. In de afgelopen jaren heeft de financiële afdeling stappen gezet in de verbetering van het jaarrekeningproces. Dit heeft dit jaar geleid tot een vollediger en kwalitatief beter balansdossier. Daarnaast is de aanlevering van de SiSa sterk verbeterd ten opzichte van het voorgaande jaren. Dit jaar lag de nadruk voornamelijk op de ondersteuning en samenwerking met de VIC. Dit heeft geleid tot een verbetering en professionalisering van de verbijzonderde interne controle bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. De VIC heeft hierbij een waardevolle bijdrage geleverd aan het proces van de jaarrekening. Wij zien dat er veel energie is gestoken in het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en het mogelijk maken van de tijdige afronding van de jaarrekening. De belangrijkste leerpunten hangen samen met procesmanagement en tijdigheid. In de evaluatie van de werkzaamheden bespreken wij met uw medewerkers een aanpak om het proces voor 2024 te verbeteren.

Opdracht Scope en uitkomsten

Opdracht, scope en uitkomsten 2.1 Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:  Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).  De jaarrekening  De verplichte bijlagen voor de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) en het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Met de opdrachtbevestiging d.d. 14 september 2023 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. 2.2 Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 3.850.000. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op vastgestelde controleprotocol. Grondslag

Bedrag

1% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 3.850.000

Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 11.550.000

Goedkeuringstolerantie fouten

Rapporteringstolerantie

5% van de goedkeuringstolerantie

2.3 Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:  Schattingen en toelichtingen in de jaarrekening.  Waardering van de grondexploitaties.  Nauwkeurigheid van de voorzieningen.  Rechtmatigheid van de Europese aanbestedingen.  Getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording  WNT-verantwoording.  Onrechtmatige en/of onnauwkeurige betalingen inkopen en uitkeringen. 2.4 Uitkomsten Wij hebben u op 3 juli 2024 gemachtigd om bij de jaarrekening 2023 een goedkeurende verklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening. Er is geen sprake van getrouwheidsfouten. Wel zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering in het sociaal domein (in totaal € 3,1 miljoen). De genoemde onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties en hebben daardoor geen invloed op ons oordeel.

€ 100.000

Opdracht, scope en uitkomsten Fraude risico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2023 bevat een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit. Hieronder wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controle-aanpak inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. De mate van detail en de omvang van de rapportage over fraude en continuïteit in de controleverklaring hangen onder meer af van de onderkende risico’s, de omvang en aard van de organisatie alsmede de bevindingen naar aanleiding van de werkzaamheden. •

•

Risico op doorbreking van de AO/IB door de leiding: Vanuit onze accountantsregelgeving geldt een specifiek risico op doorbreking van de AO/IB door de leiding. Het college of management bevindt zich in organisaties in een unieke positie om fraude te plegen, doordat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren.

In onze frauderisicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat wij geen frauderisico zien ten aanzien van de opbrengstverantwoording. Dit vloeit voort uit het feit dat een opbrengstenstroom vast kan zijn, waarop de gemeente geen invloed heeft (zoals de rijksbijdrage en specifieke uitkeringen vanuit het rijk) of dat een opbrengststroom geen materiële omvang heeft of dat een opbrengstenstroom bestaat uit een grote hoeveelheid kleine, routinematige, niet materiële transacties waardoor de kans op een materiële fraude laag is. Continuïteit Als onderdeel van de controle hebben wij ook de continuïteitsveronderstelling getoetst. In 2023 werd een positief resultaat van 11,1 miljoen behaald. Wij constateren dat dit resultaat voornamelijk wordt behaald door incidentele resultaten en mutaties in de reserves. Het solvabiliteitspercentage voor dit jaar is gelijk aan dat van 2022, namelijk 25%, en dit bevindt zich boven de signaalwaarde van de VNG (20%). De omvang van de weerstandscapaciteit biedt de gemeente de mogelijkheid om geïdentificeerde risico's, waarbij rekening wordt gehouden met de kans op voorkomen en de financiële impact ervan, op te vangen.

Risico op niet nauwkeurige verantwoording van opbrengsten uit grondverkopen: Opbrengsten uit grondverkopen zijn niet nauwkeurig verantwoord conform het grondprijzen- en gemeentelijk beleid. Hierdoor ontstaat het risico dat enerzijds de grondopbrengsten onjuist en onvolledig worden verantwoordt, maar tevens ook het risico dat de gehanteerde verkoopprijs niet marktconform is.

Belangrijkste bevindingen

De rechtmatigheidsverantwoording Inleiding Tot en met boekjaar 2022 verstrekten wij als accountant zelfstandig een oordeel over de rechtmatige totstandkoming van de lasten, de baten en de balansmutaties op basis van de controle in onze controleverklaring. Dit rechtmatigheidsoordeel betrof een oordeel of deze transacties tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en de gemeentelijke verordeningen en met de bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.

Verantwoordingsgrenzen De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals door de raad is vastgesteld in een apart raadsbesluit, wijken beperkt af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties

Op grond van de Kadernota rechtmatigheid van november 2023 wordt in de rechtmatigheidsverantwoording niet gerapporteerd over de criteria die direct van invloed zijn op de verslaggeving en het getrouwe beeld van de jaarrekening. In de rechtmatigheidsverantwoording komen dus alleen de drie rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die ook gelden voor getrouwheid, te weten: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik. In bijlage E is een nadere toelichting gegeven op de criteria van de rechtmatigheidsverantwoording.

Goedkeuringstolerantie fouten

Proces totstandkoming rechtmatigheidsverantwoording Het proces van de totstandkoming van de eerste rechtmatigheidsverantwoording is een leerzaam proces geweest voor de gemeente. In dit proces zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van het inzichtelijk maken van de rechtmatigheid. Belangrijke leerpunten hebben wat ons betreft betrekking op het realistisch plannen, het tijdig uitvoeren en de communicatie hierover. Daarnaast zijn er verbetermogelijkheden in de opvolging van bevindingen en het trekken van conclusies naar aanleiding van deze werkzaamheden. In onze managementletter 2023 hebben wij hier ook specifiek over gerapporteerd.

Rapporteringstolerantie

Grondslag

Bedrag

2% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 7.872.000

Conform afspraak in de financiële verordening

€ 394.000

Bevindingen Het saldo van de onrechtmatigheden (ook wel afwijkingen) blijft binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens. Bij de controle zijn de volgende onrechtmatigheden geconstateerd: De geconstateerde onrechtmatigheden: Begrotingscriterium

€ 5.586.000

Voorwaardencriterium

€ 789.000

M&O-criterium Totaal

€0 € 6.375.000

Het saldo van de onrechtmatigheden ziet voornamelijk toe op de begrotingsoverschrijdingen. Deze begrotingsoverschrijdingen worden veroorzaakt doordat alle afwijkingen van de begroting, dus ook de onderschrijdingen, indien niet tijdig gemeld, als onrechtmatig worden aangemerkt. Dit laatste is een nieuw aspect in de begrotingsrechtmatigheid waar de accountant in voorgaande jaren niet eerder over heeft gerapporteerd. De bevindingen met betrekking tot het voorwaardencriterium zien toe op de naleving van Europese aanbestedingsregels, hierbij is in twee gevallen geconstateerd dat er sprake is van onrechtmatigheden.

De rechtmatigheidsverantwoording Aanbevelingen Om het totaal van de gerapporteerde onrechtmatigheden terug te brengen doen wij de volgende aanbeveling: 

Er is nog een verbeterslag te maken in het tijdig melden van onderschrijdingen ten opzichten van de begroting. Om het aantal onrechtmatigheden terug te brengen dienen de afdelingen tijdiger de wijzigingen door te geven aan de raad. Daarnaast raden wij aan om het begrip ‘tijdigheid’ stelliger te definiëren in de financiële verordening.

Tot slot heeft de raad de mogelijkheid om haar verantwoordingsgrenzen waar gewenst aan te passen aan de behoeften. Voor de huidige gekozen 2% verantwoordingsgrens is, vooruitlopend op de aanpassing in accountantsregelgeving in 2025, aansluiting gezocht bij de (toekomstige) materialiteit die de accountant hanteert. De raad heeft hierin de vrijheid om een verantwoordingsgrens te bepalen tussen de 1% en 3%. De omvang van deze verantwoordingsgrens heeft een belangrijke relatie met de ambitie van de gemeenteraad en de tijdsbesteding van uw afdeling concerncontrol.

Bevindingen Ontwikkelingen planning & control / financiën De gemeente heeft een verbeterplan opgesteld om de financiële functie verder te ontwikkelen. Dit verbeterplan moet in een periode van drie jaar zorgen voor een significante kwaliteitsverbetering. Uit onze rapportage van de 0-meting zijn een aantal verbeterpunten op het vlak van de P&C-cyclus en financiën gesignaleerd. In het proces van de jaarrekeningcontrole 2023 zien wij dat de gemeente zich hier op heeft ontwikkeld. Om inzicht te geven in deze ontwikkeling hebben wij dit nader toegelicht. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden constateren wij dat de kwaliteit van de dossiervorming van het jaarrekeningdossier sterk is verbeterd ten opzichte van het afgelopen jaar. We constateren dat het jaarrekeningdossier bij aanvang al van toereikend niveau was, waarbij belangrijke procesafspraken, zoals het intern controleren van opleveringen, zijn verbeterd. Dit is het duidelijkst zichtbaar in de aanlevering van de SiSa’s, waar de kwaliteit dankzij de aanstelling van een coördinator sterk is verbeterd. Ook zien wij dat de kennis op het gebied van BBV-verslaggeving is toegenomen. Naar aanleiding van het bovenstaande kijken wij positief terug op de samenwerking met de gemeente en het proces van samenwerking bij de jaarrekeningcontrole.

Verdere verbeterslagen zijn te realiseren op het gebied van verdere doorontwikkeling van de stappen die reeds zijn ingezet.

Grondexploitaties Algemeen De waardering van de grondexploitaties is gebaseerd op diverse schattingen en aannames. De schattingsonzekerheid is door alle externe ontwikkelingen in 2023 fors toegenomen en vormt daarom een significant risico in onze controleaanpak. De complexiteit in de projectontwikkeling omvat de volgende risico’s:  De vraag naar (betaalbare) woningen is fors hoger dan het aanbod.  Stijgende energie- en grondstofprijzen.  Krapte op de arbeidsmarkt.  Stikstofproblematiek.  Verduurzamingsopgave.  Stijgende rente.  Macro-economische factoren zijn minder stabiel. De hogere onzekerheid en volatiliteit in de gehanteerde aannames kan doorwerken in het verwachte eindresultaat en de waardering van uw grondexploitaties. Deze hogere mate van onzekerheid maakt het belangrijker om een adequate toelichting op te nemen in de jaarrekening. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Waardering inclusief specifieke projectrisico’s De waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze controleaanpak, vanwege de hogere mate van schattingsonzekerheid.

Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven.

Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven. Grafiek ontwikkeling grondexploitaties (x € 1 miljoen) 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0

2020 2021 2022 2023

Bruto boekwaarde

Verliesvoorziening

Netto boekresultaat

Spoorzone De verliesvoorziening van € 1,0 miljoen ziet toe op de grondexploitatie Spoorzone. Deze grondexploitatie zit in de afrondende fase en de opbrengsten zijn nagenoeg volledig gerealiseerd. In de nog te realiseren kosten zitten nog enkele risicoopslagen en kosten voor het bouw- en woonrijp maken. Op basis van de ontvangen documentatie is de voorziening toereikend onderbouwd. Westergouwe In 2023 is er veel gebeurd in Westergouwe. In totaal is er voor € 27 miljoen aan investeringen gedaan en in voor € 6,5 aan woningen verkocht. De boekwaarde is daardoor toegenomen tot € 29,7 miljoen. Het begrote eindresultaat op het project is per 31 december 2023 nihil. Dut wordt veroorzaakt doordat de beschikbare positieve resultaten worden aangewend voor de bouw van extra sociale woningen tot het niveau van een nihil resultaat. Wijzigingen in de parameters en ontwikkelingen in de grondexploitatie hebben daardoor, voor zover er sprake is van aanvullende sociale woningbouw, geen directe financiële gevolgen.

Sociaal domein Algemeen De gemeente Gouda voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel

Uitvoerder

Wijze van uitbesteding

Bepaling last boekjaar

Uitkeringen (Participatiewet)

Zelfstandig

n.v.t.

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Jeugdwet

Zelfstandig

Wmo

Zelfstandig

PGB’s

Sociale verzekeringsbank

n.v.t.

Afrekening op basis van werkelijke lasten

n.v.t.

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Mandatering

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Jeugdwet Voor de uitvoering van de Jeugdzorg heeft de gemeente voor een deel van de geldstroom op regionaal niveau contracten afgesloten met zorgaanbieders.

Wmo Van een aantal zorgleveranciers is geen controleverklaring ontvangen, waarmee niet kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Het bedrag van deze resterende onzekerheid voor Wmo bedraagt € 208.298 (2022: € 1.731.000.), waarmee dit saldo sterk is afgenomen ten opzichte van vorig jaar. PGB’s De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2023 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor Gemeente Gouda blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Ten aanzien van deze bevinding hebben is er een onzekerheid van € 1.523.000 (2022: € 1.534.000.).

Voor een deel van de kosten die binnen de regio verdeeld wordt, zijn de kosten lokaal gemaakt. De betreffende gemeente is daarbij zelf verantwoordelijk voor het vaststellen van de prestatielevering. De complicerende factor hierbij is dat de Gemeente Gouda onvoldoende beheersmaatregelen heeft om vast te stellen dat de prestatie vanuit de zorgaanbieder aan de cliënt wordt geleverd. Het deel waarvan de prestatielevering niet kan worden vastgesteld bedraagt € 1.328.298 (2022: € 1.520.000.).

Jaarverslag Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2023 is opgenomen. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.

Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:

Element jaarverslag

Vereisten BBV Verenigbaar

Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV. Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag

Overeenstemming

overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.

Paragrafen

Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate

Informatiewaarde

Verbonden partijen Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Gouda. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat:  De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.  Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude.  Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.

Onze waarneming

analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.

Incidentele baten en lasten

De toelichting op de incidentele baten en lasten is toereikend. Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker

Fraude

thema. In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de ontwikkelingen binnen de organisatie uiteengezet.

SiSa-bijlage en WNT SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:  € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is.  10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is.  € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.

WNT verantwoording Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2023 geen wijzigingen voorgedaan. Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.

De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.

Financiële positie

Ontwikkelingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2023 volgens de jaarrekening € 113,8 miljoen en heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld:

Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 11,1 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 5,4 miljoen negatief.

Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)

In het samenvattend beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Het jaarrekeningresultaat is € 16,5 miljoen positiever dan begroot.

120.000 100.000 80.000

De belangrijkste oorzaken voor het verschil tussen de begroting en de realisatie zijn: • Hogere algemene uitkeringen uit de decembercirculaire, € 4,2 miljoen (V) • Hogere opbrengst uit parkeerbelastingen, € 0,9 miljoen (V) • Vrijval voorziening pensioenen (oud-)wethouders, € 1 miljoen (V) • Hogere opbrengst bouwleges, € 2,0 miljoen (V) • Verkoop perceel spoorzone, € 2,5 miljoen (V)

60.000 40.000 20.000 0 2020

2021

2022

2023

Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerd resultaat

Van de totale reserves ter hoogte van € 113,8 miljoen is € 31,6 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van vorig jaar gedaald met € 8 miljoen. Per saldo is gedurende 2023 het saldo van de bestemmingsreserves met € 31,5 miljoen gestegen. Deze stijging wordt veroorzaakt door de toevoegingen in het boekjaar en de bestemming van het resultaat 2022. De grootste dotaties aan de reserves hebben betrekking op de reserves:  Reserve duurzaamheidsfonds: + € 5 miljoen  Reserve Programma vluchtelingenopvang: + € 7,1 miljoen  Reserve versnellen woningbouw en (gebieds)transformatie: + € 6 miljoen

Een groot deel van bovenstaande oorzaken kon niet in een eerder stadium voorzien worden, enkele afwijkingen ons inziens mogelijk wel. Dit uit zich ook gedeeltelijk in de omvang van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording. We adviseren u, in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om meer aandacht te hebben voor afwijkingen op baten en lasten, niet zijnde begrotingsoverschrijdingen. Doorlopend is het advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de jaarrekening inzichtelijk waren, zodat voordelen eerder richting de raad gemeld kunnen worden.

Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien.

De kengetallen laten in 2023 een vergelijkbaar beeld zien ten opzichten van de kengetallen van 2022. De belangrijkste ontwikkeling is zichtbaar in de ‘structurele exploitatieruimte’. De ontwikkeling hier is in lijn met het landelijk gemiddelde, waaruit blijkt dat er beperkte structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen.

Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: Kengetallen

Gemeente

Landelijk

2023

2022

2023

2022

Netto schuldquote

69%

71%

74%

Solvabiliteit

25%

31%

39%

Belastingcapaciteit

118%

119%

105%

102%

Structurele exploitatieruimte

0,6%

5,2%

De landelijke cijfers 2023 betreffen nog concept cijfers. De definitieve cijfers zijn nog niet bekend.

Financiële positie Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico's. Hierbij wordt verondersteld dat alle risico's zich nooit tegelijk voordoen. Wij kunnen ons vinden in dit uitgangspunt. Hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserve. De weerstandsratio kwalificeert als “uitstekend”. De weerstandsratio is afgenomen in 2023. Dit wordt in belangrijke mate veroorzaakt doordat een deel van de beschikbare weerstandscapaciteit gedurende 2022 is bestemd voor specifieke reserves.

2023

2022

2021

Weerstandscapaciteit

€ 37.994

€ 61.207

€ 44.885

Risico’s

€ 18.262

€ 20.538

€ 18.222

2,1

3,0

2,5

Weerstandsratio

Betekenis

>= 2.0

Uitstekend

1.4 < 2.0

Ruim voldoende

1.0 < 1.4

Voldoende

0.8 < 1.0

Matig

0.6 < 0.8

Onvoldoende

< 0.6

Ruim onvoldoende

Overige onderwerpen

Overige onderwerpen Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken In december van 2023 is door de Commissie BBV de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023) gepubliceerd. Deze notitie is op een aantal punten sterk afwijkend van de vorige notitie als gevolg van de invoering van de Omgevingswet. Er zijn wijzigingen van het kostenverhaal faciliterend grondbeleid op een viertal punten: 1) De bijdrage aan het kostenverhaal wordt niet meer in rekening gebracht via de omgevingsvergunning, maar via een aparte kostenverhaalsbeschikking. 2) Er zijn meer keuzemogelijkheden om kosten te verhalen. 3) De kostensoortenlijst is uitgebreid. 4) Er is in de Omgevingswet een regeling opgenomen voor verplichte financiële bijdragen aan ontwikkelingen.

4) Winstneming via de POC-methode, dat wil zeggen op basis van de betrouwbaar geraamde winst naar rato van de realisatie van verkopen èn kosten, vindt pas plaats als de resterende looptijd van een grondexploitatie tien jaar of minder is. 5) Binnen een gemengde exploitatie met bouwgrondexploitatie- en faciliterende projecten mag het resultaat gesaldeerd worden indien de deelgebieden onlosmakelijk in de ontwikkeling met elkaar verbonden zijn. Alle wijzigingen in de notitie die te maken hebben met de Omgevingswet treden in werking gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Alle overige wijzigingen treden in werking met ingang van begrotingsjaar 2025. Toepassing met ingang van de jaarrekening 2024 is mogelijk maar niet verplicht.

Daarnaast zijn er een aantal wijzigingen aangebracht als gevolg van 'voortschrijdend inzicht’: 1) De voorwaarden voor warme gronden zijn aangepast naar aanleiding van de praktijksituaties met ingang van boekjaar 2022:  De gebiedsontwikkeling hoeft niet langer uitsluitend betrekking te hebben op woningbouw, maar kan ook betrekking hebben op bijvoorbeeld bedrijfsterreinen;  De voorwaarde dat er betrokkenheid is bij de gebiedsontwikkeling van provincie of rijksoverheid vervalt;  De (toekomstige) bestemming(en), functie(s) en/of ontwikkeling betreffende het plangebied dien(en)t goed onderbouwd te worden. 2) Voorbereidingskosten bij zowel actieve als facilitaire grondexploitaties mogen na 5 jaar ook worden voorzien in plaats van te worden afgeboekt. 3) De rentetoerekening aan actieve grondexploitaties wordt vereenvoudigd door toe te staan dat de in een gemeente reeds gehanteerde omslagrente ook wordt toegepast bij actieve grondexploitaties.

Overige onderwerpen Notitie Rente De doelstelling van Notitie rente 2023 is het bevorderen van een eenduidige handelwijze met betrekking tot de toerekening van rente door gemeenten en het transparant maken van de wijze waarop de gemeenten met rente zijn omgegaan. De notitie treedt in werking met ingang van begrotingsjaar 2025, waarbij eerdere toepassing bij de begroting 2024 is toegestaan. De belangrijkste wijziging betreft de rentetoerekening aan de grondexploitaties door middel van de rente-omslag, die voorheen werd gebaseerd op het gemiddelde rentepercentage over het vreemde vermogen. De omslagrente wordt berekend door de aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa + voorraad gronden. Indien de werkelijke rentelasten meer dan 25% afwijken van de rentelasten op basis van de voorgecalculeerde renteomslag, dan moet de gemeente verplicht de werkelijke rente verwerken. In het publiekrechtelijke kostenverhaal bij faciliterende grondexploitaties moet overeenkomstig de Omgevingswet voor de rentetoerekening het rentepercentage worden gehanteerd op grond van de afspraken in de overeenkomst en niet de interne omslagrente. De commissie BBV adviseert verder het renteschema zoals opgenomen op pagina 5 van de Notitie van de commissie BBV in de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken op te nemen.

Indien de rentebaten hoger zijn dan de rentelasten, ontstaat er een ‘negatieve’ renteomslag. Dit is een resultaat van treasurybeleid en beheer en wordt dan ook niet daadwerkelijk aan de taakvelden toegerekend, maar blijft op het taakveld treasury als bate verantwoord staan.

Tot slot wordt gesteld dat wanneer een rentevergoeding over het eigen vermogen wordt berekend, deze gemaximeerd is op het gewogen gemiddelde rentepercentage dat door de gemeente over extern aangetrokken financieringsmiddelen wordt vergoed. Dit betekent ook dat wanneer er geen aangetrokken financiering is, er geen rente over het eigen vermogen kan worden berekend. De commissie BBV geeft vanuit transparantie de aanbeveling om geen rente over het eigen vermogen te berekenen. Notitie Overhead De notitie Overhead van de Commissie BBV is in december 2023 herzien. In deze notitie worden kaders meegegeven over de toerekening van Overhead aan onder andere de leges van de gemeente. In de nieuwe notitie is vooral de definitie van Overhead aangepast. Deze luidt nu als volgt: het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. De nieuwe definitie zorgt er voor dat duidelijker kan worden vastgesteld welke lasten direct toegerekend kunnen worden aan bepaalde taakvelden. Voor de berekening van de tarieven voor de lokale heffingen moet de methodiek voor toerekening van overhead worden gebruikt zoals deze is opgenomen in de financiële verordening. Deze methodiek mag niet afwijken van de overige methodieken voor het toerekenen van overhead.

De commissie adviseert om overhead niet bij de begroting vorm te geven maar door middel van de financiële verordening of door een gemeentelijke notitie overhead aan de gemeenteraad voor te leggen en deze periodiek te herzien. In deze notitie neemt de organisatie keuzes ten aanzien van: kaderstelling, methodiek en onderscheiding primaire processen en overhead. Omdat de toerekening van overheadkosten bij veel gemeenten wordt gebruikt als basis voor het vaststellen van het mengpercentage heeft de aanpassing van deze notitie mogelijk ook fiscaal invloed.

Overige onderwerpen ESG Het integreren van duurzaamheidsaspecten binnen uw organisatie en bedrijfsvoering wordt de toekomstige norm. De EU zet flink in op het afdwingen van transparantie over het gevoerde duurzaamheidsbeleid. Een voorbeeld daarvan: met ingang van het boekjaar 2025 moeten grote ondernemingen (volgens de jaarrekening criteria) rapporteren over de voortgang en realisatie van hun duurzaamheidsambities (CSRD) en over de bijdrage van hun producten en/of diensten aan een klimaatneutrale economie (EU Taxonomy).

We kunnen concluderen dat het ESG regelgevingskader volop in beweging is. Alles is erop gericht dat organisaties duurzaamheid in hun organisaties verankeren en rapporteren over uw bijdrage/impact op de thema’s Environment, Social en Governance. Vooruitlopend op de wettelijke verplichtingen is eerdere toepassing (op vrijwillige basis) toegestaan. Om sustainability in uw organisatie te integreren kunt u het ESG raamwerk zoals hieronder weergegeven doorlopen.

Hieronder geven wij een opsomming van de meest recente ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. −

De nadere uitwerking van de CSRD is vorm gegeven in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Op 31 juli 2023 heeft de Europese Commissie deze ESRS goedgekeurd, waarmee de invoering voor ondernemingen definitief is geworden.

−

De EU Taxonomy (een door de EU opgestelde lijst van producten en diensten die als ‘groen’ aangemerkt mogen worden) wordt ondertussen steeds verder uitgebreid. Aan de lijst worden voortdurend diverse economische activiteiten toegevoegd die gericht zijn op de transitie naar circulariteit, het duurzaam gebruik van water, de preventie en beheersing van vervuiling en de bescherming en het herstel van de biodiversiteit.

−

Een andere verordening die op termijn toepassing zal gaan vinden is de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Deze verordening omvat verplichtingen voor ondernemingen om de impact van haar eigen activiteiten en die van haar waardeketen op het gebied van mensenrechten en natuur en klimaat te identificeren en vervolgens maatregelen te treffen om negatieve consequenties daarvan te voorkomen of te mitigeren. Een onderneming moet kunnen aantonen dat zij al het mogelijke heeft gedaan om hieraan te voldoen. Een belangrijk element uit de verordening is dat bestuurders aansprakelijk kunnen worden gesteld indien niet in voldoende mate gevolg aan deze verordening is gegeven.

Dit is een 8-stappenplan om te komen tot een geïntegreerde duurzaamheidsstrategie en uiteindelijk uw duurzaamheidsverslag. Baker Tilly ESG Advisory kan u bij al deze processtappen (al naar gelang uw behoefte) ondersteunen. Onze verwachting is dat op termijn de rapportageverplichtingen voor ondernemingen ook voor decentrale overheden gaan gelden. We adviseren u hier dan ook al op voor te sorteren.

Bijlagen

Bijlage A – SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout, onzekerheid of formele onrechtmatigheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

JenV A20

Specifieke uitkering versterking van de locale integrale aanpak van radicalisering, extremism en terrorisme 2023-2026

n.v.t.

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

BZK C31

Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

n.v.t.

BZK C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

BZK C41B

Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw

n.v.t.

BZK C55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

BZK C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

BZK C94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming 1...1 van eigenaars, woonverenigingen en wooncorporaties

n.v.t.

BZK C97

Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023

n.v.t.

Nummer

Specifieke uitkering

JenV A16

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend 28

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

n.v.t.

BZK C209

Meerjarige regeling huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

OCW D1

Regionale meid. en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Besluit regionale meld• en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Regeling vsv voor de jaren 2021 t/m 2024 contactgemeenten

n.v.t.

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023.2026 (OAB)

n.v.t.

Volwasseneneducatie

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMC•functie

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

Tijdelijke onderwijshulsvesting ontheemden

n.v.t.

Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur

n.v.t.

Nummer

Specifieke uitkering

BZK C105

OCW D10 OCW D11 OCW D12 OCW D12A OCW D14 OCW D19 OCW D21

Regionale meld- en coördinatiefunctie Besluit regionale meld en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Regeling vsv voor de jaren 2021 t/m 2024 Regionaal programma voortijdig schoolverlaten Besluit regionale meld, en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Regeling vsv voor de jaren 2021 t/rn 2024

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend 29

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters

n.v.t.

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

IenW E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord

n.v.t.

IenW E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022,2023

n.v.t.

IenW E85

Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties

n.v.t.

IenW E104

Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

n.v.t.

EZK F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat. en energiebeleid

n.v.t.

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2023

n.v.t.

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverwekking)- gemeentedeel 2023

n.v.t.

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2023

n.v.t.

SZW G10

Wet, inburgering 2021 gemeentedeel 2023

n.v.t.

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel 2023

n.v.t.

SZW G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2023

n.v.t.

Nummer

Specifieke uitkering

OCW D22

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend 30

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

VWS H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

n.v.t.

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023.2026

n.v.t.

VWS H31

Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateur sportverenigingen

n.v.t.

VWS H35

Specifieke uitkering IZA doelen 2023.2026

n.v.t.

Nummer

Specifieke uitkering

VWS H4

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend 31

Bijlage A – SiSa-bijlage (vervolg - Tozo) Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

G4A

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

G4A

Tozo 2

n.v.t.

G4A

Tozo 3

n.v.t.

G4A

Tozo 4

n.v.t.

G4A

Tozo 5

n.v.t.

G4A

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

G4A

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T

n.v.t.

Nummer

Specifieke uitkering

G4A

Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten ten aanzien van getrouwheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000) Geen ongecorrigeerde afwijkingen

Getrouwheid n.v.t.

Totaal ongecorrigeerde controleverschillen Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening

0 n.v.t.

Totaal

Onzekerheden Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Onzekerheid

Prestatielevering Jeugd

€ 1.328

Prestatielevering Wmo

€ 208

Prestatielevering PGB

€ 1.523

Totaal onzekerheden

€ 3.059

Bijlage C – Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts.

Inschakeling van interne / externe deskundigen Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.

Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2023 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 9 van dit verslag. Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Gouda maken wij gebruik van diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties. In het kader van deze samenwerking hebben wij, via deze accountants, toereikende zekerheid verkregen over de gelden die aan de gemeenschappelijke regelingen worden afgedragen.

Bijlage D – Onafhankelijkheid Bevestiging van onze onafhankelijkheid Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.

Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie. Daarnaast hebben wij niet om specifieke schriftelijke bevestigingen verzocht.

Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer:  Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten.  Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten.  In- en extern kwaliteitsonderzoek.  Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.  Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel. Op deze controleopdracht zijn geen specifieke maatregelen getroffen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.

Bijlage E - De rechtmatigheidsverantwoording Inleiding Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria (kunnen) direct van invloed zijn op de posten in de balans en de staat van baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte en de samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en passiva) en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke rechtmatigheidsaspecten van de baten, lasten en balansmutaties en raken niet de grootte en samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen:

Begrotingscriterium De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke) verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college. U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).

Er is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3). Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe en interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur voor zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden.

Er zijn echter ook voorwaarden waar geen mogelijke financieel gevolg aan is verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en Renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Volgens een stellige uitspraak van de Commissie-BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal samen met de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. 36

Contactgegevens John Drost RA Partner Audit j.drost@bakertilly.nl Stefan Turenhout RA Director Audit s.turenhout@bakertilly.nl

Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Churchillplein 5D Postbus 85745 2517 KZ Den Haag +31 70 358 90 00

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gouda&id=de42f324-6d58-4d04-8082-6a5a0f515766