240606.memo toezegging cie bestuur 29-5-24

memo aan onderwerp

van datum

Gemeenteraad Toezegging cie Bestuur 29-5-24: positionpapers en jaarplannen Regio Midden-Holland Burgemeester P. Verhoeve 6 juni 2024

memo In de commissie Bestuur van woensdag 29 mei 2024 hebben wij gesproken over het agendapunt ‘Regio Midden-Holland: meerjarenbegroting 2025-2028’. Daarbij heb ik toegezegd u de regionale positionpapers en de jaarplannen van de bestuurlijke tafels van de Regio Midden-Holland toe te sturen. Daarbij is het goed om te beseffen dat als onderdeel van de intensivering een programmatische aanpak wordt uitgewerkt, zoals ook geadviseerd in het rapport van Berenschot. De jaarplannen en positionpapers zullen hierbij betrokken worden, net als de diverse vastgestelde regionale visies en plannen, met als doel te komen tot een inhoudelijk gedragen plan. Het advies van Berenschot biedt hiervoor een eerste aanzet. Bij dit memo treft u: • De drie positionpapers1 o Duurzame groei Midden-Holland o Bereikbaar Midden-Holland o Economisch vitaal Midden-Holland • De jaarplannen2 van o Ruimte & Wonen o Verkeer en Vervoer o Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt o Duurzaamheid Realisatie van regionale visies en plannen Naast de jaarplannen en positionpapers zijn het vooral de afgelopen jaren ontwikkelde regionale visies en plannen die inzicht bieden in de opgaven en doelstellingen van de regio. Zo zijn de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit en de Regionale Agenda Wonen de leidende documenten voor de tafel Ruimte en Wonen.

De regio heeft de ruimte om de woningproductie te versnellen, met plannen tot wel 25.000 woningen tot 2040. Daarmee voorziet de regio in de enorme behoefte aan woningen, waarbij oog is voor betaalbaar, sociaal en kleinschalig wonen en klimaatadaptief bouwen. Dit brengt tegelijk noodzakelijke investeringen met zich mee. Zo moet de infrastructuur ‘meegroeien’ om woongebieden goed bereikbaar te maken, zowel met de fiets, het OV als met (duurzame) automobiliteit. Dit vergt bijvoorbeeld het realiseren van snelfietsroutes en een station Gouda-Zuidplas, waarvoor capaciteit nodig is op zowel uitvoerend niveau als op lobbyniveau.

1 De positionpapers zijn onder meer gebruikt in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen en

destijds onder de aandacht van alle statenfracties gebracht. 2 De jaarplannen zijn allemaal op de bestuurlijke tafels besproken en vastgesteld, onder meer als

basis voor benodigde (extra) formatie. De jaarplannen waren erop gericht om voor het jaar 2023 te inventariseren wat er nodig was aan gemeentelijke capaciteit en eventuele extra capaciteit. Een aantal is in tabelvorm en daarmee ook wat meer in detail. Sinds het opstellen van de jaarplannen zijn er veel nieuwe ontwikkelingen geweest. De begroting 2025- 2028 geeft wat dat betreft een actueler beeld van wat de tafels de komende periode van plan zijn.

Bovengenoemde thema’s hebben ook volop de aandacht vanuit de tafel Verkeer en Vervoer. Achter het jaarplan van Verkeer en Vervoer zitten onder meer het Regionaal Mobiliteitsplan en het Regionaal Verkeer- en Vervoersplan. Relevant daarbij is dat nu al jaarlijks via het regionale overleg 9,5 ton aan subsidie voor verkeersveiligheid wordt verkregen en de gemeenten circa 1,2 miljoen aan mobiliteitssubsidies van de provincie Zuid-Holland ontvangen. Op basis van de regionale economische visie is vooral behoefte aan regionaal accountmanagement bedrijventerreinen. De regio komt tot 140 hectare aan ruimte tekort. In lijn met de recent opgeleverde regionale (kwalitatieve) bedrijventerreinenstrategie wil de regio maximaal inzetten op ‘slimmer benutten’, evenals het over gemeentegrenzen heen programmeren en laten ‘landen’ van bedrijven op de beste plek. Zonder regionaal accountmanagement komt dit niet van de grond. Dat geldt ook voor innovatieprojecten voortkomend uit de speerpunten van de economische visie. Dat betreft thema’s als zorgtechnologie, bodemdaling, logistiek & transport. Inzet op deze thema’s is nu onvoldoende om de noodzakelijke cofinanciering te bewerkstelligen voor nieuwe MKB- en regiodeals. De diverse strategische plannen en uitvoeringsplannen zijn te vinden op de website van de Regio Midden-Holland.

Realisatie vergt een stevige positionering Overheden zoals provincie en rijk, maar ook het bedrijfsleven, gebruiken de regio in toenemende mate als aanspreekpunt voor de verdeling van subsidies, het komen tot afspraken over woningbouwprogramma’s en bereikbaarheidsopgaven. Duurzame groei De provincie stuurt op grond van provinciaal omgevingsbeleid. Jaarlijks stelt de provincie de gewenste woningvoorraadgroei per regio vast. Regionale afstemming op de schaal van Midden-Holland is van meerwaarde voor de individuele gemeenten. De regionale afstemming in de woningbouwprogrammering resulteert in het regionaal programma woningbouw. Dit programma wordt jaarlijks aangeboden en aanvaard door Gedeputeerde Staten. Dit voorkomt extra werk en vertraging in uitvoering van woningbouwplannen, omdat anders ieder plan afzonderlijk aan Gedeputeerde Staten ter goedkeuring zou moeten worden voorgelegd. Ook heeft de provincie recent via een subsidie aan de regio een impuls gegeven aan het opzetten van een regionale versnellingstafel woningbouw en de regionale coördinatie van asielopvang en opvang Oekraïners. Daarnaast vraagt een doelmatige aanpak van enkele zaken die aan gemeenten gevraagd worden om een schaal, die de grenzen van gemeenten overstijgt.

Voorbeeld is de werkregio ruimtelijke adaptatie (programma ruimte-wonen) waarin gemeenten in samenwerking met andere overheden invulling geven aan de doelstellingen van het Deltaprogramma, zoals tussen het Rijk en de koepels is overeengekomen. Een ander voorbeeld is de samenwerking in het Bestuurlijk Platform Groene Hart, waarin regio’s zoals Midden-Holland vertegenwoordigd zijn en waar samen met provincies, waterschappen en rijk gewerkt wordt aan een realisatieagenda gekoppeld aan een investeringsagenda (cofinanciering) waarmee uitvoering gegeven kan worden aan lokale en regionale projecten. Bereikbaarheid Vanuit de tafel Verkeer en Vervoer wordt sectoraal invloed uitgeoefend op bijvoorbeeld de busconcessie Zuid-Holland Noord en de A20. Ook wordt er integraal en programmatisch opgetrokken met de andere bestuurlijke tafels om de gezamenlijke ambities te realiseren op de integrale opgave Bereikbaarheid. Het met elkaar maken van massa is essentieel om als collectief ook doelen in de toekomst te kunnen blijven behartigen, zoals de Bodegravenboog en het nieuwe station Gouda Zuidplas. Ook andere overheden zien die noodzaak tot samenwerking, wat blijkt uit de verplichting om samen te werken als regio om voor subsidies in aanmerking te komen.

Zo komen de gemeenten alleen voor de jaarlijkse 1,2 miljoen euro aan infrastructuursubsidie uit de Subsidieregeling Mobiliteit van de provincie in aanmerking als zij regionaal samenwerken in de vorm van een Gebiedsagenda. Geen samenwerking betekent geen subsidie. Daarnaast worden zoals hierboven ook al aangegeven projecten uitgevoerd in het kader van het Regionaal Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid. Voor deze samenwerking ontvangt de regio 9,5 ton euro per periode. Een ander voorbeeld is dat vanuit de

pagina 2

regeling aanpak laadinfrastructuur 0,5 fte aan ondersteuning geleverd wordt om als regio te komen tot een regionale integrale laadvisie. Zo zijn er meer voorbeelden van programma’s waar geen verplichting geldt tot samenwerking, maar waar kansen misgelopen worden als dat niet gebeurt. Economische vitaliteit De regionale ambitie in de strategische agenda zet in op continue streven naar behoud en uitbouwen van het vestigingsklimaat. Niet samenwerken betekent op termijn voelbaar achterlopen ten opzichte van andere vergelijkbare regio’s. De innovatieagenda en de strategische economische visie zorgen voor de noodzakelijke verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Dankzij die samenwerking kan een beroep worden gedaan op provinciale subsidie voor innovatieprojecten die bijdragen aan betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Met de human capital aanpak wordt regionaal ingezet op opleidingsmodules en innovatietrajecten van Campus Gouda. De kracht van de bedrijvigheid in Midden-Holland is het diverse palet van MKB-bedrijvigheid. Het diverse palet aan bedrijven in de regio maakt de regio economisch sterk en veerkrachtig.

Behoud en uitbouw van die kwaliteiten vraagt om ruimtelijk-economische visies waarmee de regio zich positioneert als een kwalitatief sterke bedrijventerreinen- en kantorenmarkt met locaties en werkgelegenheid die kwaliteit toevoegen aan Midden-Holland. Provinciaal omgevingsbeleid noodzaakt tot verdere regionale economische samenwerking en vastgestelde ruimtelijk-economische visies en monitoring daarvan. Tot slot Voor de samenwerking binnen de regio Midden-Holland is investeren in uitvoeringskracht voorwaardelijk om voor onderwerpen zoals bedrijventerreinen en snelfietsroutes samen resultaten te boeken. Daarnaast draagt een heldere positionering en lobby bij aan het boeken van resultaten voor de regio. Er zit winst in het in samenhang bekijken van opgaven op het gebied van bereikbaarheid, woningbouw en economie. Door focus en een programmatische aanpak op de drie kernthema’s kan vanuit een regiobureau krachtiger geopereerd worden. Bij positieve besluitvorming zal dit de komende periode verder uitgewerkt worden en zullen de plannen verder geconcretiseerd worden.

pagina 3