13. vdMije - spreektekst begroting 2026

Begroting 2026 Voorzitter, dit is mijn laatste bijdrage aan de bespreking van de jaarlijkse begroting. De schrijver Kurt Vonnegut zei ooit: “We zullen de geschiedenis ingaan als de eerste maatschappij die zichzelf niet wilde redden omdat het niet kosteneffectief was.” Juist om deze reden heb ik mij bij de kadernota afhankelijk verklaard van de aarde en alles wat daarop leeft en dat het dus om meer gaat dan alleen een kloppende solvabiliteitsratio. De afgelopen acht jaar heb ik me, met collega raadsleden, volop ingezet om deze stad groener, duurzamer en leefbaarder te maken. Er is goed nieuws: het Rijk maakt ruim 7,5 miljoen euro extra over naar Gouda. Geld waar niet op gerekend was. Tijd dus om hoopvol naar de laatste begroting te kijken, er lagen immers nog wat wensen van de raad. Wat is deze begroting een teleurstelling. Bezuinigen op biodiversiteit en inclusie. Geen extra geld voor circulaire economie en minder bijdragen aan de energietransitie. Minder geld voor nieuwe cultuur. Blijven bezuinigen op de raadsbrede onderwerpen participatie en toegankelijkheid van de openbare ruimte. Wel investeren in de merkstrategie van Gouda om zo het merk van Gouda te versterken. En als klap op de vuurpijl een bezuiniging van maar liefst 9000 euro op de lunches van het college en medewerkers. En oh ja, we gaan de prijzen van de kantine met 10% verhogen.

En wij als raad moeten dus door dit college op dit strategisch niveau beslissingen nemen. Dit college heeft bovendien het door de raad vastgestelde Herfstakkoord naast zich neergelegd. Het idee was simpel: elk jaar blijven er miljoenen over dus laten we ongeveer een miljoen bezuinigen. Dat kan er makkelijk uit. De 0,25% bezuiniging haalt het college niet eens en het verschil van 159.000 euro wordt gewoon weg geboekt in de toekomstige resultaten. Een methode van financiering waarvan het college altijd bij elk initiatief van de raad heeft gezegd: “dat kan niet, er moet een dekking zijn”. Ik vind het nogal ernstig dat voor het college kennelijk andere regels gelden dan voor de raad. Gelukkig is er ook goed nieuws. De gemeenteraad is steeds zelfstandiger gaan werken en heeft meer en meer het initiatief naar zich toe getrokken. De vergroening van de stad en de biodiversiteitsnota is een direct gevolg van de raadsbrede klimaatadaptatie werkgroep van de raad. De Dierenwelzijn nota is er gekomen omdat de Partij voor de Dieren het initiatief heeft genomen. Dat de stem van de natuur een plek aan tafel heeft gekregen is aan deze raad te danken. En ik hoop dat de Gemeenschappelijke Regelingen straks eindelijk door de inzet van deze raad behoorlijk behandeld kunnen worden.

Dit wordt dan ook mijn advies aan de komende raad: het college is er om de besluiten van de gemeenteraad uit te voeren. Wij zijn het hoogste orgaan. Laat je gelden, ook in een coalitie, neem het initiatief en besluit zonder last. Ik heb de laatste jaren gemerkt dat die vrijheid heel plezierig is.