11. GV - spreektekst - begroting 2026

Voorzitter, Vanavond wil ik niet beginnen over tekorten, bezuinigingen of reserves. Ik wil het hebben over iets anders: over wat we wíllen met Gouda. Over onze visie, onze ambitie, onze droom voor 2040 — een stad die leefbaar, betaalbaar en vitaal is. Leefbaarheid en wonen We willen een stad waar mensen niet alleen kunnen wonen, maar ook kunnen blijven wonen. Waar jongeren hun eerste appartement kunnen betalen en later kunnen doorgroeien naar een woning met wat ruimte een tuintje, voorzieningen dichtbij, en plek voor een auto als ze dat willen. Ook ouderen vinden een passende woning, met een lift, balkon en voorzieningen in de buurt. Gouda 2040 is niet volgebouwd met woontorens op elke postzegel grond. We hebben bewust gekozen om ook aan de randen van de stad te bouwen, in samenwerking met Zuidplas, Waddinxveen en de Krimpenerwaard. Daar ontstaat ruimte voor betaalbare woningen, groen, goede fiets- en wandelroutes, en een uitstekend openbaar vervoer. Zo houden we balans tussen wonen, bereikbaarheid en leefomgeving. Onze binnenstad is levendig en goed bereikbaar. Mensen komen er graag winkelen, eten en elkaar ontmoeten. De leegstand is teruggedrongen, het winkelbestand is gezond en toeristen waarderen onze historische stad. De vernieuwde kleine schouwburg is een succes met volle zalen, sterke programmering, en zonder dat er elk jaar miljoenen gemeenschapsgeld bij moet.

Ook op het gebied van sport en bewegen is Gouda vitaal gebleven. Er zijn goede voorzieningen, betaalbare contributies en betrokken vrijwilligers die onze verenigingen draaiend houden. Zij mogen rekenen op steun van de gemeente als dat nodig is. Sociaal domein Kijken we naar het sociaal domein, dan zien we in 2040 een stad

waar iedereen meedoet. Zorg is dichtbij, toegankelijk en menselijk. We hebben het aantal regels verminderd en we werken met vertrouwen in plaats van wantrouwen. Ouderen vereenzamen niet meer, en jongeren krijgen kansen om hun leven op te bouwen. We bezuinigen niet met de botte bijl, maar kiezen voor slimme, duurzame oplossingen. We signaleren vroeg, investeren in preventie en voorkomen zo dat kleine problemen groot worden. Organisaties werken samen in één netwerk rondom de inwoner, met aandacht voor mantelzorgers en vrijwilligers de mensen die onze samenleving dragen. En we spreken niet meer over “eigen verantwoordelijkheid” alsof mensen het zelf maar moeten uitzoeken, maar over maatschappelijke verantwoordelijkheid samen zorgen voor elkaar, met de menselijke maat voorop. Tot slot – vragen aan het college Voorzitter, tot slot een aantal vragen aan het college. De opbrengsten van het straat parkeren — nu €3 per uur — worden toegeschreven aan de algemene middelen. Toch zei de wethouder op 15 april 2024 bij O.N.A.: “Als parkeren meer oplevert, investeren we dat in mobiliteit, fietsenstallingen, deelauto’s, of extra parkeerplaatsen.” Nu blijkt dat deze opbrengst tóch naar de algemene middelen gaat. Mijn vraag: waarom wijkt het college af van die toezegging, en kan het college toezeggen dat deze middelen ook daadwerkelijk worden ingezet voor mobiliteit? Dan het sociaal domein.

Er wordt jaarlijks één miljoen euro extra toegevoegd, omdat de eerder vastgestelde besparingen niet volledig worden gehaald. Dat verbaast ons niet — Gouda Vitaal heeft destijds ook tégen gestemd, omdat wij vonden dat de besparingen te technocratisch waren en te weinig visie lieten zien.

De huidige bezuinigingen grijpen in op budgetten, zonder de oorzaken van de hoge kosten echt aan te pakken. Een visie hoort gericht te zijn op preventie, vroeg signalering en samenwerking met scholen, huisartsen en wijkteams slimme oplossingen. Daarom vragen wij: Wat is precies de onderbouwing van die extra miljoen euro? En belangrijker nog: hoe gaat het college voorkomen dat dit volgend jaar opnieuw uit de hand loopt?

Voorzitter, laten we niet alleen praten over cijfers, maar over de toekomst die we willen bouwen. Een Gouda die leeft, die ademt, en waar we samen verantwoordelijkheid nemen voor een stad die leefbaar, betaalbaar en vitaal blijft. Dank u wel.