Versterking organisatiegraad Bedrijfsleven Gorinchem 16 november 2023 - IKG

Versterking organisatiegraad bedrijfsleven Gorinchem e.o 16 november 2023 1

Gezamenlijke doelstelling georganiseerd bedrijfsleven en gemeente Gorinchem: ‘Samen werken aan een optimaal ondernemings- en vestigingsklimaat in Gorinchem’

2

Strategische thema’s IKG We zorgen ervoor dat de regio Gorinchem een ideale plek is om te ondernemen door te werken aan:

1. Vestigingsklimaat: • Mobiliteit & bereikbaarheid, we werken aan een maximaal bereikbaar Gorinchem voor bedrijven en hun medewerkers • Arbeidsmarkt & scholing, we werken aan de beschikbaarheid van voldoende en juist gekwalificeerde medewerkers voor Gorkumse bedrijven voor nu en in de toekomst • We werken aan passende vitale en duurzame werklocaties voor bedrijven in Gorinchem 2. Ondernemingsklimaat: • We stimuleren samenwerking op de Gorkumse bedrijventerreinen • We werken aan een constructieve samenwerking tussen ondernemers en de gemeente Gorinchem • We informeren ondernemers over relevante informatie vanuit diverse bronnen 3

Huidige lokale ‘organisatiegraad’ op deze thema’s: veel losse initiatieven en collectieven •

IKG – generieke ondernemersvereniging; van oudsher –bijna 50 jaar- eerste gesprekspartner voor de gemeente; 80% van de lokale werkgelegenheid wordt door IKG vertegenwoordigd

•

Stichting Security5 – stichting opgericht door o.a Gemeente Gorinchem en IKG voor organisatie collectieve beveiliging bedrijventerreinen (financiering door bedrijven o.b.v zowel verplichte als vrijwillige bijdrage)

•

Bedrijvencollectief i_lab – vereniging die samen met Gemeente Gorinchem en gezamenlijke lokale onderwijsinstellingen in coöperatie eigenaar is van het i_lab (regionale beroepen- en innovatiecampus)

•

HartjeGorkum – winkeliersvereniging in binnenstad met BIZ

•

Stichting Binnenstadsmanagement BSM – motor van verkleining kernwinkelgebied in de binnenstad (samenwerking Gemeente Gorinchem, winkeliers en vastgoedeigenaren)

•

Bedrijvencollectieven rondom en met scholen, o.a. WeTech, Vrienden van het Omnia, etc.

•

GorkumNext – initiatief vanuit IKG-stichting Economische Ontwikkeling Gorinchem (EOG) ter stimulering van ondernemerschap en innovatie – met financiering vanuit Gemeente Gorinchem en private bedrijven

•

G11 – platform grote werkgevers; ‘subset’ van IKG-leden 4

Huidige organisatiegraad vs ‘behoeften’* 1.

Gemeenschappelijke voorzieningen op bedrijventerreinen (‘schoon, heel, veilig’) en winkelgebieden (promotie): • Security5 – ‘alleen’ gericht op beveiliging bedrijventerreinen • Hartje Gorkum - BIZ

2.

Bundeling van bedrijfsbelangen bij verduurzaming, innovatie, digitalisering , contacten met het onderwijs: • IKG als gesprekspartner in o.a. RES • Bestuurlijke vertegenwoordiging IKG in Bedrijvencollectief@i_lab

3.

Beleidsbeïnvloeding, public affairs, informatievoorziening, publiek-private samenwerking • IKG als bedrijvenvertegenwoordiger in Stuurgroep Regiodeal Drechtsteden-Gorinchem • IKG als deelnemer aan de MAG A27 en MAG A15 • IKG als deelnemer aan het RAP regio AV en lid van de Stuurgroep RMT

* bron: Blaauwberg Strategieontwikkeling & kennistransfer

5

Wat zouden we willen? Behoefte IKG (en Stichting Security5): • • • •

Georganiseerde eenduidige vertegenwoordiging van alle bedrijven Professionalisering/versterking van organisatiekracht op tactisch niveau Communicatie-infrastructuur om alle ondernemers te bereiken Professionele invulling van collectieve behoeften per bedrijventerrein onder regie van de aldaar ondernemers (zonder ‘freeriders’)

6

Grenzen aan vrijblijvende samenwerking

• Betere organisatie is steeds duidelijkere noodzaak voor goed ondernemersklimaat • Ondernemersvereniging als oervorm van samenwerking staat onder druk door afname vrijwillige inzet en ‘free rider’ problematiek • Grenzen aan vrijblijvende samenwerking overal voelbaar, te veel afhankelijk van enkele welwillende bedrijven • Heeft op diverse plekken geleid tot gesprek over ondernemersfonds

7

Fondsvorming door ondernemers

• In Leiden is in 2005 de patstelling doorbroken. Ondernemers zijn met twee vragen naar gemeenteraad gestapt: 1. Ozb voor niet-woningen met afgesproken bedrag verhogen 2. Meeropbrengst één op één afdragen aan door ondernemers geleid Ondernemersfonds

• Is succesvol construct gebleken in ruim veertig gemeenten. Van groot (Utrecht) tot klein (Schiermonnikoog). In de omgeving zijn fondsen actief in o.a. Sliedrecht, Zwijndrecht, Hardinxveld-Giessendam, Alblasserdam. • Afgeleid van ‘Leids model’ zijn gebiedsfondsen BIZ en Reclamebelasting.

8

Ondernemersfonds, BIZ en Reclamebelasting

• Vaak in één adem genoemd maar wezenlijke verschillen in opbouw, mogelijkheden, techniek en relatie tot de overheid • Verschillen OF en BIZ in de kern: • Wat is je ambitie? Concrete voorziening voor beperkt gebied leidt tot BIZ. Hele gemeente een ‘boost’ willen geven, leidt tot ozb-fonds. • Hoeveel regels wil je? Ozb-fonds is geheel in eigen regie. BIZ is wetgevingsproduct: veel regels, toezicht, dichter bij de gemeente.

• Reclamebelasting kan zowel naar principe van ondernemersfonds als een BIZ worden ingericht

9

Hoofdkarakteristieken ‘Leids model’

• Gemeentebrede toepassing • Alle gebruikers en eigenaren niet-woning doen mee (dus ook sport, onderwijs, zorg, gemeente) • Regelvrije ruimte: volkomen bestedingsvrijheid • Algemene praktijk: deels terugvloeien van opbrengsten naar gebieden en/of sectoren waar het wordt opgebracht • Afstand tot de gemeente: geen politieke beïnvloeding en geen afwenteling van publieke taken naar het fonds • Wie betaalt, bepaalt. Iedere betalende ondernemer kan invloed op de bestedingen uitoefenen. • Onafhankelijke stichting beheert het geld in één kas, zorg voor btw-verrekening en verantwoording richting gemeente • Geen mogelijkheid tot beroep en/of bezwaar tegen fonds (slechts tegen waardering pand)

10

Voorbeeld trekkingsrechten

Voorbeeld indeling in werkgebieden, in dit geval Ondernemersfonds in Delft → Fijnmazige indeling leidt tot hoge mate van eigenaarschap in ieder gebied. Vereenvoudigde invoering zonder trekkingsrechten per gebied is ook mogelijk Veel fondsen hebben daarnaast een gemeentebreed budget voor overkoepelende zaken: lobby, bereikbaarheid, etc. 11

Ontwikkeling in fondsbestedingen

• Zichtbare ontwikkeling in bestedingen bij langer bestaande fondsen • 1e generatie bestedingen: acute noden (beveiliging, sfeerverlichting, parkmanagement) • 2e generatie bestedingen: programmatische uitbouw van 1e generatie, meer planmatige invulling • 3e generatie bestedingen: zelfstandige agenda- en regievoering ondernemers

• Groots voorbeeld van 3e generatiebesteding is Culturele Hoofdstad Leeuwarden in 2018. Met 1 miljoen privaat prikkelgeld 75 miljoen projectgeld opgehaald.

12

Voorbeelden

1e generatie

2e generatie

3e generatie

Winkelcentra/dorpskern/binnensteden

Bedrijventerreinen

• • • •

Sinterklaasintocht Sfeerverlichting Promotie / folders Braderieën

• • •

Parkmanagement • Camerabeveiliging en surveillance • Keurmerk veilig ondernemen

• • •

Evenementen-kalender ‘stadspas’ met kortingsacties Leegstandsbestrijding

• • •

Glasvezel Collectieve inkoop Leegstandsbestrijding

•

•

Kennis & kunde bijeenkomsten Visieontwikkeling Digitale winkelstraat

•

Collectief energie opwekken (zon, geothermie, etc.) Restwarmte benutten Zelfbeheer groen en openbare ruimte

• •

• •

• •

Non-profit

• •

Cultuur en sportevenementen AED kastjes installeren

Techniekdagen / Dag van de Zorg i.s.m. bedrijfsleven Collectieve inkoop Platform ontwikkeling

Stagemarkten Collectieve werving personeel tekortsectoren (zorg, onderwijs, techniek)

13

Omvang van een fonds

• Startende fondsen zitten op individuele bijdrage van 50 tot 70 euro per 100.000 woz-waarde, verdeeld over eigenaar en gebruiker (meestal verhouding 55 om 45%). • Opbrengsten per gebied vergt nadere studie van belastingbestand

14

Hoe willen we een start maken? • Oriënterend onderzoek – op initiatief en in opdracht van IKG: • Inzicht in mogelijkheden en opbouw van het fonds • Samenstellen Stuurgroep bestaande uit ondernemers (georganiseerd, voorlopers); ondersteuning vanuit gemeente (economische zaken en belastingen) • Informeren / raadplegen gemeenteraad door Stuurgroep • Go / no go moment

• Vervolgend in verdiepend onderzoek: draagvlak/steun verwerven • Raadplegen grote betalers/ bijzondere stakeholders • Raadplegen niet-georganiseerden • Onderzoeksrapportage inclusief hoofdcontouren fonds aan te bieden aan gemeenteraad (t.b.v. Perspectiefnota en begroting 2025)

• Eindbeslissing ligt altijd bij gemeenteraad; hier worden ozb-tarieven bepaald. • Gewenste start ondernemersfonds: 1 januari 2025 15