Samenvatting Eindevaluatie Jeugdhulp Naar Voren juli 2023

De Jeugd- en Gezinsprofessionals binnen het project Jeugdhulp naar Voren (JNV) hebben hun target (96) van het aantal te helpen jeugdigen/gezinnen in het afgelopen jaar behaald (99). De hulp die de Jeugden Gezinsprofessionals geboden hebben sluit aan bij het oorspronkelijke doel van JNV, namelijk het bieden van opvoedondersteuning en individuele begeleiding. Hiermee verwezenlijken we dus onze inhoudelijke doelstelling van JNV om laagdrempelig, dichterbij, beschikkingsvrij en administratief luwer de zorg voor onze Gorinchemse jeugdigen en hun gezinnen (en netwerk) vorm te geven.

De POH-Jeugd GGZ (Jeugdmodule professionals) binnen het project JNV hebben hun target (72) van het aantal te helpen jeugdigen/gezinnen in het afgelopen jaar ruimschoots behaald (124). Uit de registraties over de verschillende type trajecten, is ook duidelijk te zien dat (inhoudelijk) geboden wordt wat beoogd werd met de POH-Jeugd GGZ; het ondersteunen van huisartsen bij triage, het bieden van consulatie en advies en het zelf bieden van lichte GGZ zorg aan jeugdigen (en hun gezinnen). Dit met als doelstelling dat er minder doorverwezen hoeft te worden naar de Regionale ZorgMarkt (RZM) en als er toch doorverwezen moest worden, de uitgebreidere triagemogelijkheden van de POH-jeugd GGZ heeft gezorgd voor een zo passend mogelijke verwijzing.

Een meer financieel gedreven doelstelling van JNV was het terugdringen van de kosten van de RZM. Met de inzet van beschikkingsvrije jeugdhulp aan de voorkant (JNV) beoogt de gemeente Gorinchem de inzet van geïndiceerde jeugdhulp (vijf specifieke producten binnen Segment 4: specialistisch veelvoorkomende zorg) vanuit de RZM terug te dringen. Het terugdringen van het gebruik van (zware/duurdere vormen van) jeugdhulp, door meer in te zetten op lokale, lichte, beschikkingsvrije ambulante jeugdhulp kost tijd. JNV kent voornamelijk op (middel)lange termijn (financiële) effecten. De inzet van JNV kost direct geld, maar bespaart later kosten door minder en/of lagere RZM declaraties. De kosten voor JNV en de besparing in de RZM vallen daarmee niet (volledig) in dezelfde periode. Daarom wordt in deze rapportage voor de latere besparing RZM uitgegaan van gemiddelde kosten die op basis van eerdere jaren te verwachten zouden zijn voor de jeugdigen die nu vanuit JNV worden geholpen. De besparingen betreffen daardoor onderbouwde ramingen. De inzet van jeugdhulp kent van nature een grillig verloop en de verwerking van declaraties binnen de RZM kent een zekere doorlooptijd. Hierdoor is voorzichtigheid geboden bij het trekken van conclusies over oorzaak en gevolg.

Dat gezegd hebbende, zien we in het eerste jaar van JNV (14 maanden) een, bij de oorspronkelijke doelstelling van JNV, passende ontwikkeling: Er zijn (124+99=) 223 jeugdigen/gezinnen geholpen vanuit JNV; RZM: Het aantal jeugdige waarvoor gedeclareerd wordt en het gemiddeld gedeclareerde bedrag daalt; De instroom bij de vijf specifieke producten in segment 4 is met 24-32% afgenomen wat resulteert in een netto besparing van JNV (de JNV kosten zijn er dan dus al af) van tussen de €34.836 en €159.774. Aangezien we met conservatieve indicatoren hebben gewerkt, kunnen we de aanname doen dat de besparing eerder aan de bovenkant van dit bereik zit dan aan de onderkant. Gemiddeld kunnen we concluderen met JNV op de korte termijn/in het eerste jaar ongeveer €100.000 te hebben bespaard.

De kwalitatieve effecten zijn gebaseerd op de verhalen van de cliënten (citaten van cliënten) en op de verhalen van de JNV professionals (kwalitatieve opbrengsten). De jeugdigen/gezinnen noemen verschillende positieve effecten van JNV; snelle start, maatwerk, samenwerking met andere partijen zoals school en het gevoel hebben echt gehoord en geholpen te worden. Daarnaast hebben de professionals zelf nog verschillende (niet te kwantificeren, maar inhoudelijk wel waardevolle) effecten van JNV genoemd zoals sneller zicht op achterliggende problematiek, minder bureaucratie en overdrachtsmomenten en het versterken van de triage vanuit huisartsen. Er wordt regionaal gekeken hoe gekomen kan worden tot een nog vollediger beeld van de ervaringen van cliënten.

Op basis van de uitkomsten van deze evaluatie, die zowel kwantitatief (financieel/cijfermatig) als kwalitatief positieve effecten laat zien, en de verwachtingen aan ons als gemeente genoemd in de Hervormingsagenda Jeugd, is het aan te raden het project JNV structureel te gaan borgen in ons sociaal team. Dit zal gebeuren middels de aankomende aanbesteding van het sociaal team in 2024 waardoor het zelf verlenen van hulp (Jeugd- en Gezinshulp) en de stevige verbinding huisarts-jeugdzorg gewaarborgd blijft (POH-Jeugd GGZ).

* Het volledige rapport ‘Eindevaluatie Jeugdhulp naar Voren’ wordt na de I&O van 7 september 2023 door de griffie

met u gedeeld.