Raadsinformatiebrief Z25794479 D-992063, inzake Zicht op rechten geen regeling onbenut!

Informatiebrief van het college - nummer Z/25/794479 D-992063 Gorinchem, 10 september 2025

Onderwerp: Zicht op rechten: geen regeling onbenut! Geachte leden van de raad, Voorafgaand aan het nemen van een besluit over de motie Zicht op rechten: geen regeling onbenut! is toegezegd dat u een raadsinformatiebrief ontvangt met daarin de ondernomen acties om inwoners met een laag inkomen te wijzen op ondersteunende regelingen. In afstemming met Avres is deze raadsinformatiebrief opgesteld. Gebruik regelingen Het aantal minimaregelingen voor inwoners van Gorinchem is in 2024 ten opzichte van 2023 met 3,3% gedaald. In gemeente Molenlanden is dit met 2,7% gestegen en in gemeente Vijfheerenlanden met 1,4%. In tabel 1 is te zien dat het percentage inwoners met een laag inkomen in Gorinchem hoog is. Als het het percentage huishoudens dat gebruik maakt van de regelingen wordt gedeeld door het aantal huishoudens met een laag inkomen, dan blijkt dat 60% gebruik maakt van de gemeentelijke regelingen in 2023. Als dit vergeleken wordt met de cijfers die hierover bekend zijn bij het CBS dan blijkt dit een redelijk hoog percentage van het gebruik van de gemeentelijke regelingen te zijn.1 Tabel 1: Overzicht met het gebruik van de regelingen, het aandeel huishoudens met een laag inkomen en het berekende percentage bereik. Huishoudens met minimaregelingen2 Gemeente

2024

2023

Gorinchem (t.o.v. vorig jaar) Molenlanden (t.o.v. vorig jaar) Vijfheerenlanden (t.o.v. vorig jaar) Nederland

1605 (-3,3%) 576 (+2,7%) 1361 (+1,4%)

1661 (+4,2%) 560 (+5,9%) 1342 (+6,4%)

Aandeel huishoudens met een inkomen ten minste 1 jaar tot 130%3 2023

% bereikt met minimaregelingen

16%

2785

60%

9,3%

1625

34%

11,5%

2842

47%

14,6%

1.207.456

2023

Er is wel een verschil te zien per regeling (zie tabel 2). Het gebruik van de Regeling chronisch zieken is iets toegenomen. Het gebruik van de individuele inkomenstoeslag is gedaald en het 1 Armoedescan: dashboards.cbs.nl/v5/Armoedescan/ 2 Cijfers vanuit de jaarstukken van Avres 3 www.waarstaatjegemeente.nl

beroep dat gedaan werd op het Regionaal declaratiefonds is nagenoeg gelijk gebleven. Inwoners hebben pas recht op de individuele inkomenstoeslag als zij drie jaar een langdurig laag inkomen hebben. Dit kan verklaren dat het gebruik van de individuele inkomenstoeslag is gedaald en dat dit niet het geval is bij andere minimaregelingen. De daling van het aantal verstrekkingen individuele inkomenstoeslag heeft ook te maken met beëindigingen. Relatief veel inwoners bleken geen recht meer te hebben door veranderingen in hun persoonlijke situatie, bijvoorbeeld een hoger inkomen, verhuizing, samenwonen, etc. Tabel 2: Gebruik per regelingen in Gorinchem. Regeling 4 2024 Regeling chronisch zieken 1078 Individuele inkomenstoeslag 852 Regionaal declaratiefonds 1049

2023 1060 921 1053

Wat heeft Avres gedaan? -

Het Regionaal declaratiefonds en de individuele inkomenstoeslag worden automatisch toegekend als een inwoner al eerder een beroep heeft gedaan op deze regelingen en geld hiervan heeft ontvangen.

-

Door het aanvragen van de energietoeslag zijn (andere) inwoners in beeld gekomen die ook recht hebben op een minimaregeling. Deze inwoners hebben 2 keer via een nieuwsbrief informatie gekregen over alle minimaregelingen.

-

Avres is aangesloten op Bereken uw recht. Via de website van Avres is op een speciale webpagina een handige vragenlijst in te vullen waarmee een inwoner kan kijken of gebruik kan worden gemaakt van de regelingen van Avres.

-

Minimaal 1 keer per kwartaal zijn minimaregelingen via social media onder de aandacht gebracht.

-

Via het inlooppunt van de bibliotheek Gorinchem wordt informatie gegeven over de minimaregelingen. Iedere woensdagochtend is een medewerker van Avres in de bibliotheek aanwezig om alle vragen rondom geldzaken te beantwoorden.

-

Alle brieven worden op b1 taalniveau geschreven.

-

De bibliotheek heeft de flyer met de minimaregelingen herschreven in begrijpelijke taal.

Inzet gemeente Vanuit de gemeente zetten we in op het bundelen van de krachten tussen de diverse betrokken organisaties. Naast de gemeente en Avres zijn vrijwilligersorganisaties, bibliotheek Gorinchem en Poort6 betrokken. Het bundelen van de krachten heeft geleid tot diverse stappen: -

In 2024 is een armoedenetwerk in Gorinchem opgezet waarin (vrijwilligers)organisaties deelnemen die inwoners in armoede of met hulpvragen rondom schulden helpen. Zij zijn op de hoogte van de mogelijkheden en kunnen inwoners die zij spreken wijzen op de regelingen.

-

Vanuit de aanpak energiearmoede zijn energiecoaches en FIXbrigade op de hoogte van de regelingen. Zij wijzen inwoners op ondersteunende regelingen en verwijzen hen door naar Avres.

-

Bureau Sociaal Raadslieden zet meer uren in om inwoners te ondersteunen bij het aanvragen van diverse toeslagen en biedt waar nodig rechtshulp.

Wat kunnen we nog meer doen?

4 Aangeleverd door Avres

-

In oktober 2025 wordt in Gorinchem de Week tegen Armoede georganiseerd. Het doel is om stigma’s rondom armoede weg te nemen. We besteden dan ook aandacht aan (het voorkomen van) armoede en het wijzen van inwoners op ondersteunende mogelijkheden.

-

Door alle betrokken (vrijwilligers)organisaties in Gorinchem, die inwoners ondersteunen, blijft het onder de aandacht brengen van de regelingen een belangrijk aandachtspunt. Vanuit het armoedenetwerk en ISV zullen we de regelingen bij een groter aantal organisaties onder de aandacht brengen en houden.

-

Jaarlijks wordt in maart tijdens de landelijke Week van het Geld op diverse gemeentelijke communicatiekanalen en in de speciale zorgkrant die dan huis-aan-huis verschijnt aandacht besteed aan ondersteunende regelingen waar inwoners een beroep op kunnen doen. Er wordt overwogen om voor de Week van het Geld in 2026 een speciale ‘geldkrant’ te ontwikkelen.

Nieuwe wet Proactieve dienstverlening maakt meer mogelijk Achter de schermen werkt de landelijke politiek aan de (behandeling van de) Wet proactieve dienstverlening. Het kabinet wil ervoor zorgen dat UWV, SVB en gemeenten mensen actief kunnen benaderen om hen te wijzen op uitkeringen en andere (sociale) voorzieningen waar zij recht op hebben. Ook kunnen zij gewezen worden op hulp bij het vinden van een baan of het oplossen van problematische schulden. Indien de wet in werking treedt kunnen UWV, SVB en gemeenten (in Gorinchem via Avres) bepaalde gegevens met elkaar delen. In de praktijk betekent dit dat zij mogen onderzoeken wie recht heeft op een uitkering of een andere ondersteunende voorziening, maar hier nog geen gebruik van maakt. De bevoegde uitvoerende instanties mogen vervolgens contact opnemen met deze inwoners en hen informeren en ondersteunen als zij een aanvraag voor een uitkering of voorziening willen doen. Het kabinet wil met het wetsvoorstel de bestaanszekerheid vergroten en armoede terugdringen. Door de val van het kabinet is het nog onbekend wanneer de wet ingaat.

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris,

de burgemeester, ValidSigned door Heleen Kromkamp ValidSigned door Reinie Melissant op 22-09-2025 op 22-09-2025