PPT voor IO 08-01-2026 Starterleningen

Bodem fonds voor starterslening in zicht I&O | 8 januari 2026 Vervolg op raadsinformatiebrief 1005874

Agenda §

Toezegging: Gemeenteraad op tijd informeren als bodem in zicht is

§

Welke koopstarters hebben nu toegang tot de starterslening?

§

Cijfers over de starterslening over periode juni t/m november 2025

§

Hoe verder? Keuzes over vervolg van de starterslening

§

In gesprek

Starterslening | Bodem sneller in zicht dan verwacht Starters kopen inmiddels bijna helft woningen

Starters zijn steeds succesvoller op de woningmarkt. De eerste helft van 2025 ging het landelijk bij 42 procent van de huisaankopen om starters. Uitpondgolf* door veranderende belasting- en huurregels inmiddels ook buiten de grote steden (bron: Kadaster). * Verkopen van huurwoningen

Huidige starterslening | Voorwaarden § Aankoopprijs starterswoning maximaal 80% NHG = €360.000,- (in 2025) en €376.000 (in 2026)

§ Maximale starterslening = €25.000,§ Eerste koopwoning voor starter § Zelfbewoningsplicht § Bedoeld voor inwoners Gorinchem en oud-inwoners die terugkeren § Cruciaal beroep komt ook in aanmerking § Geen maximale leeftijdgrens meer § Behandelen aanvragen in volgorde van binnenkomst § Beschikbaar tot budget op is (op=op/ plafond)

Starterslening | evaluatie periode juni - november 2025 •

€ 500.000,- in fonds bijgestort

•

6 startersleningen verstrekt

•

10 kansrijke aanvragen in behandeling

Ø We kunnen nog 6 starters helpen bij de aankoop van hun eerste woning.

Totale omvang van de stortingen in het fonds = € 1.500.000,-

ouderlijk huis

laat huurwoning achter

oud-inwoners

cruciaal beroep

koopt huurwoning

Starterslening | evaluatie periode juni - november 2025 •

Gemiddelde lening: € 24.500,Maximale lening: € 25.000

•

Gemiddelde koopprijs: € 296.000,Maximale kooprijs: €360.000,- (in 2025)

• • • •

Benedenstad Gildenwijk Haarwijk Stalkaarsen

Starterslening | evaluatie periode juni - november 2025 Koopprijs woning in % NHG

Koopprijs in €

Aantal woningen gekocht met starterslening

tussen 70 - 80% NHG

€270.000 - €360.000

4

tussen 60 - 70% NHG

€270.000 - €315.000

8

tussen 50 - 60% NHG

€225.000 - €270.000

3

tot 50% NHG

< €225.000

1

NHG in 2025: €450.000

Hoe verder? Keuzes over vervolg van de starterslening 1.

Starterslening ongewijzigd voortzetten met een nieuwe storting in het fonds

2.

Starterslening voortzetten maar het budget jaarlijks maximeren

3.

Stoppen met de starterslening

4.

Aanscherpen van voorwaarden voor toegang tot starterslening, bijvoorbeeld: a.

Maximale koopsom verlagen

b.

Maximale lening verlagen

c.

Terugkeer regeling aanscherpen

d.

Economische binding aanscherpen of vervallen

e.

Leeftijdsgrens weer invoeren

f.

Achterlaten van een huurwoning als extra voorwaarde stellen om daarmee de doorstroming te bevorderen.

Ø Opties 2 t/m 4 houden een wijziging van de verordening in.

Huidige starterslening voorzetten | Motie Starterslening onbegrenst? Argumenten tegen

Argumenten voor

§

Geen (kern)taak gemeente

§

Beleidsdoelstelling uit Woon- en Transformatievisie

§

Extra lening boven wat de bank mag

§

Draagt bij aan ondersteuning starters

verstrekken

§

Meer specifiek voor starters aan de ondergrens

Prijsopdrijvend effect wordt ook wel

§

Bevordert mede doorstroming (uit huur)

genoemd, maar is niet aangetoond

§

Behoudt starter voor Gorinchem

§

Toevoegen betaalbare starterswoningen moeilijk

§

Kosten voor gemeente beperkt (revolverend fonds)

§

Laag risico voor gemeenten

§

Doorrekening relvolverende werking

Prognose op basis van 20 verstrekte leningen per jaar Revolverend fonds in 2031 met totale omvang stortingen van 3 miljoen euro, vraagt nog zes keer jaarlijkse bijstorting van € 500.000

Aanpassen starterslening: budget jaarlijks maximeren Argumenten tegen

Argumenten voor

§

§

Wie eerst komt, wie eerst maalt (starters later in het jaar kunnen buiten boot vallen)

§ §

Duidelijkheid over jaarlijkse storting

§

Niet steeds nieuw besluit nodig,

Onzekerheid voor woningzoekende

waardoor minder druk op

starter (& veel vragen bij gemeente)

capaciteit

Extra druk op woningmarkt eerste deel van het jaar?

Aanpassen starterslening | aanscherpen voorwaarden Argumenten tegen

Argumenten voor

§

§ §

Minder starters krijgen ondersteuning (aanpassing bepaalt welke starter niet meer)

Fonds minder snel leeg Aanscherping keuze bepaalt welke starter ondersteuning krijgt

In gesprek De woningmarkt staat onder druk. Hierdoor hebben starters moeite een betaalbare en geschikte woning te vinden. De prijzen van de woningen zijn sterk gestegen, de wachtlijsten voor sociale huurwoningen zijn lang en er is een groot te kort aan betaalbare woningen. De starterslening is een groot succes, waardoor de bodem van het fonds na zes maanden al in zicht is. Voorzetten van de starterslening kan alleen als het fonds wordt aangevuld. Waarbij het langer duurt voordat het fonds revolverend wordt. Hoe verder?

Leidraad voor gesprek: Gorcumse koopstarters Aanscherpen voorwaarden. Fonds minder snel leeg, maar welke starter krijgt lening?

Naam: Leeftijd: Status: Woonplaats: Situatie: Koopwens:

Mark 25 jaar Single Utrecht Studentenkamer Oud-inwoner Starterswoning

Lisa 30 jaar Single Gorinchem Woont bij ouders

Peter 20 jaar Single Gorinchem Huurwoning

Eengezinswoning

Starterswoning

Suus 27 jaar Woont samen Breda Baan in Beatrix ziekenhuis Starterswoning

Jaap 39 jaar Getrouwd Gorinchem Huurwoning

Iris 26 jaar Verloofd Gorinchem Woont bij ouders

Eigen huurwoning

Eengezinswoning

Dank voor jullie aandacht. Carina van Buren

Extra sheets | Starterslening vergeleken Voorwaarden

Gorinchem

Molenlanden

Dordrecht

Maximale koopprijs

€360.000 (2025)

€370.000 (2025)

€275.000 (2025)

Maximale lening

€20.000

€30.000

€50.000

Leeftijdsgrens

vanaf 18 jaar

tussen 18 en 40 jaar

tussen 18 en 35 jaar

Inwoners Terugkeerregeling

1 jaar inwoner of 7 uit 15 jaar

inwoner of 7 uit 15 jaar

1 jaar inwoner of 10 jaar gewoond

Economische binding

cruciaal beroep 1 jaar in dienst min. 18 uur/week

n.v.t.

dienstverband

Doorstroomregeling

n.v.t.

minimaal 1 jaar woonruimte hebben gehuurd

n.v.t.

Extra sheets | Economische binding jaartal

aantal

beroep

2021

0

2022

0

2023

1

Beatrix ziekenhuis

2024

1

Jongerenwerker

2025

3

Voedingsassistent (Beatrixziekenhuis) Jongerenwerker Persoonlijk begeleider