M. Venhovens gesprek discriminatiecijfers gorinchem 4-12-2024

Geachte raad, Als eerste bedankt dat ik voor het laatst mag spreken namens COC Rotterdam tijdens dit belangrijke onderwerp in uw raad. COC besteed veel aandacht aan het aanpak van discriminatie. Dagelijks praten we over dit hardnekkige probleem in onze samenleving met OM, politie maar ook met beleidsmedewerkers en politiek. Een probleem waar dagelijks 11% van de Nederlanders mee te maken heeft. In onze regio zal dat helaas niet anders zijn. Het is een grote maatschappelijk probleem met grote maatschappelijke gevolgen. Als mensen stelselmatig te maken krijgen met discriminatie kan dit leiden tot sombere gedachten zoals depressies en eenzaamheid wat weer kan leiden tot ziekte, verslavingen, wegloopgedrag of zelfs suicidaliteit. Maar ook kan stelselmatige discriminatie leiden tot het niet willen verbinden aan de samenleving wat weer kan leiden tot criminaliteit. Dat zien wij niet alleen uit situaties in onze omgeving, maar dat tonen ook de cijfers aan in diverse onderzoeken. Als we kijken naar de Gorinchemse cijfers zien we slechts het topje van de top van de ijsberg. Wij kunnen ons niet voorstellen dat in een stad als Gorinchem maar 4 keer per maand gediscrimineerd wordt. Zelfs wij hebben per kwartaal al minimaal 30 incidenten rondom discriminiatie bij ons kantoor op de Gasthuisstraat.

Dat betekent dat onze incidenten in één kwartaal al het totaal heeft bereikt van het totaal aantal meldingen bij de politie en radar in één jaar. Maar waarom komt het toch dat de cijfers niet overeenkomen met de werkelijkheid. Wij zien twee dingen. Als eerste is er gebrek aan kennis bij inwoners. Want weten mensen wel wanneer er spraken is van discriminatie? Tijdens gesprekken met inwoners zien wij dat ze niet altijd door hebben dat er spraken is of was van discriminatie in hun situatie. Maar weten slachtoffers ook wel waar ze met hun situatie naar toe kunnen gaan? Helaas zien wij dat zowel de politie als de anti-discriminatievoorziening nog niet toegankelijk genoeg zijn om diverse redenen. De andere kant zien we ook de angst en frustratie bij inwoners dat het geen zin heeft om dit te melden. Want de pakkans is te klein en ondertussen is dit hardnekkige probleem genormaliseerd in onze samenleving. Helaas zien we ook shopgedrag of geen reactie vanuit de politiek als het gaat discriminatie. Wij willen u dan ook adviseren om in te zetten op preventie. Dit hebben wij o.a. gedaan door de trailer van het Verzetsmuseum een maand lang naar Gorinchem te krijgen en basischolen gratis toegang te geven. Maar ook door elk jaar de stad te herinneren waar discriminatie toe kan leiden tijdens de holocaust herdenkingen. Immers is genocide de ultime vorm van discriminatie geweest.

Zorg voor vooral goede voorlichting op scholen en biedt ontmoetingsmomenten aan tussen groepen die soms wat schuren met elkaar. Maar bespreek ook moeilijke onderwerpen zoals het slavernijverleden van onze stad. Ik kan u garanderen dat ook onze inwoners een VOC-mentaliteit hebben gehad in Suriname.

Een tweede advies is om inwoners handvatten te geven om beter om te gaan met de gevolgen van discriminatie. Zet organisaties als The Mall, Boekie, Gorinchem Beweegt, ouderenwerk, buurtwerkers, kerken, moskeeën, etc in om mensen weerbaar te maken. Zorg dat er een uitlaatklep is voor mensen die zich isoleren of hun agressie juist naar buiten brengen op een verkeerde manier. Bied een luisterend oor of misschien wel een bokbal aan. Binnen de LHBTIQ+ gemeenschap zijn er jaarlijks gratis weerbaarheidslessen. Regelmatig worden lessen als Krav Maga aangeboden om LHBTIQ+ers letterlijk en figuurlijk stevig in hun schoenen te laten staan. Als derde willen wij u adviseren om alert te zijn op verkeerd handelen. Hou inwoners in de gaten die naar verslavende middelen grijpen of juist vluchten uit de situatie. Verslavingen of dakloosheid kunnen grote gevolgen hebben voor zowel het individu, als de omgeving van de persoon als voor onze samenleving. Als vierde wil ik u meegeven dat er meer zogenoemde peergroepen moeten zijn. Door andere lotgenoten te ontmoeten kunnen mensen herkenning vinden in de situatie waarin ze zitten. Hierdoor voelen ze zich gesterkt doordat ze het gevoel hebben er niet alleen voor te staan, maar ook kunnen ze leren hoe ze op een positieve manier omgaan met discriminatie.

Ga vooral niet zelf deze peergroepen ontwikkelen maar geef organisaties die betrokken zijn de opdracht om dit te doen via subsidiebeleid. Zo hebben wij bijvoorbeeld een groep voor transen intersekse personen. Als vijfde advies wil ik u meegeven dat er betere signaleringsfuncties ontwikkeld moeten worden. Het is goed dat u in gesprek gaat met RADAR, maar waarom heeft u bijvoorbeeld niet de politie uitgenodigd? In veel gemeenten is het gebruikelijk om halfjaarlijks met de politie en het OM in gesprek te gaan over verschillende onderdelen van veiligheid in uw gemeente. De politie weet soms op straatniveau wat er speelt binnen uw gemeente. Hierdoor kunt u als raad uw college sturen op het oplossen van de veiligheidsproblemen die leven in uw gemeente. Ook wij hebben met grote regelmaat contact met de politie in Gorinchem en bespreken dan situaties die er spelen bij inwoners. Maar stimuleer ook dat er meer vrijwillige politieagenten in Gorinchem actief zijn, vooral vrijwilligers uit minderheidsgroepen. Hierdoor krijgt de politie betere gevoelsprieten in de haarvaten van de samenleving. Daarnaast wordt de politie ook meer toegankelijk voor kritische minderheidsgroepen. Ditzelfde beleid kunt u overwegen bij een antidiscriminatiebureau als RADAR. Als laatste advies wil ik u meegeven om niet alleen te kijken naar de slachtoffers maar ook naar de dader.

Want waarom gaat iemand discrimineren? Wat is hiervan de oorzaak? Maar kijk ook vooral in de spiegel. Zijn er in uw organisatie discriminerende onderdelen die aangepakt moeten worden? Heeft u een discriminerend beleid, wet- of regelgeving? Hoe is dit bij andere organisaties in uw gemeente? Kunt u als organisatie niet juist een voorbeeld zijn voor andere ondernemers als het gaat om inclussiviteit en discriminatie aanpak? Een mooi voorbeeld is uw terechte aandacht voor Orange the World. Maar bent u ook bewust dat 40% van huiselijk geweld de man slachtoffer is?

Kunt u misschien wel iets doen in uw subsidiebeleid? Want waarom beloont u bijvoorbeeld een sportvereniging die niets doet aan discriminerende ouders langs de zijlijn? Waarom eist u bijvoorbeeld niet van uw cultuurpartners dat zij diverser kunnen programmeren zodat ook meer cultuurdeling ontstaat? Plaatst u ook een verzorgingstafel voor babies op de heren wc als u straks de Nieuwe Doelen of een ander gebouw gaat neerzetten? Hebben uw jongerenwerkers wel zicht op andere minderjarige minderheden die zij nu niet bedienen? Zijn de winkeliers en horeca wel toegankelijk voor mensen met een beperking? Kan iemand bijvoorbeeld wel bij een verzorgingshuis cultuursensitieve verzorging krijgen? Zijn er speciale zwemuren voor mannen of vrouwen in het Caribabad? Kortom, hoeveel uitdaging geeft u aan uw subsidiepartners als het gaat om inclusiever denken en handelen. Ik wil u bedanken voor uw aandacht en uw tijd.