Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Gorinchem Inspireert De gemeente Gorinchem biedt met Gorinchem Inspireert een platform waar inwoners, scholen en verenigingen worden geïnspireerd voor en door cultuur. Op de website gorincheminspireert.nl biedt de gemeente een overzicht van nieuws, wat we doen en vooral een agenda met cultuuractiviteiten (voor en door de stad). Via social media (Facebook en Instagram) informeren we inwoners over culturele activiteiten en stimuleren we deelname. Door te werken met actuele stadsthema’s (denk aan 4 en 5 mei, diversiteit, Sinterklaasintocht, enz.) maken we mogelijk dat diverse partijen met elkaar verbonden worden en versterken we het culturele veld: culturele partners, horeca en winkeliers, educatie en participatie, economie en toerisme, het RAG en het sociale domein. Ook culturele burgerinitiatieven worden gestimuleerd en ondersteund. Cultuureducatie
54
Vanuit de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit is gewerkt aan het duurzaam versterken van de kwaliteit van de cultuureducatie mede door intensievere samenwerking tussen onderwijs en de culturele sector. De cultuurcoaches
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken adviseerden en ondersteunden scholen op het gebied van cultuureducatie. In 2023 is verder ingezet op het zichtbaar maken van het cultuur(educatief) aanbod op sportencultuur.gorinchem.nl en gorincheminspireert.nl. Via deze platforms vinden scholen en inwoners het culturele aanbod. Verder zagen ruim 4.500 leerlingen van 4-14 jaar een theatervoorstelling en brachten alle groepen 4 en 5 (circa 900 leerlingen) een bezoek aan het Winterfestijn in het Gorcums Museum. De samenwerking met Centraal Punt is verder verstevigd rondom cultuureducatie en -participatie voor en door jongeren in Gorinchem.
Amateurkunstverenigingen
Met de subsidie voor amateurkunst bevorderen wij een ruim, gevarieerd en laagdrempelig aanbod van amateurkunst, actieve cultuurparticipatie van inwoners met een focus op jongeren en stimuleren we cultuureducatie. In 2019 is de reikwijdte van de subsidieregeling verbreed. Daardoor kunnen alle disciplines van de amateurkunst nu aanspraak maken op subsidie. De verwachting was dat de totale subsidiebehoefte hierdoor zou toenemen. Door de coronacrisis is de verwachtte groei uitgebleven en in 2022 nam de subsidiebehoefte zelfs met circa 10% af. Gelukkig zien we in 2023 weer een groei van circa 15%. We kunnen vaststellen dat de lokale amateurkunstsector zich sinds 2023 weer aan het herstellen is. De jaarlijkse IkToon-maand in juni was wederom succesvol. Tijdens deze maand biedt de gemeente de amateurkunst een podium om hun activiteiten op een creatieve wijze te promoten.
Evenementen en culturele voorstellingen
2023 was een evenementenjaar als vanouds. Veel jaarlijks terugkerende evenementen hebben een subsidie ontvangen, zoals het Zomerfeest, Hippiefestival, het Jazzfestival en het Timmerdorp. Door de inflatie zien we vooral bij de grotere evenementen een hogere subsidiebehoefte. De Nieuwe Doelen is in de eerste helft van 2023 bij wijze van maatwerk opengesteld voor een aantal culturele activiteiten waarvoor het grote podium in combinatie met de grote zaal van het theater noodzakelijk was, zoals het Internationaal Filmfestival, de jubileumvoorstelling van Papillon en voorstellingen van Lyceum De Hoven, Roots en Theaterhuis Gorinchem. Alle vaste gebruikers van De Nieuwe Doelen hebben aangegeven dat zij vanaf theaterseizoen 2023-2024 zich met hun activiteiten zullen richten op een alternatief podium. Dit kan het podium van Peeriscoop, theater ’t Pand zijn of in een school.
Archeologie
Het nieuwe archeologiebeleid is begin 2023 door de raad vastgesteld. In dit beleid is nu ook aandacht voor conflictarcheologie en onderwaterarcheologie. Recente nieuwe data over de ondergrond van Gorinchem zijn gebruikt om de verwachtingskaart te actualiseren. Het archeologiebeleid krijgt onder de nieuwe Omgevingswet naar verwachting een plek in de Omgevingsplannen vanaf 2025.
55
Jaarstukken 2023
2.6.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2022
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
TV51 Sportbeleid en activering
1.314
1.188
1.743
1.756
13 N
TV52 Sportaccommodaties
3.701
3.623
4.622
4.647
24 N
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
1.682
1.904
2.779
2.562
217 V
TV54 Musea
1.384
1.700
1.815
1.684
132 V
TV55 Cultureel erfgoed
1.050
619
705
686
19 V
753
705
803
723
81 V
TV56 Media TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.525
3.656
3.864
3.765
99 V
Lasten Sport, cultuur en recreatie
13.409
13.395
16.333
15.823
510 V
149
130
796
931
135 V
TV51 Sportbeleid en activering TV52 Sportaccommodaties
1.668
1.547
2.428
3.126
698 V
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
144
114
119
185
66 V
TV54 Musea
142
132
132
165
33 V
TV55 Cultureel erfgoed
191
142
142
136
5N
TV56 Media
116
111
148
147
2N
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
122
112
140
149
8V
Baten Sport, cultuur en recreatie
2.531
2.288
3.905
4.838
933 V
Totaal saldo van baten en lasten
-10.878
-11.107
-12.427
-10.985
1.442 V
2.999
658
958
958
0V
88
754
2.309
2.338
29 V
-13.789
-11.011
-11.077
-9.605
1.472 V
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV52 Sportaccommodaties
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
56
87 V
Door de hernieuwde afspraken tussen Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties (SGS) en de gemeente Gorinchem, vastgelegd in de Exploitatie- en huurovereenkomst Caribabad en Clubhuis ‘t Zwuik is voor de huursubsidie en de van de SGS te ontvangen huur het jaar 2022 als uitgangspunt voor het kalenderjaar 2023 genomen. Doordat in de primitieve begroting 2023 de huursubsidie en de te ontvangen huur wel geïndexeerd zijn, ontstaat er zowel aan de lastenzijde (voordeel) als aan de batenzijde (nadeel) een verschil van € 87.000.
95 N
Op basis van de afspraken (raadsvoorstel Z/22/741088 / 827855) tussen gemeente Gorinchem en SGS hebben wij eenmalig bijgedragen in de (nog steeds substantieel) hogere energiekosten van het Caribabad. Dit betekent een incidenteel hogere last van € 95.000 die nog niet wat geraamd.
250 V
Na het compenseren van culturele partijen voor geleden schade tijdens de coronapandemie, resteerde er in 2023 nog € 300.000 van de van het Rijk ontvangen coronacompensatie middelen. Dit geld geven we graag uit aan cultuur, bestaande ambities waarvoor te weinig budget is en in het belang van meerdere partijen. Wij stellen de raad voor om via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 € 100.000 beschikbaar te stellen in 2024 voor een impuls op het gebied van cultuurparticipatie en het ontwikkelen van 'Nieuw Erfgoed’. Ook stellen wij voor om via de bestemming van het resultaat 2023 € 150.000 toe te voegen aan een afschrijvingsreserve voor de aanpassing van de begane grond van het Gorcums Museum, ten behoeve van een toegankelijke presentatie over actuele ontwikkelingen in de stad en het faciliteren van de kruisbestuiving met de Stichting Gorinchem Citymarketing (GCM) en de daaruit volgende integratie tussen de museumbalie en de lokale VVV-functie.
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
TV54 Musea
TV56 Media
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Verdeling bedrag
Toelichting
140 V
Onder andere door – met de overlap in activiteiten door culturele instellingen tijdens de Sinterklaasintocht in het achterhoofd – is terughoudend omgegaan met het toekennen van cultuursubsidies en het uitgeven van activiteitenbudgetten in 2023. Daarnaast hebben we door personele problematiek minder aandacht kunnen geven aan de stimulering en uitvoering van cultuurparticipatie. Dit zorgt ervoor dat er € 140.000 minder is uitgegeven dan geraamd.
170 N
Op 18 november 2023 vond de landelijke Sinterklaasintocht plaats in Gorinchem. De kosten hiervoor waren € 170.000 hoger dan het geraamde budget van € 500.000. De raad is hierover geïnformeerd via de raadsinformatiebrief ‘Terugblik organisatie landelijke Sinterklaasintocht (Z/23/753931 D-900531)’. Het verschil werd voor een deel veroorzaakt door de inhuur van een externe projectleider met veel ervaring op dit terrein. Een deel van de extra kosten kan worden gedekt uit de door de Provincie toegekende subsidie van € 50.000, de sponsorbijdragen uit het Gorcumse bedrijfsleven en een aantal kleinere bijdragen van per saldo € 28.000. Het verschil van € 77.000 hebben wij opgevangen binnen de cultuurbudgetten in de begroting.
80 V
Door de oorlog in Oekraïne en de sancties tegen Rusland stegen de brandstof- en energieprijzen (gas en elektra) enorm en hebben we de energiebudgetten voor o.a. gemeentelijke panden in de begroting 2023 fors verhoogd. Na enige tijd stabiliseerde de tarieven en daalden deze het afgelopen jaar zelfs weer. Voor het museum betekent dit een lagere last van € 80.000 ten opzichte van de raming.
53 V
Voor het beheren, conserveren, beschrijven en taxeren van de collectie van de Historische Vereniging Oud Gorcum heeft de raad € 186.000 in 2023 beschikbaar gesteld. Deze klus wordt afgerond in 2024 en daarom stellen we voor om het restant van het budget ad € 53.000 via de bestemming van het rekeningresultaat 2023 in 2024 beschikbaar te stellen.
55 V
Het Rijk heeft de bibliotheek in 2023 een eenmalige subsidie toegekend van € 220.000 voor de verruiming van bemande openingstijden van een bibliotheekvestiging en het uitbreiden van hun activiteitenprogramma voor de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. Deze bijdrage is verwerkt op de balans. De gemeente draagt bij wijze van cofinanciering € 55.000 bij. Omdat de activiteiten pas in 2024 worden uitgevoerd, wordt ook de subsidie in 2024 uitgekeerd. Voor 2023 waren de kosten al wel geraamd. Wij stellen de raad daarom voor om het budget voor de cofinanciering ad € 55.000 via de bestemming van het rekeningresultaat 2023 in 2024 beschikbaar te stellen.
17 V
In 2023 heeft de focus vooral op de verbouwing van de begane grond van het museum en de herinrichting van de historische collectie en de inrichting van de expositie gelegen. Van het budget voor de aankopen voor de Artotheek van € 20.000 is mede daardoor € 17.000 niet besteed.
103 V
Voor het project Linielandschap in de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg is in 2022 een Rijkssubsidie Erfgoed Deal van € 103.000 ontvangen. Dit project maakt als meekoppelkans deel uit van de dijkverzwaring door de GraafReinaldAlliantie en wordt in 2024 afgerond. Via de bestemming van het rekeningresultaat 2022 is het budget beschikbaar gesteld in 2023. Er wordt nu voorgesteld het budget in 2024 beschikbaar te stellen via de bestemming van het rekeningsresultaat 2023.
50 V
Voor 2023 was een bedrag van € 50.000 begroot voor het beheer van het openbaar groen bij de locatie Jacques Bloempad. Deze werkzaamheden zijn uiteindelijk uitgesteld tot 2024 en kunnen binnen de bestaande middelen van 2024 worden uitgevoerd.
51 N
Afgelopen jaar zijn er twee voertuigen aangeschaft, waarvan de aanschafprijs niet boven de grens van € 30.000 uitkwam en dus niet geactiveerd mochten worden. De boeking van deze niet geraamde lasten op de exploitatie, zorgt voor een overschrijding van de begroting met € 51.000.
133 V
Op basis van de verantwoording over de Specifieke uitkering Sport verwachten wij een aanvullende incidentele btw-afrekening van € 133.000 van het Rijk. Een en ander is wel afhankelijk van het uitkeringspercentage dat het Rijk hanteert bij de landelijke vaststelling van de ingediende verantwoordingen SPUK Sport.
Baten TV51 Sportbeleid en activering
57
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
TV52 Sportaccommodaties
87 N
Als gevolg van de nieuwe overeenkomst tussen de SGS en de gemeente Gorinchem (niet indexeren van de subsidie en de huurbijdragen) ontvangen we € 87.000 minder huur dan geraamd. Zie ook de toelichting bij de lasten.
550 V
In dezelfde overeenkomst is afgesproken dat de SGS jaarlijks over een maximale algemene reserve van € 250.000 mag beschikken. Het surplus hierboven wordt gerestitueerd naar de gemeente. Onder andere door de compensatie van het Rijk in Coronatijd en een forse energiecompensatie eveneens vanuit het Rijk in 2022 en 2023, heeft de SGS over de periode 2020-2022 een substantieel eigen vermogen opgebouwd. Op basis van de afspraken wordt hiervan een bedrag van € 550.000 gerestitueerd aan de gemeente Gorinchem.
231 V
Over het kalenderjaar 2023 verwacht de SGS een positief resultaat van € 231.000. Omdat de algemene winstreserve SGS zijn maximum van € 250.000 bereikt heeft, wordt dit saldo van € 231.000 betaald aan de gemeente Gorinchem.
78 V
Voor de Sinterklaasintocht hebben wij een subsidie van € 50.000 van de Provincie ZuidHolland toegekend gekregen. Daarnaast hebben we een totaalbedrag van € 28.000 aan subsidies en kleine bijdragen ontvangen. Beide baten waren niet geraamd.
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
Toelichting
In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Aanleg sportveld GJS 2022
475
0
654
654
Vestingsplan 2020 bastion VIII
250
0
0
0
250
V Nee
Ravelijn Oostgracht
50
0
0
0
50
V Nee
Meekoppelkans Ravelijn
311
3
56
59
252
V Nee
Meekoppelkans Woelsewaard parkeren
68
0
0
0
68
V Nee
Lasten 179 N
Ja
Meekoppelkans Woelsewaard struinpad
36
0
0
0
36
V Nee
Openbare ruimte Gorcumse martelaren
220
0
0
0
220
V Nee
Kwaliteitsimpuls recreatiegebied Buiten de Waterpoort
244
0
34
34
210
Speelruimteplan 2022
293
151
151
302
Speelruimteplan 2023
120
0
59
59
61
V Nee
Speelveld Hoog Dalem
260
0
53
53
207
V Nee
Nieuwbouw Caribabad
0
0
28
28
28 N Nee
Hardware audiovisiuele middel museum-RAG
70
0
76
76
6 N
Ja
Inventaris (plus verlichting) museum
45
4
44
48
3 N
Ja
Vervangen volkstuinbrug
47
0
17
17
30
V Nee
Vervangen VW transporter 1 2022
52
0
0
0
52
V Nee
V
9 N
Nee Ja
Vervangen renault trafic 2022
43
0
0
0
43
V Nee
Kademuren J Bloempad en Krabsteeg
260
9
230
239
21
V Nee
Bruggen en visssteigers
242
59
181
240
2
V Nee
Cultuurhuis 2019
5.600
13
66
79
5.521
V Nee
Cultuurhuis inrichting 2019
1.400
0
0
0
1.400
V Nee
355
0
44
44
311
V Nee
Boemer tractor 2022
50
0
93
93
43 N
Maaiarm heggensnoeier 2022
28
0
0
0
28
V Nee
VW transporter 2023
48
0
0
0
48
V Nee
Vervanging kade Paardewater 21
58
Ja
Jaarstukken 2023 Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Ontstopper 2023
59
0
0
0
59
V Nee
Hitachi 2023
27
0
0
0
27
V Nee
Waterbus buitendienst
58
0
0
0
58
V Nee
Nieuw holland tractor sportvelden
82
0
107
107
25 N
Ja
36
0
0
0
36
10.829
239
1.893
2.132
8.697
Vestingsplan 2020 bastion VIII
100
0
0
0
100 N Nee
Kwaliteitsimpuls recreatiegebied Buiten de Waterpoort
144
0
11
11
133
0
0
2
2
2
VW transporter 2023 Totaal lasten
V Nee V
Baten
Speelruimteplan 2023 Totaal baten Totaal investeringen
244
0
13
13
10.585
239
1.880
2.119
N
Nee
V Nee
231 N 8.466
V
Aanleg sportveld GJS 2022 In 2023 is het sportveld bij GJS gerealiseerd, maar als gevolg van verschillende tegenvallers is dit project duurder uitgevallen dan begroot. Met name de kosten voor de vele hekwerken en een onjuistheid in de raming hebben hieraan bijgedragen. Vestingsplan 2020 bastion VIII We betrekken de voorbereiding, het onderzoek (inclusief archeologie en flora en fauna), het opschonen van het binnenterrein van Bastion VIII, en het profileren van de wallen, samen met de bijbehorende werkzaamheden van Bastion VIII, in de integrale aanpak van de vesting als onderdeel van de 'Mooiste vestingstad van Nederland'. De uitvoering staat momenteel gepland voor het vierde kwartaal van 2024, met een doorlooptijd in 2025. Daarom wordt er vanaf 2026 rekening gehouden met de kapitaallasten. Meekoppelkans Ravelijn Door het natte weer zijn de werkzaamheden uitgesteld. Aan het einde van het jaar wordt verwacht dat de Ravelijn is gerealiseerd. Het struinpad en parkeerplaatsen worden in 2025 gerealiseerd. Meekoppelkans Woelsewaard parkeren De voorbereidingen voor de meekoppelkansen in de Woelsewaard, waaronder een struinpad en de parkeerplekken aan de dijk, zijn in 2023 gestart. Uitvoering is mede afhankelijk van de werkzaamheden en de planning van de Alliantie. Naar verwachting worden de parkeerplekken in 2024 opgeleverd.
Openbare ruimte Gorcumse martelaren De complexiteit van deze investering is groter in verband met de inrichting en eigendomsverhoudingen in de openbare ruimte. In 2024 wordt dit project vervolgd. Kwaliteitsimpuls recreatiegebied Buiten de Waterpoort Uitvoering van de kwaliteitsimpuls Buiten de Waterpoort gaat plaatsvinden in 2024 en 2025. Er is afgelopen jaar intensief geparticipeerd en ingezet op een goed ontwerp. Verwachting is dat in het vierde kwartaal van 2024 gestart wordt met de werkzaamheden. Speelruimteplan 2023 Een groot deel van de speelplekken in de Binnenstad is eind 2023 gerenoveerd. Het laatste werk zal begin 2024 worden uitgevoerd en afgerond.
59
Jaarstukken 2023 Speelveld Hoog Dalem In april 2024 starten de werkzaamheden bij speelveld Hoog Dalem. Naar verwachting zullen de werkzaamheden in juni 2024 worden afgerond. Cultuurhuis en inrichting 2019 Begin 2024 is de voorkeursvariant voor De Nieuwe Doelen in de raad besproken. Bij de Perspectiefnota 2025 zal de huidige investering worden meegenomen. Vervanging kade Paardenwater 21 In 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor de nieuwe en verduurzaamde kade. We verwachten dat de uitvoering hiervan zal plaatsvinden in het vierde kwartaal van 2024. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Diverse sportverenigingen, jeugdsportsubsidies
56
Diverse sportverenigingen, subsidies gehandicapten en 55+
10
St. Gorcum Sportgala
9
St. Gorcumse Zaalvoetbal Cup St.Gorinchemse Sportaccommodaties (zie toelichting baten TV52) COC Rotterdam
5 1802 6
Stichting Bibliotheek AanZet
727
Stichting Studio Peer
30
St. de Inspiratiecompagnie
5
St.Literaire Workshop
3
Stichting Breaksquad
5
Merwe Sinfonietta
5
van Andel Spruijtcentrum
5
St. de Spreekkamer
50
Stichting Boukie
65
St. IFFG
50
Amateurkunst, diverse verenigingen
49
Stg. Centraal Theater 't Pand
50
overige culturele evenementen
121 3053
2.6.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
60
Jaarstukken 2023
2.7
Programma 7 Sociaal Domein
Taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
2.7.1
Wat hebben we bereikt met het programma Sociaal Domein?
Doel Gorinchem is een stad waar iedereen meedoet, zich kan ontplooien en verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf, elkaar en de leefomgeving. Het coalitieakkoord Het domein samenleving is breed. In dit akkoord verstaan we onder samenleving het sociaal domein inclusief sport, leefbaarheid en gezondheid. Ook is er een verbinding met onderwijs. In onze stad zien we landelijke ontwikkelingen als vergrijzing, individualisering en kansenongelijkheid terug. Wij willen dat iedereen in Gorinchem zichzelf kan zijn en er toe doet. Dat inwoners niet op afstand van de maatschappij komen te staan en dat kinderen niet in armoede opgroeien. De gemeente kan hieraan bijdragen door de samenleving te versterken. Mensen die minder makkelijk kunnen meekomen te beschermen en te werken aan toegankelijkheid. Dit vraagt om verbinding. Verbinding van gemeente met inwoners. Verbinding tussen inwoners onderling, binnen en tussen wijken, binnen en tussen verschillende leeftijdsgroepen. Maar het vraagt ook om verbinding van het sociaal domein met andere beleidsvelden zoals sport, cultuur en stedelijke ontwikkeling. Dit vraagt om een balans in wat je als gemeente doet en wat je van mensen vraagt. Zorgvuldig omgaan met middelen is daarin ook nodig. Uitgangspunt is en blijft daarbij steeds het behoud van de menselijke maat en de eigenwaarde van mensen.
61
Jaarstukken 2023
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Uitvoeringsdocument transities sociaal domein
2014
Beleidsvoornemens Participatiewet
2014
Beleidskader Beschermd wonen en opvang 2015-2018
2014
Lokaal maatwerk Jeugdhulp
2016
Transformatie van Sociaal cultureel werk naar Meedoen
2016
Integraal Sociaal Beleid Gorinchem 2019-202
2019
Ontmoetingsplek van de Toekomst
2022
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Banen
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar
PI
Jongeren met een delict voor de rechter
B
% van de jongeren in de leeftijd van 12-21 jaar
PI
Kinderen in uitkeringsgezinnen
B
% van de kinderen tot 18 jaar
PI
Netto Participatiegraad
B
% mensen tussen 15-67 jaar dat een baan heeft
PI
Werkloze jongeren
B
% werkloze jongeren 16-22 jaar
PI
Personen met een bijstandsuitkering
B
Aantal per 10.000 inwoners
PI
Personen met een lopend reintegratietraject
B
Aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
PI
Jongeren met jeugdhulp
B
% jongeren tot 18 jaar
PI
Jongeren met jeugdbescherming
B
% jongeren tot 18 jaar
PI
Jongeren met jeugdreclassering
B
% jongeren in de leeftijd van 12-23 jaar
PI
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
B
Aantal per 10.000 inwoners
PI
Waardering algehele persoonlijke gezondheid
F
Score 1-10
ME
62
Soort
Jaarstukken 2023
Indicator
Streefwaarde 2023
Hebben we dit bereikt?
Jongeren met Jeugdhulp
12,5
De streefwaarde die genoemd staat dient geïnterpreteerd te worden als een waarde waar we streven onder te blijven. Het streven is dat er zo weinig mogelijk jeugdigen gebruik hoeven maken van een vorm van jeugdhulp. We zagen een stijging van het aantal jeugdigen met jeugdhulp in 2022, zowel landelijk als lokaal. In 2023 (Let op: cijfers 2023 gaan enkel over het eerste half jaar) is dit weer gedaald. De waarde is daarmee gedaald onder de gestelde maximale streefwaarde. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de cijfers van 2021 en verder eigenlijk niet vergeleken kunnen worden met de cijfers over 2015 t/m 2020 vanwege een trendbreuk. Deze is veroorzaakt door een verandering in het verzamelen en verwerken van de data door het CBS.
63
Jaarstukken 2023
2.7.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Vestigingsbeleid huisartsen
Het onderzoek naar de organisatie van de huisartsenzorg Gorinchem is in maart 2023 afgerond. Eén van de adviezen is dat de gemeente Gorinchem een actieve houding inneemt bij het bemiddelen en het zoeken naar betaalbare en goed gelokaliseerde huisvesting. Wij hebben dit advies opgepakt. Uit (bestuurlijk) overleg met de huisartsen blijkt dat de huisartsen voor dit moment zelf de huisvestingsknelpunten hebben opgelost op één praktijk na. Er is/wordt een carrousel van (onderlinge) verhuizingen op gang gebracht, voor de korte en lange termijn, die volgens de huisartsen zelf soelaas gaat bieden.
Energiearmoede
Wij hebben in 2023 een plan van aanpak opgesteld voor het tegengaan van energiearmoede. Dit hing samen met de aanbesteding voor energiecoaches. Er wordt ingezet op het ondersteunen van duurzaamheidsingrepen bij inwoners met een laag inkomen. Inwoners kunnen gebruik maken van een gratis energiecoach die adviseert over de maatregelen en een daarvoor aangesteld klusteam kan inschakelen om besparende maatregelen aan te brengen om tocht te weren en de verwarming te optimaliseren. Verder kijken we of en wat er nodig is in aanvulling op de landelijke regelingen. Dit plan wordt in 2024 uitgevoerd.
Aanpak schulden
Binnen het Integraal sociaal beleid (ISB) blijven we inzetten op de aanpak van schulden en armoede. Het aanpakken en oplossen van schulden en armoede heeft positieve effecten op meerdere levensdomeinen. Het hebben van schulden en het leven in armoede kan o.a. leiden tot psychische en fysieke gezondheidsklachten. Avres heeft de Pilot Budget beheer opgenomen in de dienstverlening. Met de aanpak Energiearmoede komen we bij mensen binnen. Van daaruit is er een warme en actieve doorverwijzing naar Avres (en andere partners).
64
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Wijkgericht werken en leefbaarheid
Wij hebben gekeken naar een duurzame opzet van wijkgericht werken. Vooruitlopend daarop is vanuit het ISB gestart met sociaal wijkgericht werken. Diverse medewerkers van de gemeente worden wijkgericht ingezet, zoals o.a. de wijkcoördinatoren, wijkboa's en buurtsportcoaches. We stimuleren bewoners om een bijdrage te leveren aan hun leefomgeving. Dit kan door Bliek in Actie en buurt- en straatactiviteiten. Zie verder bij bewonersinitiatieven. Daarnaast zoeken we actief verbinding met wijkpartners. Per wijk is er elke maand een wijkoverleg waarbij maatschappelijke partners zoals Poort6, de wijkagent, de wijkboa, jongerenwerk, buurtsportcoach en de wijkcoördinatoren zaken afstemmen. Vroegsignalering van o.a. overlast wordt gemeld en hierop wordt geanticipeerd. We stimuleren wijkpartners en inwoners uit de stad om gebruik te maken om de gemeente uit te dagen. Er zijn diverse aanvragen van adoptiegroen afgehandeld. Het Recht tot Uitdagen (Right to Challenge) is één keer aangevraagd (door de Festiviteitenvereniging Dalem) maar vanwege mogelijke andere plannen op de gevraagde locatie, is hier nog geen besluit over genomen. Wijkgericht beheren zal verder worden verkend. Alleen de Lingewijk heeft nog een klankbordgroep, daar is regelmatig contact mee. Verder worden inwoners op projectbasis geïnformeerd. en uitgenodigd om mee te denken bij projecten zoals o.a.
de herinrichting van een speelvoorziening. In Gorinchem is Buurtpreventieteam Oost actief in de wijken Dalem, Laag Dalem en Hoog Dalem. Er wordt nu onderzoek gedaan of er bestaansmogelijkheden zijn voor een buurtpreventieteam in de Lingewijk. In 2023 nam Buurtbemiddeling ElkWelzijn 43 casussen in behandeling, waarvan 7 niet zijn opgelost. De aanleiding voor kwesties tussen buren betroffen o.a. geluidsoverlast, tuin-/grondgeschil, pesterijen en vuilnis/rommel/stank. In percentage heeft Buurtbemiddeling in 70% van de in behandeling genomen kwesties een positieve bijdrage geleverd. Wijkbeheer was betrokken bij de 6 wandelingen onder leiding van een gids die gehouden zijn in iedere wijk. Tevens was Wijkbeheer in 2023 betrokken bij de voorbereiding van realisering van het derde Tiny forest in de Haarwijk.
Opvang vluchtelingen
De gemeenteraad heeft op donderdag 2 november 2023 ingestemd met het voorstel van het college om, naar aanleiding van een verzoek van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), aan de Buys Ballotstraat 9 een kleinschalige opvanglocatie voor 150 asielzoekers voor een periode van maximaal 10 jaar te vestigen. Hiermee worden de startnotitie uit mei 2022 en het amendement van 24 november 2022 over kleinschalige opvang van 150 asielzoekers uitgevoerd. Daarnaast biedt de gemeente Gorinchem biedt opvang, onderwijs en ondersteuning aan in totaal 200 Oekraïense vluchtelingen. In 2023 zijn voorbereidingen getroffen voor een nieuwe opvanglocatie voor de Oekraïense vluchtelingen die verblijven in de (sloop)woningen van Poort6. Na een zoektocht naar mogelijke opvanglocaties, is gekozen voor een nieuwe locatie op de Kleine Schelluinse Kade. In de eerste helft van 2024 zal deze locatie in gebruik genomen worden.
Vroegsignalering
We zetten in op vroegsignalering zodat we onze inwoners snel kunnen helpen, zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. We trainen partners en vrijwilligers waar nodig. Om dit nog actiever te kunnen doen heeft Avres een extra Fte ingezet.
Minimaregelingen
Begin 2023 zijn de inkomensgrenzen verhoogd naar 130%. Hierdoor hebben meer mensen recht op de minimaregelingen. In totaal hebben 1838 huishoudens een minimaregeling ontvangen. En zijn er 697 kinderen door Stichting Leergeld geholpen.
65
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting concrete voornemens Daarnaast zijn er meer uitjes voor de kinderen/gezinnen met een laag inkomen georganiseerd.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Wettelijke uitvoering De gemeente is verantwoordelijk voor alle mensen die kunnen werken, maar daarbij Participatiewet ondersteuning nodig hebben. Waar nodig is er inkomensondersteuning om het salaris aan te vullen. De gemeenschappelijke regeling Avres voert deze wettelijke taken uit voor Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden. Afgelopen jaar zijn meerdere verordeningen aangepast, zodat dit aansluit bij de huidige situatie. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid naar passend werk. Ook is Avres werkgever van ca. 500 mensen vanuit de Wet Sociale Werkvoorziening (SW) en de regeling Nieuw Beschut. Voor inwoners die een indicatie Nieuw Beschut hebben gekregen, maar waar geen betaalde werkplek voor is, hebben we ook in Gorinchem de Wachtlijstbaan opgezet. Hierdoor kunnen deze mensen wel aan het werk. Speerpunten: Uitvoering ambitiedocument
In 2023 is Avres van start gegaan met het Ambitiefonds. Hieruit zijn inmiddels diverse projecten gestart. In 2024 gaan ze hier verder mee.
Wettelijke uitvoering Mensen met problematische schulden kunnen een beroep doen op gemeentelijke Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Dit is een wettelijke taak op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening schuldhulpverlening. Mensen met problematische schulden kunnen bij de gemeenten terecht voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. De gemeenschappelijke regeling Avres voert deze wettelijke taak uit. Wettelijke uitvoering Het Sociaal Team gaf in 2023 uitvoering aan de jeugdwet en heeft hulpverlening Jeugdwet geboden daar waar nodig. Als er meer specialistische hulpverlening nodig was, werden inwoners doorgeleid naar regionaal ingekochte zorgaanbieders. De GR DG&J – onderdeel SOJ voerde de gemeentelijke taken op het gebied van inkoop en het contractmanagement van specialistische jeugdhulp uit. Speerpunten: Jeugdzorg: beweging naar de voorkant
66
In 2023 is de inzet van de Jeugd- en Gezinsprofessionals binnen het project Jeugdhulp naar Voren (JNV) geëvalueerd. Uit deze evaluatie is gebleken dat de inzet van JNV positief heeft bijgedragen aan het gestelde doel; het bieden van laagdrempelige opvoedondersteuning aan ouders en individuele begeleiding aan jeugdigen, het ondersteunen van huisartsen bij triage, het bieden van consulatie en advies en het zelf bieden van lichte GGZ zorg aan jeugdigen (en hun gezinnen). Dit dichtbij huis, beschikkingsvrij, met minder doorverwijzingen naar de regionale zorgmarkt en administratief luw. Daarnaast, met alle voorzichtigheden omkleed, zagen we een eerste besparing op de kosten. Deze beweging naar voren is meegenomen in het Programma van Eisen voor de aanbesteding van het Sociaal Team. Het “zelf hulpverlenen” en de verbinding tussen enerzijds onderwijs en huisartsen en anderzijds jeugdzorg is hierin verwerkt. Dit sluit aan op de uitkomsten van de evaluatie en verwachtingen aan ons in de Hervormingsagenda Jeugd. Het regionale uitvoeringsprogramma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is medio 2023 vastgesteld en in het derde kwartaal van 2023 zijn diverse projectleiders gestart met de uitvoering ervan. Ook voor deze opgave geldt, dat deze zo veel als
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken mogelijk is meegenomen in de aanbesteding van het Sociaal Team. Datagedreven werken krijgt lokaal en regionaal steeds meer vorm. Nieuwe opdrachten worden voorzien van een (kort) projectplan, waarin monitoring een standaard onderdeel is geworden.
Jeugdzorg: Regionale samenwerking
In Zuid-Holland Zuid hebben we samen met de 10 gemeenten en Service Organisatie Jeugd (SOJ) gewerkt aan regionale projecten zoals beschreven in het regionale programma Werk voor de Jeugd. Denk hierbij aan projecten als het komen tot een passend zorglandschap, beter begroten en monitoren en sturen op contractmanagement. We hebben samen met de SOJ contractgesprekken met aanbieders gevoerd. Per type zorg (branche) worden deze gesprekken voorbereid. In de brancheteams zijn zowel de gemeenten als de contractmanagers van de SOJ vertegenwoordigd. Het afgelopen jaar zijn er vier ontwikkeltafels georganiseerd, waarbij gemeenten, SOJ en jeugdhulpaanbieders aanwezig waren om gezamenlijk beleidsmatige ontwikkelingen en eventuele aanpassingen van beleid te bespreken. Eén van de opbrengsten was een aanpassing in de dienstomschrijving rondom dagvoorzieningen. De regionale samenwerking is in 2023 geëvalueerd, waarna de samenwerkingsafspraken opnieuw zijn besproken en aangescherpt. Er wordt strakker gestuurd op de samenhang tussen de brancheteams, contractgesprekken en ontwikkeltafels. Trends en ontwikkelingen worden gesignaleerd en besproken in de brancheteams. Indien nodig worden deze geagendeerd in de contractgesprekken. Eventuele beleidsmatige of contractuele gaan door naar de ontwikkeltafels en bestuurlijke besluitvorming.
Resultaat van deze evaluatie is ook een prioritering per branche en een lijst met thema’s die we regionaal als eerste gaan oppakken.
Hervormingsagenda In juni 2023 is de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. Eind 2023 volgde Jeugd hierop een landelijk opgesteld implementatieplan en handreiking voor gemeenten. De komende jaren wordt veel van gemeenten gevraagd. In 2023 is lokaal (en regionaal) gestart met het inzichtelijk maken van de stand van zaken per gemeente en regio. Dit wordt gebruikt voor het opstellen van een lokale Hervormingsagenda (c.q. maatregelen). Jongerenwerk
In 2023 heeft Stichting The Mall het jongerenwerk uitgevoerd. Er zijn 'inlopen' in alle wijken georganiseerd. Samen met de stichting Boukie organiseert The Mall activiteiten in de stad. Beide stichtingen participeren in het onderwijs d.m.v. inzet op de PO en VO scholen. Op het Vita college is een ruimte ingericht voor het jongerenwerk. Jongeren uit de Lingewijk en Haarwijk kunnen gebruik maken van deze voorziening. Jongerenwerk en de Stichting Boukie begeleiden steeds meer jongeren die dreigen uit te vallen op school. Daarnaast wordt er extra ‘meidenwerk’ ingezet.
Wettelijke uitvoering Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen
De onderwijsinspectie werkt sinds 2023 niet langer met de status normeringen, maar kijkt of de gemeente voldoet aan de wet- en regelgeving. Onze gemeente voldoet aan alle taken volgens deze wet- en regelgeving. Binnen onze gemeente is voldoende plaatst voor de zogenaamde doelgroepkinderen (kinderen met een risico op een achterstand).
Wettelijke uitvoering In 2023 zijn we gestart met wachtlijstbeheer voor de Wmo voorziening Huishoudelijke Wet Ondersteuning. Dit was nodig vanwege het ontstaan van wachtlijsten als gevolg van maatschappelijke een toenemende vraag naar Huishoudelijke Ondersteuning in combinatie met schaarste ondersteuning (Wmo aan huishoudelijke hulpen. Om dit mogelijk te maken heeft de raad in april 2023 2015) ingestemd met een voorstel tot aanpassing van de Wmo verordening. Deze wijziging
67
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken biedt de mogelijkheid om de hoogte van het inkomen mee te wegen bij de levering van huishoudelijke ondersteuning in het geval van wachtlijsten. Inwoners met een lager inkomen krijgen dan voorrang op inwoners met een hoger inkomen. Is er sprake van een urgente situatie, dan blijft de hoogte van het inkomen buiten beschouwing. In de periode juni – oktober stonden er 62 inwoners op de wachtlijst huishoudelijke ondersteuning. Inwoners met een urgentie hadden in die periode een gemiddelde wachttijd van 6 dagen. Inwoners met een lager inkomen moesten 34 dagen wachten, terwijl het 54 dagen duurde voor inwoners met een hoger inkomen huishoudelijke ondersteuning kregen. Vanaf medio oktober is er geen sprake meer van een wachtlijst en zijn er voldoende aanbieders die kunnen leveren. Het werven en behouden van personeel blijft lastig voor de aanbieders binnen de huidige arbeidsmarkt. Daarom is er sprake van een wankel evenwicht en blijven we voorlopig achter de schermen het wachtlijstbeheer uitvoeren. Er is echter geen sprake van wachttijden. In 2023 is verder gewerkt aan de Agenda Huisvesting Kwetsbare groepen (HKG) 2020-2023. Er wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd voor een Skaeve Huse in Gorinchem. De overige biedingen uit deze HKG fase zijn gerealiseerd.
In 2023 is een breed onderzoek uitgevoerd naar de middellange termijn huisvestingsopgaven van psychisch kwetsbare groepen. Dit onderzoek heeft geresulteerd in een nieuwe Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen voor de periode 2024-2030. Met daaraan gekoppeld een geactualiseerde regionale huisvesting opgave, waarvoor alle gemeenten nieuwe biedingen doen. Eind 2023 is besloten het regionale Opvang palet uit te breiden met een proefproject (crisis)opvang dakloze jongeren 18-23 jaar. De invoering van de wetswijziging Wmo herverdeelmodel Beschermd Wonen is controversieel verklaard na val van het kabinet en daarmee opnieuw uitgesteld. Regionaal zijn de beleidsmatige voorbereidingen onverminderd ter hand genomen. Het Landelijk Programma ‘Iedereen onder een dak’ is meegenomen in de Agenda HKG 2024-2030. Er zijn beleidsvoorbereidingen gestart voor een transitiestrategie van de Regionale visie ‘Van Opvang naar Wonen’. Deze strategie sluit aan op de landelijke opgave om dakloosheid substantieel terug te dringen naar 2030. Lokaal is met ketenpartners in de Proeftuin Maatwonen Gorinchem in 2023 verder gebouwd aan de 5 thema’s van de transformatie opgave dat psychisch kwetsbaren duurzaam 'Thuis in de Wijk' kunnen wonen. Het project Wijk Moestuin aan De Wijnkoperstraat begint tot wasdom te komen. In verbinding met -ISB kans Betrokken Gorinchem- is een Programmaplan Anti-Stigma opgesteld.
Het 1e initiatief in deze aanpak ‘ de Levende bibliotheek’ is zeer goed ontvangen. Voorbereidingen zijn vergevorderd voor een ‘Perspectiefvol Wonen’ aanpak voor kwetsbare inwoners die uitstromen uit regionale voorzieningen Beschermd Wonen of Opvang naar wonen in de wijk.
Speerpunten Inkoop We werkten in 2023 met nieuwe inkoopafspraken voor zowel Huishoudelijke Wmo Ondersteuning als Begeleiding. Deze inkoopafspraken voldoen aan de AMvB reële marktprijzen. Bij wijze van pilot hebben we in samenwerking met aanbieders Huishoudelijke Ondersteuning enkele voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd voor huishoudelijke hulpen over vroegsignalering. Via het contractmanagement bespraken we periodiek de belangrijkste ontwikkelingen en mogelijkheden voor innovaties. Dit heeft nog niet geleid tot concrete vervolgplannen omdat de focus bij aanbieders in 2023 vooral lag op het vinden van personeel om de basistaak uit te kunnen voeren. Dat had in 2023 de hoogste prioriteit.
68
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Eigen bijdrage Wmo De invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage binnen de Wmo is uitgesteld. Invoering vindt niet eerder plaats dan in 2026. Voor de invoering is een wetswijziging nodig. Het rijk is inmiddels gestart met een internetconsultatie van de voorgestelde wetswijziging. Clientervaringsonderzoek
Het onderzoek naar een andere wijze van uitvoering van het cliëntervaringsonderzoek is doorgeschoven naar 2024 vanwege andere prioriteiten. We hebben het cliëntervaringsonderzoek in 2023 uitgevoerd in de vorm van een zogenaamd continuonderzoek. Cliënten werden op 2 momenten bevraagd naar hun ervaringen (binnen enkele weken na de ontvangen indicatie over de dienstverlening vanuit de gemeente in het aanvraagproces, na enkele maanden over de kwaliteit van geleverde ondersteuning van gecontracteerde aanbieders). Signalen vanuit het cliëntervaringsonderzoek en het onderzoek in het kader van de zogenaamde controle/ prestatie-levering werden door de contractmanager gemeld en besproken met de aanbieder waar de melding betrekking op had. In 2023 waren de ontstane wachtlijsten een issue.
Wonen en zorg
De gemeenteraad heeft in december 2023 ingestemd met een startnotitie om te komen tot een Strategische- en Uitvoeringsagenda Wonen en Zorg. Adviesbureau Companen heeft de opdracht gehad om deze agenda eind 2024 op te leveren via een participerende aanpak. In 2023 zijn we met vertegenwoordigers van enkele kernpartners (Poort6, Rivas, Syndion ) gestart met de voorbereidende werkzaamheden. Voor dit onderwerp is er sprake van samenloop met programma 9 (volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing).
Mantelzorg
De stijgende zorgvraag door vergrijzing en toenemende personeelstekorten legt extra druk op mantelzorgers. In 2023 is daarom verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de mantelzorgondersteuning. Het mantelzorgsteunpunt heeft diverse trainingen, activiteiten en een informatieve mantelzorgmarkt georganiseerd. Het aantal mantelzorgers dat we in beeld hebben bij het mantelzorgsteunpunt is gestegen van 880 naar 950. Om hen op een juiste manier te kunnen blijven ondersteunen, informeren en waarderen is het belangrijk om inzicht te hebben in de ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers én professionals in Gorinchem. Eind 2023 is MantelzorgNL daarom gestart met een behoefteonderzoek in Gorinchem en zal op basis daarvan aanbevelingen formuleren ter verbetering van onze mantelzorgondersteuning.
Dementievriendelijke In 2023 hebben we actief verder gewerkt aan een dementievriendelijke samenleving in gemeenschap Gorinchem, waarin mensen met dementie langer mee kunnen blijven doen. Op 1 mei 2023 is het Odensehuis in Gorinchem geopend. Dit biedt een laagdrempelige inloop voor mensen met dementie en hun naasten. Op Wereldalzheimerdag konden naasten de wereld van dementie ervaren door een VR bril, om zo te beleven waar mensen met dementie in het dagelijks leven tegenaan lopen. Daarnaast werd in 2023 de cursus Dementie en Nu aangeboden aan mantelzorgers. Tijdens de Kom Erbij week werd een interactieve lezing 'omgaan met mensen met dementie, begint met kennis over dementie' georganiseerd. Preventie
In samenwerking met Youz preventiewerk en de GGD zijn diverse bijeenkomsten geweest voor ouders over de onderwerpen alcoholproblematiek, vapen en roken onder jongeren. Daarnaast heeft de stichting Chris en Voorkom op een viertal scholen lessen verzorgd en een actieve doorverwijzing naar de zorg coördinatoren.
69
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken Met het ‘project rookvrije wijkaanpak’ zijn wij gestart in de Gildewijk en de Haarwijk. Dit projectwordt uitgevoerd in samenwerking met de GGD en is voor de duur van drie jaar. Bij het binnen- en buitensportoverleg is de rookvrije sportomgeving weer onder de aandacht gebracht en vanuit dit overleg is er per 1 januari 2024 weer een vereniging rookvrij geworden. Hierdoor zijn nu bijna alle sportverenigingen rookvrij. De coalitie Kansrijke Start Gorinchem Molenlanden krijgt steeds meer vorm. We hebben in 2023 2 grote bijeenkomsten gehad. In één van die bijeenkomsten is de klantreis besproken. Ook hebben we diverse ervaringsverhalen van ouders opgehaald. Er is een format met elkaar samengesteld waarin aanvragen gedaan kunnen worden voor passende acties ten behoeve van Kansrijke Start.
Eenzaamheid
Naast de ondersteuning van het reguliere aanbod (zoals de verschillende inlopen, buurthuisactiviteiten en netwerkversterking voor kwetsbare inwoners), is er in 2023 extra aandacht geweest voor het bereiken van de inwoners die nog niet van het activiteitenen ondersteuningsaanbod afweten. In mei is er in samenwerking met diverse partners een Lentefair georganiseerd, waarbij inwoners kennis konden maken met het aanbod in Gorinchem. Ook tijdens de Kom Erbij week werden inwoners gestimuleerd om laagdrempelig kennis te maken met het aanbod en andere inwoners te ontmoeten. Daarnaast hebben we extra ingezet op de vroegsignalering van mensen met gevoelens van eenzaamheid. In 2023 is het signalerend huisbezoek uitgebreid, elk jaar krijgen nu ook de 80-jarigen in Gorinchem een uitnodiging voor een huisbezoek. Ook is er een start gemaakt met de training signaleren van eenzaamheid en overbelaste mantelzorgers voor Huishoudelijk Ondersteuners. Het project Samen Sterk is in 2023 voortgezet. Dit is een specifieke aanpak voor jongeren, waar de focus ligt op het doorbreken van het taboe en het bereiken van de ‘eenzame jongeren’.
Ontmoetingsplek van de Toekomst
Sinds 2022 werken we in Gorinchem met het beleidsdocument 'Ontmoetingsplek van de toekomst'. Een ontmoetingsplek is een plek waar activiteiten voor verschillende doelgroepen uit de wijk en de stad als geheel kunnen plaatsvinden. We zetten in op de samenwerkingen tussen de ontmoetingsplekken, waarbij er gekeken wordt naar bijvoorbeeld de signalerende functie en de spreiding van de ontmoetingsplekken over de stad. Met de ontmoetingsplekken dragen we bij aan de leefbaarheid in de wijken en proberen we eenzaamheid terug te dringen. In 2023 is extra aandacht besteed aan de organisatie van een dag waarop alle ontmoetingsplekken een gezamenlijke activiteit hebben ontplooid. Denk hierbij aan Burendag en een kerstactiviteit. Tijdens het overleg met alle ontmoetingsplekken en de opbouwwerker van de gemeente Gorinchem worden de ambities van het beleidsdocument besproken. De ontmoetingsplekken houden rekening met deze ambities in de eigen beleidsplannen.
Samen Gorinchem
Sinds april 2020 is SamenGorinchem hét online platform voor en door de gemeenschap. Het platform biedt ruimte voor vraag en aanbod, informatiedeling en de sociale kaart van Gorinchem. In 2023 is er ingezet op de bekendheid van het platform. Er is gestart met social media, het platform is geoptimaliseerd en er zijn themapagina’s aangemaakt. Via promotie in de stad en bij sociale evenementen is er aandacht gevraagd voor het platform. Hierdoor is de bekendheid van het platform in de stad verhoogd en zijn de bezoekersaantallen op de site gestegen. Daarnaast is het project ‘sterke buurtverbinders’ gestart waarbij buurtverbinders zijn geworven die in 2024 namens het platform voor betrokkenheid en inzet in de wijk gaan zorgen.
70
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Monitoren
De monitor van het ISB wordt ieder jaar aan de raad aangeboden en besproken. Hierin is te zien welke doelen we gesteld hebben, welke gehaald worden en welke ook niet. Tevens is hieraan ook duiding gegeven (het verhaal erachter). In september 2023 is er een avond voor de raad gehouden over datagedreven werken (o.a. monitoring) in het sociaal domein. Het monitoren van het project Jeugdhulp naar voren (JNV) is één van de voorbeelden van hoe we het afgelopen jaar datagedreven hebben gewerkt. Deze monitoring heeft er uiteindelijk toe geleid dat is besloten het project JNV structureel te gaan borgen in de opdracht aan het Sociaal team (zie ook het punt Speerpunten Jeugdzorg: beweging naar de voorkant.)
Acute Zorg
Samen met de gemeente Winterswijk en Goes voeren we een lobby aan namens 28 gemeenten met een regionaal ziekenhuis voor behoud van de spoedeisende zorg. De lobby en de bundeling van krachten zijn zeer invloedrijk en effectief geweest in 2023. Meer dan voorheen staat het behoud van streekziekenhuizen op het netvlies van politiek partijen.
Wettelijke uitvoering Met ingang van 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden. Wet inburgering Hiermee zijn de gemeenten verantwoordelijk voor het regelen van inburgering en alles wat er bij participeren en integreren komt kijken. Het is daarbij de ambitie van de gemeente Gorinchem om inburgeraars zo snel mogelijk actief burgerschap te laten verwerven. De uitvoering van de Wet Inburgering ligt bij AVRES en VluchtelingenWerk. Dit doen ze door het leren van de Nederlandse taal te combineren met participatie in onze samenleving, met als ultieme doel het duurzaam zelfstandig en zelfredzaam zijn in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. Vluchtelingenwerk voert Participatie Verklaringstraject (PVT) uit en AVRES heeft de regietaken en voert gesprekken met inburgeraars en zorgt dat ze tijdig kunnen starten met hun inburgering. Ondertussen krijgen de inburgeraars onder de oude wet ook (extra) ondersteuning, zodat ook zij zo snel mogelijk zelfstandig en zelfredzaam zijn. In Q4 zijn de voorbereidingen gestart voor het schrijven van een nieuwe aanbesteding voor de inburgering om de taallessen passender en flexibeler te maken voor de inburgeraars. Diversiteit
In Gorinchem willen we dat iedereen mee kan doen en zich zowel veilig als thuis voelt in de stad. Hier wordt op ingezet met het emancipatie- en diversiteitsbeleid. In december 2020 is Gorinchem officieel Regenboogstad geworden. Hiermee zegt de gemeente toe zich actief te zullen inzetten voor de acceptatie, emancipatie en veiligheid van de Gorcumse LHBTIQ+ gemeenschap. In 2023 heeft Radar zich o.a. ingezet voor het verwerken van meldingen en het registreren van klachten over discriminatie, het organiseren van activiteiten in de stad, het verzorgen van voorlichtingsbijeenkomsten voor scholen en het organiseren van activiteiten in de maand van Respect. Sinds 1 juli 2023 is de Wet Goed Verhuurschap van kracht. Via onze website kan iedereen een melding van woondiscriminatie op de reguliere huurmarkt maken. Radar neemt de meldingen in behandeling. In 2024 komen er extra gelden vanuit de overheid voor antidiscriminatie inzet.
Bewonersinitiatieven In 2023 zijn financiële bijdragen verstrekt aan bewonersinitiatieven gericht op versterking van de sociale samenhang en leefbaarheid. Van de 34 aanvragen voor een “Bliek in Actiebijdrage” is 30 maal subsidie verleend. T.b.v. de buurt- en straatactiviteiten is in 2023 71 maal subsidie aangevraagd waarvan er 67 zijn toegekend. Mede door het actief promoten van de Burendag met een burendagpakket is er sprake van een toename.
71
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken Om de straat of buurt groener te maken -bijvoorbeeld door het aanleggen van een geveltuin, het plaatsen van plantenbakken of door (een gedeelte van) een openbaar plantsoen of groenstrook te gaan onderhouden- kunnen bewoners via wijkbeheer een adoptiegroen-aanvraag doen.
Contacten met inwoners
72
We staan in nauw contact met de inwoners. Inwoners melden voor hen van belang zijnde zaken via de kanalen Fixi,via het KCC of via een brief. Maandelijks worden bewoners geïnformeerd en geïnspireerd over leefbaarheid in de “Hart voor uw Wijk special” in De Stad Gorinchem. Ieder kwartaal worden wijkoverstijgende overleggen gehouden met partners (politie, Poort6, sociaal team, jongerenwerk, Gorinchem Beweegt, opbouwwerk). Het doel van deze overleggen is goed van elkaar op de hoogte te blijven en om adequaat op situaties te kunnen inspringen. Deze overleggen zitten tussen uitvoerend en beleidsmatig niveau in. Daarnaast zijn er maandelijks wijkoverleggen op uitvoerend niveau. Er zijn wijkspreekuren die matig worden bezocht. In 2024 krijgen die een andere invulling: van inwoners ontvangen bij spreekuren naar actief mensen opzoeken. Daarnaast wordt er aangesloten bij Burendagen, Straat- en buurtactiviteiten en andere evenementen.
Jaarstukken 2023
2.7.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel) TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
Jaarrekening 2022
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
7.486
3.822
14.630
8.595
6.034 V
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
4.532
5.169
5.693
5.507
186 V
TV63 Inkomensregelingen
23.660
20.119
21.957
23.788
1.831 N
TV64 WSW en beschut werk
8.619
7.771
8.287
8.286
1V
TV65 Arbeidsparticipatie
2.371
2.725
3.133
2.881
253 V
TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.555
1.617
1.764
1.864
100 N
TV671 Maatwerkdienstverlening 18+
6.959
0
0
0
0V
TV671A Huishoudelijke hulp (WMO)
0
3.907
4.229
4.202
28 V
TV671B Begeleiding (WMO)
0
1.852
2.032
2.104
71 N
TV671C Dagbesteding (WMO)
0
631
788
786
2V
TV671D Overige maatwerkarrangementen (WMO) TV672 Maatwerkdienstverlening 18TV672A Jeugdhulp begeleiding
33
221
139
109
29 V
10.262
0
0
0
0V
0
0
2.183
1.986
196 V
TV672B Jeugdhulp behandeling
0
0
290
290
0V
TV672C Jeugdhulp dagbesteding
0
0
919
919
0V
TV672D Jeugdhulp zonder verblijf overig
0
10.119
216
215
1V
TV673A Pleegzorg
0
0
807
807
0V
TV673B Gezinsgericht
0
0
380
380
0V
TV673C Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
1.535
1.535
0V
TV674A Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf
0
0
2.326
2.326
0V
TV674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
0
0
1.022
1.022
0V
TV674C Gesloten plaatsing
0
0
154
154
0V
TV681 Geëscaleerde zorg 18+ TV681A Beschermd wonen (WMO) TV681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
576
0
0
0
0V
0
772
775
498
277 V
0
372
677
552
125 V
TV682 Geëscaleerde zorg 18-
698
0
0
0
0V
TV682A Jeugdbescherming
0
527
1.418
1.410
8V
TV682B Jeugdreclassering
0
0
67
67
0V
TV71 Volksgezondheid
1.746
1.469
1.878
1.739
139 V
Lasten Sociaal domein
68.496
61.093
77.302
72.025
5.277 V
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
5.661
390
10.489
8.349
2.140 N
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
155
79
102
733
631 V
14.166
14.048
15.379
15.373
6N
TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
0
225
225
292
67 V
TV671 Maatwerkdienstverlening 18+
259
0
0
0
0V
TV672 Maatwerkdienstverlening 18-
37
0
0
0
0V
TV63 Inkomensregelingen
TV681 Geëscaleerde zorg 18+
1.580
0
0
0
0V
TV681A Beschermd wonen (WMO)
0
772
1.350
1.315
35 N
TV71 Volksgezondheid
22
0
278
191
87 N
Baten Sociaal domein
21.880
15.512
27.824
26.254
1.570 N
Totaal saldo van baten en lasten
-46.616
-45.580
-49.478
-45.771
3.708 V
Stortingen reserves
1.042
321
321
321
0V
Onttrekkingen reserves
1.717
299
1.799
1.799
0V
-45.942
-45.603
-48.000
-44.292
3.708 V
Resultaat
73
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
58 V
Er is een onderbesteding op het budget Bliek in Actie doordat er minder geld is gevraagd vanuit de inwoners van Gorinchem. Er zijn meer kleinere initiatieven geweest waarvoor kleinere bedragen zijn toegekend
5.400 V
Gorinchem heeft in 2023 aan een groot aantal vluchtelingen uit Oekraïne opvang geboden. Door uitstel van realisatie van de Kleine Schelluinsekade, zijn de inwoners van de woningen van Poort6 nog niet verhuisd naar de Kleine Schelluinsekade . Dit komt doordat er zich bij de aanbesteding van flexibele (huur) woonunits geen marktpartij had ingeschreven. Hierdoor zijn er minder uitgaven geweest op het gebied van huisvesting, beveiliging, exploitatie en leefgeld. Ook de transitievergoeding om de woonunits aan de Kleine Schelluinsekade te realiseren is maar ten dele besteed in 2023. (zie ook baten TV 61)
156 V
Er is door minder aanvragen een onderbesteding op het budget dat eenmalig beschikbaar is gesteld voor compensatie voor extra indexering voor de huur van panden/buurthuizen en energienoodfonds voor sociale ontmoetingsplaatsen.
190 V
In 2023 is er minder geld uitgegeven aan nieuwkomers vanwege het vastlopen van de asielketen. Daarnaast is er een lichte achterstand in de taakstelling van de huisvesting van statushouders.
202 V
Taakveld 61 omvat veel budgetten, die leiden tot een voordeel van € 202.000 bijvoorbeeld budget Mantelzorg € 34.000, buurthuis Grote Haarsekade € 25.000, Preventieve verslavingszorg € 21.000, Welzijn op recept € 13.000 en Statushouders € 34.000
160 N
Voor het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is er door inzet van personeel van gemeente Gorinchem regionaal bij Dordrecht personeelskosten verrekend. Hierdoor ontstaat er op TV 62 een nadeel bij doorbelasting personeel en een voordeel op taakveld 04 overhead.
179 V
Vanaf 2021 ontvangen gemeenten in het kader van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) middelen van het Rijk om samen met sociaaljuridische partners de rechtsbescherming van kwetsbare inwoners te versterken. Het jaarlijkse budget hiervoor is besteed aan de doelen zoals gesteld in de regeling. Een onderdeel daarvan is inzet bureau sociale raadslieden. Er was in 2023 meer budget dan er nodig was omdat de ontvangen bedragen uit 2022 en 2023 waren samen gevoegd.
51 V
Er is een voordeel ontstaan ten gunste van de budgetten binnen het Sociaal Domein (SD) van € 51.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de maatstaven in diverse circulaires zijn aangepast. Deze maatstaven zijn niet één op één te vertalen naar de budgetten binnen het SD.
67 V
Het budget Wmo algemeen is een samengestelde post. Bij de herschikking van de Wmo budgetten zijn enkele posten abusievelijk niet afgeraamd. Dit wordt in 2024 aangepast.
2.022 N
Er is € 2.022.000 verstrekt voor energietoeslag, dit is voor € 2.177.000 gecompenseerd door een bijdrage van het rijk in de decembercirculaire.
170 V
De kosten van het minimabeleid zijn € 170.000 lager dan begroot, dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een extra bijdrage in de meicirculaire voor evt. “extra beroep op de bijzondere bijstand”.
TV65 Arbeidsparticipatie
251 V
Dit bedrag betreft de financiering van de loonkostensubsidie voor het begeleiden van inwoners die werken met loonkostensubsidie. Vanaf 2023 ontvangen we dit bedrag structureel via de algemene uitkering. In 2023 maakt GR Avres hier nog geen aanspraak op. Vanaf 2024 doen ze hier wel een beroep op.
TV66 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
64 N
Er is een overschrijding van bijna € 64.000 op het budget hulpmiddelen. Dit hangt o.a. samen met een toename van het aantal elektrische aandrijfsystemen voor handbewogen rolstoelen. Het aantal scootmobielen en fietsvoorzieningen is ook toegenomen, zowel in natura (huur) als pgb.
TV671B Begeleiding (Wmo)
71 N
Er is een overschrijding op het budget begeleiding Wmo. Die overschrijding wordt veroorzaakt door toename van het aantal klanten in combinatie met de impact van cao-
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
TV63 Inkomensregelingen
74
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting ontwikkelingen op de indexering van de tarieven. Voor dagbesteding geldt dat de toename van het aantal cliënten samenhangt met de vergrijzing.
TV672A Jeugdhulp begeleiding
196 V
In 2022 hebben we aan het einde van het jaar een verplichting voor de regionale zorgmarkt kosten moeten opnemen op basis van de prognose van de toen beschikbare laatste maandrapportage. In 2023 bleek deze verplichting € 426.987 hoger te zijn dan de uiteindelijke eindafrekening 2022. Dit betekent een voordeel voor 2023. Het huidige geprognotiseerde tekort voor 2023 van € 230.674 is hiermee verrekend. Dan resteert er nog een bedrag van € 196.341.
TV681A Beschermd wonen (Wmo)
277 V
De jaarrekening Beschermd Wonen en Opvang (BWenO) 2022 van de centrumgemeente is positiever afgesloten dan verwacht. Het innovatiebudget transformatie Proeftuin BWenO lokaal is niet volledig aangesproken. Dit betekent een voordeel voor 2023.
TV681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
60 V
Regionaal, bij de centrumgemeente Dordrecht, zijn de middelen onplanbare zorg optimaal benut waardoor er lokaal minder is uitgegeven.
30 V
Er is een onderschrijding op het budget huiselijk geweld. De verwachting was dat naast het reguliere werk uit het Plan van aanpak kindermishandeling mogelijk kosten zouden voortvloeien. Deze kosten hebben zich niet voorgedaan.
87 V
Halverwege 2023 ontving de gemeente SPUK-middelen voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Omdat er slechts een half jaar beschikbaar was voor het opzetten van projectplannen en het starten van activiteiten is het budget niet geheel gebruikt. De gemeente maakt gebruik van de mogelijkheid om via de SISAverantwoording 20% van het (oorspronkelijke) budget over te hevelen naar 2024.
2.221 N
Door uitstel van realisatie van de Kleine Schelluinse Kade (KSK) zijn er 200 opvangplekken minder gerealiseerd dan voorzien. Hierdoor is er ruim € 2,2 mln. minder ontvangen van het rijk. (zie ook lasten TV 61)
120 V
Bij de vaststelling van de subsidie aan Vluchtelingenwerk over 2022 bleek dat er minder nieuwkomers zich gevestigd hebben in Nederland dan vooraf voorzien was. Hierdoor is er € 120.000 terugbetaald door Vluchtelingenwerk en een voordeel ontstaan in 2023.
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
587 V
In september 2022 is het Integraal Zorg akkoord (IZA) vastgesteld. Samen met partners en de andere gemeenten binnen Waardenland (Alblasserwaard- Vijfheerenlanden en Drechtsteden) is er in 2023 gewerkt aan achtereenvolgens een regiobeeld en regioplan. In September zijn er vanuit het IZA voor de verschillende regio’s gemeentelijke gelden vrijgekomen. Het doel van de gelden is dat de gemeentelijke activiteiten in een samenwerkingsregio worden uitgevoerd t.b.v. de ambities en doelen van de IZA. De gelden komen jaarlijks achteraf beschikbaar in de periode 2023-2026. Voor de regio Waardenland is dit een bedrag van € 3,2 mln. voor 2023. Voor Gorinchem is dit een bedrag van € 587.000.
TV 66 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
64 V
Er is ruim € 64.000 meer ontvangen aan eigen bijdrage via het CAK dan was geraamd. Dit komt door de verdere stijging van het aantal unieke Wmo cliënten.
TV71 Volksgezondheid
87 N
zie lasten TV 71.
TV71 Volksgezondheid
Baten TV61 Samenkracht en brugerparticipatie
Reserve Sociaal Domein Conform de afspraak om het saldo op het programma Sociaal Domein te verrekenen met de Reserve Sociaal Domein wordt voorgesteld om dit, met uitzondering van het saldo tussen de Rijksbijdrage voor de opvang en huisvesting aan Oekraïners en de werkelijke lasten, via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein. Daarnaast heeft het Rijk in de decembercirculaire van het gemeentefonds extra middelen beschikbaar gesteld o.a. voor de uitbetaling van de energietoeslag. Deze middelen zullen bij de vaststelling van de Jaarstukken 2023 (bestemming resultaat) worden toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein (zie ook toelichting Algemene Dekkingsmiddelen TV07).