ESI workshop gemeenteraad Gorinchem 06042023
Tekst van het document
WORKSHOP GEMEENTERAAD GORINCHEM
EVENEMENTEN, VEILIGHEID EN VERGUNNINGVERLENING
GORINCHEM, 06 APRIL 2023
INTRODUCTIE WIE BEN IK …. Ben Jan van der Klis Senior adviseur evenementenveiligheid benjan@esi.email 06-18 39 34 56 Europalaan 100, Utrecht www.eventsafetyinstitute.nl
PROGRAMMA • Introductie • Verantwoordelijkheden bij evenementen
• Risico’s en risicoanalyse
Pauze • Veiligheidsvraagstukken • Hoe schrijf je een goed veiligheidsplan?
VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ EVENEMENTEN
VERANTWOORDELIJKHEDEN ORGANISATOR
Iedereen mag een evenement organiseren, maar… 1.
Vergunninghouder: verantwoordelijk voor nakomen vergunningsvoorwaarden
2.
Inhuurpartijen: verantwoordelijk voor nakomen contractuele verplichting met opdrachtgever
3.
Bezoeker die kaartje koopt en/of aangewezen evenemententerrein met huisregels betreedt, gaat private overeenkomst aan conform BW
4.
Bepaalde werkzaamheden alleen uit te voeren door bevoegd en bekwaam personeel
5.
Veiligheid vrijwilligers valt evengoed onder verantwoordelijkheid organisator
STELSEL VERGUNNINGVERLENING
Gemeentelijke APV: evenement verboden zonder vergunning van de burgemeester Uitzondering: kleine activiteiten die weinig tot geen hinder veroorzaken
Proces vergunningverlening: voorafgaande overheidstoetsing van het evenement op vier criteria Openbare orde Openbare veiligheid
Volksgezondheid De bescherming van het milieu
CYCLUS EVENEMENTENPROCES Risicoanalyse?
Vergunningaanvraag Melden evenement/aanvragen vergunning
Evaluatieverslag
Evalueren veiligheidsketen evenement
Veiligheidsplan
Intake
Behandelscan
Registraties/ verslagen
(Integrale) operationele uitvoering diensten
Bepalen behandelaanpak
Risicoanalyse
IOP
(Integrale) operationele voorbereiding diensten
Signaleren en integraal adviseren
Besluiten op de aanvraag
Vergunning
Adviezen
WAT IS EEN RISICOANALYSE? Inventarisatie en duiding van ongewenste gebeurtenissen die voorzienbaar zijn op het evenement, met aandacht voor: 1.
Oorzaken
2.
Gevolgen
3.
Interactie tussen risico’s
4.
Benodigde aanpak risicobeheersing
5.
Benodigde aanpak calamiteiten- en crisisbeheersing
BEHANDELSCAN (IS GEEN RISICOANALYSE!)
Gegevens evenement
Risicofactoren
BASISGEGEVENS EVENEMENT Publieksprofiel
Activiteitenprofiel
Ruimtelijk profiel
Profiel organisatie
Contextfactoren
Aantal bezoekers
Type evenement
Locatie evenement
Kenmerken
Maatschappelijk draagvlak
Typen bezoekers
Aantal podia
Inrichting
Betrokken inhuurpartijen
Bestuurlijke belangen
VIP’s
Side-events (gepland/spontaan)
Omgeving
Ervaring
Economisch belang
Gedrag
Dynamiek/ veranderingen
Gebruik routes
Reputatie
Belangen derden
Ervaring
Bijzonderheden
Afsluitingen
Ontwikkelingen
Bijzonderheden
Externe dreigingen
INVENTARISATIE VOORZIENBARE RISICO’S
Verstoringen publieksveiligheid
Verstoringen mobiliteit
Moedwillige verstoringen
Gezondheidsverstoringen
Verstoringen milieu
Crowd incidenten
Verkeer
Sociale veiligheid
Verwachte gezondheidsincidenten
Geluidshinder
Fysieke incidenten
Openbaar vervoer
Orde-erstoringen
Bijzondere gezondheidsverstoringen
Afvalproblematiek
Extreem weer
Verkeers-incidenten
Activisme/ terrorisme
Hygiëne-problemen
Ecologische verstoring
DE VERGUNNING Vastlegging van afspraken die in het voortraject zijn gemaakt Organisator evenement is verantwoordelijk voor naleving van de voorschriften Verwijst naar de plannen waarin de aanpak is uitgewerkt Kan bij nieuwe informatie of gewijzigde omstandigheden nog worden ingetrokken of aangepast Basis voor toezicht en handhaving door betrokken toezichthouders Gemeente Brandweer Politie
HET BESLUIT BRANDVEILIG GEBRUIK EN BASISHULPVERLENING OVERIGE PLAATSEN
Landelijke uniformiteit in brandveiligheidsvoorschriften voor buiten Terreinen Bijeenkomsttenten Andere bouwsels op het evenement Gebruiksvergunning tent is gebruiksmelding tijdelijk bouwsel > 150 aanwezigen geworden Nieuw zijn de wettelijke indieningsvereisten; bij niet voldoen is aanvraag niet ontvankelijk
VEILIGHEID OP EVENEMENTEN: ONTWIKKELINGEN
Risico's wegnemen of zelfredzaamheid
Kritiek na ongelukken
Juridisering
Terreurdreiging: maatregelen?
Drugs en alcohol
Druktebeheersing
Personeelstekorten
Multi samenwerking
INSPECTIES:VERGUNNINGVERLENING MOET BETER
KRITIEK ONDERZOEKSRAAD VOOR VEILIGHEID ONGEVAL MONSTERTRUCK HAAKSBERGEN + VREUGDEVUREN
▪ Afspraken niet voldoende geborgd ▪ Beperkte taakopvatting bij vergunningverleners ▪ Idee bij alle betrokken partijen dat het evenement weinig risicovol was ▪ Een beperkte betrokkenheid van management en burgemeester ▪ Ondanks de groei van het evenement is de voorbereiding niet meegegroeid
▪ Een gebrekkige evaluatie en collegiale toetsing ▪ Onvoldoende onderkenning van de risico’s ▪ Historische context van goedkeuren en meebewegen
▪ Niet naleven heeft niet geleid tot handhaving
GEVOLGEN VOOR DE GEMEENTE
•
Incidenten vragen direct om verantwoording
•
Gemeenten moeten regie steviger nemen - betrokkenheid burgemeester nodig
•
Meer transparantie in besluitvormingsproces
•
Mogelijk meer conflicten tussen gemeenten, ondernemers, burgers en adviseurs
•
Cultuurverandering: meer ‘veiligheidskritische’ houding in vergunningverlening
•
Kosten voor gemeenten kunnen stijgen
GEVOLGEN VOOR ORGANISATOREN
•
Organisator meer echt ‘primair verantwoordelijk’
•
Aansprakelijkheid en beeldvorming
•
Kennis en kunde aantonen
•
Plannen worden eerder verwacht
•
Centrale coördinatie op veiligheid nodig
•
Veiligheid is niet iets wat je inkoopt
•
Professionalisering kost geld
VEILIGHEIDSVRAAGSTUKKEN
RISICO’S BIJ KLEINERE EVENEMENTEN
RISICO’S BIJ KLEINERE EVENEMENTEN
HOE GROOT IS HET RISICO? (EN HOE WORDT HET BELEEFD?)
RISICO’S BIJ EVENEMENTEN
“Man komt om het leven bij Solexrace Heeswijk-Dinther, festival in aangepaste vorm verder”
RISICO’S BIJ EVENEMENTEN
“Organisatie na ongeluk Highland Games: 'We zijn er kapot van'
VEILIGHEID OP EVENEMENTEN:VOLOP ONDER DE AANDACHT
❖ Wat zijn concrete risico’s op evenementen?
❖ Wat zijn mogelijke gevolgen voor evenementen? ❖ Kan het op evenementen in Gorinchem misgaan? ❖ Wat betekent dat dan voor de gemeente?
DE SITUATIE IN GORINCHEM
Stelling: ‘De gemeente is strakker geworden in de beoordeling van plannen’
Stelling: ‘De Veiligheidsregio stelt steeds meer eisen’ Stelling: ‘De maatschappij stelt steeds hogere eisen aan veiligheid en veiligheidsmaatregelen’ Stelling: ‘Organisatoren en de gemeente lopen een toenemend risico na een incident aansprakelijk te
worden gesteld bij nalatig handelen’
ALS HET MISGAAT
ALS HET MISGAAT Organisatie aansprakelijk voor ongeval met springkussen
Onvoldoende toezicht & veiligheidsmaatregelen
Rechtbank Oost-Brabant 12-09-2018
Op een festivalterrein is een attractie aanwezig - een zogeheten Big Air - waarbij bezoekers een sprong van negen meter hoogte op een luchtkussen kunnen maken. Wanneer de attractie gaat sluiten, zijn er nog bezoekers op de toren aanwezig. Eén bezoeker waagt de sprong, niet wetend dat het luchtkussen op dat moment al half leeg is, en breekt meerdere rugwervels.
Op de toren was wel toezicht aanwezig, maar die stond niet bij de trap die toegang gaf tot het 9 meter hoge uitkijkplateau. Ook hingen hier geen waarschuwingsborden of verboden toegang borden. De enige veiligheidsmaatregel was in feite de steigerbuis, waar eenvoudig over heen kon worden geklommen.
Aansprakelijkheid
De vraag of de organisatie aansprakelijk is voor het ongeval, is voorgelegd aan de rechtbank Oost-Brabant. De rechtbank oordeelt dat alleen een steigerbuis op heuphoogte onvoldoende is om de veiligheid te waarborgen bij een dergelijke (gevaarlijke) attractie. Vooral ook omdat op het festival alcohol wordt geschonken en er rekening mee gehouden moet worden dat bezoekers doorgaans in een uitgelaten stemming zijn.
Er is wel omgeroepen dat de attractie ging sluiten. En het slachtoffer is bovenop de toren ook aangesproken. Maar er is hem onvoldoende duidelijk gemaakt dat er beslist niet meer gesprongen mocht worden. Kort voordat het slachtoffer is gesprongen, is bovendien een medewerker nog van het 9 meter plateau naar beneden gesprongen.
De organisatie heeft volgens de rechtbank te weinig veiligheidsmaatregelen getroffen en is daarmee aansprakelijk voor het ongeval.
Eigen schuld
De rechtbank kijkt ook naar het gedrag van het slachtoffer, die doelbewust en zonder toestemming over de afscheiding is geklommen. Het moet voor het slachtoffer voldoende duidelijk zijn geweest dat hij niet zonder meer vrije toegang had tot het springgedeelte. Hij heeft daarmee zelf bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval.
RISICOMANAGEMENT EN AANSPRAKELIJKHEID
Ieder die een evenement organiseert hoort zich af te vragen: 1.
Ben ik geschikt voor de job?
2.
Werk ik met voldoende en goed getrainde mensen?
3.
Heb ik reëel voorzienbare risico’s in kaart gebracht en daarop de nodige maatregelen genomen?
4.
Als er desondanks toch iets misgaat, heb ik dan gedaan wat er redelijkerwijs van me verwacht mocht worden?
HET VEILIGHEIDSPLAN
•
Van één A4 tot een uitgebreid draaiboek
•
Geeft informatie over voorgenomen aanpak veiligheid
•
Maakt beoordeling/ toetsing mogelijk
•
Maakt afstemming maatregelen mogelijk
•
Vastlegging van gemaakte afspraken
HET VEILIGHEIDSPLAN
▪
In een veiligheidsplan staat: ▪
Welke risico’s de organisator voorziet
▪
Welke maatregelen de organisator heeft genomen om de openbare orde en veiligheid, gezondheid en aangaande de bescherming van het milieu tijdens het evenement te waarborgen
▪
Hoe en door wie de maatregelen worden uitgevoerd
HOE KOM JE TOT EEN GOED VEILIGHEIDSPLAN?
Beschrijving evenementprofiel
Risicoinventarisatie
Maatregelen veiligheid, gezondheid, mobiliteit, bescherming milieu
Calamiteiten- en ontruimingsplan
VEILIGHEIDSPLAN: OPBOUW 1/2 Algemeen
Kenmerken evenement
Organisatie Publiek, Activiteiten, Ruimte
Risicoinventarisatie
Publieksveiligheid Moedwillige verstoringen Verkeer en vervoer Gezondheidsverstoringen Milieu
VEILIGHEIDSPLAN: OPBOUW 2/2 Veiligheid
Productie en inrichting Brandveiligheid Medische voorzieningen Beveiliging Crowd management Mobiliteit
Calamiteiten
Ontruimingsplan
Gehele ontruiming Gedeeltelijke ontruiming
Calamiteitenscenario's
Weersomslag Fysiek incident (bijv. brand) etc.
DE BASIS: ALGEMENE GEGEVENS
❑ Naam, locatie, contactgegevens ❑ Korte omschrijving
❑ Begin en eindtijden ❑ Aantallen bezoekers, piekmomenten en leeftijden
DE MAATREGELEN EN INZET: DE PASSENDE ORGANISATIE ❑ De organisatie van ❑ EHBO ❑ Brandveiligheid ❑ Beveiliging ❑ Crowdmanagement ❑ Mobiliteit ❑ Communicatie (hoe informeer ik de bezoekers/ deelnemers/ medewerkers?!)
❑ Optreden bij calamiteiten ❑ Scenario’s ❑ Hoe wordt er gehandeld?
❑ Wie doet wat (TVB’s!!)
BEVEILIGING Welke risico’s maken inzet beveiliging gewenst? Welke taken moeten zij uitvoeren? Hoe verhouden hun taken zich tot die van anderen? Welke wettelijke taken zitten daar tussen?
✓ Maak een inzetschema, evt per fase van het evenement ✓ Benoem de posities en taken (statisch en dynamisch) ✓ Geef aan in welke organisatiestructuur zij werken (leidinggevenden, centrale post)
WAT IS EVENEMENTENZORG ?
Zowel eerste hulp (EHBO) door eerstehulpverleners als medische zorg door zorgprofessionals
Georganiseerd verband, dus aanwezig om zorg te verlenen Maatwerk, afgestemd op risico’s van het evenement Sluit aan op de reguliere zorg Transparant voor overheid, ketenpartners en zorgvragers
VAN ‘OUDE’ NAAR ‘NIEUWE’ ZORGNIVEAUS Basis Eerste Hulp
BLS
Evenementen Eerste Hulp
BLS+
Basiszorg Spoedzorg nieuw Medische zorg
ALS
Specialistische Spoedzorg
VERKEER / MOBILITEIT •
Welke vervoermiddelen zal het publiek gebruiken? Probeer een inschatting te maken per type vervoersstroom.
•
Wat verwacht u van de in- en uitstroom: tijden, piekdrukte, verdeling over routes?
•
Welke capaciteit heeft u (nodig) als het gaat om wegen, parkeerplaatsen, busvervoer, treinen, kiss & ride, taxi’s?
•
Welke wegen gaat u (tijdelijk) afzetten en welke omleidingen zijn er nodig? Met welke belanghebbenden krijgt u te maken?
•
Welke inzet van verkeersregelaars is nodig vanwege afsluitingen, omleidingen, overstekend publiek?
CALAMITEITEN- EN ONTRUIMINSPLAN •
•
•
Duidelijkheid op hoofdprocessen bij calamiteiten: wie doet wat? •
Leiding en coördinatie
•
Informatiemanagement
•
Communicatie
Maatgevende calamiteitenscenario’s •
Maatregelen organisator, betrokken personeel per scenario
•
Verwachtingen tav inzet overheidsdiensten
Ontruimingsplan •
Gedeeltelijke ontruiming
•
Gehele ontruiming
•
Gereguleerde ontruiming (afgelasting)
TYPERENDE EVENEMENTSCENARIO’S
SCENARIOBESPREKING •
Ontstaan van het incident •
•
•
Waar? Wanneer? Waardoor?
Welke directe gevolgen zijn voorzienbaar? •
Slachtoffers
•
Schade
•
Reactie van het publiek
Welke vervolgontwikkelingen zijn te verwachten? •
Ontwikkeling incident
•
Maatschappelijke en bestuurlijke gevolgen
•
Welke maatregelen kunnen we nemen om het scenario te beïnvloeden?
•
Welk restrisico houden we over: het scenario waar we ons op moeten prepareren?
VOORBEELD : RISICOVOL WEER Proactieve maatregelen
De organisatie houdt de weersverwachtingen nauwlettend in de gaten. Zij maken hierbij gebruik van een erkend weerstation, te weten Meteo Vista. Indien er extreem weer op komst is, zal de organisatie alle betrokken partijen hier continue over informeren.
Proactieve maateregelen wind
Indien sprake is van zeer harde wind (windkracht 7 of hoger) neemt de organisatie extra maatregelen om obstakels extra te zekeren of op te ruimen.
Interne alarmeringsprocedure
Organisatie roept via portofoon alle personen op voor een afstemmingsoverleg. Beslissing nemen of er ontruimd dient te worden.
Externe alarmeringsprocedure
Indien nodig het publiek informeren en kalmeren via de geluidsinstallatie. Taken uitvoeren die door het afstemmingsoverleg worden aangedragen. Ondersteuning geven aan de hulpdiensten.
HET WEER: EEN SCENARIO OM REKENING MEE TE HOUDEN
VERSCHILLENDE MODELLEN
Weer.nl Windy Wetteronline.de KNMI pluim Netatmo weathermaps Lightningmaps Buienradar DTN Meteoalarm (heel Europa) WXchart
DE DO’S IN EEN VEILIGHEIDSPLAN ✓ De beschreven maatregelen dekken de risico’s uit het risicoprofiel (risico beheer).
✓ Het uitwerken in een veiligheidsplan van toereikende personele, materiële en organisatorische voorzieningen.
✓ Ieder evenement is uniek! Voorkom copy-past en loop jaarlijks je profielen, risico’s en maatregelen opnieuw door.
✓ SMART beschreven scenario’s; wie doet wat, wanneer en waarom? Wie mag welke beslissingen nemen?
DE DON’TS IN EEN VEILIGHEIDSPLAN
❌Laat het opstellen van een veiligheidsplan niet volledig over aan een leverancier, neem je verantwoordelijkheid;
❌Voorkom spelfouten en denk aan logische zinsopbouw; ❌Voorkom nietszeggende zinnen zoals:
“De veiligheidsorganisatie zal alle voorkomende veiligheidstaken uitvoeren”. “De organisatie zal toezien op overcrowding en optreden indien nodig”.
HOE KOM JE MET JE PARTNERS TOT EEN PLAN?
•
Vraag informatie aan productie, beveiliging, catering, EHBO, verkeersbedrijf, locatie-eigenaar;
•
Maak een gedegen risicoanalyse (RISKOM methode);
•
In je team en met je inhuurpartijen bespreken;
•
Baken taken en verantwoordelijkheden binnen de eigen organisatie af;
•
Bespreek met gemeente en hulpdiensten wat je van hen verwacht in bepaalde omstandigheden.
VERTALEN PLAN NAAR BRIEFING PERSONEEL •
Algemene briefing op hoofdlijnen;
•
Realiseer dat 20% wat je brieft, wordt onthouden;
•
Specifieke briefing per organisatie (vrijwilligers, barpersoneel, EHBO, coördinator beveiliging, coördinator mobiliteit;
•
Nodig politie / toezicht en handhaving uit bij de briefing;
•
Check at random personeel/ vrijwilligers.
AFSLUITING
WELKE VRAGEN BLIJVEN ER NU LIGGEN?