Controleplan 2023 gemeente Gorinchem - definitief
Tekst van het document
Controleplan 2023 Gemeente Gorinchem
2
Samenvatting
Aan de raad van gemeente Gorinchem Stadhuisplein 1 4205 AZ Gorinchem 19 oktober 2023
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Geachte leden van de raad,
Hierbij delen wij graag ons controleplan voor de jaarrekeningcontrole voor het jaar eindigend op 31 december 2023 met u. Dit controleplan geeft u onder andere een overzicht van de manier waarop wij met u willen samenwerken, hoe wij de controle zullen uitvoeren, welke processen en posten onze hoogste aandacht hebben en met welke tolerantie wij de controle zullen uitvoeren. Het controleplan begint met een samenvatting waarin u op één pagina ziet wat de belangrijkste uitgangspunten zijn van onze samenwerking en controleaanpak. Daarna gaan wij met meer diepgang in op de reikwijdte, scope en randvoorwaarden van onze controle. Hierbij hebben wij ook het effect van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording op uw en onze rol bij de controle uiteengezet. Vervolgens geven wij u meer inzicht in onze controlefilosofie, onze controleaanpak en de significante risico’s die wij onderkennen bij onze controle. In het laatste deel van het controleplan stellen wij ons controleteam aan u voor. Daarnaast leggen wij uit hoe wij met u samenwerken en communiceren. Ook de controleplanning komt hierbij aan de orde.
Dit controleplan is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Tevens kunt u met de pijltjes rechtsonder een pagina terug of vooruit. Wij vragen u uit duurzaamheidsoverweging terughoudend te zijn met het printen van het controleplan. Indien wij de gebruikersvriendelijkheid van het plan kunnen verbeteren, dan horen wij dat graag van u. Wij hebben de inhoud van ons controleplan besproken in de I&O vergadering op 12 oktober 2023. Mocht u naar aanleiding van het lezen van dit controleplan nog vragen hebben, dan zijn wij graag bereid om deze, via de griffie, te beantwoorden. Wij kijken uit naar een prettige samenwerking. Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
J.G. Schuijt MSc RA
3
Samenvatting
Samenvatting van ons controleplan 1. Onze controleopdracht bestaat uit de controle van de jaarrekening. Van het jaarverslag stellen wij vast of dit niet strijdig is met de jaarrekening.
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
2. Wij geven een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening, waarvan de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel uitmaakt. Het huidige rechtmatigheidsoordeel in onze controleverklaring komt daarmee te vervallen.
3. In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. De verantwoordingsgrens wordt door de raad bepaald maar bedraagt maximaal 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. Voor 2023 heeft u de verantwoordingsgrens vastgesteld op de maximale grens van 3%. 4. Als raad bepaalt u met welke nauwkeurigheid wij de jaarrekeningcontrole uitvoeren door het vaststellen van de goedkeuringstolerantie. U heeft gekozen om deze tolerantie te stellen op het wettelijke maximum van 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. Dit is op basis van de begroting 2023 gelijk aan € 1.600.000 Wij rapporteren op uw verzoek alle bevindingen boven de rapporteringstolerantie van € 125.000.
5. Wij zijn verplicht om een deel van de goedkeuringstolerantie te ‘reserveren’ voor onontdekte fouten. Om die reden doen wij een afslag van 20% om te komen tot onze uitvoeringstolerantie. Deze wordt door ons gebruikt in de uitvoering van de controle. De tolerantie voor dit controlejaar bedraagt € 1.280.000.
6. Uit onze risicoanalyse en onze kennis van de sector blijkt het volgende significante risico op fouten in de jaarrekening: • Risico dat de rechtmatigheidsverantwoording geen getrouw beeld geeft • Risico dat de gehanteerde schattingen bij de waardering van de grondexploitatie Groote Haar onjuist zijn 7. Ten aanzien van fraude blijkt uit onze risicoanalyse en de kennis van de sector de volgende inherente frauderisico’s: • Risico dat kredieten en budgetten op projecten met een belangrijke politieke invloed worden verschoven • Risico dat (Europese) aanbestedingen aan bevriende partijen worden gegund • Risico dat inkopen niet onderbouwd zijn met tegenprestaties • Risico dat grondverkopen niet gebaseerd zijn op zakelijke transacties 8. Voor 2023 heeft u de volgende speerpunten benoemd: • Status en voortgang van de implementatie van het nieuwe financiële systeem; • Wijze waarop managementschattingen worden gemaakt bij het doorrekenen van grondexploitaties, specifiek voor de Groote Haar • Interne beheersing op de activiteiten bij Hoog Dalem C.V. • Restwaarde bij afschrijvingen • Omvang en risico’s van het investeringsplafond
4
Samenvatting
De reikwijdte van onze controle
Onze controleopdracht
U heeft ons verzocht de jaarrekening 2023 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. Onderstaand hebben wij daarom weergegeven op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle betrekken.
Op de volgende pagina hebben wij samengevat welke processen wel en welke processen niet in onze controle worden betrokken, bijvoorbeeld omdat de financiële omvang van die processen beneden onze uitvoeringstolerantie is.
Reikwijdte van de controle Processen met hun risico
Jaarstukken gemeente Gorinchem
Goedkeuringstolerantie Rechtmatigheid Onafhankelijkheid
Jaarverslag
Jaarrekening
Risicoanalyse controleaanpak Programmaverantwoording
Paragrafen
Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
Samenwerking Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast of deze niet strijdig zijn met de jaarrekening
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
5
Samenvatting
Onze controleopdracht Reikwijdte van de controle Processen met hun risico Goedkeuringstolerantie Rechtmatigheid Onafhankelijkheid
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
De processen die onze aandacht hebben tijdens de controle In de tabel op de volgende pagina hebben wij de processen opgenomen die naar verwachting van materiële invloed zijn op de baten en lasten in de jaarrekening. Hierbij hebben wij ook aangegeven hoe wij het risico inschatten dat de baten en lasten die uit deze processen voortkomen, kunnen leiden tot een fout die hoger is dan onze uitvoeringstolerantie. Naast deze processen besteden wij ook specifieke aandacht aan de processen die: • leiden tot balansmutaties, zoals investeringen; • ondersteunend zijn aan de getrouwheid van de jaarrekening, zoals risicomanagement; • een handmatig karakter hebben, zoals memoriaalboekingen. Deze processen hebben we in de tabel hiernaast opgenomen, samen met het door ons ingeschatte risico dat het proces kan leiden tot een fout die hoger is dan onze uitvoeringstolerantie. Wij benadrukken dat we de inschatting van de processen en posten die onze aandacht hebben tijdens de controle, hebben gedaan voorafgaand aan onze controlewerkzaamheden. Deze zijn gebaseerd op onze kennis van de sector, de presentatie als onderdeel van het aanbestedingsproces en openbare bronnen. Daarom is het mogelijk dat deze inschatting nog wijzigt.
Proces / post
Risico
Rechtmatigheidsverantwoording
Hoog
Memoriaalboekingen
Hoog
Betalingsorganisatie
Hoog
Investeringen en kredietbeheer
Normaal
Risicomanagement
Normaal
Analyse tussenrekeningen
Normaal
Budgetbeheer
Normaal
Planning & Control cyclus
Normaal
6
Samenvatting
De processen die onze aandacht hebben tijdens de controle Baten Risico
Proces / post
Risico
Grondexploitaties - verkoop gronden
Hoog
Prestatielevering (inkopen, subsidies, wmo)
Hoog
Overige rijksbijdragen
Normaal
Inkopen - juistheid kosten
Normaal
Reikwijdte van de controle
Ontvangen subsidies
Normaal
Salarissen
Normaal
Processen met hun risico
Huren en pachten
Normaal
WMO-ZIN
Normaal
Omgevingsvergunningen
Normaal
WMO-PGB
Normaal
Onze controleopdracht
Goedkeuringstolerantie
Proces / post
Lasten
Overige opbrengsten
Normaal
Jeugd-ZIN (uitbesteed)
Normaal
Rechtmatigheid
Belastingen
Normaal
Jeugd-PGB (uitbesteed)
Normaal
Onafhankelijkheid
Reserve onttrekkingen
Normaal
Participatiewet (uitbesteed)
Normaal
Voorzieningen onttrekkingen
Normaal
Verstrekte subsidies
Normaal
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Algemene uitkering
Laag
Bijdragen verbonden partijen
Normaal
Rentebaten (treasury)
Laag
Grondexploitaties
Normaal
Voorzieningen dotaties
Normaal
Reserve dotaties
Normaal
Rentelasten (treasury)
Laag
Kapitaallasten
Laag
7
Samenvatting
Onze controleopdracht Reikwijdte van de controle Processen met hun risico Goedkeuringstolerantie Rechtmatigheid Onafhankelijkheid
Risicoanalyse controleaanpak
De toleranties die wij bij onze controle zullen hanteren Goedkeuringstolerantie De jaarrekening hoeft niet helemaal vrij te zijn van fouten en onzekerheden voordat wij een goedkeurend oordeel mogen afgeven bij de jaarrekening. Wij mogen op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) rekening houden met goedkeuringstoleranties. U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt de goedkeuringstolerantie maximaal 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves voor fouten en 3% voor onzekerheden. Wij geven pas een nietgoedkeurende verklaring af als wij afwijkingen in de jaarrekening constateren boven deze grenzen. Als raad kunt u wel besluiten om ons te vragen de jaarrekening met een lagere tolerantie te controleren. Dit heeft u niet gedaan. Voor dit controlejaar leidt dit tot een controletolerantie voor fouten van € 1.600.000.
De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel kan als volgt worden samengevat:.
Fouten
Samenwerking
Onzekerheden
< 1%
< 3%
> 3%
> 10%
Goedkeurend
Beperking
Afkeuring
Afkeuring
Beperking
Oordeelonthouding
Goedkeurend
Uitvoeringstolerantie Omdat wij in de controle gebruik maken van deelwaarnemingen en steekproeven zijn wij volgens onze beroepsregels verplicht om een deel van de goedkeuringstolerantie te ‘reserveren’ voor onontdekte fouten
Om die reden doen wij een afslag van 20% op de goedkeuringstolerantie om te komen tot onze uitvoeringstolerantie. De uitvoeringstolerantie wordt door ons gebruikt in de uitvoering van de controle. De uitvoeringstolerantie voor dit controlejaar bedraagt € 1.280.000. Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen aan u rapporteren. Deze grens bepaalt u zelf en is afhankelijk van de mate van detail waarmee u geïnformeerd wilt worden. De hoogte van de rapporteringstolerantie heeft geen invloed op de nauwkeurigheid of diepgang van onze aanpak. Wij hebben begrepen dat het college u het voorstel zal doen om de rapporteringstolerantie voor 2023 vast te stellen op € 125.000. Vooruitlopend op het raadsbesluit passen wij dit bedrag toe als rapporteringstolerantie. Single information, Single audit (SiSa) Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af over van ministeries en provincies ontvangen specifieke uitkeringen. De hiervoor toegepaste uitvoeringstolerantie wijkt niet af van de jaarrekening. In de BADO zijn specifieke rapporteringstoleranties gegeven waaraan wij ons moeten houden. Hiervoor verwijzen we graag naar artikel 5 van de BADO. WNT Voor de controle op de bijlage Wet Normering Topinkomens gelden de toleranties zoals jaarlijks gepubliceerd in het controleprotocol WNT.
De betreffende toleranties variëren van 0 (in geval van wel/niet opnemen functionarissen) tot enkele duizenden euro’s ten aanzien van onjuistheden in de verantwoording.
8
Samenvatting
Onze controleopdracht
De achtergrond en inhoud van de rechtmatigheidsverantwoording Achtergrond Met ingang van dit jaar moet het college verantwoording afleggen over de rechtmatigheid. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening. Daarom valt deze verantwoording binnen de reikwijdte van de controle van de jaarrekening. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.
Reikwijdte van de controle Processen met hun risico Goedkeuringstolerantie Rechtmatigheid Onafhankelijkheid
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen.
Afwijkingen In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. De grens waarboven afwijkingen in de verantwoording worden opgenomen (de verantwoordingsgrens) wordt door de raad bepaald maar bedraagt maximaal 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op het maximum van 3%. Hieronder hebben wij samengevat welke gebeurtenissen wel en welke niet in de verantwoording moeten worden opgenomen. Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen? Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.
Afwijkingen van wet- en regelgeving
Niet opnemen
Voorwaarden worden niet nageleefd; geen directe financiële consequenties.
V
Voorwaarden worden niet nageleefd; wel directe financiële consequenties. Geen effectieve M&O-maatregelen, waardoor rechtmatigheidsafwijkingen ontstaan die geen effect hebben op de getrouwheid. Geen effectieve M&O-maatregelen, maar geen rechtmatigheidsafwijkingen. Alle afwijkingen ten opzichte van de begroting (exploitatie en investeringen), ook indien deze binnen het door de raad uitgezette beleid blijven.
Opnemen
V
V
V
V
9
Samenvatting
Onze controleopdracht Reikwijdte van de controle Processen met hun risico Goedkeuringstolerantie Rechtmatigheid Onafhankelijkheid
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Het effect van de rechtmatigheidsverantwoording op uw en onze rol Rol van de raad De rechtmatigheidsverantwoording betekent voor u een versteviging van de kaderstellende en controlerende rol. Het is van belang dat u hier zelf actief op in blijft spelen. Kaderstellen U heeft op verschillende momenten een kaderstellende rol: 1. Bij de vaststelling van de financiële verordening. Daarin staan immers de (financiële) spelregels waaraan de gemeente zich moet houden. Omdat alle gemeenten verschillend zijn is het belangrijk dat hier maatwerk wordt geleverd. 2. Bij de vaststelling van de verantwoordingsgrens. Voor iedere gemeente geldt dat de raad een afweging moet maken tussen enerzijds de hoogte van de verantwoordingsgrens en anderzijds de inspanningen die voor het ambtelijk apparaat nodig zijn. 3. Bij de vaststelling van het normenkader. Het normenkader is de set aan regelgeving waaraan in het kader van de rechtmatigheid moet worden voldaan. Controleren De controlerende rol komt met name aan de orde bij het vaststellen van de jaarstukken, maar heeft ook betrekking op andere documenten die aan u ter beoordeling worden voorgelegd. Bij de bespreking van de stukken wordt de rechtmatigheidsverantwoording van het college en het accountantsrapport besproken.
U kunt het college bevragen op de oorzaak van de geconstateerde fouten en onduidelijkheden, maar ook over de maatregelen die het college gaat treffen om de oorzaken hiervan weg te nemen.
Rol van de accountant De verantwoording van rechtmatigheid door het college gaat deel uitmaken van de jaarrekening, zodat de aandacht voor en de controle op rechtmatigheid minimaal op het huidig kwaliteitsniveau gehandhaafd blijft. Wij geven een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening, waarvan de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel uitmaakt. Het huidige afzonderlijke rechtmatigheidsoordeel in onze controleverklaring komt daarmee te vervallen. De beoordeling van de getrouwheid geeft aan dat vertrouwd mag worden op hetgeen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college vermeld staat. Wij stellen vast dat wat er in staat, feitelijk juist en volledig is, maar de uitlatingen die opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording komen geheel voor rekening van het college. Omdat wij geen apart oordeel meer geven over de rechtmatigheid van de jaarrekening, hebben rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden, voor zover deze niet van invloed zijn op het getrouwe beeld, geen invloed op de controleverklaring. Hierdoor kan het voorkomen dat er omvangrijke rechtmatigheidsfouten opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring goedkeurend is. Dit is het geval als de omvangrijke rechtmatigheidsfouten getrouw opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording.
Dit laatste moet voor de raad uiteraard geen belemmering zijn om met het college een kritisch gesprek te voeren over de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden.
10
Samenvatting
Onze controlefilosofie: controle op basis van het aangepaste 3-lines model
Onze controleopdracht
Onze controlefilosofie is, naast het controleren van de jaarrekening, gericht op het verbeteren van uw bedrijfsvoering inclusief digitalisering hiervan. Dit doen wij door middel van het aangepaste 3-lines model. Hierin zijn de traditionele drie lijnen vervangen door zes principes, die hieronder zijn samengevat.
Risicoanalyse controleaanpak Controlefilosofie Controlemethode Data-analyse en innovatie Fraude Significante risico’s Speerpunten van de raad
Samenwerking
Dit model geeft handvatten om te beoordelen waar in de interne beheersing risico’s worden ondervangen. Hierbij nemen wij het zogenaamde push-left principe als uitgangspunt. Het push-left principe is erop gericht de interne beheersing in de 1e en 2e lijn te optimaliseren. Dit vanuit het uitgangspunt dat fouten voorkomen beter is dan achteraf constateren. Indien er tekortkomingen zijn in de interne beheersing in de 1e en 2e lijn, dan zullen wij deze rapporteren als bevinding, ook als deze in de 3e lijn ondervangen worden. Maar belangrijker is dat in dit model meer dat voorheen de nadruk gelegd wordt op de zachte controlemaatregelen in organisatie. Deze soft controls zijn van grote waarde voor de interne beheersing van uw gemeente en voor onze risicoanalyse in de controleaanpak. Zonder soft controls kunnen we niet controleren. Ze zijn randvoorwaardelijk voor de werking van de harde beheersmaatregelen. Tijdens onze controle brengen wij daarom met behulp van het aangepaste 3-lines model de totale controleomgeving van de gemeente in beeld. De kwaliteit van de soft controls bepalen mede de hoeveelheid werkzaamheden die we gaan verrichten voor het vaststellen van de werking van de “harde” interne beheersmaatregelen en de omvang van onze gegevensgerichte werkzaamheden. Waar wij op basis van onze ervaring verbetermogelijkheden zien, zullen wij dit opnemen in ons rapport van bevindingen.
11
Samenvatting
Onze onafhankelijkheid waarborgen we samen
Onze controleopdracht
Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening.
Reikwijdte van de controle Processen met hun risico Goedkeuringstolerantie Rechtmatigheid Onafhankelijkheid
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Om onze onafhankelijkheid nog meer te garanderen zorgen we ervoor dat we bij elk verzoek dat wij ontvangen om andere (controle) werkzaamheden te verrichten, vooraf kritisch beoordelen of dit past binnen de overeenkomst die wij met u hebben. Een heel belangrijk criterium hierbij is of onze onafhankelijkheid niet in gevaar komt als wij aan het verzoek tegemoet komen.
Als wij twijfelen of we andere (controle)werkzaamheden kunnen uitvoeren, dan nemen wij contact op met de griffie om te overleggen wat de risico’s zijn voor onze onafhankelijkheid. Indien de gemeenteraad het niet wenselijk acht dat wij een andere (controle) werkzaamheden uitvoeren, dan zullen wij hier naar handelen. Zo waarborgen wij onze onafhankelijkheid samen. Overigens hebben wij tot op heden geen verzoeken ontvangen om andere (controle)werkzaamheden uit te voeren.
Een andere maatregel die wij nemen is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente, persoonlijk moeten verklaren onafhankelijk te zijn van de gemeente. Deze verklaring wordt in ons controledossier opgenomen.
12
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak Controlefilosofie Controlemethode Data-analyse en innovatie Fraude Significante risico’s Speerpunten van de raad
Samenwerking
Onze controlemethode: risicogericht, data-gedreven en pragmatisch Bij onze controlemethodiek plannen en voeren we ons werk uit op basis van een top-down risicobenadering. Hiermee streven we naar een zo pragmatisch mogelijke controle waarbij continu de kwaliteit wordt gewaarborgd. Hieronder is dit grafisch weergegeven. Als basis voor de controleaanpak zal in overleg met de VIC een risicoanalyse opgesteld worden. De VIC gebruikt dit bij haar werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording, wij voor de controle van de jaarrekening. Deze risicoanalyse is gebaseerd op de processen en posten in de jaarrekening die op basis van de begroting naar verwachting materieel zijn voor de jaarrekening. Onze risicoinschatting bepaalt ook de manier, timing en diepgang van het uit te voeren testwerk, alsmede de speerpunten van onze controle. Wij verrichten pas eigen (gegevensgerichte) werkzaamheden als u dit zelf niet doet en als er sprake is van concrete risico’s.
In onze controle maken wij zoveel als mogelijk gebruik van uw ITomgeving voor zover relevant voor onze controle. Wij gaan daarom samen met de organisatie kijken hoe er gesteund kan worden op de beheersprocessen binnen de IT-omgeving. Deze werkzaamheden richten zich vooral op de algemene IT-beheersingsmaatregelen rondom de belangrijkste financiële applicaties. Wij maken daarnaast gebruik van diverse data-analyses oplossingen. Hierdoor wordt de kwaliteit van onze werkzaamheden verhoogd, omdat we niet uitsluitend gebruik maken van deelwaarnemingen, maar gericht zoeken naar afwijkingen in uw totale datapopulatie. Wij stellen deze oplossingen ook graag beschikbaar aan uw VIC. Tegelijkertijd adviseren wij de organisatie hoe zij uw IT-omgeving kunnen inrichten om een meer data-gedreven audit nog beter mogelijk te maken.
13
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Data-analyse en audit innovatie zijn onderdeel van onze aanpak In de controle zetten wij diverse vormen van data-analyse in. Deze data-analyses hebben tot doel met een grotere effectiviteit de controle uit te voeren. Zo worden in de plaats van deelwaarnemingen alle items in een populatie gecontroleerd. De vormen van data-analyse die wij gaan inzetten bij de controle van de jaarrekening 2023 hebben wij hieronder samengevat.
Met uw organisatie maken wij afspraken over de manier en timing van de aanlevering van de data. Tevens zullen wij samen met de organisatie de eerste stappen zetten om het gebruik van data-analyse in de komende jaren verder uit te breiden.
Data-analyse tool
Inzet in de controle
Datasnipper
Deze oplossing ondersteunt bij de controle van standaardprocessen, zoals belastingen en inkomende facturen. Tevens ondersteunt deze applicatie bij het vaststellen van de rekenkundige juistheid en interne consistentie van uw jaarstukken.
Betalingsanalyse (CAMT.053)
Via een door ons ontwikkelde algoritme in Power BI maken wij een integrale vergelijking tussen uw volledige betalingsgegevens, uw leveranciersbestanden, uw uitkeringsadministratie en uw personeelsgegevens. Tevens maken wij diverse dwarsdoorsneden van uw inkomende en uitgaande betalingen. Deze oplossing zetten we onder andere in als onderdeel van de werkzaamheden om fraude te detecteren.
Power BI
Met behulp van de Power BI identificeren wij, door zelf de patronen in uw boekingen en werkwijzen te herkennen, ongebruikelijke transacties. Ook deze oplossingen zetten we vooral in als onderdeel van de werkzaamheden om fraude te detecteren.
Controlefilosofie Controlemethode Data-analyse en innovatie Fraude Significante risico’s Speerpunten van de raad
Samenwerking
14
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak Controlefilosofie Controlemethode Data-analyse en innovatie Fraude Significante risico’s Speerpunten van de raad
Samenwerking
Frauderisico’s hebben een belangrijke invloed op onze aanpak Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij u en het college De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van fraude ligt bij college van burgemeester en wethouders. Het is onze verantwoordelijkheid als accountants om door planning en uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de financiële overzichten als geheel vrij zijn van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude (of van fouten). Wij sluiten aan bij uw interne frauderisicoanalyse Reeds meerdere jaren is fraude binnen de publieke sector een belangrijk onderwerp van gesprek. De maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp heeft ervoor gezorgd dat meer en meer wordt verwacht dat het college en de directie zelfstandig een interne frauderisicoanalyse opstelt. Een dergelijke analyse helpt de organisatie om frauderisicofactoren te identificeren en te beheersen. Hierdoor kan fraude zoveel mogelijk worden tegen gegaan. Wij hebben geconstateerd dat de organisatie beschikt over een interne frauderisicoanalyse die nog in ontwikkeling is. In onze controle maken wij gebruik van deze frauderisicoanalyse en ondersteunen wij de organisatie om de analyse verder te verbeteren.
Controlewerkzaamheden in het kader van fraude Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse in onze aanpak, zullen wij op basis van onze beroepsregels de volgende aanvullende werkzaamheden uitvoeren in het kader van fraude: :
• Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid worden afgezet tegen de kans en de impact. Op de volgende sheet hebben wij de door ons gesignaleerde frauderisico’s specifiek benoemd; • Frauderisico’s bespreken met de gemeenteraad, het college, de gemeentesecretaris en de concerncontroller; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd risico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden uitvoeren van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid. Fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren.
In de verklaring zullen wij ook opnemen wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden.
15
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
De significante risico’s die wij voor dit controlejaar onderkennen Zoals wij hebben uitgelegd bij onze controlefilosofie en controlemethode, verrichten wij bij de start van onze controle een (uitvoerige) analyse van de controleomgeving binnen uw totale organisatie. Hierbij beoordelen we elementen zoals: • De organisatiestructuur en organisatiecultuur van de gemeente; • De wijze waarop leiderschap is ingericht en wordt uitgevoerd; • De doelstellingen en ambities van de coalitie, het college van B&W en de directie; • De wijze waarop de gemeenteraad de realisatie van deze doelstellingen en ambities bewaakt en oppositie voert; • De wijze waarop er binnen de gemeente wordt gecommuniceerd, gedelegeerd, gerapporteerd en toezicht wordt gehouden.
Controlefilosofie Controlemethode Data-analyse en innovatie Fraude Significante risico’s Speerpunten van de raad
Samenwerking
Samen met externe ontwikkelingen en onze ervaringen met andere gemeenten, gebruiken we deze informatie als input voor onze risicoanalyse. De risicoanalyse bespreken we vervolgens met verschillende medewerkers van de gemeente om deze aan te vullen met uw kennis en ervaring. Op dit moment heeft dat geleid tot de onderstaande significante risico’s. Wij zijn verplicht om specifieke werkzaamheden uit te voeren op het algemene frauderisico dat het management haar positie kan misbruiken om de interne beheersing te doorbreken. Dit hebben wij vertaald in vier concrete frauderisico’s die voor al onze gemeenten gelden. Wij hebben geen aanleiding te veronderstellen dat er specifiek voor uw gemeente een aanvullend risico is dat het management misbruik maakt van haar positie.
Risico
Fraude
Fouten
Schattingen
1
Risico dat kredieten en budgetten op projecten met een belangrijke politieke invloed worden verschoven
2
Risico dat (Europese) aanbestedingen aan bevriende partijen wordt gegund
3
Risico dat inkopen niet onderbouwd zijn met tegenprestaties
4
Risico dat grondverkopen niet gebaseerd zijn op zakelijke transacties
5
Risico dat de rechtmatigheidsverantwoording geen getrouw beeld geeft
6
Risico dat de gehanteerde schattingen bij de waardering van de grondexploitatie Groote Haar onjuist zijn
16
Samenvatting
Wij geven extra aandacht aan de speerpunten die u ons meegeeft
Onze controleopdracht
Als raad kunt u ons speerpunten meegeven bij de uitvoering van de controle. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons rapport van bevindingen. Voor 2023 heeft u de volgende speerpunten benoemd:
Risicoanalyse controleaanpak Controlefilosofie Controlemethode Data-analyse en innovatie Fraude Significante risico’s Speerpunten van de raad
Samenwerking
• Status en voortgang van de implementatie van het nieuwe financiële systeem; • Wijze waarop managementschattingen worden gemaakt bij het doorrekenen van grondexploitaties, specifiek voor de Groote Haar • Interne beheersing op de activiteiten bij Hoog Dalem C.V. • Restwaarde bij afschrijvingen • Omvang en risico’s van het investeringsplafond
17
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Controleteam Samenwerking VIC Rapportages Communicatie Escalatie Planning van de controle Afhankelijkheid van derden
Controle is mensenwerk; graag stellen wij onze teamleden aan u voor Onze visie op de opbouw van ons controleteam Het uitvoeren van een controle is mensenwerk. In onze visie begint een goede kwalitatieve controle bij de kennis, ervaring en toewijding van onze medewerkers. Daarom hebben wij ons gespecialiseerd in de controle van lokale overheden. Hiermee waarborgen we dat de medewerkers in ons team over de specifieke kennis beschikken ten aanzien van relevante wet- en regelgeving, zoals het BBV, de BADO, WNT en alle SiSa-regelingen. Zonder deze kennis hebben wij als Overheidsaccountants immers geen bestaansrecht. Daarnaast zijn onze teams klein en overzichtelijk om focus te blijven houden op uw controle en een persoonlijke aanpak te kunnen garanderen. Alle medewerkers van ons team werken een groot deel van het jaar aan de controle van gemeenten. Het voordeel voor u is dat u een controleteam krijgt dat goed op elkaar is ingespeeld, dat gewend is om onderling tijdig en volledig te communiceren en dat het leuk vindt om samen aan de controle van de gemeenten te werken.
IT-kennis binnen het team De controle van de IT-organisatie en het gebruik van data-analyse is een belangrijke onderdeel van onze controleaanpak. Daarom hebben wij een IT-auditor en data-specialist opgenomen in ons controleteam. Het ETL-netwerk staat voor u klaar Met ETL Assurance en Overheidsaccountants heeft u een accountant met een brede dienstverlening gericht op uw sector. Indien wij in onze controle tegen specifieke vraagstukken aanlopen, bijvoorbeeld fiscale consequenties van uw grondbeleid, dan gebruiken wij onze specialisten uit het ETL-netwerk om ons te ondersteunen. Hierdoor krijgen wij niet alleen de beste controle-informatie, maar kunnen wij ook gericht eventuele aandachtspunten signaleren om onze natuurlijke adviesrol zo goed als mogelijk te kunnen invullen.
De medewerkers van het controleteam dat wij voor u beschikbaar hebben, stellen zich op de volgende pagina aan u voor. Mocht u vragen hebben aan één van hen, neem dan gerust contact men hen op.
18
Samenvatting
Controle is mensenwerk; graag stellen wij onze teamleden aan u voor
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Ronny Schuijt
Raymond Lozekoot
Partner
Manager
Haarlem
Haarlem
06-15428098
06-51922725
r.schuijt@etl-ao.nl
r.lozekoot@etl-ao.nl
Controleteam Samenwerking VIC Rapportages Communicatie Escalatie Planning van de controle Afhankelijkheid van derden
Roy Biswane
Bart Wegman
Majda el Mesbahi
Controleleider
Data-analyst
Assistent
Haarlem
Haarlem
Haarlem
06-38707370
06-50450353
06-28243140
r.biswane@etl-ao.nl
b.wegman@etl-ao.nl
m.elmesbahi@etl-ao.nl
19
Samenvatting
De samenwerking met uw VIC is erg belangrijk in onze controle
Onze controleopdracht
Onze visie op de samenwerking met uw VIC Wij zien de controle van uw jaarrekening en de werkzaamheden ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording als gezamenlijk project. Graag werken wij daarom nauw samen met de medewerkers van uw gemeente, in het bijzonder met de VIC.
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Controleteam Samenwerking VIC Rapportages Communicatie Escalatie Planning van de controle Afhankelijkheid van derden
Het heeft onze voorkeur om uw VIC te gebruiken als interne beheersingsmaatregel. Op basis van onze kennis van de organisatie en de eerste gesprekken met de medewerkers van de VIC, verwachten wij dat dit voor het huidige controlejaar op onderdelen al mogelijk is, maar nog niet volledig. Wij verwachten echter dat de organisatie en VIC daar de komende jaren wel naar toe kunnen groeien. Ook dit is onderwerp van onze samenwerking. Hoe wij de samenwerking met de VIC vormgeven Binnen de kaders van onze opdracht en vaktechnische eisen maken wij dus zoveel mogelijk gebruik van de werkzaamheden van de VIC om dubbele controles te voorkomen. Deze samenwerking gaat uit van de volgende uitgangspunten: • Jaarlijks maakt de VIC zelfstandig een controleplan waarin een risicoanalyse is opgenomen per proces. Voorafgaand aan het actualiseren van deze risicoanalyse besteden wij een dagdeel samen met uw VIC om door alle relevante processen te lopen en in een gezamenlijk overleg af te stemmen over de (status van de) gesignaleerde risico’s en eventuele aanvullende risico’s;
• In het controleplan van de VIC staat met welke diepgang de VIC haar werkzaamheden uitvoert, welke concrete controles worden uitgevoerd, op welke wijze deelwaarnemingen tot stand komen en welke risico’s en controledoelstellingen hiermee worden afgedekt. Wij bespreken het uitgewerkte auditplan met de VIC voordat deze definitief wordt. Hiermee zorgen we voor een optimale overlap tussen de risico’s en uitgevoerde werkzaamheden in het controleplan, en onze risico’s en werkzaamheden; • De lijnorganisatie en de VIC verrichten de controlewerkzaamheden zoals in het controleplan zijn opgenomen en leggen de genomen stappen en geconstateerde bevindingen zichtbaar vast. Hierdoor zijn de werkzaamheden voor ons controleerbaar; • De VIC trekt op basis van alle uitgevoerde werkzaamheden conclusies over de betrouwbaarheid van de processen en de cijfers in de jaarrekening van de gemeente. Deze conclusies vormen de basis voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college; • Wij toetsen deze conclusies en onderliggende werkzaamheden. We zullen op basis van een aselecte deelwaarneming, deze werkzaamheden reproduceren om te beoordelen of wij tot dezelfde bevindingen en conclusies komen. Als dit het geval is, zullen wij deze bevindingen en conclusies van de VIC overnemen.
Dit betekent niet dat wij dubbel werk verrichten, maar dat wij kritisch kijken op welke wijze de VIC tot haar oordeelsvorming is gekomen.
20
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Wij rapporteren op verschillende manieren met u en uw organisatie Wij brengen verschillende formele rapportages uit. In de tabel hieronder hebben wij opgenomen welke formele rapportages wij zullen uitbrengen per doelgroep. Tevens hebben wij aangegeven wanneer wij verwachten te zullen gaan rapporteren. De startnotitie bevat de belangrijkste afspraken over onze samenwerking, zodat het einddoel voor ons, de organisatie, de VIC en het college helder is. Het geeft een samenvatting van hetgeen we van elkaar mogen verwachten en biedt houvast om gedurende het proces de actuele status te bepalen en te evalueren waar bijsturing wenselijk is. Het bevat alle voor de controle relevante processen, risico’s en IT-systemen, alsmede de uitgebreide controleaanpak. Hiermee vormt de startnotitie het kennisdocument voor uw organisatie en onze medewerkers.
Samenwerking
Controleteam
Gemeenteraad
Controleplan
B&W
In de managementletter gaan wij dieper in op ontwikkelingen en risico's in de bedrijfsvoering. Wij rapporteren over de bevindingen en geven verbeterpunten en aandachtspunten aan. Dit jaar introduceren wij de boardletter. In de boardletter rapporten wij de bevindingen naar aanleiding van de interim-controle meer op hoofdlijnen. Het accountantsverslag geeft een samenvatting van de uitkomsten van de jaarrekeningcontrole, inclusief de belangrijkste bevindingen uit de interim-controle. In dit verslag nemen wij benchmarkgegevens op over de financiële positie van uw gemeente en analyseren deze.
(V)IC
Organisatie
Verwachte maand rapportage september 2023
Samenwerking VIC Rapportages Communicatie
Gezamenlijke startnotitie
oktober 2023
Managementletter
november 2023
Escalatie Planning van de controle
Boardletter
Afhankelijkheid van derden
Accountantsverslag en controleverklaring
juni 2024
Evaluatie samenwerking
zomer 2024
januari / februari 2024
21
Samenvatting
Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten worden specifiek met u gecommuniceerd Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u rapporteren. Deze hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Controleplan
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van onze onafhankelijkheid
Accountantsverslag
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
Controleteam
Boardletter
Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Communicatie
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Escalatie
Niet gecorrigeerde afwijkingen
Planning van de controle
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente
Samenwerking VIC Rapportages
Afhankelijkheid van derden
Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.
22
Samenvatting
Wij hopen dat het niet nodig is, maar er is sprake van een duidelijke escalatieprocedure
Onze controleopdracht
We hopen dat het niet gebeurd, maar het kan voorkomen dat er een verschil van inzicht ontstaat tussen het controleteam en de organisatie. Om dat zoveel mogelijk te voorkomen is het van belang dat mogelijke bijzonderheden of vertragingen bij het afsluiten van de administratie, het opstellen van de jaarstukken en het uitvoeren van de VIC direct worden gemeld bij de manager van ons controleteam. We kunnen dan in overleg bijsturen en waar nodig opschalen zodat direct maatregelen genomen kunnen worden om te voorkomen dat de doorlooptijd van de controle en/of de aard van de verklaring in het geding komen.
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Samenwerking VIC
Uiteraard vindt escalatie pas plaats na een hoor- en wederhoorfase. In geval van een (mogelijke) escalatie wordt de directie geïnformeerd en desgewenst om advies gevraagd. De escalatielijn kan ingeroepen worden door zowel de gemeente als ons.
Mocht blijken dat het niet mogelijk is om de afgesproken planning te realiseren, dan wel dat er een realistisch risico is dat wij geen goedkeurende controleverklaring kunnen afgeven, dan zullen wij dit samen met de organisatie direct communiceren met de wethouder Financiën en de griffie. 1
Controleteam
In situaties waarin een verschil van inzicht bestaat tussen ons en de organisatie, zullen achtereenvolgens de onderstaande escalatielijnen doorlopen worden. Hierbij is het van belang dat altijd onderin deze escalatieladder wordt begonnen met de afstemming.
2
Gemeenteraad Ronny Schuijt
Situatie waarin de planning of het oordeel van de controleverklaring in gevaar zijn
Gemeenteraad
Escalatie Planning van de controle Afhankelijkheid van derden
Ronny Schuijt Situatie waarin sprake is van een verschil van inzicht met de directie
Gemeentesecretaris & eventueel wethouder Raymond Lozekoot
Situatie waarin sprake is van een verschil van inzicht met de organisatie
4 Onafhankelijk partner ETL
Situatie waarin sprake is van een persoonlijk geschil tussen ETL en directie/college
Rapportages Communicatie
3
Concerncontroller
23
Samenvatting
Onze controleopdracht
Risicoanalyse controleaanpak
Samenwerking
Controleteam Samenwerking VIC Rapportages Communicatie Escalatie
De planning van onze controle in één overzicht Uitgangspunt voor de planning van de jaarrekeningcontrole is dat wij onze controleverklaring en definitieve accountantsverslag kunnen verstrekken voorafgaand aan de vergadering van de gemeenteraad waarin de jaarstukken 2023 worden besproken. De definitieve datum is nog niet bekend, maar zal naar verwachting eind juni zijn.
aug-okt
okt-nov
nov-feb
jul - feb
feb - mei
mei - jun
Planningsfase
Controle opzet processen
Voorbereiding jaarrekeningcontrole
Uitvoering VIC
Jaarrekeningcontrole
Bespreking en evaluatie
• Bespreken controleplan • Kennis nemen ontwikkelingen gemeente • Opzetten en bespreken risicoanalyse • Controleplanning opstellen • Bespreken samenwerking met VIC • Afspraken met organisatie maken over planning en oplevering • Opzet algemene ITbeheersing beoordelen
• Bespreken opzet financiële processen • Vaststellen of processen in de praktijk ook bestaan zoals ze beschreven zijn
• Bespreken VIC-plan en werkprogramma • Gegevensgerichte controles op de processen
• Controle grondexploitaties • Controle WNT • Controle SiSa regelingen • Uitvoeren jaarrekeningcontrole • Controle van derden ontvangen verantwoordingen • Bespreken uitkomsten controle
• Bespreking accountantsverslag met organisatie, college en raad (gemeenteraad). • Evaluatie
Opdrachtbevestiging Opdrachtbevestiging raad raad
Managementletter Managementletter college college
Boardletter gemeenteraad
VIC-rapportage organisatie
Overzicht bevindingen organisatie
Accountantsverslag raad
Controleplan Controleplan raad raad
Managementmeeting Managementmeeting organisatie organisatie
LOTS organisatie
Managementmeeting organisatie
Controleverklaring raad
Planning van de controle Afhankelijkheid van derden
Dit uitgangspunt is haalbaar indien zowel de organisatie als wij alle gemaakte afspraken onverkort nakomen. Daarbij is het tevens van belang dat de controle-informatie juist, volledig en tijdig beschikbaar is, in het bijzonder voor de controle van de significante risico’s. Hieronder is de planning op hoofdlijnen weergegeven.
• Bespreken risicovolle dossiers met organisatie ter voorbereiding op jaarrekeningcontrole • Met de organisatie op te leveren specificaties jaarrekeningcontrole bespreken • Pre-controle van makkelijk op te leveren posten en onderwerpen
Startnotitie organisatie
24
Samenvatting
U en wij zijn afhankelijk van derden om de controle tijdig af te ronden
Onze controleopdracht
Een deel van de taken van de gemeente heeft u uitbesteed aan derden. Dit betekent dat u afhankelijk bent van derden voor de verantwoording van de baten en lasten in de jaarrekening die voortkomen uit deze taken. In een aantal gevallen ontvangt u van de derde partij een financiële verantwoording inclusief controleverklaring. Soms moet u echter zelf een beeld vormen van de juistheid en volledigheid van de baten en lasten die voortkomen uit de uitbestede taken.
Risicoanalyse controleaanpak
Onderwerp
Samenwerking
Partij waaraan is uitbesteed SVB
Controleteam Samenwerking VIC 2 Participatiewet
Avres
Communicatie Escalatie Planning van de controle Afhankelijkheid van derden
Wijze van verantwoording
Afspraken gemaakt ja
1 PGB
Rapportages
Onderstaand hebben wij een overzicht opgenomen waarin voor de uitbestede taken die naar verwachting materieel zijn voor de jaarrekening, opgenomen is: • welke gemeentelijke taken het betreft; • wie de uitvoerende partij is; • op welke wijze de uitvoerende partij verantwoording aflegt; • of de organisatie al concrete afspraken gemaakt heeft wanneer de derde de verantwoording aanlevert; • op welke wijze wij deze verantwoording controleren in het kader van onze verantwoordelijkheid om een verklaring af te geven bij de jaarrekening van uw gemeente.
3 Jeugdwet
Dienst Gezondheid & Jeugd
Aanpak ETL
nee
Verantwoording over trekkingsrechten met controleverklaring en verslag van bevindingen door Audit Dienst SVB
De verantwoording van het SVB wordt centraal door de NBA beoordeeld. Wij voeren een review uit op de verantwoording en beoordelen het rapport van de NBA.
Specifieke verantwoording van de uitkeringen en nog openstaande vorderingen met controleverklaring
Beoordelen van de aansluiting tussen financiële administratie en verantwoording, alsmede review op werkzaamheden accountant van derde.
Beoordelen van de aansluiting tussen financiële administratie en verantwoording, alsmede review op werkzaamheden accountant van derde.
Specifieke verantwoording van de zorgkosten met controleverklaring
Wij kijken uit naar een mooie samenwerking