Bijlage 8 Ideeenboek - Natuurinclusief Ontwerp 2020_1 - Bijlage 8 Ideeenboek - Natuurinclusief O.pdf
Tekst van het document
68
Ideeënboek natuur-inclusief ontwerp Gemeente Gorinchem
Verlichting
Over het algemeen geldt dat fauna belang heeft bij zo min mogelijk kunstmatige verlichting. Met een goede locatiekeuze en type verlichting kan gezorgd worden dat bijvoorbeeld vleermuizen zo min mogelijk hinder ondervinden.
69
Ideeënboek natuur-inclusief ontwerp Gemeente Gorinchem
Faunapassages (opheffen barrières)
Om groengebieden met elkaar te verbinden kan gewerkt worden met speciale faunavoorzieningen. Te denken valt aan een faunauittreedplaats bij een steile harde oever of een tunnel onder de weg door voor kleine marterachtigen of de egel. Hiermee wordt het leefgebied van desbetreffende soorten vergroot.
70
Ideeënboek natuur-inclusief ontwerp Gemeente Gorinchem
Stoppen met gebruik chemische bestrijdingsmiddelen
Chemische bestrijdingsmiddelen zorgen ervoor dat het water- en ecosysteem verstoord wordt doordat er giftige stoffen in beplanting, bodem en water terecht komen. Het is belangrijk om gezamenlijk te streven naar een ander beeldbestek voor het beheer. Daar hoort ook voorlichting naar bewoners bij. Alternatieven voor chemische bestrijding zijn er ook, zoals thermische en mechanische onkruidverwijdering.
71
Ideeënboek natuur-inclusief ontwerp Gemeente Gorinchem
e nd
is n rmu verhuize uizen vlee fgebied. dZsee l. Vleenrm, voegeten,gen
e e f e r vo spouw fond o ot le gro d naa la in een ten j aan p tan ben rs afs e ruim ri heb ze v ig ete izen kilom tvorm angen u e p h rm vlee s tot o in sple Soms m nde n. eg one ken so en w pakke bew ak oe ruip ouw g en z , ze k nder d ti o st Geb a e f n o n g elm reg n gee merin n m ke cte ma r beti inse te op ach n. izen r. e rmu wate balk n vlee
Het
a
dv
bie
ge leef
op, wen ken zoe gebou en ter te derd w in gro hon de izen s met In rmu m . vlee ze so lijven r rb waa k ve elij teg
bo ve gen d ja en en sta tuin de In en, ark in p
Het leefge
bied van
us
De huismus broedt gra ag onder dakpannen , maar ook in nisjes andere dro en ge ruimten . Ook maa gebruik van kt hij mussen el nestkasten . n ve m ake jen o n m n nri de uize bome bie e rm e n erg . Vle ik va erage iegen ru geb hun fo d te vl a r naa n de st e buit
Mussen zitt en graag bovenin stru iken en klei ne boo mpjes te zonnen . Die struikjes moeten vold oen de dicht zijn om te kun nen schuilen voor roofvog Klimop, vuu rdo orn of Ook zit de els. huismus andere klim graag in planten heggen en worden geb hagen. ruikt als n alle slaapplaats. tient et en. d m es en ebie uwtj ak ligg geerg vro era . Va de en e fo gen kom ze jon n goe d e– n va jge rio d urt mpe aar kri de bu a ra e k ven. D n d, in –d a rblij dsr er mve de sta zom raa de In in k s aan en ie sam kolon am ra k
– de erio es aarp ouwtj n ep ij – d s en vr jes z ar p je naja annet e groe . et n h m .D In ven lijven n diere lij verb ar verb an tie d a p r te in gro niet
In een zan dba dje kan de huismus parasieten . Water drin zich ontdoe kt hij uit n van de vijver of een drin kbak.
Voorbeeld voorlichting en educatie
72
de huism
De huism us is het hel e jaar ron nodig hee d zijn nes ft: struike tplek aan n om in te om in te wezig. Da schuilen, badderen ar vindt hij tuinen wa en drinkw alles wat de huism ar hij voe ater. Ontbr hij us het hee dsel vindt, eekt een l moeilijk. een zandba of meerd k ere eleme nten, dan heeft
Zijn voe dse l zoekt de huismus in tuinen. Daar vindt hij zaa djes van grassen en bloemen en spinnen en insecten.
Ideeënboek natuur-inclusief ontwerp Gemeente Gorinchem
6 ACTIE Er zijn nu een heleboel ideeën. Ook is duidelijk in welk deelgebied voor welke maatregelen gekozen kan worden. Dit ideeënboek is op meerdere manieren te gebruiken. • Bij inrichtingsopgaven. • Bij herziening van het beheer. • Bij voorlichting en educatie. Inrichtingsopgaven Op het moment dat er in een deelgebied ruimtelijke verandering gaat plaatsvinden is het raadzaam om dit boek erbij te pakken en/ of een ontwerper erbij te betrekken die zich inzet voor natuur-inclusief ontwerp. Vaak is het niet veel moeilijker of duurder om het zo te ontwerpen dat klimaatadaptatie en biodiversiteit meegenomen kunnen worden. Het moet echter wel vanaf het begin af aan meegenomen worden om mogelijkheden te benuttenen kosten beperkt te houden. Het gaat om het slim inzetten van maatregelen op de goede plek, zonder dat het extra veel ruimte kost. Zoeken naar win-win oplossingen. Beheer Voor biodiversiteit is veel te winnen met een aangepast beheer. Wanneer er ruimte is om iets aan het beheer te veranderen zal deze gepakt moeten worden om ecologisch beheer voor te stellen. Dit kan ook door middel van proeflocaties. Interessant is om vooraf te monitoren wat er aan natuurwaarden aanwezig is en te kijken hoe aanpassingen in beheer dan tot meer soorten of aantallen kunnen leiden.
Het is belangrijk om te realiseren dat het er buiten anders uit kan komen te zien en dat ook te communiceren naar de omgeving. Ook een eventueel beeld- of onderhoudsbestek moet daar op aangepast worden. Voorlichting en educatie Het gaat hierbij enerzijds om mensen te enthousiasmeren voor het onderwerp en anderzijds om uit te leggen wat je (als gemeente) doet en waarom. Dat gaat om werknemers binnen de gemeente, andere partijen binnen de gemeente, samenwerking met buurgemeenten, particulieren, etc. Het is belangrijk dat de gemeente uitstraalt waar ze voor staat. Dat geldt voor alle communicatiemiddelen, zoals op sociale media en in bijeenkomsten. Interne bijscholing kan hierbij helpen om de boodschap goed en eenduidig over te brengen. Met een folder van een specifiek onderwerp, zoals actie Steenbreek over het ontstenen van tuinen, eventueel gekoppeld aan een subsidie of gratis planten(zaad) kan een eenmalige actie een positief effect hebben. Zo valt ook te denken aan geveltuinen, watertonnen, vlinderplanten, etc. Op een iets hoger niveau kan het van belang zijn om met partijen als het Waterschap over bij voorbeeld natuurvriendelijke oevers te praten of met woningbouwverenigingen over natuurinclusief bouwen. Dit laatste kan bijvoorbeeld ook een voorwaarde zijn voor projectontwikkelaars. 73
Literatuur •
De Klimaatatlas (zie ook achtergronddocument Klimaatstresstest Alblasserwaard- Vijfherenlanden, Nelen en Schuurmans, mei 2019).
•
www.biodivercity.nl
Colofon Opdrachtgever Gemeente Gorinchem Status Eindconcept 20 april 2020 Auteurs Arda van Helsdingen, Bureau Waardenburg (projectleider) Edward de Boer, Bureau Waardenburg (ecoloog) Ineke Röell, Bureau Waardenburg (vormgeving) Fotografie Bureau Waardenburg & Gemeente Gorinchem, tenzij fotobron in de foto is aangeven.
Hittestresskaart (Klimaatatlas).