Bijlage 4 Cultuur historisch onderzoek Gorinchem_1 - Bijlage 4 Cultuur historisch onderzoek Gori.pdf

58

LINGEOEVERS, GORINCHEM



Affiche voor het 75-jarige bestaan van de toneelvereniging van De Vries Robbé, 1956. [BvB]

4. REFERENTIES



Impressies uit Schetsontwerp Stedenbouwkundig plan Merwede door marco.broekman en OKRA, 2017. [Gemeente Utrecht]

Merwedekanaalzone, Utrecht Langs het Merwedekanaal in Utrecht verrijst in opdracht van een eigenarencollectief waar de gemeente onderdeel van uitmaakt een nieuw stadsdeel met een mix van functies, een park dat onderdeel vormt van het ‘rondje stadseiland’, watertuinen en groene daken en oevers. Een van de uitgangspunten is het uitbouwen van bestaande plekken (zowel gebouwen als routes), zoals de voormalige medicijnenfabriek OPG. Tussen de oude fabrieks- en havenpanden en pakhuizen komt nieuwe bebouwing met een robuust, industrieel karakter. Het groene lint langs de oever zorgt voor eenheid en versterkt de beleving van(af) het kanaal.

STEENHUISMEURS BV

59

Strukturwandel Emscherpark In 1988 werd gestart aan het Internationale Bauaustellung (IBA) project Emscher Park, in het Duitse Ruhrgebied. Naast reconstructie van het uitgestrekte industriële landschap tot park hadden de grootschalige plannen ook ecologische, maatschappelijke en culturele doelen, zoals de herwaardering van het industriële erfgoed en grondige verschoning van het ‘openbare riool’ de rivier de Emscher. Het Emscher Park is vele malen groter dan de Lingeoevers, maar de opzet van het park is interessant: het landschapspark verbindt industriële relicten en combineert verschillende functies die samen het verhaal van het gebied vertellen en het Emscher Park toekomstwaarden geven. Op soortgelijke wijze kunnen industriële relicten aan de Linge als bakens langs de route vanuit de stad naar het buitengebied fungeren.

Landschaftspark Duisburg

60

LINGEOEVERS, GORINCHEM

Fietsroute Emscher Park

West Park Bochum

Staalskelet van fabriekshal van De Vries Robbé in Gorinchem



Impressies uit Schetsontwerp Stedenbouwkundig plan Merwede door marco.broekman en OKRA, 2017. [strijpr.nl]

Strijp R, Eindhoven In de herontwikkeling van voormalig fabrieksterrein Strijp R in Eindhoven tot woonwijk zijn de erfenissen van Philips behouden als identiteitsbepalende ankerpunten in nieuwe woonwijk. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de relicten (bouwwerken en groen) en het depot (losse elementen die hergebruikt konden worden). Een van de eerste pioniers in de herontwikkeling was het ontwerpbureau Piet Hein Eek, dat is gevestigd in een voormalig Philips fabriekspand.

STEENHUISMEURS BV

61

Het Kremlin, Gorinchem

Ook in Gorinchem zelf vinden we interessante referenties, zoals het rijksmonument Schutterswijk (‘Het Kremlin’), een woningbouwcomplex van Aat Evers en Geert Sarlemijn aan het Sint Jorisplein, opgeleverd in 1960.

62

LINGEOEVERS, GORINCHEM



[taekebouma.nl]

Römerstadt, Frankfurt am Main



[Google Maps]



[eigen collectie]

Een andere interessante referentie voor een groen oeverpark vinden we in Frankfurt am Main, bij Römerstadt naar ontwerp van Ernst May en Max Böhm. Langs het gebied stroomt de Nidda, de Linge van Frankfurt. Natuurlijk heeft deze wijk een veel lagere dichtheid en een groter oppervlak, maar het gaat hier om de overgang tussen bebouwing, infrastructuur en groen en de route langs het water.

STEENHUISMEURS BV

63

NOTEN, AFKORTINGEN EN BRONNEN Noten 1 Van Peer, 1962, p. 28 2 Van Peer, 1962, p. 18 3 Busch, 1978, p. 28 4 Gedenkboek De Vries Robbé, p. 118, Regionaal Archief Gorinchem 5 Ibid., p. 299 6 Ibid., p. 336 7 ‘Passé, passé’, De Vries Robbé’, uit het NRC Handelsblad, 8 juni 1998. 8 Correspondentie uitbreidingsplannen Gorinchem, archief SteenhuisMeurs 9 Toelichting Verhagen, Kuiper, Gouwetor en de Ranitz, archief SteenhuisMeurs 10 Ibid. 11 Ibid. Afkortingen BvB Barry van Baalen (brievb.wordpress.com) GvN Geheugen van Nederland RAG Regionaal Archief Gorinchem RM Rijksmuseum Amsterdam SA Stadsarchief Amsterdam HNI Het Nieuwe Instituut

64

LINGEOEVERS, GORINCHEM

Geraadpleegde archieven en collecties Geheugen van Nederland Gorcums Museum Kuiper Compagnons Nationaal Archief Regionaal Archief Gorinchem Rijksmuseum Amsterdam Het Nieuwe Instituut Geraadpleegde websites brievb.wordpress.com delpher.nl ruimtelijkeplannen.nl topotijdreis.nl Geraadpleegde bronnen L. Aalsburg, De Linge-afwatering, Tijdschrift van de historische vereniging ‘Oude Gorcum’, jaargang 15, nummer 42, 1998-3. C. van Zomeren, Beschryving der Stadt Gorinchem, en landen van Arkel, 1755. A.J. Busch, Molens in Gorinchem; Wetenswaardigheden over de plaatselijke molens in de loop der eeuwen, 1978. Gids der voornaamste gemeenten van Nederland – meer in het bijzonder ten behoeve van hen, die zich in een dezer gemeenten wenschen te vestigen, 1929, De Vlijt. R. Mulder, Vesting Gorinchem, 2017. H.F. van Peer, Van Gorcums ontstaan tot Gorcums sanering, 1962.

COLOFON Dit cultuurhistorisch onderzoek werd uitgevoerd door SteenhuisMeurs in opdracht van Gemeente Gorinchem. Projectteam SteenhuisMeurs: dr. Marinke Steenhuis, drs. Isabel van Lent, Vita Teunissen MSc MA en Martha Boekestein MA SteenhuisMeurs BV, Paterswolde – Rotterdam Hoofdweg 255 9765 CH Paterswolde 050 3080100 www.steenhuismeurs.nl Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van SteenhuisMeurs. Let op: Op de afbeeldingen in deze rapportage kunnen auteursrechten van toepassing zijn. Wij zijn niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit het ongeoorloofd gebruik van het beeldmateriaal in deze uitgave. Wij hebben ons best gedaan om alle rechthebbenden met betrekking tot het beeldmateriaal in dit rapport te achterhalen. Als u denkt dat uw materiaal zonder voorafgaande toestemming is gebruikt, neem dan contact met ons op. © SteenhuisMeurs BV, Paterswolde – Rotterdam

STEENHUISMEURS BV

65

© STEENHUISMEURS, OKTOBER 2020