Beleidsmonitor ISB_april 2022
Tekst van het document
Beleidsmonitor ISB • Versie: Januari 2022
Inleiding Met het Integraal Sociaal Beleid (ISB) hebben we als gemeente één beleid vastgesteld voor de diverse onderdelen binnen het sociaal domein. De kernboodschap van dit beleid is: In Gorinchem doet iedereen er toe en kijken we actief naar elkaar om. Want samen maken we het verschil. Dus werken we aan een gezonde leefstijl, een prettige leefomgeving en zorgen we dat iedereen kan meedoen en passende ondersteuning en zorg krijgt. Het Integraal Sociaal Beleid (ISB) omvat vier inhoudelijke doelen met daaronder veel punten die we willen bereiken. De vier doelen zijn: Doel 1: Gorcumers hebben een gezonde leefstijl Doel 2: De Leefomgeving draagt bij aan de lichamelijke en mentale gezondheid van onze inwoners Doel 3: Iedereen kan meedoen Doel 4 Inwoners ontvangen passende zorg en ondersteuning Doelen waarmee we Gorinchem een gelukkige, zorgzame en gezonde stad willen maken. Een stad die uitgaat van wat iemand wél kan, men naar elkaar omziet en waar zorg en ondersteuning goed geregeld zijn. We willen monitoren of we de gewenste effecten ook bereiken. Hiervoor hebben we deze monitor opgesteld.
De monitor Met deze monitor willen we de effecten monitoren van onze acties. Wetende dat monitoring binnen het sociaaldomein een lastige is aangezien effecten vaak het resultaat zijn van verschillende acties en invloeden. Ook zijn effecten van pas op langere termijn te zien. Een typisch geval van nu handelen leidt tot resultaten op termijn. Desondanks is het goed de effecten te meten en aan de hand daarvan het gesprek aan te gaan hoe we er voor kunnen zorgen dat gestelde doelen worden bereikt. Vanuit alle punten uit het ISB waarvan we hebben vastgesteld dat we die willen bereiken is gekeken welke data beschikbaar is om de effecten te meten. Aan de hand van deze data en de kennis die er in huis aanwezig is, is gekeken wat we SMART willen bereiken op de doelen. In de grafieken is steeds opgenomen wat de ontwikkeling is en het doel voor 2024. Het streefdoel wordt weergeven door middel van een groene kolom of lijn. Waar mogelijk worden de gemeentelijke cijfers vergeleken met het landelijk gemiddelde en/of gemeenten die vergelijkbaar zijn met Gorinchem.
Voor de monitor maken we gebruik reeds bestaande cijfers uit verschillende monitors, dashboards en rapporten. Te denken als aan Waar staat je gemeente, CBS, Burgerpeiling Gorinchem, SOJ, AVRES enz. Het betreft dus cijfers uit verschillende bronnen die een eigen ritme van updaten kennen. Dit houdt in dat cijfers niet altijd gelijk ververst worden.
Bij het vergelijken van de wijken is het van belang om te onthouden dat de cijfers uit de burgerpeiling 2019 indicatief waren voor alle wijken. In 2021 zijn de cijfers indicatief voor de wijken Stalkaarsen en Dalem. Dit in verband met te lage respons.
Inhoudsopgave 0. Algemene informatie 1. Gorcumers hebben een gezonde leefstijl 2. De leefomgeving draagt bij aan de lichamelijke en mentale gezondheid van onze inwoners 3. Iedereen doet mee 4. Iedereen ontvangt passende zorg en ondersteuning
Bevolkingspiramide Gorinchem Bevolkingspiramide Gorinchem 100-105 jaar
95-99 jaar 90-94 jaar 85-89 jaar 80-84 jaar 75-79 jaar 70-74 jaar 65-69 jaar 60-64 jaar
55-59 jaar 50-54 jaar 45-49 jaar 40-44 jaar 35-39 jaar 30-34 jaar 25-29 jaar
Prognose 2040 Gorinchem 95+ 90-94 85-89 80-84 75-79
70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29
20-24 jaar
20-24
15-19 jaar
15-19
10-14 jaar
10-14
5-9 jaar
5-9
0-4 jaar
t/m 4
Gegevens GIS 01-01-2022/ prognose ZH wbr 2019
Gorinchem in cijfers Leeftijdsverdeling wijken
Hiernaast is de leeftijdsverdeling per wijk opgenomen. We zien dat in de Lingewijk de meeste 65+’ers wonen. In Laag Dalem wonen de meeste kinderen onder de 18. De leeftijdsverdeling per wijk kan ons helpen om bepaalde verschijnselen in de wijk te verklaren. Ook kan het ons helpen om te bepalen waarop we gaan inzetten in de wijk. Binnenstad
Dalem
Gildenwijk
Haarwijk
Hoog Dalem
Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen
Wijdschild
Overige wijken
0-4 jaar
166
38
187
330
326
415
227
185
79
23
5-18 jaar
567
135
540
1051
676
1525
437
484
244
88
19-64 jaar
3976
489
2781
3807
1710
5079
1673
1878
1048
399
65+
1149
174
1596
1187
158
1131
547
629
380
132
Gegevens GIS 01-01-2022
Gorcumers hebben een gezonde leefstijl • Lichamelijke gezondheid en bewegen en gewicht • Mentale gezondheid • Middelengebruik
Lichamelijke gezondheid en bewegen en gewicht Gezond gewicht Voor de monitor maken we gebruik van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van de GGD. Deze wordt iedere vier jaar uitgevoerd. De monitor is voor de volwassenen geupdate in 2020 en zijn beschikbaar gekomen medio 2021. De cijfers voor de jongeren volgen in 2022.
Gezond gewicht 92%
92%
90% 85%
90%
89%
85% 85%
83%
80%
60%
52%
60%
50% 40%
39%
90%
2-3 jaar
89%
4-9 jaar
Gorinchem 2016
81%
80%
79%
49%
10 jaar
12-13 jaar
14-15 jaar
Volwassen
ZHZ 2016
Gorinchem 2020
ZHZ 2020
48%
40%
39%
65+
Streefcijfer Gorinchem 2024
* De leeftijdsgroep 16-17 jarigen mist in verband met onvoldoende respons. Er zijn afspraken gemaakt met Dienst Gezondheid & Jeugd om de respons in 2023 op niveau te krijgen.
We zien dat het gezond gewicht in Gorinchem iets hoger scoort dan het gemiddelde van ZHZ. In 2024 willen we dit percentage omhoog krijgen. Per leeftijdscategorie is gekeken naar een realistische groei die ook past bij de doelen uit het sportakkoord. Voor de volwassenen zien we een lichte daling ten opzichte van 2016. Bij de deelgroep 65+ daarentegen een lichte stijging. Dit beeld zien we ook bij de cijfers over de beweegrichtlijnen. In 2022 zullen we kijken hoe we deze doelgroepen beter kunnen bereiken en weer kunnen verleiden meer te bewegen. Ook zetten we in op de Gezonde Leefstijl interventie om mensen met Overgewicht te begeleiden naar een meer gezonde leefstijl en gewicht. Dit is in 2021 gestart en wordt in 2022 verder uitgebreid. Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2016 en 2020
Lichamelijke gezondheid en bewegen en gewicht Ervaren gezondheid
96% 95%
Ervaren gezondheid Ervaren gezondheid is deels te beïnvloeden door inzet van sociaal domein. Bijv. door extra aandacht voor voeding of beweging.
96% 95%
82%
Doel 2024:
83%
80%
Volwassenen : 82% 65+: 63%
63%
We constateren dat in Gorinchem en ZHZ de ervaren gezondheid bij kinderen hoog is. En dat deze iets afneemt bij de volwassenen. Voor kinderen is er op dit moment nog geen update.
65% 57%
96%
96%
0-4 jaar Gorinchem 2017
82%
5-12 jaar ZHZ 2017
83%
19-65 jaar Gorinchem 2020
ZHZ 2020
63%
67%
65+ jaar
Voor zowel volwassenen als de deelgroep 65+ zien we dat de ervaren gezondheid gestegen is ten opzichte van 2017. Het percentage ligt inmiddels iets hoger dan het streefpercentage in 2024. Dit willen we vasthouden.
Streefcijfer Gorinchem 2024
* Hier missen we de leeftijdsgroep 13-18 jarigen. Ook hier geldt dat de respons in gezondheidsmonitor te laag is geweest om mee te nemen in de resultaten.
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2018 en 2020
Lichamelijke gezondheid en bewegen en gewicht Voldoet aan de beweegrichtlijn 18-65 jaar
53%
60%
56% 50%
49%
Beweegrichtlijnen Doel 2024: 0-5 jarigen: 67% Volwassenen: 60% 65+: 40%
2016
50%
54%
2020 Gorinchem
ZHZ
2024 Nederland
Voldoet aan de beweegrichtlijn 65 jaar en ouder
38%
37% 28%
31%
31%
2016 Gorinchem
Het percentage binnen de doelgroep 65+ is iets omhoog gegaan. Om het streefpercentage te halen zullen we ook hier gericht op inzetten. Het stimuleren van meer bewegen voor de 65+ doelgroep draagt bij aan gezondheid en ontmoeting. Seniorenfit is hier een van de middelen voor.
40%
32%
2020 ZHZ
Voor volwassenen 19-65 jaar scoren we zowel in 2016 als in 2020 boven het gemiddelde van ZHZ. Het aandeel van de volwassenen dat aangeeft aan de beweegrichtlijn te voldoen is echter achteruit gegaan. Het vermoeden is dat dit in ieder geval deels komt doordat het onderzoek heeft plaatsgevonden in Coronatijd tijdens de lockdown. Door de sportclubs te ondersteunen met de herstart na Corona en door gericht te kijken hoe we voor deze doelgroep bewegen kunnen stimuleren willen we weer een hoger percentage van de volwassenen aan de beweegrichtlijnen laten voldoen.
2024 Nederland
Beweegrichtlijnen: Kinderen 4 t/m 18 jaar: 1 uur per dag matig intensief sporten, 3x per weer spier- en botversterkende activiteiten. Volwassenen en ouderen: 2,5 uur per week matig intensief sporten, 2x per week spier- en botversterkende activiteiten, balansoefeningen voor ouderen. *Hier missen we de leeftijdsgroep 6-18 jarigen in verband met te lage respons.
In de doelgroep 0-5 jaar scoren we onder het gemiddelde van ZHZ. Er is nog geen update van de cijfers, deze verwachten we in 2022. We missen de leeftijdscategorie 6 tot 18 jaar. Vanuit het CBS kunnen we aanvullen dat 80% van de 10-jarigen lid is van een sportvereniging. Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2016 en 2020
Lichamelijke gezondheid en bewegen en gewicht Beweegt 1x per maand intensief
Beweegt 1x per maand intensief
98% 94% 86%
89% 85%
85%
83%
79%
78%
80%
80% 73%
72%
70% 63%
In de Gildenwijk zijn we gestart met de realisatie van een beweegroute. In elke wijk zal er een beweeg-route worden aangelegd. Op deze manier willen we wijkgericht op een laagdrempelige en leuke manier meer mensen in beweging te krijgen.
60%
59%
54%
86%
81%
74%
76%
Binnenstad
Dalem
Gildenwijk
Haarwijk 2019
Hoog Dalem 2021
We constateren dat het percentage inwoners dat 1x per maand intensief beweegt in alle wijken flink is gedaald ten opzichte van 2019. Waarschijnlijk is het percentage uit 2021 een reëler percentage dan in 2019 omdat de respons in 2019 te laag was voor een goed wijkbeeld. In 2022 gaan we bekijken hoe we met gericht beweeg-aanbod dit percentage naar boven krijgen.
89%
81%
94%
98%
Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen
Wijdschild
Specifiek voor de oudere doelgroep (65+) loopt in de wijken Gildenwijk, Haarwijk, Stalkaarsen SeniorenFit. En in het najaar van 2021 is Seniorenfit in de Lingewijk gestart. De Binnenstad is de volgende wijk waar SeniorenFit gaat lopen.
Streefcijfers Gorinchem 2024
Burgerpeiling 2019 - 2021
Mentale gezondheid Voelt zich gelukkig We willen dat in Gorinchem volwassenen minder psychische belasting voelen vanwege stress. Als meetindicator meten we hoe gelukkig men zich voelt.
Voelt zich gelukkig 93% 92%
92%
92%
93%
93%
92%
91% 90%
91% 90%
90%
89%
90%
90%
90%
90%
89%
86%
18-40 jaar Gorinchem 2019
40-65 jaar Nederland 2019
65 -75 Gorinchem 2021
Nederland 2021
75 + Streefcijfer Gorinchem 2024
90%
We constateren dat de doelgroepen jongvolwassenen en volwassenen in 2020 in lijn zijn gekomen met het landelijk gemiddelde, maar in vergelijking met 2018 behoorlijk omlaag zijn gegaan. Met name de achteruitgang binnen de categorie jong volwassenen is groot. We verklaren dit door het feit dat ten tijde van de afname van de monitor Corona een rol speelde, we zaten toen namelijk in lockdown. Hierdoor zien we meer stress en eenzaamheid wat van invloed is op het gelukkig voelen. We houden in de gaten hoe dit zich verder ontwikkeld. We continueren onze inzet en zullen extra inzetten op de doelgroep 75+. Bijvoorbeeld door dit tijdens de signalerende huisbezoeken expliciet mee te nemen door deze te baseren op het principe van positieve gezondheid.
Waar staat je gemeente 2019 - 2021
Mentale gezondheid Doel 2024:
Matig: 35% Hoog: 5% We scoren bij beiden boven het ZHZ gemiddelde met betrekking tot risico op depressie of angststoornis. We zien dat ten opzichte van 2016 de cijfers niet zijn veranderd terwijl het gemiddelde van ZHZ is toegenomen. Door nog meer in te zetten om het welbevinden van inwoners hopen we deze cijfers te laten dalen.
Weerbaarheid 4 - 12 jaar
62%
Weerbaarheid Doel 2024: 0-12 jr 62% De weerbaarheid van jonge kinderen willen we in 2024 verhogen naar het ZHZ gemiddelde. Deze cijfers worden in 2022 ge-update.
59% 62%
Gorinchem 2017
Gorinchem 2017
ZHZ 2017
ZHZ 2017
Ook hier missen we leeftijdscategorie 13-17 jaar. We weten dat corona impact heeft op de mentale gezondheid van deze doelgroep. Samen met de Dienst Gezondheid en Jeugd en het voortgezet onderwijs monitoren we daarom de komende jaren hierop. Ook zetten we meer in op het verbeteren van de mentale gezondheid van jongeren, onder andere samen met het onderwijs.
Streefcijfer Gorinchem 2024 Streefcijfer Gorinchem 2024
Hoog risico op angststoornis en depressie 19 jaar en ouder 7%
62%
7% 6% 5%
Hoog risico op een angststoornis of een depressie 18 – 85 jaar
6%
6%
6%
5%
12%
6% 5% 6% 5% 4%
2012
2016 Gorinchem
2020 ZHZ
Nederland
2024
18 - 24 jaar
totale groep 18-plus 2016
2021
Gezondheidsmonitor DG&J ZHZ 2018 en 2020
Middelengebruik Alcohol • Doel 2024: Volwassenen Zware drinker : 16% Hebben we inzicht in het alcoholgebruik onder 1617-jarigen.
Overmatige drinker volwassenen 15%
12% 12%
Gorinchem 2016
Gorinchem 2020
13%
15%
ZHZ 2020
Landelijk 2020
Streefcijfer Gorinchem 2024
We blijven inzetten op minder alcohol door aan te sluiten bij de landelijke campagnes en het organiseren van de Ik Pas maand. We zien hier dat elk jaar meer inwoners hieraan mee doen. Ook zou de inzet op minder alcohol onder jongeren op langere termijn moeten leiden tot minder alcohol gebruik tijdens de volwassenleeftijd.
Overmatig alcoholgebruik 65+
21%
11%
13%
Gorinchem 2016
2020 Gorinchem
15%
18%
2020 ZHZ
2020 Nederland
We zien dat de overmatige volwassen drinkers (meer dan 14 (mannen) of 7 (vrouwen) glazen alcohol per week) sterk is afgenomen. Zo sterk zelfs dat dit op het streefpercentage van 2024 ligt. Ook het overmatig alcoholgebruik onder 65-jarigen is met ruim 10% gedaald en daarmee onder het streefcijfers voor 2024 gekomen. Hier zou een coronaeffect in kunnen zitten omdat tijdens deze periode de horeca voor een grote tijd gesloten is geweest. De cijfers van 2014 zullen moeten uitwijzen of dit een definitieve daling is.
Streefcijfer Gorinchem 2024
Ook continueren we met de uitvoering van het Handhavings- en preventieplan.
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2016 en-2020
Middelengebruik Alcohol Leeftijd waarop voor het eerst alcohol is gedronken In het overzicht hiernaast zien we dat de leeftijd waarop voor het eerst wordt gedronken het hoogst is tussen de 14 en 16 jaar. Ook heeft totaal 38% van de 16-18 jarigen de laatste 4 weken tenminste 1x meer dan 5 drankjes gedronken.
22% 18% 16% 10% 1%
2%
5%
onder 12 jaar
12 jaar
13 jaar
3%
14 jaar
15 jaar
16 jaar
17 jaar
18 jaar
2021
In laatste 4 weken 5 of meer drankjes gedronken 2021 9 keer of vaker
3%
7 of 8 keer
4%
5 of 6 keer
4%
3 of 4 keer
We hanteren de doelstellingen zoals vastgesteld in het Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2019-2024, te weten: • In 2024 is het percentage ouders dat het goedkeurt dat hun kind voor het 18e jaar alcohol drinkt, afgenomen van 50% tot 30%. • In 2024 wordt er bij geen enkele sportvereniging in Gorinchem met eigen kantine alcohol geschonken tijdens jeugdwedstrijden. • In 2024 zijn de schenktijden voor sportverenigingen in de Drank- en Horecaverordening van Gorinchem aangepast. De schenktijden worden beperkt
10%
2 keer
8%
1 keer
9%
16-18 jaar
GGDZHZ uitkomsten onderzoek alcohol, roken en drugs 16- t/m 18-jarigen in Gorinchem 14-01-2022
Middelengebruik Roken Rokers Gorinchem (volwassenen) 23%
Roken Doel 2024: 10% rokers in Gorinchem
22%
20%
20%
17% 17%
10%
2012
2016
2020 Gorinchem
We zien dat de stijgende lijn in het percentage volwassen rokers die we in 2016 zagen is afgebogen en nu gelijk ligt met het landelijke percentage. Als deze lijn zich zo doorzet zouden we de doelstelling van 2024 moeten kunnen halen. Er is landelijk flink ingezet op het ontmoedigen van roken. Lokaal zijn het aantal punten waar rookgerei wordt verkocht verminderd en het aantal rookvrije plekken toegenomen. We blijven dan ook inzetten op meer rookvrije ruimtes en omgeving. We sluiten daarbij aan de bij de rookvrije generatie.
2024
Landelijk
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2020
De leefomgeving draagt bij aan de lichamelijke en mentale gezondheid van onze inwoners • Wonen • Fysieke en sociale leefomgeving • Openbare ruimte
Wonen Prognose aantal 55+ huishoudens met een ADL-beperking 2500 2000 1500 Prognose
1000
2024: 1560 huishoudens
500 0 2015
2020
2025
2030
2035
2040
2045
2050
We zien in de prognoses dat het aantall 75plussers in 2040 met ruim 70% zal toenemen. De verwachting is dat de mensen met een beperking in de algemene dagelijks levensverrichtingen toe zal nemen met 43%. Het is echter nog zo dat ínwoners van 65 of ouder hier nog lang niet altijd zelf actief over nadenken. 48 % van de ondervraagde 65 plussers geeft aan hier nog niet actief over te na te denken. En nog eens 33 % geeft aan er wel aan gedacht te hebben maar nog geen actie te hebben ondernomen. Om ervoor te zorgen dat ook in de toekomst de woningen geschikt zijn voor de mensen als zij met een ADL beperking is het zaak dat meer 65 plussers hier actief over nadenken en actie ondernemen.
2055
Monitor Ouderenhuisvesting 2019
Wonen
Doel 2024:
Geschikt 88 % Niet geschikt 10%
In 2019 bleek uit een eenmalig onderzoek binnen Woongaard dat we ten opzichte van Woongaard net wat minder geschikte woningen hebben voor 55+ huishoudens met een ADL beperking. Desalniettemin zijn we positief over het aantal geschikte woningen. Dit willen in 2024 zo houden. Het aantal niet geschikte woningen willen we naar 10% brengen. Inmiddels is deze vraag onderdeel geworden van de Burgerpeiling zodat we het percentage en de ontwikkeling kunnen blijven monitoren. 60 % geeft aan dat zijn/haar huis geschikt te maken zou zijn bij gezondheidsproblemen. We zetten in op een betere toe- en uitgankelijkheid van woningen zowel voor nieuwbouw al bestaande bouw.
Burgerpeiling gemeente Gorinchem 2021
Fysieke en Sociale leefomgeving
Bent u bekend met initiatieven/ontmoetingsplekken voor de leefbaarheid in uw wijk?* (%)
Doel 2024:
Bekend 4% Niet mee bekend 58% Op dit moment is 31 % van de Gorcumers goed of enigszins bekend met initiatieven en ontmoetingsplekken in de wijk. Onze ambitie is om een verdubbeling te realiseren in het aantal dat goed bekend is met de initiatieven en ontmoetingsplekken in de wijk. Daarnaast zetten we in op een daling van 10% van het aantal mensen dat niet bekend is met de buurthuizen. In 2022 zal het nieuwe beleid met betrekking over “de ontmoetingsplek van de toekomst’ worden vastgesteld om vervolgens tot implementatie hiervan over te gaan.
Burgerpeiling gemeente Gorinchem 2021
Fysieke en Sociale leefomgeving Leefbaarheid
Er wordt voldoende gedaan aan de leefbaarheid in de buurt
72%
72% 50%
54%
52%
50%
50% 54%
52%
48%
50%
48%
42%
40%
38%
We zien in Dalem, Lingewijk en Stalkaarsen een grote daling in het percentage. Waarom dit percentage juist in deze wijken naar beneden is gegaan kunnen we (nog) niet verklaren. We zien dat ook andere wijkgerelateerde cijfers uit de burgerpeiling ook juist in deze wijken een daling laten zien. Het kan zijn dat nieuwbouwactiviteiten en onrust over wat er wellicht komen zal hierin een rol spelen. Met name in de Lingewijk. In deze wijk kan het ook een rol spelen dat er meer bewoners van buitenaf zijn gaan wonen.
35%
43%
Binnenstad
64%
Dalem
56%
36%
Gildenwijk
Haarwijk 2019
Hoog Dalem 2021
54%
79%
73%
50%
Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen
Wijdschild
Streefcijfer Gorinchem 2024
Burgerpeiling gemeente Gorinchem 2019 en 2021
Fysieke en Sociale leefomgeving Aantal bezoekers SamenGorinchem
AED
Burgerhulpverleners
21962 17000
64
17500
15000
568
53
10000 7731
514 2020
2021
2022 2020
2023
2024
2021
Bekendheid met initiatieven in de stad Doel 2024: 17.500 unieke bezoekers Mede om de bekendheid van voorzieningen en initiatieven in de stad te vergroten is SamenGorinchem opgericht. We zien een stijgende lijn in het aantal bezoekers sinds de lancering van de website in april 2020. Dee stijging gaat harder dan verwacht wat positief is. Inmiddels heeft SamenGorinchem 21000 unieke bezoekers wat al boven het eerder gestelde streefaantal zit. Deze stijging willen we de komende jaren vasthouden hoewel wel de verwachting is dat deze stijgende lijn zal de komende jaren wat afvlakken. Statistieken SamenGorinchem (december) 2021
2020
2021
2020
2021
Dekkend netwerk van AED en burgerhulpverlener Doel 2024: op elke woonlocatie in Gorinchem binnen 300 meter een AED beschikbaar. Doel 2021: 70 AED’s 750 Burgerhulpverleners We zien dat het aantal AED’s is gestegen tot 64. Dat komt vooral omdat er is ingezet om meer AED’s bij bedrijven, winkels en scholen ook beschikbaar te stellen voor de burgerhulpverlening. Deze AED’s zijn niet allemaal 24 uur per dag beschikbaar. Op dit moment zijn er 46 AED’s 24/7 beschikbaar en 18 beperkt beschikbaar. We gaan in het nieuwe jaar een nieuwe kaart maken om de 'blind spots' in kaart te brengen zodat hier gericht op kan worden ingezet. Het streefaantal burgerhulpverlener is op 2 na gehaald.
HartveiligWonen Gorinchem 2021
Iedereen kan meedoen • • • •
Meedoen en sociale contacten Dagbesteding (onderwijs, arbeid, vrijwilligers) Financiële gezondheid Taalvaardigheid
Meedoen en sociale contacten Mee kunnen doen betekent dat er sterkere verbindingen nodig zijn tussen inwoners onderling waarbij men omkijkt naar en zorgt voor elkaar.
Hulpvraag en hulpaanbod
% Kan niet terugvallen op mensen in de buurt 27 350
200
27
225
23 18
24
134
150
2019
2021
2022
2023
2024
Gorinchem
Doel 2024: 350 matches De hulpvraag en het hulpaanbod monitoren we op SamenGorinchem. Als 0-meting gebruiken we het aantal vacatures in relatie tot het aantal matches dat heeft plaatsgevonden via het vrijwilligerssteunpunt in 2019. Dit waren er in 2019 150. Met behulp van SamenGorinchem willen we het aantal matches laten stijgen tot aan 350 matches van vraag en aanbod in 2024. We zien in 2021 134 vragen om hulp op samen Gorinchem. Het is echter lastig om te zien hoe deze zijn opgelost aangezien inwoners dat zelf invullen en dat in het overgrote deel niet gebeurd.
SamenGorinchem (december) 2021
2019
2021
2023 2019
2025
2021
Doel 2024: 18% Niet iedereen kan (altijd) zelfstandig meedoen in de samenleving. We zetten daarom de komende jaren onder andere in op versterking van het netwerk en buurtinitiatieven. In 2024 willen we daarom een daling van ongeveer 10% zien van het aantal inwoners dat niet kan terugvallen op mensen in de buurt. We zien hierin in 2021 een eerste daling van 3%. De vraag is echter of dit een tijdelijk Coronaeffect is of dat deze daling zich inderdaad doorzet. Door Corona zien we dat meer mensen zelf initiatief hebben genomen in hun directe omgeving, bijvoorbeeld door boodschappen te doen voor buurtgenoten. Burgerpeiling gemeente Gorinchem 2019 en 2021
Meedoen en sociale contacten Mee kunnen doen betekent dat er sterkere verbindingen nodig zijn tussen inwoners onderling waarbij men omkijkt naar en zorgt voor elkaar.
Bliek in actie subsidies
Wil zich blijven inzetten voor de leefbaarheid
10
6
6
58
6
Binnenstad
Gildenwijk
3
1
2
1
Gorinchem Oost 2019
57
25
3 2
55
30
4
2
57
6
4 2
57
Haarwijk 2020
1
Lingewijk
2
1
Stalkaarsen
Gorinchem breed
2021
Met Bliek in actie subsidiëren we buurtinitiatieven ter verbetering van de buurt en de cohesie in de buurt. We zagen in 2020 een daling van het aantal Bliek in Actie subsidies wat een direct gevolg was van de Coronamaatregelen. In 2021 zien we hierin al weer een stijging maar ook nu heeft de coronacrisis effect gehad op de buurtactiviteiten. We hebben nu nog geen zicht op de ontwikkeling van corona en wanneer het meer mogelijk is om fysieke (buiten) activiteiten te organiseren. Wanneer hier meer duidelijk over is, wordt naar een doelstelling gekeken. Subsidieaanvragen en toekenningen 2019/2020/2021
21 17
21
22
20
22
15
Ja, zeker
2017
28
2019
Ja, misschien
2021
Streefcijfer Gorinchem 2024
Nee
Gemeenten 25.000-50.000 inwoners
We zetten in op sterkere verbindingen in de wijk en daarmee op de bereidheid van inwoners om zich in te zetten voor de activiteiten in de wijk. We zien dat we net onder gemiddeld scoren dan het landelijk gemiddelde met betrekking tot inwoners die zich zeker in willen zetten voor de leefbaarheid. In 2024 is dit percentage verdubbeld. We zien echter uit de cijfers van de Burgerpeiling een daling.
Burgerpeiling 2019 en 2021
Meedoen en sociale contacten Eenzaamheid We willen de eenzaamheidcijfers voor zowel ouderen als volwassenen terugbrengen naar onder het niveau van 2016.
Eenzaamheid
43%
44%
50%
19-64 jaar 2016
52%
42%
49%
65 jaar en ouder 2020
Streefcijfer Gorinchem 2024
Ernstige eenzaamheid
Voelt zich (vrijwel) nooit eenzaam
13% 11%
10%
11%
11%
85% 10% 55%
52%
19-65 jaar 2016
52%
65 jaar en ouder 2020
Streefcijfer Gorinchem 2024
2017
2019
2021
Het aandeel ouderen in de gemeente Gorinchem neemt toe. In de periode 2016-2024 zal het aandeel ouderen toenemen van 17,8% naar 19,9%. Vergrijzing en langer zelfstandig thuis wonen zorgt voor een toename van het aantal alleenstaande ouderen de komende jaren. Het aantal eenzame ouderen kent een autonome groei, als we niet iets extra’s zouden doen. De coronacrisis versterkt eenzaamheid. Onder alle Nederlanders is de afgelopen maanden sprake van meer gevoelens van eenzaamheid. We zien in 2020 een lichte groei onder de mensen die zich wel eens eenzaam voelt en bij de ernstige eenzaamheid met name in de categorie 19-65 een toename. Dit terwijl de verachting was dat juist ook in de oudere categorie (65 jaar en ouder) een behoorlijke stijging te zien zou zijn. Landelijke cijfers van I&O Research geven aan dat het aandeel emotioneel eenzame ouderen in een jaar tijd werd verdubbeld. Een opmerking die hierbij belangrijk is, is dat het bij 65+ gaat om thuiswonenden.
Streefcijfer Gorinchem 2024
Ook jongeren zijn zich de afgelopen maanden door de coronacrisis vaker eenzaam gaan voelen. Van de jongeren tussen de 18 en 24 jaar zegt 69% zich eenzamer te voelen dan voor de coronacrisis. Er zijn geen lokale cijfers bekend over het aantal eenzame jongeren. De GGD doet in het najaar van 2021 een extra meting onder kinderen. De mentale gezondheid wordt hierin meegenomen. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2021
Meedoen en sociale contacten Sociale acceptatie Onderzoek toont aan dat ruim 20% van de inwoners van Gorinchem zich weleens gediscrimineerd voelt. We zien in deze analyse dat Gorinchem niet ver afwijkt van het landelijk gemiddelde en van Den Haag en Culemborg. In de Burgerpeiling 2021 is expliciet de vraag opgenomen of men zich wel eens gediscrimineerd voelt. Op die manier kunnen we twee jaarlijks de percentages meten. “Emancipatie en Diversiteit in Gorinchem 2017” is het relatieve aantal inwoners dat zich gediscrimineerd heeft gevoeld van 21% naar 19% gezakt. Ook is er sprake van een verschuiving als het gaat om de meest genoemde discriminatiegronden. Hier komen we in 2022 op terug.
Voelt zich weleens gediscrimineerd
21%
19%
2017
2021
Lokaal komen de volgende discriminatiegronden het vaakst voor: 1. Leeftijd 2. Geslacht 3. Geloofsovertuiging
Burgerpeiling 2021
Dagbesteding Werk
Ambitie was (en is) om voor 2024 de in- en uitstroom terugbrengen naar het niveau van 2019. We zien dat het aantal WW-uitkeringen in december 2021 11,5 % onder het niveau van december 2019 (384 versus 434) ligt. Daarmee is de ambitie om het aantal WW uitkeringen voor 2024 terug te brengen naar het niveau van 2019 nu al bereikt.
UWV 2021
Dagbesteding Werk Instroom, uitstroom en stand WW uitkeringen in Gorinchem
Personen met bijstandsuitkering
120 100
394,2
380,9 342,2
80 311,4
337,8
358,2 321,8
297,1
60 40 20 0 nov
dec
jan
feb
mrt
apr
2020
mei
jun
jul
aug
sep
nov
Gorinchem
2021
Instroom WW
okt
WW Uitstroom
sterk stedelijk 2018
2019
2020
2021
Ontwikkelingen rondom personen met een bijstandsuitkering laat in Gorinchem eenzelfde soort beweging zien als andere “sterk stedelijke gemeenten”.
Avres 2021
CBS participatiewet 2018-2020
Dagbesteding Werk We zien hier dat de aantal mensen in de bijstand ten opzichte van 2020 is gedaald. De uitstroom uit de bijstand daalt iets minder hard dan de uitstroom uit de WW. Dit heeft alles te maken met het feit dat het over het algemeen gaat om mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Vaak hebben deze mensen al lang niet meer gewerkt of is er sprake van meerdere problemen. De drempel om weer te gaan werken is soms erg hoog. Het vraagt zorgvuldigheid, een veilige omgeving en tijd om deze mensen weer aan het werk te helpen. Aan de voorkant investeren, betekent aan de achterkant een grotere kans op duurzame uitstroom en voorkomen van teleurstellingen bij toekomstige werkgevers.
Avres probeert actief werkgevers te prikkelen om anders te gaan denken en hen te stimuleren te investeren in mensen met een arbeidsbeperking. Avres kan daarbij ondersteuning bieden. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar kansen op de arbeidsmarkt. Corona biedt hierbij zowel kansen als uitdagingen. Er wordt weliswaar veel personeel gevraagd, maar de meeste ondernemers willen snel weer aan de gang en hebben het liefst personeel dat snel inzetbaar is. Er lijkt daardoor op dit moment minder ruimte om te investeren in mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. * Cijfers zijn excl. TOZO Avres 2021
Dagbesteding Werk Verdeling percentage bijstandgerechtigen over de wijken
Binnenstad
Dalem
Gildenwijk
Haarwijk
Hoog Dalem
Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen
Wijdschild
2019
17%
0%
35%
22%
0%
6%
8%
11%
1%
2020
18%
0%
34%
22%
0%
5%
8%
10%
1%
2021
17%
1%
35%
22%
0%
0%
8%
11%
1%
2019
2020
2021
Percentage van beroepsbevolking werkende mensen met een bijstandsuitkering per wijk
Het jaarplan van Avres richt zich o.a. op een gebiedsgerichte aanpak in de Gildenwijk en Haarwijk aangezien daar de meest bijstandsgerechtigden wonen. Doelgroepregister Als gemeentelijke werkgever richten we ons op de richtlijn om 1 op de 25 fte aan te nemen die kampt met een lange afstand tot de arbeidsmarkt. Momenteel onderzoeken we hoeveel fte we al in dienst hebben.
12%
5%
5% 4%
4% 2%
Binnenstad
We zien dat in de Gildenwijk, Haarwijk en de Binnenstad de meeste inwoners een bijstandsuitkering hebben. Als we kijken naar deze cijfers in relatie tot het aantal inwoners (en bijstandsgerechtigden) dat in die wijken wonen, valt ook op dat de Lingewijk en Stalkaarsen relatief hoog scoren.
Dalem
Gildenwijk
Haarwijk
0%
0%
Hoog Dalem
Laag Dalem
1%
Lingewijk
Stalkaarsen
Wijdschild
CBS Statline; personen met uitkering 2019 en 2020
Dagbesteding Vrijwilligerswerk Wil in de toekomst vrijwilligerswerk doen
34% 28%
35%
34%
37%
36%
35%
38%
36%
34%
36% 31%
30%
31%
28%
Ja, zeker
Ja, misschien
2017
2019
2021
Nee
Streefcijfer Gorinchem 2024
25.000-50.000 inwoners
Ingezet voor anderen en/of maatschappelijke doelen
64%
67%
72% 65% 46% 37%
Hulp aan buren
37%
39%
40%
Aandacht voor buren in een zorgwekkende situatie 2017
2019
2021
Streefcijfer Gorinchem 2024
37%
40%
Doel 2024:
Jazeker 34% misschien 35% Nee 31% In de burgerpeiling wordt gevraagd of inwoners in de nabije toekomst vrijwilligerswerk willen (blijven) doen. Waar we in 2019 een stijging in het aantal dat aangaf zeker vrijwilligerswerk te willen doen, zien we in 2021 een daling. Ook is in de burgerpeiling gevraagd in welke mate inwoners zich de afgelopen 12 maanden hebben ingezet voor anderen en/of maatschappelijke doelen. We zien ten opzichte van 2017 en 2019 een lichte stijging van het percentage inwoners wat aandacht biedt aan buren in zorgwekkende situatie. Helaas zien we een daling bij hulp aan buren en vrijwilligerswerk. Deze trend willen we keren richting 2024.
35%
Vrijwilligerswerk
Burgerpeiling gemeente Gorinchem (2019 en 2021)
Financiële gezondheid Lopende dossiers schuldhulpverlening 402
192 164
47
Lopende dossiers
39
153
151
Om deze cijfers goed te kunnen interpreteren is het van belang de vraag te stellen of je als gemeente instroom van mensen met schulden wilt beperken of dat je zoveel mogelijk mensen gebruik wilt laten maken van deze dienstverlening om schulden te voorkomen dan wel aan te pakken?
201 169
50
Leningen
Budgetbeheerrekeningen
2019 (dec)
2020 (apr)
Trajecten schulddienstverlening
2021 (dec)
Aantal nieuwe aanvragen schuldhulpverlening
Vanuit (mede de landelijke) politiek is het de wens om schulddienstverlening juist breder toegankelijk te maken. Denk aan het bieden van schulddienstverlening aan ondernemers (start van het Adviespunt zelfstandigen), de inzet op vroegsignalering vanuit het team Vroeg Erbij (wijziging wet gemeentelijke schuldhulpverlening), het ondersteunen van jongeren met schulden (de inzet van een financieel jongerencoach) en het bieden van tijdelijk budgetbeheer aan statushouders (verplichting vanuit de Wet inburgering).
26 23 20
20 18
15
14
15 13
Een stijging van het aantal aanvragen hoeft daarmee inhoudelijk gezien geen slechte ontwikkelingen te zijn.
15
13 10
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
2021
aug
sep
okt
nov
dec
factsheets Q1, Q2 en Q3 2021 Waar staat je gemeente Coronamonitor Zuid-Holland-Zuid (januari) 2022
Financiële gezondheid Problematische schulden Conclusies trekken omtrent aanvragen schuldhulpverlening enkel en alleen op basis van cijfers is niet wenselijk. Een daling van het aantal aanvragen kan betekenen dat het goed gaat met de economie maar het kan ook betekenen dat mensen je niet weten te vinden. Avres investeert op vroegsignalering door bijvoorbeeld: - Financieel jongeren coach - Advies voor zelfstandigen - Vroeg erbij
12
10
8
6
4
2
0
2015
2016
2017
2018
Gorinchem, in %
2019 Nederland, in %
2020 - 01
2020-10
Investeren in vroeg signalering betekent als het goed gaat, dat het aantal aanvragen stijgt. Dat lijkt dan negatief maar is feitelijk positief. Eerder erbij betekent immers dat men erger kan voorkomen en gericht het juiste traject gestart kan worden. (betalingsregeling, WSNP etc.) De ontwikkelingen die deze cijfers laten zien, ligt in lijn met landelijke ontwikkeling waarbij het gebruikelijk is dat cijfers aan het einde van het jaar hoger liggen.
Wat men landelijk constateert en ook Avres merkt, zijn de volgende punten: 1. Schulden ontstaan veelal door overbesteding. In de corona tijd hebben en konden mensen minder uitgeven en bleek dat er veel minder sprake was van betalingsachterstanden. 2. De inkomensondersteunende regelingen vanuit het Rijk heeft een positieve bijdrage gegeven en met het vervallen van deze regelingen eind 2021 zie je de cijfers ook weer stijgen. Naast het feit dat de cijfers standaard aan het eind van een jaar hoger liggen. 3. Ook het feit dat incasso’s worden opgeschort heeft een positieve bijdrage geleverd. CBS dashboard (okt) 2020
Financiële gezondheid BSR 2021
Cliënten Bureau Sociaal Raadslieden Binnenstad
2% 5%
6%
42%
18%
Gildenwijk
40%
Haarwijk, Stalkaarsen
10%
Lingewijk
18%
21% 18%
20%
19%
9%
Wijdschild en Laag Dalem Schelluinsestraat 40%
Overig
Binnenstad
Gildenwijk
Haarwijk, Stalkaarsen
10% 5%
Lingewijk 2020
6%
Wijdschild en Laag Dalem
3%
2%
Schelluinsestraat
3%
5%
Overig
2021
In 2021 zijn er door Bureau Sociaal Raadslieden 107 casussen behandeld, tegen 77 in 2019. Vivenz registreert haar cliënten op basis van postcode. De wijkverdeling wijkt daarom iets af. We zien dat de meeste cliënten uit de Haarwijk, Stalkaarsen, Binnenstad en Gildenwijk komen. Resultaat We weten dat de inzet van Bureau Sociaal Raadslieden maatschappelijk effect heeft, omdat bij 35 van de 107 casussen de toeslagencheck financieel voordeel heeft gehad. Uitgedrukt in euro’s was dit in totaal 24.858 euro. We blijven meten op het effect van de inzet van Bureau Sociaal Raadslieden en willen in 2024 het doelbereik verhoogd hebben. Als meer inwoners weten dat ze gebruik kunnen maken van financiële steunmaatregelen (waar ze ook recht op hebben), kunnen we voorkomen dat financiële vraagstukken problematisch worden. Bij elke toegang tot financiële vraagstukken en/of advies wordt hierop gecheckt. Bron: Jaarverslag Gemeente Gorinchem, Vivenz 2019
Taalvaardigheid Voor taalvaardigheid willen we meer mensen met problemen in beeld krijgen en het aantal mensen met taalvaardigheidsproblemen terug dringen. Hierbij is zowel ingezet op taalonderwijs als op begrijpelijker schrijven bij gemeenten en partners. Wat ons nog minder goed lukt is om de mensen met laaggeletterden die Nederlands als moedertaal hebben te bereiken. In 2021 is gestart met de monitoring: Registratie en effectmeting. Eind februari worden de eerste cijfers van de registraties verwacht.
Laaggeletterdheid
Aantal extra NT1 en NT2’ers 2024
17%
1500
12% 10%
500
Onder de 16 jaar Gorinchem 2020
16 jaar en ouder Streefcijfer Gorinchem 2024
NT1
NT2 Streefcijfer Gorinchem 2024
GeletterdheidZicht.nl 2020
Inwoners ontvangen passende ondersteuning en zorg • • • •
Vroegsignalering Passende zorg en ondersteuning Clientervaring Dementie en mantelzorg
Vroegsignalering We willen inwoners met een ondersteuningsvraag zo vroeg mogelijk in beeld te hebben. Naast de samenwerkingen tussen maatschappelijke organisaties, zetten we ook in op een aantal projecten. Per project brengen we in kaart welk effect we verwachten en monitoren hierop.
De focus onder jongeren ligt op het terugdringen van laaggeletterdheid; een achterstand op taal-, reken- of digitale vaardigheden. Alle kinderen met een risico op een ‘achterstand’ zijn in beeld. Voor alle kinderen is een plek in de opvang of in de vroegschool. Nog niet alle kinderen maken gebruik van deze mogelijkheid.
Het gaat om: • Kansrijke start • Consultatiebureau voor ouderen • Schulden (BSR/pilot budgetbeheer) • Onderwijs (VVE) • Klussendienst • Netwerksignalering eenzaamheid en dementie • Signalerend huisbezoek
In samenwerking met het voortgezet onderwijs wordt onderzoek gedaan naar de achterstanden onder de 16jarigen. De eerste resultaten geven aan dat de laaggeletterdheid onder jongeren niet de taalvaardigheid betreft, maar de digitale vaardigheden. Sinds 2021 zijn scholen binnen het curriculum ‘burgerschap’ verplicht om leerdoelen te behalen passend bij digitale vaardigheden.
VVE geïndiceerde kinderen in kinderopvang 75% 66%
62% 53%
53% 48%
2017
2018
2019
2020
2021
Streefcijfer Gorinchem 2024
De Coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat Jong JGZ minderkinderen op consult heeft kunnen zien en dus minder kinderen, met name 2-jarigen, heeft geïndiceerd. Er is een aanzienlijk verschil in het aantal door Jong JGZ geïndiceerde kinderen van 2 en 3 jaar en het aantal vvekinderen dat een voorschool bezoekt. Uit opgave van de kinderopvanginstellingen blijkt namelijk dat het totaal aantal vve-kinderen van 2 en 3 jaar in de kinderopvang op 188 komt. Daarvan bezoeken er 187 een voorschool. De kinderopvang indiceert ook zelf kinderen. De opvang koppelt terug aan Jong JGZ welke kinderen dit betreft. Zo is er grip op het bereik. De verwachting is dat we uiteindelijk meer dan 70% van de geïndiceerde kinderen bereiken. Een aantal ouders kiest vanuit principiële gronden niet voor de kinderopvang. Het bereik zal dan ook nooit 100% worden.
De Onderwijsmonitor Gorinchem Schooljaar 2018 – 2019 (2019) En managementsamenvatting van de monitor schooljaar 20-21 (2022)
Vroegsignalering Hieronder zien we welke organisaties het vaakst hebben doorverwezen naar het sociaal team. In de bovenste tabel zien we dat voor inwoners van 18 jaar en ouder. In de onderste tabel voor inwoners onder de 18.
Verwijzers naar het Sociaal Team
2020 voor 18-
2021 voor 18+
Aantallen 2021 voor 18+
Huisarts
21%
17,7%
25
Onderwijsinstelling
12%
10,6%
15
Veilig Thuis
18,6%
6,4%
9
GGZ
6,2%
5%
7
Avres
3,4%
5,7%
8
Overige verwijzers
6,9%
11,3%
16
Totaal
68%
57%
80
Verwijzers naar het Sociaal Team
2020 voor 18-
2021 voor 18-
Aantallen 2021 18-
Veilig Thuis
17%
14%
33
Gecertificeerde instellingen
16%
11%
26
Medisch
14%
14%
33
Client zelf
12%
16%
40
Politie
11%
12%
30
Netwerk client
10%
6%
14
Onderwijs
8%
8%
19
Voorveld overig
?
10%
25
Totaal
88%
91%
220
Klussendienst 2020 Verwijzing vanuit klussendienst naar zorg/ondersteuning
10
Klussendienst 2021 Verwijzing vanuit klussendienst naar zorg/ondersteuning
6
Klussendienst (december) 2020 en 2021
De klussendienst heeft ook een signaleringsfunctie. De vrijwilligers komen achter de voordeur. Zij worden daarom getraind om signalen/zorgvragen te herkennen en terug te leggen bij de juiste ondersteuningspartij. In deze monitor worden het aantal verwijzingen opgenomen.
Sociaal Team februari 2022
Passende zorg en ondersteuning Wmo Totaal Kosten
€6.872.191 €6.518.114
€6.334.829 €5.400.000
2018
2019
2020
Vanwege de aanhoudende vergrijzing en de ontwikkeling om burgers zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen, verwachten we een verdere stijging van het gebruik van de Wmo. We zetten daarom in op beheersing van de kosten. Hierbij blijft de kwaliteit van de ondersteuning het uitgangspunt.
2021
Decade rapportage / /Wmo monitor (december 2020/jan 2022)
Passende zorg en ondersteuning Wmo Totaal aantal cliënten 1800 1600 1400 1200
Hiernaast is te zien hoeveel cliënten gebruik hebben gemaakt van elke voorziening. We zien dat cliënten het vaakst gebruik maken van de Molenhoppen.
1000 800 600 400 200 0
2018
Huishoudelijke Ondersteuning
Individuele Begeleiding
Dagbesteding
Molenhopper
woonvoorzieningen incl. trapliften
rolstoelen
scootmobielen
842
244
81
1616
2019
956
273
88
1616
161
348
238
2020
1009
295
87
1556
191
327
255
2021
1056
288
83
1520
231
313
260
Kosten per cliënt
De gemiddelde aantal kosten per cliënt zijn ten opzichte van 2020 gedaald. De gemiddelde kosten per cliënt schommelen tussen de 1.750-1.850. Kosten per onderdeel zijn nog lastig te verklaren. Dit onderdeel zal verder ontwikkeld worden.
€1.847
€1.791 €1.761 €1.721
2018
2019
2020
2021
Decade / Wmo monitor (december 2020/jan 2022)
Passende zorg en ondersteuning Wmo Individuele Begeleiding
295
289
273 244
206 186 143
We zien een toename in het aantal lichte arrangementen en een afvlakking in het aantal zware arrangementen. Deze trend beogen we door te zetten. Hierbij blijft maatwerk voor de cliënt het uitgangspunt. We gaan uit van passende zorg en ondersteuning zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig.
118 115
106
97 77
20
2018 arrangement licht
15
12
6
2019
2020
2021
arrangement midden
arrangement zwaar
totaal
Wmo monitor (jan 2022)
Passende zorg en ondersteuning Wmo Inwoners Gorinchem 75 jaar en ouder in 2021 28%
We zien dat in de Gildenwijk een groot deel van de inwoners 75+ zijn. Als we kijken naar de bevolkingssamenstelling in 2040 zien we dat er steeds meer 75+’ers komen.
16%
15%
13% 10% 7% 5% 2%
Binnenstad
Dalem
1%
Gildenwijk
3%
Haarwijk Hoog Dalem Laag Dalem Lingewijk Stalkaarsen Wijdschild
Overig
Ontwikkeling 75 + 5589
4233 3321
Leeftijdsopbouw GIR 2021 2022
2030
2040
Bevolkingsprognose Provincie Zuid-Holland
Passende zorg en ondersteuning Wmo Huishoudelijke ondersteuning 2021
Huishoudelijke ondersteuning in relatie tot aantal inwoners per wijk
1% 3% 10%
4% 15%
Binnenstad 1%
Dalem
7%
Gildenwijk 6%
Haarwijk
Hoog Dalem
14%
Laag Dalem Lingewijk 32% 0%
4% 3%
Stalkaarsen 2%
Wijdschild 21%
1%
Overig Binnenstad
Dalem
2% 1%
0%
Gildenwijk
Haarwijk Hoog Dalem Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen Wijdschild
1%
Overig
We zien dat inwoners uit de Gildenwijk, Haarwijk, Lingewijk en de Binnenstad het meest gebruik maken van de Wmo voorzieningen Huishoudelijke ondersteuning. Dit beeld komt overeen met de analyse van de leeftijdsopbouw per wijk. De Lingewijk is hierop een uitzondering, omdat hier relatief minder ouderen wonen.
GWS (jan) 2022
Passende zorg en ondersteuning Wmo
1%
Begeleiding 2021
Begeleiding in relatie tot aantal inwoners per wijk
1%
3% 8%
Binnenstad
21%
1,6%
Dalem
1,4%
Gildenwijk
10% 0% 1%
Haarwijk
1,3% 1,1%
Hoog Dalem Laag Dalem 0,4%
Lingewijk 27% 28%
Stalkaarsen
0,1%
0,1%
0,3%
0,1%
0,3%
Wijdschild Overig
Binnenstad
Dalem
Gildenwijk
Haarwijk Hoog Dalem Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen Wijdschild
Overig
Ook hier zien we dat in Gildenwijk, Haarwijk en in de binnenstad de meeste Wmo voorziening begeleiding wordt afgenomen. Dit is logisch te verklaren in relatie tot het aantal inwoners per wijk en de leeftijdsopbouw in die wijken.
GWS (jan) 2022
Passende zorg en ondersteuning Jeugd Inwoners tot en met 18 jaar
In Laag Dalem is het grootste deel van de inwoners 18 jaar of jonger. Dit is te verklaren door de toename van jonge gezinnen in die wijk.
25%
18%
13%
9%
9% 9%
9%
4% 2%
Binnenstad
Dalem
1%
Gildenwijk
Haarwijk
Hoog Dalem
Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen
Wijdschild
Overig
2021
Leeftijdsopbouw GIR 2021
Passende zorg en ondersteuning Jeugd Totaal alle jeugdzorg in natura 2%
Jeugdzorg in natura in relatie tot aantal jeugdigen in de wijken Binnenstad
4%
11%
2%
11%
18%
Dalem Gildenwijk
11% 10%
Haarwijk Hoog Dalem Laag Dalem
10%
9%
10%
9%
9% 8%
Lingewijk 19% 22% 7%
12%
11%
6%
Stalkaarsen Wijdschild Overig Binnenstad
Dalem
Gildenwijk
Haarwijk
Hoog Dalem Laag Dalem
Lingewijk
Stalkaarsen Wijdschild
Overig
We zien dat de meeste jeugdzorg in natura wordt afgenomen in de wijken Laag Dalem en de Haarwijk. Dat het aantal jeugdzorgvoorzieningen in Laag Dalem zo hoog ligt, is verklaarbaar aangezien hier veel jeugdigen wonen. Als we de afname van jeugdzorg in natura vergelijken met het aantal jeugdigen in die wijk, zien we dat Laag Dalem onder gemiddeld scoort de Lingewijk, Stalkaarsen en de Gildenwijk hoog. Ook het percentage bij de overige delen in Gorinchem die niet in de wijken liggen, is hoog.
Statline CBS 2020 – jan 2022
Passende zorg en ondersteuning Jeugd Totaal aantal cliënten 812
776 759
716
2018
2019
2020
2021 (voorlopig)
€ 10.308
€ 10.585
2020
2021 (voorlopig)
Het totaal aantal cliënten dat jeugdzorg ontvangt, lijkt nog iets verder af te nemen in 2021. Deze trend zien we in de gehele regio ZHZ. Het precieze aantal cliënten in 2021 zal nog kunnen wijzigen als gevolg van nog ontbrekende declaraties.
Kosten per cliënt
€ 9.603 € 8.197
2018
2019
Dashboard SOJ,11-01-2022
Passende zorg en ondersteuning Jeugd Totale kosten regionale zorgmarkt €8.455.009,00
€7.823.742,70
€7.797.846,48
€7.578.766,34
€6.360.993,10
2018
2019
2020
2021 (voorlopig)
Prognose 2021
Totale kosten Jeugd
€11.082.344,00
€10.259.810,99
De kosten voor de regionale zorgmarkt in 2021 (7,58 miljoen) lijken lager te zijn dan in 2020 (7,82 miljoen). Er ontbreken echter nog declaraties in 2021. Het prognosemodel van de SOJ voorspelt dat de totale kosten voor de regionale zorgmarkt voor 2021 uitkomen op 8,45 miljoen. Dit betekent een verhoging van de regionale zorgmarkt kosten in 2021 ten opzichte van 2020. Totale kosten jeugd De prognose is dat de totale kosten voor jeugd verder stijgen in 2021 naar 11,08 miljoen. Deze stijging zit hem voornamelijk in een stijging van de regionale zorgmarkt kosten. Meerjarenbegroting • Over de begroting voor jeugd voor 2022 en komende jaren bent u reeds bijgepraat tijdens de sessies in januari en februari over de extra middelen jeugd.
€9.875.702,48 €9.317.828,78
2018
2019
2020
Prognose 2021
Dashboard SOJ,11-01-2022
Passende zorg en ondersteuning Jeugd Aantal cliënten per perceel De vraag naar voormalig AWBZ zorg lijkt verder toe te nemen. De vraag naar Jeugd en Opvoedhulp (J&O) blijft onverminderd hoog. Ook bij LTA zien we een toename. Hierbij gaat het om een klein aantal cliënten maar wel dure cliënten vanwege een hoog-specialistische hulpvraag. De vraag naar Specialistische GGZ (SGGZ) lijkt verder af te nemen in 2021. Daarentegen lijkt het aantal cliënten dat Basis GGZ (BGGZ) ontving in 2021 licht toe te nemen. De afname bij de SGGZ zou te maken kunnen hebben met Corona waardoor mensen minder naar de huisarts zijn gegaan. Huisartsen zijn namelijk de grootste verwijzer naar jeugd-GGZ. Het is niet te zeggen of hier nog een verhoogde uitgestelde vraag uit voortkomt.
440 405
393
327
123
135
103
149
149
159 140
154
161
153 132
123
90 69 46
AWBZ
BGGZ
58
47
59
53 56
49 52
70 65
18 34 26 29
EED
J&O 2018
2019
JBJR
LTA
2020
2021 (voorlopig)
14 24 23 19
Pleegzorg
SGGZ
Vervoer
Dashboard SOJ,11-01-2022
Sociaal Team Verwijzers 18+ We zien dat het sociaal team beter gevonden wordt door samenwerkingspartners. We zien een verschuiving in de doorverwijzers richting het sociaal team waarbij we een afname zien in de doorverwijzingen vanuit de huisartsen en Veiligthuis en een stijging bij de GGZ en Avres.
22% 19%
18%
16%
13% 10%
12% 11% 6%
Huisarts
Onderwijsinstelling
7%
6%
6%
5%
Veilig thuis
GGZ
2019
2020
5%
5%
4%
Jeugdhulp
6% 4%
We vinden het belangrijk om dit te zien als een belangrijke ontwikkeling die we komende jaren door willen zetten.
Avres
2021
Verwijzers 18 17%
16%
16%
14%
14%
14%
12%
11%
11%
12% 10%
10% 8%
8%
6% 0
Veilig Thuis
Gecertificeerde instellingen
Medisch
Client zelf 2020
Politie 2021
Netwerk client
Onderwijs
*(Cijfers 2021 zijn tot en met jun 2021)
Voorveld overig
Sociaal team jan 2022
Sociaal Team
Dit is de top vijf van de meest voorkomende problematiek van volwassenen die bij het sociaal team voorkomt. Dit helpt ons als gemeente bij de opdrachtformulering richting het sociaal team. We zien dat de meeste problematiek rondom de GGZ is. Daarnaast is de problematiek met financiën ook groot.
Top zes problematiek volwassenen sociaal team 19,0%
17,3%
17,1%
13,0% 11,0%
10,4%
11,0% 9,8%
8,0%
9,4% 7,7%
6,4%
Financiën
Geestelijke gezondheid
Sociaal Netwerk 2019
Huisvesting
Huiselijke relaties
Lichamelijke gezondheid
2021
Sociaal team jan 2021
Sociaal Team
Wachttijden
2020
2021
Jeugd 18-
26 dagen
14 dagen
Volwassenen 18+
14 dagen
14 dagen
Doorlooptijden in dagen 18Toegang Toeleiding Jeugd gezinshulp Gezinsregisseur
2020 7 89 259 376
2021 7 76 289 376
Doorlooptijden in dagen 18+
2020 147 413 119
2021 185 359 259
Algemeen Casusregie SMW
We zien dat de wachttijden voor 18- minder zijn geworden in 2021. In 202 was de wachttijd 26 dagen, in 2021 14. De casussen worden op basis van urgentie behandeld.
De doorlooptijden 18- en 18+ staan hiernaast aangegeven. Wat opvalt bij jeugd is de doorlooptijd bij toegang, namelijk 7 dagen. Toegang betreft het volgende: aanmelding Sociaal Team, vraagverheldering, aanmelding regionale zorgmarkt en overbrugging tot de start van het traject bij de regionale zorgmarkt. De doorlooptijd van de toeleiding is teruggebracht van 89 dagen naar 76 dagen. Dit is positief omdat er korter wordt gedaan over het vinden dan de toeleiding van het probleem. De rest van de doorlooptijden bij 18- zijn ongeveer gelijk gebleven. Bij 18+ zien we een verminderde doorlooptijd bij de casusregie.
Sociaal team feb 2022 cijfers - MeeVivenz V1.0 juli 2021
Passende zorg en ondersteuning Zorg en Veiligheid
Adviezen per categorie Veilig Thuis
Meldingen per categorie Veilig Thuis
30
30
25
25
20
20
15
15
10
10
5
5
0
0
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Kindermishandeling
9
17
15
7
16
12
18
10
15
14
18
19
Kindermishandeling
23
10
27
8
23
14
15
13
26
15
11
22
Huiselijk geweld
2
3
2
2
3
1
3
2
1
3
6
2
Huiselijk geweld
3
5
1
8
2
9
7
4
2
2
3
3
2
1
1
Ouderenmishandeling
1
1
Meldingen Veilig Thuis 222
206 199
2019
2020
2021
Ouderenmishandeling
1
1
2
Het NSCR (Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving) heeft landelijk onderzoek gedaan naar het effect van COVID-19 en Veilig Thuis meldingen. De gebruikte data vanuit Veilig Thuis loopt van 2019 tot en met mei 2021. Het beeld van de regio ZHZ komt nagenoeg overeen met het landelijke beeld. Het aantal meldingen bij Veilig Thuis per week fluctueert, maar zij kunnen daarin geen direct verband leggen met COVID-19. Daarnaast laat het onderzoek wel een verschuiving zien in de categorie melders gedurende de Corona maatregelen. Zo wordt de groep van melders van bijv. omstanders (buren) groter en neemt het aantal melders vanuit de groep van de sociale omgeving wat af. Dit is mogelijk te verklaren doordat omstanders meer thuis zijn, zij meer dingen zien en horen en daardoor eerder gaan melden. Daarnaast waren sociale activiteiten aan banden gelegd waardoor er minder gezien en gehoord werd en dus ook minder gemeld.
Veilig Thuis (jan 2022)
Passende zorg en ondersteuning Wmo Beschermd Wonen en Opvang Zorg en Veiligheid Indicaties Beschermd wonen 111 99
93
74
65
58 13
Unieke personen
Indicaties 2019
2020
13
13
Indicaties overbruggingszorg ivm plaatsing wachtlijst 2021
Het Zorg- en Veiligheidshuis heeft een monitor in ontwikkeling. Deze wordt in latere fase in deze monitor verwerkt. We zien dat er in 2021 minder personen een indicatie voor beschermd wonen hebben gehad. Ook zijn er minder indicaties gegeven. De cijfers over de Meldingen Zorg en overlast en verward gedrag zijn voor 2021 nog niet compleet. Dit maakt dat er nog geen uitspraak te doen is of deze stijgen danwel dalen. Zodra deze cijfers bekend zijn worden deze opgenomen in de monitor.
Meldingen Zorg en overlast en verward gedrag 271 207 163
143
136
127
122 75
45
Zorg en Overlast
Verward gedrag 2019
Unieke personen verward gedrag 2020
tot jun 2021
130
59
Door naar Wijk GGD verward gedrag
Dashboard SD Drechtsteden Wmo en BW jan 2022
Passende zorg en ondersteuning Wmo Beschermd Wonen en Opvang Zorg en Veiligheid Nazorg ex-gedetineerden Uitstroom detentie
37 33
p.m. 0
2019
2020
2021
Nazorg ex-gedetineerden Cijfers 2021 nog niet bekend; Het Zorg- en Veiligheidshuis heeft een monitor in ontwikkeling. Wordt in latere fase in deze monitor verwerkt. Wmo Opvang centrumgemeente heeft een regionale monitor in voorbereiding
Crisismaatregelen Wet Verplichte GGZ en Wet Zorg en Dwang
Aantal crisis maatregelen Wet verplichte GGZ en Wet zorg en dwang
17
10 5
1
WVGGZ
WZD 2020
2021
Dashboard SD Drechtsteden Wmo en BW jan 2022
Passende zorg en ondersteuning Cliëntervaring Cliëntervaring Wmo 93%
92%
92%
91%
91%
91%
91%
91%
93%
92%
91%
89% 87%
86%
85%
86%
85%
86%
86%
80%
Kwaliteit van ondersteuning Gorinchem 2019
Samen naar oplossingen zoeken Nederland 2019
Ondersteuning past bij mijn hulpvraag
Gorinchem 2020
Nederland 2020
We zien dat Wmo cliënten hun ervaring met de dienstverlening en geboden ondersteuning als positief ervaren. We scoren boven het landelijk gemiddelde. In 2024 willen we deze score zo houden. De Wmo clientervaring wordt jaarlijks gemeten aan de hand van het cliëntervaringsonderzoek.
Met ondersteuning kan ik beter de dingen doen Streefcijfer Gorinchem 2024
Cliëntervaring Jeugd 91%
91%
88% 81%
81%
75%
Vond het contact prettig (jeugdprofessional)
80%
84%
88% 81%
77% 70%
Is tevreden over het opgestelde actieplan (jeugdprofessional)
Gorinchem 2019
ZHZ 2019
78%
80%
69%
Voelt zich door de hulp beter
Gorinchem 2020
ZHZ 2020
80% 71%
72%
68%
71%
Voor de jeugd willen we verbetering zien in de beoordeling in de tevredenheid over het bereikte resultaat en dat de jeugdige zich ook beter voelt door de geboden hulp.
Is tevreden over het bereikte resultataat (zorgaanbieder)
Streefcijfer Gorinchem 2024
Cliëntervaringsonderzoek Jeugd/Wmo Gorinchem 2020 en 2021
Passende zorg en ondersteuning Dementie
Prognose aantal mensen met dementie in de gemeente Gorinchem 1500
Hiernaast zijn de prognoses van het aantal inwoners met dementie terug gerekend op basis van landelijke cijfers. In 2020 hebben 263 mensen met dementie ondersteuning ontvangen van een casemanager in 2021 waren dit er 255. De prognose laat een toename zien in het aantal personen met dementie. Dit is een gevolg van de dubbele vergrijzing.
1200
In 2024 willen we meer mensen met dementie in beeld. We monitoren dit aan de hand van het aantal personen dat casemanagement (dementie ketenzorg Dementie Waardland) ontvangt.
840 700 610
2021
In 2024 hebben zoveel mogelijk inwoners de cursus dementievriendelijk doorlopen. Afgelopen jaar hebben 113 inwoners de basistraining GOED (Samendementievriendelijke) gevolgd. Binnen de gemeentelijke organisatie heeft 60% van de medewerkers met klantcontact de cursus gevolgd. 42 medewerkers hebben de cursus dementie vriendelijk gevold en 10 medewerkers de training dementie op de Gorinchem academie. 2025
2030 aantal mensen
2040
2050
Vrijwilligers/medewerkers in buurthuizen en minimaal 40 winkeliers hebben de cursus gevolgd.
Alzheimer Nederland, 12 november 2021
Passende zorg en ondersteuning Mantelzorg Aantal mantelzorgers in beeld 700
750
800
2020
2021
2022
900
2023
1000
2024
Er zijn nu 818 geregistreerde mantelzorgers. Dit zit ver boven het streefaantal voor 2021. In 2021 hebben we veel gedaan om nieuwe mantelzorgers in beeld te krijgen. Vooral het zichtbaar zijn in de stad heeft bijgedragen aan het stijgende aantal mantelzorgers in beeld. Op de dag van de mantelzorg hebben we alle geregistreerde volwassen mantelzorgers gewaardeerd met een Bliekenbon van 20 euro. Het aantal zwaar overbelast is gedaald naar 2% wat overeenkomst met het streefcijfer van 2024.
Zwaar overbelast 3%
Intensief en/of langdurige mantelzorger
3% 15%
Gorinchem 2016
ZHZ 2016
2%
2%
2%
Gorinchem 2020
ZHZ 2020
Streefcijfer Gorinchem 2024
12%
16%
15%
14%
13%
14%
15%
11%
19 jaar
19 - 65 jaar Gorinchem 2020
ZHZ 2020
65 jaar en ouder Nederland 2020
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, DG&J ZHZ 2016 en 2020