CConstaterende datGorinchem
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente GorinchemBij agendapunt: Besluitvorming begroting 202747.716 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Begroting 2027

Begroting 2027 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Beleidsmatige inleiding 2 1.2 Financiële begroting op hoofdlijnen 3 1.3 Leeswijzer 11 2 Beleidsbegroting: Programmaplan 15 2.1 Programma 1 Bestuur en Ondersteuning 15 2.2 Programma 2 Veiligheid 19 2.3 Programma 3 Verkeer en vervoer 22 2.4 Programma 4 Economie 27 2.5 Programma 5 Onderwijs 30 2.6 Programma 6 Sport, cultuur en recreatie 34 2.7 Programma 7 Sociaal domein 39 2.8 Programma 8 Duurzaamheid 49 2.9 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing 53 2.10 Algemene dekkingsmiddelen 57 2.11 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien 59 3 Beleidsbegroting: Paragrafen 63 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 63 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen 75 3.3 Financiering 81 3.4 Bedrijfsvoering 84 3.5 Openbaarheid 90 3.6 Grondbeleid 91 3.7 Lokale heffingen 95 3.8 Verbonden partijen 102 4 Financiële begroting 113 4.1 Grondslagen begroting en meerjarenraming 113 4.2 Overzicht van lasten en baten 115 4.3 Recapitulatie structureel begrotingsevenwicht 124 4.4 Verschillenanalyse 126 4.5 Uiteenzetting financiële positie 130 4.6 Totaaloverzicht lasten en baten per taakveld 133 5 Bijlagen 135 5.1 Reserves 136 5.2 Voorzieningen 141 5.3 Investeringsoverzicht 145 5.4 Vastgesteld beleid 150 5.5 Afkortingenlijst 152 1 Begroting 2027 1  Inleiding 1.1  Beleidsmatige inleiding Voor u ligt de begroting voor 2027, het

eerste jaar van een nieuwe bestuursperiode. De afgelopen maanden heeft het college gewerkt aan de bestuurlijke koers voor de komende jaren. Deze begroting legt vast welke financiële keuzes en afwegingen nodig zijn voor 2027. Daarbij bouwen we voort op bestaand beleid, lopende ontwikkelingen en de sterke kanten van Gorinchem. Gorinchem groeit en verandert. De vraag naar woningen neemt toe en we bereiden onze stad voor op de gevolgen van klimaatverandering. We willen de inwoners ondersteunen om mee te doen en blijven we investeren in een sterke, veilige en toekomstbestendige samenleving. Tegelijkertijd willen we behouden wat Gorinchem sterk maakt: een aantrekkelijke historische stad, goede voorzieningen, wijken waar mensen prettig wonen en naar elkaar omkijken, een actief verenigingsleven en betrokken inwoners. Deze begroting geeft uitvoering aan de kaders die de gemeenteraad heeft meegegeven en aan de opgaven waarvoor onze stad staat. De financiële ruimte staat onder druk: er zijn meer wensen dan middelen. Daarom kiezen we voor een aanpak die realistisch en uitvoerbaar is. We kijken daarbij steeds naar het effect voor de samenleving, de betaalbaarheid, de uitvoerbaarheid en de gevolgen voor de toekomst. Het college kiest voor een manier van werken waarin samenwerking centraal staat.

Dat geldt binnen het college, in het contact met de gemeenteraad en in de samenwerking met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en regionale partners. Grote maatschappelijke opgaven beperken zich niet tot één portefeuille. Daarom leggen we bewust verbinding tussen wonen, bereikbaarheid, duurzaamheid, zorg, economie, onderwijs, cultuur, participatie en veiligheid. Bij alles wat we doen hebben we aandacht voor onderwerpen die voor de hele gemeente van belang zijn. We betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij plannen en ontwikkelingen en geven ruimte aan initiatieven uit de samenleving. Ook werken we aan een overheid die toegankelijk en begrijpelijk is. Gelijke kansen, leefbaarheid en vertrouwen tussen inwoners en overheid blijven daarbij belangrijke aandachtspunten. In 2027 zetten we onder meer stappen op het gebied van bestaanszekerheid en gezondheid, kansrijk opgroeien en onderwijs, cultuur en ontmoeting, wonen en gebiedsontwikkeling, duurzaamheid en vergroening, economische ontwikkeling en energie, bereikbaarheid en investeringen. Ook veiligheid, weerbaarheid en leefbaarheid blijven belangrijk. Op al deze gebieden bouwen we voort op wat goed gaat. Daarnaast werken we aan oplossingen voor de uitdagingen van morgen.

Met deze begroting leggen we een financiële basis voor 2027 en voor de verdere uitvoering van onze gezamenlijke bestuurlijke koers. Die koers is gericht op een Gorinchem waar inwoners prettig kunnen wonen, werken, leren, ondernemen en elkaar ontmoeten. Zo houden we oog voor wat vandaag nodig is en werken we tegelijk aan de toekomst van de stad. Het college van burgemeester en wethouders, 13 oktober 2026 2 Begroting 2027 1.2  Financiële begroting op hoofdlijnen De financiële begroting van de gemeente Gorinchem wordt in dit hoofdstuk op hoofdlijnen uiteengezet. Dit gebeurt aan de hand van enkele financiële uitgangspunten, het verloop van het begrotingssaldo, de algemene reserve en het autorisatieniveau. Enkele financiële uitgangspunten Naast de specifieke uitgangspunten in de perspectiefnota 2027 zijn in deze begroting zo veel mogelijk de volgende algemene financiële uitgangspunten gehanteerd: 1. De begroting 2027 dient reëel en structureel sluitend te zijn. 2. De begroting 2028, 2029 en 2030 wordt voorzover mogelijk reëel en structureel sluitend opgesteld waardoor de toekomstige lasten van besluiten gedekt worden en er ruimte is voor het opvangen van tegenvallers. 3. Er wordt gewerkt met het principe ‘nieuw voor oud’. Nieuwe lasten worden daarbij gedekt binnen het betreffende programma danwel binnen de totale begroting. 4.

De autonome en wettelijke ontwikkelingen gaan voor op de wensen voor nieuw beleid. 5. Een begrotingstekort wordt opgelost met maatregelen die een structurele besparing of een structurele opbrengst geven. 6. Er wordt gewerkt met een spaarsysteem (bestemmingsreserves) om te sparen voor grote investeringen in de (nabije) toekomst. 7. Het investeringsplafond wordt gehandhaafd om de toekomstige schuldenomvang te beheersen. Verloop van het begrotingssaldo Het vertrekpunt voor het financieel meerjarenperspectief van de begroting 2027 is de perspectiefnota 2027-2030 en de uitkomst van de mei- en septembercirculaire gemeentefonds 2026. In het volgende overzicht laten we zien hoe we vanuit dit financieel meerjarenperspectief tot ons voorstel voor de meerjarenbegroting 2027-2030 komen. 3 Begroting 2027 Begrotingssaldo (bedragen x € 1.000; - = nadeel) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Nr.

Perspectiefnota 2027 inclusief meicirculaire | 103 | -440 | -398 | 360 | 1 Diverse technische en autonome bijstellingen | 273 | 401 | 505 | 118 | 2 Tussentijdse rapportage 2026 structurele bijstellingen | 374 | 9 | 36 | 91 | 3 Meerjarenbegroting | 749 | -29 | 143 | 569 | 4 Wijzigingsvoorstellen (1e begrotingswijziging) Indexatie WMO | -338 | -338 | -338 | -338 | 5a Indexatie DG&J (SOJ-deel) | 211 | 211 | 211 | 211 | 5b MJOP (OVL) | -22 | -23 | -25 | -28 | 6 DVO's Waardlanden | 56 | 56 | 56 | 56 | 7 Omgevingsplan | -150 | -150 | -150 | -150 | 8 Taakstelling subsidies | -173 | 9 Natuurcentrum | -75 | 10 Smart Delta | -155 | 11 Dekking Regio AV | 100 | 12 Taakstelling SGS | -360 | -180 | 13 Uitvoeringsagenda Erfgoed | -58 | -18 | 14 Dekking uitvoeringsagenda Erfgoed | 58 | 18 | 15 Odensehuis | -95 | -95 | -95 | -95 | 16 Dekking Odensehuis uit Reserve Sociaal Domein | 95 | 65 | 35 | 17 Aframen meeropbrengsten Reclamemasten | -150 | -150 | -150 | -150 | 18 Stadsnatuur | -25 | -34 | 19 Kadegelden | 150 | 150 | 150 | 150 | 20 Nieuwe verdelingssystematiek veerdiensten | 60 | 60 | 60 | 60 | 21 Bouwleges | 200 | 200 | 200 | 200 | 22 Bijstellen opbrengsten Regionaal Archief | 25 | 25 | 25 | 25 | 23 Bijstellen budgetten Onderwijs | 46 | 71 | 71 | 71 | 24 Bijstellen budgetten Sociaal Domein | 210 | 210 | 210 | 210 | 25 Bijstellen budgetten Duurzaamheid | 40 | 40 | 40 | 40 | 26 Bijstellen

budgetten Stadsbeheer | 65 | 65 | 65 | 65 | 27 Bijstellen budgetten Mobiliteit | 45 | 45 | 45 | 45 | 28 Verschuiving budget vervangen kade stationsweg | 38 | 110 | 103 | 29 Datagedreven werken & AI | -350 | -100 | 200 | 350 | 30 Dekking reserve ICT | 100 | 31 Stelpost prijsgevoelige budgetten & GR-en | -379 | -357 | -347 | -344 | 32 Algemene uitkering / septembercirculaire gemeentefonds | 1060 | 279 | 407 | 402 | 33 Meerjarenbegroting inclusief wijzigingsvoorstellen | 1.003 | 164 | 891 | 1.315 | 34 Restant openstaande taakstellingen uit begroting 2025: Taakstelling Subsidies | 0 | 173 | 173 | 173 | 35 Taakstelling SGS | 0 | 180 | 360 | 360 | 35 4 Begroting 2027 Begrotingssaldo (bedragen x € 1.000; - = nadeel) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Nr. Taakstelling Sociaal Domein | -26 | -36 | -36 | -36 | 35 Taakstelling Efficiency Organisatie | -6 | 19 | 19 | 19 | 35 Subtotaal | -32 | 336 | 516 | 516 | 35 Restant openstaande taakstellingen voor begroting 2025 Dekking hogere kosten Sociaal Team | 0 | 489 | 489 | 489 | 36 Taakstelling Stadsontwikkeling | 27 | 27 | 27 | 27 | 36 Totaal restant openstaande taakstellingen | -5 | 852 | 1.032 | 1.032 | 36 Hervormingsagenda Jeugd Besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd (Rijk) | 0 | 261 | 186 | 186 | 37 Besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd (Lokaal) | 0 | 702 | 695 | 695 | 37 1.

Perspectiefnota 2027 inclusief meicirculaire Dit betreffen de saldi zoals deze zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2027-2030. 2. Diverse technische en autonome bijstellingen Dit betreft bijstellingen die zich voordoen bij het opwerken van een Perspectiefnota in een gedetailleerde meerjarenbegroting. 3. Tussentijdse rapportage 2026 structurele bijstellingen Dit betreffen de structurele budgetbijstellingen die voortvloeien uit de tussentijdse rapportage 2026. 4. Meerjarenbegroting Dit zijn de meerjarensaldi uit de Perspectiefnota 2027-2030 na verwerking van de hiervoor genoemde punten. Wijzigingsvoorstellen (1e begrotingswijziging) Voor de volgende punten stellen wij voor de meerjarenbegroting 2027-2030 te wijzigen. In afwachting van de besluitvorming van de raad zijn deze voorstellen niet verwerkt in het programmaplan en de financiële begroting. De besluitvorming zal worden verwerkt in een 1e begrotingswijziging die gelijktijdig met de begroting wordt vastgesteld. 5a. Indexatie WMO Dit betreft de indexatie van de WMO budgetten om ons WMO-beleid te kunnen blijven uitvoeren. 5b. Indexatie DG&J (SOJ-deel) De indexatie van de budgetten voor de uitvoering van de Jeugdwet is vastgesteld op 3,59% terwijl DG&J in haar begroting 2027 rekening hield met 5,35%. Hierdoor kunnen de lasten structureel lager worden geraamd. 6.

MJOP (OVL) Dit betreffen de financiële gevolgen van het actualiseren van het MeerjarenOnderhoudsPlan voor de Openbare Verlichting. 5 Begroting 2027 7. DVO's Waardlanden Na de verwerking van de financiële gevolgen uit de begroting 2027 van de GR Waardlanden in de Perspectiefnota 2027-2030 is er een dienstverleningsovereenkomst Vegen en Onkruidbestrijding vastgesteld met lagere kosten dan eerder begroot. Het (positieve) verschil in lasten tussen deze documenten wordt hierbij verwerkt. De voordeel op de DVO Vegen is reeds verwerkt in de rioolheffing. 8. Omgevingsplan Voor 2032 moet het omgevingsplan gereed zijn. Hiervoor wordt het transitieplan geactualiseerd. Op dit moment wordt rekening gehouden met extra kosten voor het uitvoeren van het transitieplan. 9. Taakstelling subsidies De taakstelling op het gebied van subsidies is nog niet volledig gerealiseerd. Om deze te kunnen realiseren, moeten nog keuzes worden gemaakt. Voor 2027 houden we daarom rekening met een financieel nadeel doordat een deel van de taakstelling nog niet is ingevuld. Vanaf 2028 gaan we ervan uit dat de volledige taakstelling wordt gerealiseerd. 10. Natuurcentrum De subsidie aan het Natuurcentrum is in 2025 en 2026 incidenteel verhoogd met € 75.000.

Het Natuurcentrum geeft aan dat dit extra bedrag structureel nodig is om het centrum en de Natuur- en Milieueducatie goed te kunnen laten functioneren en behouden. Voor 2027 wordt in de begroting rekening gehouden met een extra bijdrage. De daadwerkelijke toekenning van de subsidie is afhankelijk van de uitkomst van de uiteindelijke beoordeling van de subsidieaanvraag. 11. Smart Delta / 12. Dekking Regio AV In 2026 is gestart met de deelname in Smart Delta. Voor het startjaar 2026 zijn middelen opgenomen in de begroting. Evaluatie van de samenwerking moet nog plaatsvinden voordat een langjarig besluit wordt genomen. Voor 2027 wordt voorgesteld om de kosten van de begroting van Smart Delta voor 50% op te nemen. De begroting van Smart Delta is aanzienlijk verlaagd ten opzichte van de in de Perspectiefnota 2027 gepresenteerde cijfers. Het budget van de regio AV kan worden gebruikt als dekking. 13. Taakstelling SGS SGS heeft aangegeven dat de opgelegde taakstelling niet haalbaar is in combinatie met de maatschappelijke doelen en een acceptabele tariefstelling voor de toegangsbewijzen voor Aquabliek. Als gevolg hiervan houden wij rekening met het financiële nadeel van het niet volledig realiseren van deze taakstelling in 2027 en 2028. Met SGS wordt overleg gevoerd over het realiseren van deze taakstelling voor 2028 en verder. 14. Uitvoeringsagenda Erfgoed / 15.

Dekking uitvoeringsagenda Erfgoed Voor de uitvoeringsagenda Erfgoed worden middelen opgenomen tot het bedrag van de subsidies/ bijdrage van de provincie. 16. Odensehuis / 17. Dekking Odensehuis uit reserve Sociaal Domein Het Odensehuis is een voorliggende voorziening voor opvang van mensen met (vroeg-)dementie, die uitstel van zorg biedt binnen het sociaal- en zorgdomein. Voor 2027 en verder wordt in de begroting rekening gehouden met een extra structurele bijdrage. De subsidie aan het Odensehuis kan incidenteel deels gedekt worden uit de reserve Sociaal Domein. De daadwerkelijk toekenning van de subsidie is afhankelijk van de uitkomst van de uiteindelijke beoordeling van de subsidieaanvraag. 6 Begroting 2027 18. Aframen meeropbrengsten Reclamemasten De opdracht om meer reclameopbrengsten te genereren wordt niet gehaald omdat twee bestaande reclamemasten niet gedigitaliseerd kunnen worden. Een nieuwe mast plaatsen blijkt zeer complex, en levert minder op dan gedacht. De financiële voordelen wegen niet op tegen de maatschappelijke nadelen. Hierdoor wordt voorgesteld de geraamde extra baten naar beneden bij te stellen. 19. Stadsnatuur In de Perspectiefnota 2027-2030 is besloten voor 2027 en 2028 een investeringsbudget ter beschikking te stellen van € 300.000. Voorgesteld wordt om ook voor 2029 het programma Stadsnatuur te continueren.

De verwachting is dat er vanaf 2028 extra Rijksmiddelen vanuit de Europese Natuurherstelverordening worden ontvangen. De lasten bestaan voornamelijk uit extra kapitaallasten hiervan en worden in de exploitatie opgenomen. 20. Kadegelden Het aantal cruiseschepen dat Gorinchem aandoet, is hoger dan geraamd. De liggelden zorgen structureel voor € 150.000 aan extra baten. 21. Nieuwe verdelingssystematiek veerdiensten De verdelingssystematiek voor kosten en opbrengsten van de verschillende veerdiensten wordt in overleg met de andere oevergemeente aangepast. Dit heeft een positief effect op de kosten die voor rekening van Gorinchem komen (€ 60.000). 22. Bouwleges Door een structurele toename van de opbrengsten uit bouwleges ten opzichte van de geraamde baten, worden de baten structureel met € 200.000 naar boven bijgesteld. 23. Bijstellen opbrengsten Regionaal Archief Omdat de baten voor het gebruik van ruimte in het Regionaal Archief Gorinchem (RAG) de laatste jaren hoger zijn dan de geraamde baten, wordt de raming structureel met € 25.000 verhoogd. 24. Bijstellen budgetten onderwijs Een aantal onderwijsbudgetten kan naar beneden worden bijgesteld. Dit betreft o.a. het budget onderzoekskosten onderwijshuisvesting (€ 25.000 verlaging) en de financiële bijdrage voor de huur van het pand van het Da Vinci College (€ 26.000 verlaging). 25.

Bijstellen budgetten Sociaal Domein De budgetten voor de taxiservice Molenhopper en voor de Individuele Begeleiding kunnen worden verlaagd. 26. Bijstellen budgetten Duurzaamheid De uitvoeringskosten van het verstrekken van duurzaamheidsleningen zijn structureel lager dan begroot (€ 20.000). Het budget Global Goals laat jaarlijks een onderbesteding zien (€ 20.000). 27. Bijstellen budgetten Stadsbeheer Bij een aantal exploitatiebudgetten voor het beheer van de openbare ruimte, waaronder het budget voor de Werkgroep Verkeer (€ 44.000 meegenomen in het Wegenbeheerplan), is sprake van onderbesteding. Hierdoor kan structureel een bedrag van € 65.000 per jaar vrij vallen. 28. Bijstellen budgetten Mobiliteit Het budget Snelle Aanpak A27 wordt niet volledig besteed waardoor een verlaging van € 20.000 7 Begroting 2027 mogelijk is. De middelen voor de pilot elektrische vrachtwagens is structureel opgenomen in de begroting. Dit is voor de uitvoering niet nodig en kan voor € 25.000 vrijvallen. 29. Verschuiving budget vervangen kade stationsweg Het vervangen van de kade aan de Stationsweg heeft meer voorbereidingstijd nodig dan verwacht. Dit leidt voor de jaren 2027, 2028 en 2029 tot een verschuiving van de kapitaallasten. 30. Datagedreven werken & AI / 31. Dekking reserve ICT In 2025 is een AI-pilotgroep gestart.

Voor verdere implementatie van AI en datagedreven werken binnen de gemeente zijn extra capaciteit en middelen nodig. Op termijn verwachten we door efficiency ook voordelen te behalen, deze boeken we vanaf 2029 in. Om de incidentele kosten voor AI en datagedreven werken deels te dekken, kan € 100.000 uit de reserve ICT worden onttrokken. 32. Stelpost prijsgevoelige budgetten & GR-en Als gevolg van de toegenomen inflatie is de vergoeding die in de algemene uitkering wordt berekend, verhoogd. De achterliggende gedachte hierbij is dat gemeenten deze middelen nodig hebben om hun dienstverlening op hetzelfde niveau te kunnen continueren. Daarnaast is het aannemelijk dat gemeenschappelijke regelingen (GR’en) aanvullende prijscompensatie nodig hebben om hun dienstverlening op peil te houden. Om hierop te kunnen anticiperen, wordt voorgesteld hiervoor een stelpost op te nemen. Deze kan worden gebruikt voor budgetten die de inflatie niet zelfstandig kunnen opvangen. 33. Algemene uitkering / septembercirculaire gemeentefonds De septembercirculaire is verwerkt. De wijzigingsvoorstellen (1e begrotingswijziging) zijn niet verwerkt in de BIEO. 34. Meerjarenbegroting inclusief wijzigingsvoorstellen Na verwerking van de hiervoor genoemde punten komt de meerjarenbegroting uit op genoemde saldi. Deze saldi maken deel uit van de bepaling van het weerstandsvermogen en van de stresstest. 35.

Restant openstaande taakstellingen uit begroting 2025 De in de begroting 2025-2028 opgenomen taakstellingen zijn voor 2027 grotendeels gerealiseerd. Voor 2028 resteert vooral de taakstelling Sociaal Team. De resterende taakstellingen zullen nog verder moeten worden ingevuld. 36. Restant openstaande taakstellingen voor begroting 2025. Dit betreft enkele taakstellingen die in het verleden al in de meerjarenbegrotingen zijn opgenomen, maar nog niet volledig zijn gerealiseerd. 37. Hervormingsagenda Jeugd De besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd (Lokaal) is voor het totaaloverzicht opgenomen in deze tabel maar is inmiddels concreet in de begroting verwerkt op de budgetten waar een besparing dient te worden gerealiseerd. De besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd (Rijk) betreft de besparingen die meeveren met de maatregelen van het Rijk. 8 Begroting 2027 Het investeringsplafond In de Perspectiefnota 2021-2024 is besloten tot het invoeren van een investeringsplafond. Dit bleek de meest doeltreffende maatregel om de hoge schuldpositie van de gemeente Gorinchem af te bouwen. Daarbij werd voor nieuwe investeringen een investeringsplafond ingevoerd van € 5 mln. per jaar. Door de jaarlijkse indexaties is dit plafond inmiddels verhoogd tot circa € 6,0 mln. Het investeringsplafond is gewijzigd ten opzichte van de Perspectiefnota 2027-2030, maar blijft sluitend. Nr.

Investeringen (bedragen x € 1.000; - | Investering = nadeel) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investeringsruimte begroting 2026 | 0 | 0 | 249 | 5.998 Indexatie investeringsplafond met 2,1% | 126 | 126 | 126 | 126 Totaal investeringsbudget | 126 | 126 | 375 | 6.124 1 | Trafohuisjes Stedin (incl. 0,3 fte) | -95 | -95 | -95 | -95 2 | IHP (extra en 1 mln. jaarschijf) | -2.000 | -1.000 3 | SPON Kleine Wereld | -100 4 | Wilhelminafontein | -100 5 | Essentaksterfte | -120 | -120 | -120 | -120 6 | Stadsnatuur | -300 | -300 | -300 7 | Riolering en Stedelijk Water | -3.325 8 | Dekking Riolering en Stedelijk Water | 3.325 9 | Openbare Verlichting | -59 10 Straatmeubilair | -102 11 Verkeersborden | -56 12 Wegenbeheerplan | -2.500 | -2.500 13 Beschoeiingen | -1.265 14 Havens | -244 15 Wagenpark | 46 | 78 | -251 16 ICT | -340 17 Vervangingsplan Inventaris | -142 18 Speelruimteplan | -143 19 Investering WBI (extra) | -2.000 20 Algemene Reserve & Reserve Sociaal domein | 8.000 21 Struisvogelstraat | -150 Subtotaal exploitatie / investeringen | 7.181 | -437 | -5.015 | -8.317 7.307 | -311 | -4.640 | -2.193 Cumulatieve ruimte in investeringsplafond | 7.307 | 6.996 | 2.356 | 163 Ten opzichte van de Perspectiefnota 2027-2030 is de financiële ruimte van het investeringsplafond afgenomen met € 450.000. De wijzigingen worden hieronder per onderwerp toegelicht. 6.

Stadsnatuur In de Perspectiefnota 2027-2030 is besloten voor 2027 en 2028 een investeringsbudget ter beschikking te stellen van € 300.000. Voorgesteld wordt om ook voor 2029 het programma Stadsnatuur te continueren. 9 Begroting 2027 21. Struisvogelstraat In de verkoopprocedure voor het pand aan de Struisvogelstraat (oude brandweerkazerne) wordt rekening gehouden met het maatschappelijk initiatief van twee stichtingen. Hierdoor zal naar verwachting een lagere verkoopopbrengst worden gerealiseerd dan geraamd. Verloop algemene reserve In onderstaand overzicht wordt het verloop van de algemene reserve weergegeven. Afgezien van de eenmalige inzet om voorgenomen nieuwe investeringen te dekken, dient de algemene reserve voornamelijk als onderdeel van het weerstandsvermogen. Voor verder informatie over het weerstandsvermogen verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen.

Ontwikkeling algemene reserve (- = | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 onttrekking, + = toevoeging, bedragen x € 1.000) Stand Algemene Reserve begin boekjaar | 29.046 | 30.571 | 30.571 | 30.571 | 30.571 Bij: resultaat jaarrekening 2025 | 1.525 Bij: afroming reserve Sociaal Domein | 2.000 | 8.000 Af: dekking investeringen PPN 2026-2029 | -2.000 Af: dekking investeringen PPN 2027-2030 | -8.000 Stand Algemene Reserve ultimo boekjaar | 30.571 | 30.571 | 30.571 | 30.571 | 30.571 Autorisatieniveau Overeenkomstig artikel 5, lid 1, van de Financiële verordening autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting, de baten en de lasten per programma en de investeringsbudgetten, voor het eerste begrotingsjaar. Op grond van artikel 5, lid 2, van de Financiële verordening kan de raad bij de begrotingsbehandeling aangeven van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel wil ontvangen voordat wordt overgegaan tot het aangaan van verplichtingen. Op grond van artikel 5, lid 16, van de Financiële verordening wordt het gebruik van lid 3 t/m 15 van de verordening als acceptabel aangemerkt en kan het worden verwerkt in de maandwijziging.

Op grond van artikel 5, lid 17, van de Financiële verordening worden begrotingsafwijkingen door overschrijding en onderschrijding van baten en onderschrijding van lasten en investeringsbudgetten als acceptabel en daarmee rechtmatig aangemerkt mits deze afwijkingen worden toegelicht overeenkomstig de uitgangspunten voor de toelichting in de jaarstukken of in een ander bestuurlijk document. De begroting geeft informatie op taakveldniveau. Dit is een detailniveau lager dan het programmaniveau waarop uiteindelijk de autorisatie van de raad plaats vindt. 10 Begroting 2027 1.3  Leeswijzer De begroting bestaat uit een aantal onderdelen: het programmaplan, de paragrafen, de financiële begroting en de bijlagen. Programmaplan en taakvelden Het programmaplan bestaat uit een beleidsmatig en financieel gedeelte. Het beleidsmatige gedeelte volgt de programma-indeling. Binnen deze programma’s is de financiële informatie weergegeven op het niveau van taakvelden, conform de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het programmaplan bestaat uit negen programma's. Naast de negen programma’s bevat de begroting ook twee aanvullende programma’s. In deze programma’s zijn de algemene dekkingsmiddelen en overheadkosten, vennootschapsbelasting en onvoorziene uitgaven opgenomen.

Indicatoren en streefwaarden Conform het BBV zijn gemeenten verplicht een aantal landelijke beleidsindicatoren op te nemen. Deze indicatoren (B) zijn afkomstig van landelijke bronnen en beschikbaar via Waarstaatjegemeente.nl. Voor enkele indicatoren zijn nog geen actuele gegevens beschikbaar. Daarnaast worden facultatieve indicatoren (F) opgenomen. Deze worden door de gemeente zelf geregistreerd en hebben onder meer betrekking op waarderingen en belevingen van inwoners en ondernemers. De burgerpeiling waarop een deel van deze indicatoren is gebaseerd, wordt eens per twee jaar uitgevoerd; de meest recente peiling vond plaats in 2025. Per programma zijn de indicatoren opgenomen als Prestatie-Indicator (PI) of Maatschappelijk Effect (ME). Aan de indicatoren zijn streefwaarden voor 2027 gekoppeld. Ter vergelijking zijn ook de streefwaarden uit de begroting 2026 opgenomen. Voor enkele indicatoren zijn geen streefwaarden vastgesteld. Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat per programma uit de zogenaamde ‘3 W-vragen’. 1. Wat willen we bereiken? 2. Wat gaan we daarvoor doen? 3. Wat gaat dit kosten? Per programma is steeds een overkoepelend doel geformuleerd onder de kop "Wat willen we bereiken". In de afgelopen jaren waren deze acties voor het grootste deel gebaseerd op acties uit het collegeprogramma 2022-2026.

Omdat de periode van dit collegeprogramma bijna voorbij is en veel acties zijn uitgevoerd, zijn de acties in deze begroting verder geactualiseerd. Hierbij is ook gebruik gemaakt van de bijstellingen van de Turap, zowel wat betreft inhoud als voor de planning van acties. In het programmaplan zijn de teksten uit het nieuwe coalitieakkoord ‘Samen meer mogelijk maken' opgenomen. De acties en ambities uit het nieuwe collegeprogramma worden na besluitvorming verwerkt in de volgende P&C-documenten. Voor de weergave van de planning van acties, maken we gebruik van het onderstaande kleurenmodel: • Periode voorbereiding besluitvorming (Paars) • Periode plaatsvinden besluitvorming (Lichtblauw) • Periode actie na besluitvorming of actie zonder besluitvorming (Geel) 11 Begroting 2027 Onder het kopje "Wat gaat dit kosten" worden de baten en lasten per programma gepresenteerd. Afwijkingen boven de € 100.000, ten opzichte van de begroting 2026 na wijziging t/m juli, worden per taakveld nader toegelicht. De specifiek aan het programma gerelateerde investeringen worden hier eveneens gepresenteerd. Bijzondere en grote investeringen boven de € 500.000 worden nader toegelicht. In elk programma zijn de gemeenschappelijke regelingen opgenomen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van dat programma. Paragrafen Na het programmaplan volgen de paragrafen.

Deze geven een dwarsdoorsnede van de begroting, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein. Het gaat vooral om beheersmatige aspecten die grote (financiële) gevolgen hebben gehad en/of van belang zijn geweest voor het realiseren van de programma's. In de paragraaf Verbonden Partijen zijn de afzonderlijke overzichten per verbonden partij vervangen door twee tabellen met de gegevens van alle verbonden partijen. Financiële begroting De financiële begroting gaat in op de grondslagen voor de begroting, zoals die bij de perspectiefnota 2027-2030 zijn bekrachtigd. Daarnaast biedt de financiële begroting o.a. een totaaloverzicht van de baten en lasten, het structurele begrotingsevenwicht, verschillenoverzicht met toelichting en de uiteenzetting van de financiële positie. Bijlagen Tot slot zijn in de bijlagen de meerjarige overzichten van de reserves en voorzieningen, investeringsoverzicht en een overzicht van de beleidskaders opgenomen. Ook is een lijst met gehanteerde afkortingen toegevoegd. 12 Begroting 2027 Begroting 2027 Beleidsbegroting: Programmaplan Begroting 2027 14 Begroting 2027 2  Beleidsbegroting: Programmaplan 2.1  Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Taakvelden Nr.

Taakveld Portefeuillehouder 0.1 Bestuur Machiel Krielaart 0.2 Burgerzaken Michiel Geursen 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Machiel Krielaart 2.1.1  Wat willen we bereiken? Doel Uit het coalitieakkoord: Gorinchem verdient een gemeente die zichtbaar aanwezig is in de stad. Een gemeente die naast inwoners staat, met ondernemers meedenkt en maatschappelijke organisaties ziet als partners die de stad versterken. Daarom willen wij een echte omslag maken: van regelen voor inwoners naar werken met inwoners, van ingewikkelde taal naar helder contact en van afwachten naar mogelijk maken. Samenwerking begint voor ons niet bij de uitvoering, maar aan de voorkant. We luisteren voordat plannen vastliggen, zijn eerlijk over wat wel en niet kan en zoeken samen naar oplossingen die passen bij de wijk en haar inwoners. Daarbij mogen inwoners rekenen op betrokkenheid, duidelijkheid en een goede terugkoppeling. Ook durven we te vernieuwen. Digitalisering, data en AI zetten we slim in om werk efficiënter te organiseren en meer tijd vrij te maken voor persoonlijk contact, maatwerk en aanwezigheid in de stad. Technologie ondersteunt de menselijke maat, niet andersom. Deze manier van werken vraagt ook iets van de organisatie. We geven medewerkers ruimte om hun vakmanschap in te zetten en bouwen kennis zoveel mogelijk op binnen de eigen organisatie.

Deze grondhouding vormt de basis voor hoe wij willen besturen: dichtbij, toegankelijk, samenwerkend en met vertrouwen als vertrekpunt. Zo bouwen we aan een gemeente die samen met de stad vooruitgaat. De gemeente staat dichtbij als zij zichtbaar is in de wijk, snel reageert op wat beter kan en uitlegt wat wel en niet mogelijk is. Niet elk verzoek kan worden uitgevoerd, maar elk serieus signaal verdient een heldere beoordeling. Waar een kleine ingreep bijdraagt aan veiligheid, ontmoeting, toegankelijkheid, leefbaarheid of vertrouwen, willen we sneller kunnen handelen. 15 Begroting 2027 Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator | B/F | Eenheid | Soort | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Streefwaarde | Streefwaarde 2026 | 2027 Formatie | B | fte per | PI | 8,9 | 9,4 | 9,3 | 9,3 | 9,0 | 9,0 1.000 inwoners Bezetting | B | fte per | PI | 8,6 | 8,5 | 8,4 | 8,6 | 8,7 | 8,6 1.000 inwoners Apparaatskosten | B | € per | PI | 807 | 864 | 920 | 993 | 961 | 1001 inwoner Externe inhuur | B | % | PI | 12,2 | 21 | 20,3 | *15,5 | 17 | 14,4 Overhead | B | % | PI | 8,4 | 7,6 | 8,2 | 7,6 | 7,7 | 7,7 Waardering | F | 1-10 | ME | 6,8 | 7,6 | 7,0 | 7,6 inwoners algehele dienstverlening Participatie | F | % vanuit | ME | 35 | 35 | 38 | 38 verbeteren | Gorcumse burgerpeiling *Met ingang van 2025 is de rekenmethodiek aangepast.

Verklaringen afkorting: B = Basisset indicator, F = Facultatieve indicator, PI = Prestatie Indicator, ME = Maatschappelijk Effect. 2.1.2 |  Wat gaan we daarvoor doen? Uit het coalitieakkoord: • We willen meer mogelijk maken en werken aan minder regels. • We gaan uit van vertrouwen en we bieden inwoners de gelegenheid om een vergissing of eerlijke fout te herstellen. • We zijn een open en transparante overheid, naar elkaar en naar de stad. • We zorgen voor een toegankelijke ombudsfunctie voor inwoners. • Inwoners en partners in de wijk weten het beste wat er speelt in hun wijk. • Regelingen voor wijkinitiatieven maken we eenvoudiger en beter toegankelijk. • Meedenken, meepraten en meedoen. • Begrijpelijke besluiten voor iedereen. • Het stadhuis blijft een toegankelijke plek. • Slimme digitalisering en verantwoord gebruik van AI. • We vinden het belangrijk dat ambtenaren verbonden zijn met de stad. • Samenwerken waar opgaven groter zijn dan Gorinchem. • Regionale samenwerking voor belangrijke voorzieningen. • We kiezen voor financieel realisme als basis voor een leefbare, sociale en duurzame stad. • Geld moet transparant en efficiënt worden besteed. • Lasten willen we zo eerlijk en evenredig mogelijk verdelen. • We bouwen aan een sterke, wendbare organisatie met minder externe inhuur. • Duidelijke informatie die inwoners op tijd bereikt.

16 Begroting 2027 Concrete voornemens Actie (planning) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vastgoed We verduurzamen onze gemeentelijke gebouwen volgens het verduurzamingsplan. Bedrijfsvoering en dienstverlening We vernieuwen de inrichting van de publieke ruimte in het stadhuis. Gastvrijheid, privacy en | RB veiligheid zijn de belangrijkste speerpunten. We stellen een gemeentebreed ontwikkelplan op om als organisatie meer datagedreven te gaan werken, bijvoorbeeld in het sociaal domein of het beheer van de openbare ruimte. Datagedreven werken is daarbij geen doel op zichzelf, maar een middel om onze informatiepositie te verbeteren, zodat we daarmee beleidsdoelstellingen kunnen bereiken en publieke meerwaarde kunnen vergroten. We verbeteren de leefbaarheid in wijken door te zorgen dat de informatie in de Basisregistratie Personen (BRP) klopt en we in beeld hebben wie waar woont, om illegale bewoning van leegstaande locaties tegen te gaan. Regionale samenwerking en lobby We voeren onze regionale samenwerkingsstrategie uit. We werken blijvend samen in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en maken afspraken met Smart Delta Drechtsteden over de samenwerking binnen deze regio.

2.1.3 |  Wat gaat dit kosten? Bestuur en | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Ondersteuning | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (bedragen x € 1.000) 0.1 Bestuur | 3.130 | 3.189 | 3.044 | 2.994 | 3.044 | 3.003 0.2 Burgerzaken | 1.837 | 2.107 | 1.969 | 1.752 | 1.479 | 1.449 0.3 Beheer overige | 690 | 767 | 722 | 722 | 721 | 721 gebouwen en gronden Totaal Lasten | 5.658 | 6.063 | 5.735 | 5.468 | 5.244 | 5.172 0.1 Bestuur | 7 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 0.2 Burgerzaken | 938 | 823 | 912 | 877 | 647 | 548 0.3 Beheer overige | 581 | 558 | 558 | 558 | 558 | 558 gebouwen en gronden Totaal Baten | 1.526 | 1.384 | 1.473 | 1.438 | 1.208 | 1.108 Totaal saldo van baten | -4.132 | -4.679 | -4.262 | -4.030 | -4.037 | -4.063 en lasten Stortingen reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Resultaat | -4.132 | -4.679 | -4.262 | -4.030 | -4.037 | -4.063 17 Begroting 2027 Taakveld (bedrag x | Verschil | Verdeling | Toelichting € 1.000) | tussen 2026 | bedrag en 2027 Lasten TV0.1 Bestuur | 145 V | 300 V | In 2026 is op basis van het raadsvoorstel ‘Samenwerking, uitvoeringsprogramma en begroting Smart Delta Drechtsteden 2026’ incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de samenwerking. Smart Delta Drechtsteden is als afweegbaar onderwerp opgenomen in de Perspectiefnota 2027-2030.

100 N | In 2026 is het budget dat in het verleden bedoeld was voor de regionale samenwerking binnen de gemeenschappelijke regeling Alblasserwaard-Vijfheerenlanden incidenteel ingezet ter dekking van de samenwerking binnen Smart Delta. Dit budget kan worden meegenomen bij het afweegbare onderwerp Smart Delta Drechtsteden. TV0.2 Burgerzaken | 138 V | 61 N | Ten opzichte van 2026 is er per saldo een stijging van de lasten als gevolg van de doorbelasting van personeelskosten door interne wijzigingen. 77 N | In 2027 staan de verkiezingen voor de Provinciale Staten en het Waterschap gepland. Omdat er in 2026 alleen gemeenteraadsverkiezingen gepland stonden vallen de kosten in 2027 hoger uit. 318 V | In 2026 is het project administratieve leegstand BRP nagenoeg afgerond. Voor 2027 vallen hierdoor de kosten aanzienlijk lager uit dan in 2026. 43 N | Er worden naar verwachting meer paspoorten en rijbewijzen uitgegeven ten opzichte van 2026. Dit leidt tot hogere Rijksafdrachten (zie ook TV0.2 baten) Baten TV0.2 Burgerzaken | 89 V | 89 V | Er worden naar verwachting meer paspoorten en rijbewijzen uitgegeven ten opzichte van 2026. Dit leidt tot hogere legesinkomsten (zie ook TV0.2 lasten) 18 Begroting 2027 2.2 |  Programma 2 Veiligheid Taakvelden Nr.

| Taakveld | Portefeuillehouder 1.1 | Crisisbeheersing en Brandweer | Reinie Melissant 1.2 | Openbare orde en Veiligheid | Reinie Melissant 2.2.1 |  Wat willen we bereiken? Doel Uit het coalitieakkoord: Een veilig en leefbaar Gorinchem is de basis voor iedereen die in onze stad woont, werkt of verblijft. Samen met inwoners en organisaties in het veiligheidsdomein werken wij aan wijken waar mensen zich veilig voelen en waar het fijn samenleven is. We zetten in op het voorkomen van criminaliteit en overlast, en treden op als dat nodig is. We hebben extra aandacht voor kwetsbare groepen. Denk aan jongeren en kinderen of vrouwen die zich onveilig voelen op straat. Als gemeente bereiden we onze inwoners en ondernemers ook beter voorop rampen en crises. Op die manier staan we schouder aan schouder om te zorgen dat we onszelf en anderen kunnen helpen en beschermen als de nood aan de man is. Een veilige en leefbare wijk begint ook bij een goede openbare ruimte. Wij zorgen ervoor dat straten, pleinen en parken schoon, heel en veilig zijn. Meld je iets bij de gemeente? Dan ondernemen we actie en koppelen we het resultaat aan je terug. We pakken zwerfafval aan en zorgen voor goed onderhoud. Zo werken wij samen aan wijken waar mensen zich thuis voelen en trots op zijn.

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator | B/F Eenheid | Soort 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Streefwaarde | Streefwaarde 2026 | 2027 Verwijzingen Halt | B | Aantal per 1.000 | PI | 7 | 10 | 9 | 10 | 15 | 10 jongeren Winkeldiefstallen | B | Aantal per 1.000 | PI | 2,1 | 2,6 | 2,2 | 2,6 | 2,6 | 2,5 inwoners Geweldsmisdrijven | B | Aantal per 1.000 | PI | 4,4 | 4,3 | 4,5 | 4,9 | 4,3 | 4,5 inwoners Diefstallen uit woning | B | Aantal per 1.000 | PI | 0,9 | 1,2 | 1,0 | 1,0 | 1,2 | 1,0 inwoners Vernielingen en | B | Aantal per 1.000 | PI | 4,9 | 4,9 | 4,4 | 5,0 | 4,9 | 4,8 beschadigingen (in de | inwoners openbare ruimte Aandeel dat zich veilig | F | % vanuit Gorcumse | ME | 86 | 84 | 87 | 85 voelt in de buurt | burgerpeiling Mate van ervaren overlast | F | % vanuit Gorcumse | ME | 12 | 16 | 10 | 15 van buurtbewoners. | burgerpeiling Ten minste enige mate van overlast 19 Begroting 2027 2.2.2 |  Wat gaan we daarvoor doen? Uit het coalitieakkoord: • We voorkomen criminaliteit en overlast. • Voor veilige straten en wijken. • Een veilig thuis. • Voorbereiden op crises en rampen. • Het schoon en leefbaar houden van de openbare ruimte. • Snelle en duidelijke afhandeling van meldingen. • Balans in aanpak van plaagdieren en leefbaarheid.

Concrete voornemens Actie (planning) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Veiligheid RB We stellen een nieuw Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 op. We organiseren bijeenkomsten over het thema veiligheid voor de gemeenteraad. In 2026 zijn deze gekoppeld aan het opstellen van het nieuwe IVP. We werken aan de verdere professionalisering van onze boa's, bijvoorbeeld door het verbreden van de bevoegdheden en beschikbare middelen. 2.2.3 |  Wat gaat dit kosten? Veiligheid | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1.1 Crisisbeheersing en | 4.537 | 5.164 | 5.144 | 4.654 | 4.653 | 4.653 brandweer 1.2 Openbare orde en | 2.015 | 1.754 | 2.036 | 2.036 | 1.636 | 1.619 veiligheid Totaal Lasten | 6.552 | 6.918 | 7.180 | 6.689 | 6.288 | 6.272 1.1 Crisisbeheersing en | 84 brandweer 1.2 Openbare orde en | 271 | 216 | 386 | 386 | 237 | 237 veiligheid Totaal Baten | 354 | 216 | 386 | 386 | 237 | 237 Totaal saldo van baten | -6.198 | -6.702 | -6.794 | -6.304 | -6.051 | -6.035 en lasten Stortingen reserves Onttrekkingen reserves | 4 | 4 | 106 | 66 | 4 | 4 Resultaat | -6.193 | -6.697 | -6.688 | -6.238 | -6.047 | -6.030 20 Begroting 2027 Taakveld (bedrag x | Verschil | Verdeling | Toelichting € 1.000) | tussen 2026 | bedrag en 2027 Lasten TV1.2 Openbare Orde | 282 N | 220 N | Ten opzichte van 2026 is er een stijging

van de lasten als gevolg en Veiligheid | van de doorbelasting van personeelskosten door onder andere de tijdelijke uitbreiding van de formatie (Bibob-coördinator). Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de Tussentijdse rapportage 2026. 163 V | Projecten die zijn opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023 - 2026: "Samen maken we Gorinchem veiliger" zijn in 2026 afgerond. 230 N | Jongeren in Gorinchem lopen een reëel risico om verstrikt te raken in de (drugs-)criminaliteit. Door in te zetten op school of werk als beschermende factor en het bieden van perspectief, vergroten we de weerbaarheid van jongeren en jongvolwassenen in Gorinchem. Om dit te bereiken zijn we in 2026 gestart met het project Integrale persoonsgerichte toeleiding naar arbeid voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar. De kosten worden voor een deel vergoed vanuit de Regiodeal (zie ook toelichting TV1.2 baten) Baten TV1.2 Openbare Orde | 170 V | 148 V | Het project Integrale persoonsgerichte toeleiding naar arbeid en Veiligheid | wordt voor een deel gefinancierd door gelden die wij ontvangen uit de Regiodeal (€ 115.000). Daarnaast ontvangen we een bijdrage van Avres (€ 33.000). Daarnaast wordt een beroep gedaan op de reserve Sociaal Domein. Zie toelichting reserves. 20 V | Van de provincie ontvangt Gorinchem een hogere subsidie voor de MerwedeLingeLijn.

Reserves Onttrekkingen | 102 V | 80 V | Voor een deel van de salariskosten van de Bibob-coördinator wordt een beroep gedaan op de reserve Sociaal Domein. 22 V | Het project Integrale persoonsgerichte toeleiding naar arbeid wordt voor een deel gefinancierd door een beroep te doen op de reserve Sociaal Domein In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2027 worden de investeringen 2027 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nissan Leaf 1 toezicht en handhaving 28 | 30 Totaal investeringen | 0 | 30 | 0 | 0 In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt: Subsidies (bedragen x € 1.000) | Bedrag Bureau Halt | 10 Totaal | 10 2.2.4 |  Met welke verbonden partijen doen we dit samen? • GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid 21 Begroting 2027 2.3 |  Programma 3 Verkeer en vervoer Taakvelden Nr.

| Taakveld | Portefeuillehouder 2.1 | Verkeer en vervoer | Janneke van Oversteeg 2.2 | Parkeren | Janneke van Oversteeg 2.3 | Recreatieve havens | Janneke van Oversteeg 2.4 | Economische havens en waterwegen | Janneke van Oversteeg 2.5 | Openbaar vervoer | Janneke van Oversteeg 2.3.1 |  Wat willen we bereiken? Doel Uit het coalitieakkoord: Wij willen een stad zijn waarin inwoners zich veilig en makkelijk kunnen verplaatsen en prettig kunnen wonen. Een stad die bereikbaar is, maar ook overzichtelijk, groen en leefbaar blijft. Inwoners moeten merken dat de openbare ruimte logisch is ingericht en dat keuzes in mobiliteit bijdragen aan rust, veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving. We geven ruimte aan lopen en fietsen, met extra aandacht voor kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Tegelijk zorgen we voor goede bereikbaarheid van de stad en de wijken. We maken daarin duidelijke keuzes, zodat bereikbaarheid en leefkwaliteit in balans blijven. Ook kijken we vooruit. Gorinchem groeit en verandert. Daarom werken we aan veilige routes, passende parkeervoorzieningen, sterke verbindingen met de regio en een leefomgeving die past bij het karakter van onze stad. We beschermen het groen en het erfgoed van Gorinchem en bouwen aan een stad die klaar is voor de toekomst.

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator | B/F Eenheid | Soort 2022 | 2023 2024 | 2025 | Streefwaarde | Streefwaarde 2026 | 2027 Verkeersongevallen hele | F | Absoluut aantal | ME gemeente naar soort: − Met uitsluitend materiele | 205 | 199 | 213 | 179 | x | 179 schade − Met letsel ziekenhuis | 42 | 57 | 71 | 79 | x | 79 − Met dodelijke afloop | 2 | 0 | 1 | 1 | x | 0 Inwoners vaak of heel vaak te | F | % vanuit | ME | 30 | 34 | 32 | 32 maken heeft met onveilige | Gorcumse verkeerssituatie | burgerpeiling Inwoners tevredenheid | F | % vanuit | ME | 56 | 53 | 56 | 56 openbaar vervoer | Gorcumse burgerpeiling 22 Begroting 2027 * Vanuit het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 was de inzet om het aantal verkeersongevallen in 2030 te halveren ten opzichte van 2019. Dit bleek te ambitieus en is ondertussen niet meer haalbaar. Om deze reden is de landelijke doelstelling vervangen door prestatie-indicatoren. De SPV-partners gaan doelstellingen opstellen voor de grootste, beïnvloedbare risico’s op het gebied van veilige infrastructuur, veilige voertuigen, educatie, voorlichting en verkeershandhaving. Voor iedere doelstelling wordt een meetbare indicator opgesteld, bijvoorbeeld het fietshelmgebruik laten stijgen tot 25% in 2035.

Tot hier meer duidelijkheid over is wordt ingezet om in ieder geval het aantal verkeersongevallen niet verder toe te laten nemen. 2.3.2  Wat gaan we daarvoor doen? Uit het coalitieakkoord: • Openbaar vervoer moet bereikbaar en toegankelijk zijn voor iedereen. • We maken slim gebruik van bus, deelvervoer en vervoer over water. • We blijven werken aan sterke verbindingen met de regio. • Iedereen moet veilig onderweg kunnen zijn in Gorinchem. • We maken routes veiliger en overzichtelijker. • We verbeteren verkeersveiligheid. • Parkeren moet praktisch zijn en passen bij de stad. • In de binnenstad maken we meer ruimte om te verblijven. Concrete voornemens Actie (planning) 2027 2028 2029 2030 Mobiliteit We verbeteren de fietsvoorziening langs de Nieuwe Hoven. De Mollenburgseweg richten we in als 30 km/u weg. We stellen een programma mobiliteit op. Hierin evalueren we de Mobiliteitsvisie 2040 en het uitvoeringsprogramma 2020-2023. We actualiseren het uitvoeringsprogramma. Daarbij geven we prioriteit aan uitvoering van projecten uit de top 10 van fietsknelpunten en het aanpakken van de grootste knelpunten voor voetgangers en fietsers in de binnenstad. De raadsopdracht fietsveiligheid nemen we mee in het opstellen van het programma mobiliteit.

RB 23 Begroting 2027 2.3.3 |  Wat gaat dit kosten? Verkeer en Vervoer | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2.1 Verkeer en vervoer | 7.558 | 12.015 | 9.473 | 9.423 | 9.770 | 9.553 2.2 Parkeren | 1.227 | 1.363 | 1.397 | 1.373 | 1.370 | 1.367 2.3 Recreatieve havens | 712 | 861 | 783 | 785 | 783 | 782 2.4 Economische havens | 34 | 146 | 293 | 311 | 310 | 310 en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer | 4.630 | 4.436 | 4.457 | 4.451 | 4.448 | 4.443 Totaal Lasten | 14.161 | 18.821 | 16.403 | 16.342 | 16.681 | 16.454 2.1 Verkeer en vervoer | 1.057 | 603 | 663 | 628 | 628 | 628 2.2 Parkeren | 1.037 | 950 | 1.002 | 1.002 | 1.002 | 1.002 2.3 Recreatieve havens | 121 | 146 | 134 | 134 | 134 | 134 2.4 Economische havens | 628 | 482 | 521 | 521 | 521 | 521 en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer | 3.988 | 3.544 | 3.563 | 3.560 | 3.558 | 3.556 Totaal Baten | 6.832 | 5.724 | 5.882 | 5.844 | 5.842 | 5.841 Totaal saldo van baten | -7.329 | -13.096 | -10.520 | -10.498 | -10.839 | -10.614 en lasten Stortingen reserves | 7.918 | 3.905 | 8.598 | 237 | 294 | 294 Onttrekkingen reserves | 7.158 | 6.593 | 8.221 | 208 | 347 | 347 Resultaat | -8.088 | -10.408 | -10.897 | -10.527 | -10.785 | -10.560 Taakveld (bedrag x | Verschil | Verdeling | Toelichting € 1.000) | tussen 2026 | bedrag en 2027 Lasten TV2.1 Verkeer en |

2.542 V | 532 V | Bij de Jaarstukken 2025 is via de bestemming van het vervoer | jaarrekeningresultaat budget beschikbaar gesteld voor de resterende werkzaamheden uit het wegbeheer 2025. Dit incidentele budget is in 2027 niet meer beschikbaar. 543 V | In 2026 is incidenteel budget opgenomen voor het afboeken van de resterende boekwaarde van de openbare verlichting in verband met het project Verduurzaming openbare verlichting. Dit budget is in 2027 niet meer nodig. 2.700 V | In 2026 is incidenteel budget opgenomen voor de verbreding van de spoorwegovergang binnen het project Banneweg. 177 N | Zoals aangegeven in de Perspectiefnota 2027-2030 nemen de kosten voor de dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) in 2027 toe. Voor de DVO Straatvegen betekent dit een stijging van € 177.000 ten opzichte van het budget 2026. 500 N | In 2027 is incidenteel budget beschikbaar voor de aansluiting van de gemeentelijke wegen op de nieuwe Concordiabrug. 212 N | Vanaf 2027 zijn de werkzaamheden voor onkruidbestrijding opnieuw opgenomen in een DVO met Waardlanden. Hierdoor neemt het benodigde budget toe ten opzichte van 2026. 188 N | De interne rekenrente is volgens de uitgangspunten van de Perspectiefnota 2027-2030 verhoogd van 1,3% naar 1,5%. 129 N | Ten opzichte van 2026 zijn er in 2027 extra lasten voor de doorbelasting van personeelskosten door interne verschuiving.

24 Begroting 2027 Taakveld (bedrag x | Verschil | Verdeling | Toelichting € 1.000) | tussen 2026 | bedrag en 2027 TV2.4 Economische | 147 N | 125 N | Als gevolg van een gewijzigd allocatiemodel voor de verdeling en havens en | toerekening van de kosten voor de Veerdienst is er o.a. sprake van waterwegen | een verschuiving van de doorbelasting van de interne uren over verschillende taakvelden. Reserves Stortingen | 4.693 N | 3.250 V | In 2026 is een storting geraamd in de afschrijvingsreserve ten behoeve van Mobiliteitsprojecten vanuit de Mobiliteitsvisie. Deze storting is in 2027 niet meer aan de orde. 8.000 N | In 2027 wordt € 8 mln. onttrokken aan de algemene reserve en hiermee wordt een afschrijvingsreserve gevormd voor de investering nieuwe Lingeburg. Dit zorgt zowel voor een nadeel als voordeel. Zie ook toelichting reserves onttrekkingen. Onttrekkingen | 1.628 V | 3.250 N | In 2026 wordt een bedrag onttrokken aan de reserve Infrastructuur en vervolgens gestort in de afschrijvingsreserve ten behoeve van Mobiliteitsprojecten vanuit de Mobiliteitsvisie. 3.200 N | Voor het realiseren van verbeteringen aan de spoorwegovergang bij het project Banneweg is in 2026 het investeringsbudget omgezet naar exploitatiebudget. Om dit mogelijk te maken zijn diverse onttrekkingen gedaan aan reserves welke in 2027 niet terugkomen. 8.000 V | Zie toelichting reserves stortingen.

Investeringen In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2027 worden de investeringen 2027 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Openbare verlichting | 56 | 58 | 58 | 59 Verduurzaming openbare verlichting | 522 Vervangen straatmeubilair | 95 | 98 | 100 | 102 Vervangen verkeersborden | 43 | 45 | 55 | 56 Verbeteren fietsvoorzieningen langs Nieuwe Hoven | 531 (Indexering) vervanging wegen | 1.847 | 1.815 | 2.500 | 2500 Indexering mobiliteit | 106 Indexering nieuwe Lingebrug | 458 | 432 Indexering herinrichting Arkelsedijk | 57 Diverse auto's buitendienst | 48 | 65 Vervangen houten fietsbruggen | 518 E-hyundai Riveer | 42 Havens | 244 Investering Woningbouwimpuls | 1.021 | 2.000 Totaal investeringen | 4.323 | 2.448 | 3.799 | 4.961 Verduurzaming openbare verlichting Voor de vervanging van de lampen van onze buitenverlichting door LED-lampen in de periode van 2024-2027 is jaarlijks een investeringsbudget van € 522.000 benodigd. 25 Begroting 2027 Verbeteren fietsvoorzieningen langs Nieuwe Hoven De fietsvoorzieningen langs de Nieuwe Hoven worden vernieuwd en veiliger gemaakt. Hiervoor wordt, net als in 2026, in 2027 een investeringsbudget van € 531.000 beschikbaar gesteld.

Vervanging wegen Voor de vervanging van wegen is in lijn met het wegenbeheerplan meerjarig investeringsbudget beschikbaar. Vervangen houten fietsbruggen Voor het vervangen van houten fietsbruggen die het einde van hun levensduur hebben bereikt, is een investeringsbudget nodig. 2.3.4  Met welke verbonden partijen doen we dit samen? • GR Bureau Openbare Verlichting 26 Begroting 2027 2.4 |  Programma 4 Economie Taakvelden Nr. | Taakveld | Portefeuillehouder 3.1 | Economische ontwikkeling | Janneke van Oversteeg 3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | Janneke van Oversteeg 3.3 | Bedrijfsloket en - regelingen | Janneke van Oversteeg 3.4 | Economische promotie | Janneke van Oversteeg 2.4.1 |  Wat willen we bereiken? Doel Uit het coalitieakkoord: De arbeidsmarkt verandert. In sommige sectoren is er een tekort aan personeel, terwijl niet alle inwoners passend werk vinden. Dat vraagt om betere aansluiting tussen onderwijs, werk en economie. Daarom versterken we de verbinding tussen leren, werken en meedoen. We maken keuzes die inwoners helpen vooruit te komen en ondernemers ruimte geven om te groeien.

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator | B/F Eenheid | Soort 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Streefwaarde | Streefwaarde 2026 | 2027 Functiemenging | B | % 0 = alleen | PI | 57,7 | 57,7 | 57,6 | 57,6 | 57,6 | 57,9 Verhouding tussen | woningen, 100 = woningen en banen | alleen banen Vestigingen van | B | Aantal per 1.000 | PI | 179 | 189 | 197,4 | 200,5 | 203,9 | 198,6 bedrijven | inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Aantal | F | Aantal per jaar | PI | 5.175 | 3.818 | 4.015 | 5.723 | 4.015 | 5.723 overnachtingen op camperplaats Aantal bezoekers | F | Aantal per jaar | ME | 1.200.000 | 1.335.000 | 1.300.000 | 1.400.000 binnenstad 2.4.2 |  Wat gaan we daarvoor doen? Uit het coalitieakkoord: • We brengen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt actief bij elkaar. • We helpen inwoners die werk zoeken sneller aan een passende plek. • We stimuleren een inclusieve arbeidsmarkt. • We geven ondernemers de ruimte om te starten, te groeien en te vernieuwen. • We ondersteunen bedrijven bij verduurzaming en innovatie. • We zetten in op een aantrekkelijke stad voor bezoekers en inwoners. • We bieden ruimte aan startende en creatieve ondernemers. • We evalueren het ondernemersfonds. 27 Begroting 2027 Concrete voornemens Actie (planning) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Economie en arbeidsmarkt We geven uitvoering aan het accountmanagement, middels een pro-actieve aanpak.

We informeren de gemeenteraad in 2026 over onze aanpak en de strategische agenda. We voeren het concept Warenhuis Gorinchem uit, samen met ondernemersvereniging Hartje Gorcum. In 2026 evalueren we de afgelopen subsidieperiode en stellen we een plan op voor de nieuwe subsidieperiode 2026-2027. We stellen gebiedsprofielen op voor bestaande, waaronder watergebonden, bedrijventerreinen. Per bedrijventerrein werken we aan een agenda voor de komende | CB jaren. De ontwikkelrichting per bedrijventerrein vormt de basis voor een nieuw bedrijventerreinenbeleid. Deze actie is gekoppeld aan het opstellen van het gebiedspaspoort Vleugels van de stad. CB/ RB We evalueren de eerste periode van het Ondernemersfonds Gorinchem. We geven eerste energiehubs op bedrijventerreinen vorm als onderdeel van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Oost II en Groote Haar zijn in voorbereiding. Toerisme en citymarketing We maken een uitvoeringsprogramma naar aanleiding van het vastgestelde programma Toerisme en Recreatie 2035. Dit doen we samen met Stichting Gorinchem Citymarketing en andere stakeholders. In deze agenda komen, naar aanleiding van de door de raad vastgestelde thema's, de acties voor de komende vier jaren. Het vervolg op het Uitvoeringsplan Mooiste Vesting wordt ook in deze agenda meegenomen.

2.4.3 |  Wat gaat dit kosten? Economie (bedragen x | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 3.1 Economische | 1.326 | 1.535 | 1.483 | 1.483 | 1.483 | 1.483 ontwikkeling 3.2 Fysieke | 2.937 | 22.499 | 11.245 | 33.214 | 27.889 | 5.929 bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en | 22 | 25 | 27 | 27 | 26 | 26 bedrijfsregelingen 3.4 Economische | 668 | 674 | 679 | 628 | 627 | 626 promotie Totaal Lasten | 4.953 | 24.733 | 13.433 | 35.351 | 30.025 | 8.064 3.1 Economische ontwikkeling | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3.2 Fysieke | 3.726 | 22.235 | 10.966 | 32.942 | 27.615 | 5.651 bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en | 137 | 164 | 164 | 164 | 164 | 164 bedrijfsregelingen 3.4 Economische | 427 | 380 | 430 | 430 | 430 | 430 promotie Totaal Baten | 4.290 | 22.779 | 11.560 | 33.536 | 28.209 | 6.245 Totaal saldo van baten | -662 | -1.955 | -1.873 | -1.815 | -1.817 | -1.819 en lasten Stortingen reserves | 92 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 Resultaat | -704 | -1.905 | -1.824 | -1.766 | -1.767 | -1.769 28 Begroting 2027 Taakveld (bedrag x | Verschil tussen | Verdeling | Toelichting € 1.000) | 2026 en 2027 | bedrag Lasten TV3.2 Fysieke | 11.254 V | 6.201 V | Door de grondexploitatie Oost II dit jaar af te sluiten, worden bedrijfsinfrastructuur | hiervoor in 2027 geen kosten

meer begroot. De resterende werkzaamheden worden opgevangen binnen een nog vast te stellen restbudget. Hierdoor ontstaat bij de vergelijking tussen 2026 en 2027 een financieel voordeel. 5.068 V | Er ontstaat een financieel voordeel bij de vergelijking van 2026 met 2027, omdat bij Groote Haar de meeste voorbereidende werkzaamheden in 2026 zijn afgerond of nagenoeg zijn afgerond. De begrote kosten voor 2027 hebben voornamelijk betrekking op het bouwrijp maken van het gebied. Baten TV3.2 Fysieke | 11.269 N | 6.201 N | Door het afsluiten van de grondexploitatie Oost II worden bedrijfsinfrastructuur | vanaf 2027 geen baten meer begroot. Hierdoor ontstaat bij de vergelijking tussen 2026 en 2027 een financieel nadeel. 5.068 N | Doordat we in 2027 minder investeren in Groote Haar dan 2026 neemt de boekwaarde minder snel toe. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) | Bedrag Stichting BIZ Hartje Gorinchem | 141 Stichting Ondernemersfonds Gorinchem | 771 Stichting Binnenstadsmanagement Gorinchem | 100 Stichting Rijksmuseum Slot Loevestein | 13 29 Begroting 2027 2.5 |  Programma 5 Onderwijs Taakvelden Nr.

| Taakveld | Portefeuillehouder 4.1 | Openbaar basisonderwijs | Michiel Geursen 4.2 | Onderwijshuisvesting | Michiel Geursen 4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingen | Michiel Geursen 2.5.1 |  Wat willen we bereiken? Doel Uit het coalitieakkoord: We willen dat iedereen in Gorinchem mee kan doen. Onderwijs en werk spelen daarin een sleutelrol. Onderwijs legt de basis voor gelijke kansen en talentontwikkeling. Werk geeft inkomen, zekerheid en eigenwaarde. Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator | B/F Eenheid | Soort 2022 | 2023 | 2024 2025 | Streefwaarde | Streefwaarde 2026 | 2027 Absoluut verzuim | B | Aantal per 1.000 | PI | 1,5 | 1,1 | 1,7 | NB | 1 | 1,5 Leerplichtigen die niet staan | leerlingen ingeschreven op een school Relatief verzuim | B | Aantal per 1.000 | PI | 12 | 13 | 16 | 10 | 13 | 9 Leerplichtigen die zijn | leerlingen ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig zijn Vroegtijdig schoolverlaters | B | % van het aantal | PI | 2,4 | 2,4 | 2,1 | 2,6 | 2,4 | 2,4 zonder startkwalificatie | leerlingen (12 - (x = onbekend) | 23 jaar) Kans op | F | % totaal aantal | ME | 17 | 17 | 17 | 17 | 15 | 15 onderwijsachterstanden | leerlingen Laaggeletterdheid | F | % van inwoners | ME | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 9 (16 tot 30 jaar) Startkwalificatie | F | % totaal aantal | ME | 97 | 97 | 97 | 97 | 98 | 98 leerlingen 2.5.2 |  Wat gaan we daarvoor

doen? Uit het coalitieakkoord: • We zetten in op een goede start voor ieder kind. • We zorgen dat kinderen en jongeren volwaardig mee kunnen doen op school én later in de maatschappij. • We bieden ruimte voor een brede ontwikkeling van jongeren via de Rijke Ontwikkeldag. • We stimuleren een leven lang ontwikkelen. • We versterken de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. 30 Begroting 2027 • We blijven inzetten op goede en toekomstbestendige schoolgebouwen. Concrete voornemens Actie (planning) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderwijs We voeren het IHP 2023-2028 en het uitvoeringsprogramma 2023-2028 uit. Per project | RB leggen we een businessplan voor aan de raad, waarbij we anticiperen op actuele ontwikkelingen. In 2028 vindt een actualisatie plaats en stellen we een nieuw IHP 2028-2044 en bijbehorend uitvoeringsprogramma op. We blijven regiogemeenten verbinden met het i_lab voor regionale opgaven met betrekking tot onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. We streven naar een betere inzet van de wijkfunctie van de Brede Scholen voor zaken die ruimte vragen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gorinchem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/46ee894b-b434-487d-8d5f-dafbb493ad07?agendaItemId=762dccf1-5f86-4b91-87c7-16c38824bd7b