Document · PDF

Begroting 2026

Parallelsessie externe locatie 30 oktober 2025, gemeente GorinchemBij agendapunt: I&O begroting 202632.359 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

We hebben extra aandacht voor bewegen voor specifieke doelgroepen. Hiervoor versterken en verbreden we de SeniorenFit aanpak in alle wijken. We werken lokaal en regionaal samen om inclusief sporten te bevorderen.

Begroting 2026 Actie (planning)

2026 2027 2028 2029

We faciliteren sportverenigingen bij de werving van vrijwilligers, zodat verenigingen ook op lange termijn vitaal blijven. We realiseren de nieuwbouw van het zwembad.

2.6.3

Wat gaat dit kosten?

Sport, Cultuur en Recreatie - bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

5.1 Sportbeleid en activering

1.300

1.301

1.299

1.342

1.341

1.339

5.2 Sportaccommodaties

3.970

3.359

3.803

3.357

3.227

3.206

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

1.876

1.729

1.868

1.717

2.072

2.028

5.4 Musea

1.617

1.667

1.791

1.810

1.760

5.5 Cultureel erfgoed

830

900

731

701

658

657

5.6 Media

1.028

748

870

797

927

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

4.072

4.167

4.329

4.634

4.645

4.680

Lasten

14.693

13.872

14.692

14.357

14.501

14.597

679

708

268

5.2 Sportaccommodaties

1.429

1.488

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

137

104

122

5.4 Musea

168

132

482

132

5.5 Cultureel erfgoed

178

292

126

5.6 Media

367

111

154

754

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

140

119

5.1 Sportbeleid en activering

Baten

3.097

2.954

2.716

2.171

2.738

Totaal saldo van baten en lasten

-11.596

-10.918

-11.976

-12.186

-12.329

-11.859

Toevoegingen reserves

1.653

6.050

420

375

Onttrekkingen reserves

1.867

4.291

501

599

435

-11.382

-12.676

-11.895

-11.962

-11.894

-11.424

Resultaat

Begroting 2026 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling Toelichting bedrag

Lasten TV5.2 Sportaccommodaties

444 N

400 N

Voor de compensatie van de hoge energielasten voor de accommodaties van de Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties (SGS) wordt voor 2026 € 400.000 geraamd. Zie ook reserves.

TV5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

139 N

240 N

In de primitieve begroting 2025 is een taakstelling op subsidies opgenomen van € 247.000 in 2025. Deze taakstelling is in de loop van 2025 grotendeels ingevuld. Voor 2026 is de taakstelling ook zo goed als opgelost, conform de perspectiefnota 2026. Het invullen van de taakstelling betekent dat een negatieve last wordt weggestreept. Dit leidt boekhoudkundig tot een negatieve afwijking.

53 V

Het budget talentontwikkeling jongeren wordt overgeheveld van TV5.3 naar TV6.23. Deze overheveling verloopt budgetneutraal, Zie ook toelichting op TV6.23.

45 N

Ten opzichte van 2025 zijn er in 2026 extra lasten voor de doorbelasting van personeelskosten door interne verschuiving.

30 N

In de perspectiefnota 2026 is voor 2026 een bedrag opgenomen als activiteitenbudget voor het Gorcums Museum, bedoeld voor wisselende content. Dit staat niet in de begroting 2025.

TV5.4 Musea

124 N

TV5.5 Cultureel erfgoed

169 V

108 V

De tijdelijke formatie die in de begroting 2023 was opgenomen, wordt afgebouwd. Dit leidt tot een lagere doorbelasting van personeelskosten.

TV5.6 Media

122 N

114 N

Met de septembercirculaire 2024 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel in 2025 en 2026. Deze middelen worden als subsidie aan de bibliotheek verstrekt en waren in de primitieve begroting 2025 nog niet verwerkt.

TV5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

162 N

103 N

Ten opzichte van 2025 zijn er in 2026 extra lasten voor de doorbelasting van personeelskosten door interne wijziging.

440 N

391 N

In het kader van de specifieke uitkering Stimulering Sport is voor 2025 € 393.000 aan terug te ontvangen btw in het kader van sport geraamd. Voor 2026 is het nog niet zeker dat deze restitutie ook zal plaatsvinden.

Baten TV5.1 Sportbeleid en activering

TV5.4 Musea

350 V

In 2026 is incidenteel een baat opgenomen voor de verkoop van een pand.

TV5.5 Cultureel erfgoed

166 N

150 N

In de perspectiefnota 2025 zijn baten opgenomen voor de verkoop van gronden en panden. Het betreft een incidentele opbrengst in 2025 die in 2026 niet meer van toepassing is.

Toevoeging aan de reserves

5.630 V

6.050 V

In de begroting 2025 zijn nieuwe afschrijvingsreserves gevormd voor in totaal € 6 mln., namelijk voor het Caribabad, de verduurzaming van de Oosterbliek, de keerwand aan de Den Uylstraat en de Nieuwe Doelen. Dit is in de begroting 2026 niet aan de orde.

420 N

In 2026 wordt € 420.000 toegevoegd aan de reserve Energielasten SGS.

Onttrekking aan de reserves

3.790 N

3.220 N

In de begroting 2025 is € 3.2 mln. aan de algemene reserve onttrokken ten behoeve van de afschrijvingsreserves keerwand den Uylstraat en de Nieuwe Doelen.

400 N

In de begroting 2025 is € 840.000 onttrokken aan de reserve Energielasten SGS voor de naar voren gehaalde indexering van het investeringsbudget Nieuwe Zwembad. In 2026 wordt € 400.000 onttrokken aan de reserve Energielasten SGS ter compensatie van de hoge energielasten voor de vier sportaccommodaties SGS.

130 N

In de begroting 2025 is € 130.000 onttrokken aan de reserve Duurzaamheid programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie voor de afschrijvingsreserve Sporthal Oosterbliek.

Reserves

Begroting 2026 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2026 worden de investeringen 2026 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000)

2026

2027

Nieuwbouw Caribabad

7.518

7.633

Indexering Nieuwe Doelen

2028

2029

200

256

Verduurzaming oude Stadhuis

375

Speelruimteplan

183

Indexering vervangen kade Stationsweg

Indexering keerwand Den Uylstraat

Voertuigen en materieel

195

159

158

Totaal investeringen

8.321

8.367

358

262

Nieuwbouw Caribabad Als gevolg van het raadsvoorstel 'Toekomstvisie Caribabad' heeft de gemeenteraad middelen beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw van het Caribabad. Voor de jaarschijf 2026 staat hiervoor € 7,5 mln. in de begroting. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000)

Bedrag

Subsidie Jeugdsport*

Subsidie inclusief sporten, gezonde leefstijl en 55+*

Stichting Gorinchemse sportaccommodaties COC Rotterdam

1.797 7

Stichting Openbare Bibliotheek AanZet

877

Culturele evenementen en voorstellingen*

158

Cultuureducatie en participatie*

Stichting Kindercentra Gorinchem

Stichting Internationaal Film Festival Gorinchem

Amateurkunst*

Professionele Podiumkunsten Gorinchem*

Stichting Hendrick Hamel Foundation Totaal

*subsidie gebaseerd op nadere regels.

36 3.223

Begroting 2026

2.7

Programma 7 Sociaal domein

Taakvelden Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Eva Dansen

6.21

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

Eva Dansen

6.22

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

Eva Dansen

6.23

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Eva Dansen

6.3

Inkomensregelingen

Marjo Molengraaf

6.4

WSW en beschut werk

Marjo Molengraaf

6.5

Arbeidsparticipatie

Marjo Molengraaf

6.60

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

Eva Dansen

671A

Huishoudelijke hulp (Wmo)

Eva Dansen

671B

Begeleiding (Wmo)

Eva Dansen

671C

Dagbesteding (Wmo)

Eva Dansen

671D

Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

Eva Dansen

672A

Jeugdhulp begeleiding

Eva Dansen

672B

eugdhulp behandeling

Eva Dansen

672C

Jeugdhulp dagbesteding

Eva Dansen

672D

Jeugdhulp zonder verblijf overig

Eva Dansen

673A

Pleegzorg

Eva Dansen

673B

Gezinsgericht

Eva Dansen

674A

Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf

Eva Dansen

674B

Jeugdhulp crisis/LTA/ GGZverblijf

Eva Dansen

674C

Gesloten plaatsing

Eva Dansen

6.752

Jeugdhulp ambulant regionaal

Eva Dansen

6.753

Jeugdhulp ambulant landelijk

Eva Dansen

6.762

Jeugdhulp met verblijf regionaal

Eva Dansen

6.763

Jeugdhulp met verblijf landelijk

Eva Dansen

6.791

PBG Wmo

Eva Dansen

6.792

PGB Jeugd

Eva Dansen

6.811

Beschermd wonen (Wmo)

Eva Dansen

6.812

Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo)

Eva Dansen

6.821

Jeugdbescherming

Eva Dansen

6.822

Jeugdreclassering

Eva Dansen

6.91

Coördinatie en beleid Wmo

Eva Dansen

6.92

Coördinatie en beleid jeugd

Eva Dansen

7.1

Volksgezondheid

Eva Dansen

Begroting 2026

2.7.1

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: Elke inwoner krijgt de zorg en ondersteuning die hij of zij nodig heeft. Daarbij werken we samen met het sociale netwerk rondom de inwoner. Professionele ondersteuning is laagdrempelig en dichtbij maar ook zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Ondersteuning moet eenvoudig te vinden zijn daarom richten we een centraal loket in. We werken we met zorg en welzijnspartners aan een preventieve aanpak zodat inwoners zo lang mogelijk gezond blijven. En zo houden we zorg en ondersteuning betaalbaar en toekomstbestendig. Alle kinderen en jongeren in Gorinchem moeten gezond en veilig kunnen opgroeien in onze stad. De stad moet een thuis zijn. Zorg of ondersteuning bieden we zo licht en dichtbij als mogelijk. Zo bieden we met alle zorgpartners in de regio zorg en ondersteuning in alle fases van het volwassen worden. Bij de inzet van zorg en ondersteuning gaan we uit van zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. We kijken daarbij naar het hele gezin, de omgeving en het kind. We zetten in op gezondheid van kinderen en het voorkomen van zorg. Dat doen we samen met onze partners waaronder de GGD en het jongerenwerk. Ook bij jeugdzorg zien we toenemende wachttijden voor zorg. We werken deze periode hard aan het terugdringen van de wachtlijsten. We werken aan zorg dichtbij huis.

Dat doen we onder andere samen met huisartsen en met onze lobby voor het behoud van de spoedeisende hulp. We zetten ons in voor de zorg dichtbij maar ook voor behoud en verbeteren van de kwaliteit van de zorg. Het leven van een gezonde leefstijl draagt bij aan het voorkomen van zorg. Samen met onze inwoners werken we hieraan. We beginnen hier al mee op scholen. En we geven voorlichting wat mensen zelf kunnen doen. De stad maken we met elkaar. Inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente zoeken allemaal het beste voor de stad. Daarom willen we meer samenwerken met en werken vanuit de wijk. De wijken zijn sterke knooppunten met maatschappelijke partners en inwoners, jong en oud. Vanuit de wijken kunnen we dichtbij en met kennis van de wijk problemen aanpakken en wijken verder verbeteren. We zorgen dat we snel aan de slag kunnen met verbeteringen die vanuit de wijken worden aangedragen. We behouden de ontmoetingsplaatsen in de wijken. Zo verbinden we verschillende groepen met elkaar en versterken we de sociale kracht van de wijk. Extra aandacht hebben we voor onze jongeren in de wijk. We zetten erop in dat zoveel mogelijk mensen aan het werk kunnen. Werk is niet alleen een manier om geld te verdienen. Werk geeft voldoening, biedt gelegenheid om andere mensen te ontmoeten en een bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Dat geldt niet alleen voor betaald werk, maar ook voor het vele vrijwilligerswerk dat gebeurt. We willen een sluitende aanpak voor armoede en schulden. Dit betekent dat we zoveel mogelijk inwoners helpen met het oplossen van schuldenproblemen en het voorkomen van armoede. Een zorgelijke financiële situatie verstoort het vermogen mentaal fit aan het werk te gaan. Die cirkel willen we doorbreken. Daarom pakken we armoede aan. We bieden mensen die door oorlogen en rampen van huis zijn verdreven een veilige plek in Gorinchem. We willen dat zij zich thuis voelen in onze stad. Dat geldt zowel voor mensen die zijn gevlucht vanwege de oorlog in Oekraïne als voor mensen uit andere delen van de wereld. Daarom zorgen we voor goede opvang voor vluchtelingen met draagvlak in de samenleving. Opvang van vluchtelingen gaat niet alleen over huisvesting. Ook het onderwijs, de zorg of andere voorzieningen moeten gewaarborgd zijn, we gaan daarbij uit van de draagkracht van de stad. We werken hierbij samen met de regio en de provincie.

Begroting 2026 Overige ontwikkelingen: De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Alle betrokken partijen, waaronder de gemeenten, hebben zich gecommitteerd aan de doelstellingen en gewenste vernieuwing. In 2024 is het Lokale plan van aanpak Hervormingsagenda Jeugd voor de gemeente Gorinchem vastgesteld. Ook in 2026 zal hier nog uitvoering aangegeven worden. De door het Rijk aangekondigde daling in de gemeentelijke bijdrage, als gevolg van verwachte structurele besparingen, is mede dankzij de uitspraak van de deskundigencommissie Van Ark verschoven naar 2028. Tot die tijd worden gemeenten financieel gecompenseerd om uitvoering te kunnen geven aan diverse maatregelen. En om een stevige sociale basis te creëren. Het landelijke Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat uitgaat van een integrale aanpak bij kinderen, gezinnen en huishoudens waar sprake is van onveiligheid, waaronder ook ontwikkelingsbedreiging, moet in 2030 staan. Dit vraagt om een fundamenteel andere werkwijze bij volwassenen en kinderen waar veiligheidsvraagtukken spelen. We werken toe naar integrale ondersteuning van gezinnen en huishoudens, met een centrale rol voor stevige lokale teams met oog voor veiligheid en een kwalitatief sterk Regionaal Veiligheidsteam.

Begroting 2026

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F

Eenheid

Soort

2021

2022

2023

2024

Streefwaarde 2026

Banen

Aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)

934,4

972,6

974,1

982,3

985

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12-21- jarigen

Kinderen in uitkeringsgezinnen

% kinderen tot 18 jaar

Netto Participatiegraad

Het percentage werkzame beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking

70,6

73,9

Werkloze jongeren

% werkloze jongeren 16-22 jaar

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

425

375,7

356,9

345

Personen met een lopend reïntegratietraject

Aantal reïntegratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar

196

219,7

243,7

302,5

320

Jongeren met jeugdhulp

% jongeren tot 18 jaar

12,9

13,9

15,0

13,3

12,8

Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

1,4

1,2

1,1

1,0

Jongeren met jeugdreclassering

% jongeren (12-23 jaar)

0,3

0,2

0,3

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

730

750

765

810

860

Waardering algehele persoonlijke gezondheid (x = onbekend)

Score 1-10

7,6

7,5

Inwoners tevredenheid F gezondheidsvoorzieningen

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

Inwoners die de draad weer oppakken

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

Inwoners die vertrouwen hebben in de toekomst

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

Begroting 2026

2.7.2

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2026 2027 2028 2029

Wijkgericht werken We geven uitvoering aan de werkwijze wijkgericht werken uit de Integrale Samenlevingsvisie. We zogen voor de bundeling en ontsluiting van data per wijk. We starten in de Lingewijk met de Pilot Betrokken Lingewijk. Om inwoners beter te voorzien van informatie en zo beter te kunnen participeren, evalueren we onze informatievoorziening over de activiteiten in de wijk. Op basis hiervan verbeteren we de informatie voor de wijk. We nemen deel aan de pilot betrokken LIngewijk en de pilot eerstelijns netwerk, om te zorgen dat de samenwerking tussen sociaal domein, inwoner en zorg verbeterd wordt. Armoede en werk We zetten blijvend in op het breed tegengaan van energiearmoede. RB We maken een keuze voor de invulling van de Gorcumpas en gaan van start met deze pas. Vluchtelingen We onderzoeken op welke manier we, al dan niet samen met de regio, invulling kunnen geven aan de restopgave rondom de opvang van alleenstaande minderjarige vluhctelingen in het kader van de Spreidingswet.

We voeren ons deel van de regionale opgave voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen in onze stad uit, ook na de sluiting van de huidige gemeentelijke opvanglocaties.

Zorg en ondersteuning We realiseren een centrale toegang voor het sociaal domein. Dit draagt bij aan betere toegankelijkheid, door één aanspreekpunt te creëren. Inwoners worden hierdoor sneller en efficiënter geholpen. We zetten in op een gecombineerde welzijnsvoorziening met partners zoals Gorinchem Beweegt, Jongerenwerk en buurthuizen. We voeren onze Integrale Samenlevingsvisie uit. Voor de opgaven Gezonde leefstijl, Betrokken Gorinchem, Mee doen en Passende ondersteuning en zorg werken we programma's uit.

Jeugd We zetten binnen onze Integrale Samenlevingsvisie in op gelijke kansen voor alle kinderen in Gorinchem en breiden dit uit tot 18 jaar. Dit doen we onder meer via het Pedagogisch Educatief Ecosysteem. We voeren de Hervormingsagenda Jeugd uit. We willen de zorg en ondersteuning voor jongeren verbeteren door deze zorg en ondersteuning tijdig in te zetten en dichterbij te brengen. Daarom zetten we in op meer lichte vormen van preventie, ondersteuning en zorg en een goed functionerend netwerk rondom het kind wat er voor zorgt dat het kind goed en veilig kan opgroeien en kan leren. We streven hierbij naar een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. We voeren het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming uit met een regionaal programmateam. We werken aan een effectievere en slimmere (jeugd)beschermingsketen, waarbij we uitgaan van 0-100 jaar. Volksgezondheid We voeren een blijvende lobby richting de Rijksoverheid voor het behoud van de Spoedeisende hulp in Gorinchem.

Begroting 2026 Actie (planning)

Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) werken we aan een breed gedragen regionale agenda. Vanuit deze documenten en de Integrale Samenleving Visie zetten we in op preventie, algemene voorzieningen en inzet van lokale, laagdrempelige ondersteuning, in samenwerking met partners zoals zorgverzekeraars en -aanbieders. We werken actief mee aan de plannen die in het kader van het IZA zijn goedgekeurd voor onze regio en gemeente, onder de voorwaarde dat er landelijke afspraken worden gemaakt over structurele financiering. Overige acties We werken aan een samenwerkingsverband naar aanleiding van het initiatiefvoorstel over Jeugd- en Jongerenproblematiek, met als doel de ontwikkeling van een Pedagogisch Educatief Ecosysteem. We geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn en Zorg. De uitvoeringsagenda voeren we uit met de relevante partners uit de stad. We geven uitvoering aan de taakstelling om binnen het Sociaal domein besparingen te realiseren.

We geven uitvoering aan door de regio vastgestelde Wmo beleidsvisie "Van Opvang naar Wonen" en de Wmo beleidsvisie "Van Beschermd Wonen naar Wonen met Bescherming in de Wijk".

2026 2027 2028 2029

Begroting 2026

2.7.3

Wat gaat dit kosten?

Sociaal Domein bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

10.448

11.571

8.675

8.462

3.703

3.702

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

2.105

2.149

2.500

1.841

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

2.859

2.734

2.382

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

6.027

1.026

1.323

1.147

1.077

1.087

6.3 Inkomensregelingen

23.125

20.222

27.284

27.261

27.277

6.4 WSW en beschut werk

8.797

8.836

9.476

9.080

8.879

6.5 Arbeidsparticipatie

3.035

3.446

3.449

3.444

3.413

3.412

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

1.905

6.620

9.842

9.900

10.058

10.053

671A Huishoudelijke hulp (Wmo)

4.212

671B Begeleiding (Wmo)

2.493

671C Dagbesteding (Wmo)

1.014

671D Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

174

672A Jeugdhulp begeleiding

2.606

672B Jeugdhulp behandeling

300

672C Jeugdhulp dagbesteding

1.243

672D Jeugdhulp zonder verblijf overig

673A Pleegzorg

833

673B Gezinsgericht

392

674A Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf

3.174

674B Jeugdhulp crisis/LTA/ GGZverblijf

1.056

674C Gesloten plaatsing

131

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

5.504

6.463

6.464

5.659

5.710

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

781

254

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

3.604

4.290

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

1.564

204

212

6.791 PGB Wmo

2.183

291

295

299

6.792 PGB Jeugd

525

544

Begroting 2026 Sociaal Domein bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

217

375

806

808

6.812 Maatschappelijkeen vrouwenopvang (Wmo)

476

1.016

522

6.821 Jeugdbescherming

1.363

127

1.094

6.822 Jeugdreclassering

112

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

1.293

1.655

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

871

965

112

1.720

971

7.1 Volksgezondheid

1.903

1.878

2.399

2.232

Lasten

76.599

75.045

84.536

84.442

77.547

77.400

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

8.866

7.235

5.469

5.215

334

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

179

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

151

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

764

6.3 Inkomensregelingen

17.459

13.632

20.917

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

333

122

489

534

539

544

672A Jeugdhulp begeleiding

228

673C Jeugdhulp met verblijf overig

389

546

549

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

1.958

857

681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

7.1 Volksgezondheid

251

226

169

Baten

30.326

22.472

28.302

27.923

23.272

23.280

Totaal saldo van baten en lasten

-46.273

-52.573

-56.234

-56.518

-54.276

-54.121

4.516

1.832

Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

5095

1.194

2.813

922

-41.218

-51.414

-57.937

-57.429

-54.321

-54.114

Begroting 2026 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling Toelichting bedrag

2.896 V

2.034 V

Voor de opvang van Oekraïners ontvangt Gorinchem een normvergoeding van het Rijk. Deze normvergoeding is verlaagd (zie ook baten TV6.1). Als gevolg van de verlaging van de Rijksbijdrage zijn de opvangbudgetten bijgesteld.

752 V

Er heeft een correctie plaatsgevonden van de doorbelasting van ambtelijke uren. Zie onder andere ook toelichting op TV6.91 en TV6.92.

95 N

Wij starten in 2025 met een pilot Buurtknooppunt Lingewijk. Dit is nog niet verwerkt in de begroting 2025. Het project wordt voor een belangrijk deel gefinancierd door de inzet van Rijksmiddelen (transformatiemiddelen IZA). Zie ook toelichting TV6.1 baten.

246 V

Voor de bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) is aansluiting gezocht bij de begroting van de dienst. Dit heeft geleid tot een (budgetneutrale) aanpassing van de gemeentelijke begrotingsbudgetten. Zie ook toelichting op andere taakvelden.

80 N

In november 2024 is de Strategische agenda Wonen, Welzijn en Zorg vastgesteld. Hierbij is ook een uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld. Dit budget wordt in 2025 niet volledig benut en is doorgeschoven naar 2026. Zie ook Tussentijdse rapportage 2025.

81 N

De verhoging van het budget van St. Jeugdteams betreft indexering.

210 V

Voor de bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) is aansluiting gezocht bij de begroting 2026 van de dienst. Deze begroting is voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot een (budgetneutrale) aanpassing van de gemeentelijke begrotingsbudgetten. Zie ook toelichting op andere taakvelden.

600 V

53 N

Het budget talentontwikkeling jongeren wordt overgeheveld van TV5.3 naar TV6.23. Deze overheveling verloopt budgetneutraal. Zie ook toelichting op TV5.3.

45 N

Loon-en prijsstijgingen bij de DG&J leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdragen. Dit sluit aan bij de begroting 2026 van de dienst die voor zienswijze is voorgelegd aan de gemeenteraad.

800 N

In 2025 is een taakstelling opgenomen van € 700.000. Deze taakstelling is meer dan volledig gerealiseerd o.a. door een verlaging van de bijdrage aan Avres (besparing organisatiekosten) en een verlaging van de uitgaven op het gebied van minimabeleid. Ziie ook toelichting op TV6.3.

7.218 N

Het BUIG-budget voor verstrekking van uitkeringen is verhoogd met € 7.218.000. Het van het Rijk ontvangen extra budget wordt doorbetaald aan Avres. Daarom worden de baten en lasten verhoogd met € 7.218.000.

300 V

De kosten voor de uitvoering van het minimabeleid vallen voor 2026 € 300.000 lager uit. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat inwoners minder beroep doen op de minimaregelingen.Dit sluit aan bij de begroting 2026 van de dienst die voor zienswijze is voorgelegd aan de gemeenteraad.

170 V

Er wordt een besparing van € 170.000 gerealiseerd op de uitvoeringskosten van Avres. Zie ook toelichting op TV6.23.

275 N

Loon-en prijsstijgingen bij Avres leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.

Lasten TV6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

TV6.22 Toegang en 125 V eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

TV6.23 Toegang en 297 N eerstelijnsvoorzieningen Integraal

TV6.3 Inkomensregelingen

7.062 N

Begroting 2026 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

TV6.4 WSW en beschut 640 N werk

Verdeling Toelichting bedrag

685 N

Door een hogere rijksbijdrage zijn de budgetten voor WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) en beschut werk bijgesteld.

80 V

Er wordt een besparing van € 80.000 gerealiseerd op de uitvoeringskosten van Avres. Zie ook toelichting op TV6.23.

21 N

Loon-en prijstijgingen bij Avres leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Dit sluit aan bij de begroting 2026 van de dienst die voor zienswijze is voorgelegd aan de gemeenteraad.

100 N

Mede als gevolg van een toenemende vergrijzing zien we dat de vraag naar Wmo voorzieningen in Gorinchem toeneemt. In de PPN 2026 is deze stijging voorzien.

190 N

Op basis van de uitkomsten van het nieuwe inkooptraject vallen de jaarlijkse kosten voor de MolenHopper hoger uit. In de PPN 2026 is deze stijging voorzien.

190 N

Rekening houdend met verwachte groei van het aantal cliënten, is meerjarig extra budget nodig. In de PPN 2026 is deze stijging voorzien.

380 N

Als gevolg van een herijking van de tarieven voor huishoudelijke ondersteuning stijgen de kosten voor de huishoudelijke ondersteuning. In de PPN 2026 is deze stijging voorzien.

2.063 N

Er vindt een verschuiving tussen de budgetten Individuele begeleiding en Zorg in Natura en PGB plaats. Zie ook toelichting op TV6.791.

285 N

Rekening houdend met verwachte groei van het aantal cliënten, o.a. als gevolg van extramuralisering van zorg en doordecentralisatie, de omvang van de indicaties en de afgesloten contracten, is meerjarig extra budget nodig. In de PPN 2026 is deze stijging voorzien.

200 N

Loon-en prijsstijgingen bij de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) onderdeel SOJ leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.

750 N

De landelijk commissie van Ark heeft een niet vrijblijvend advies gegeven, met onder andere het advies als Rijk gemeenten financieel te compenseren gezien alle landelijke vertragingen. De meicirculaire 2025 biedt gemeenten op het gebied van jeugdzorg dan ook financiële ruimte. De eerder opgelegde landelijke bezuiniging is verschoven tot 2028, wat ruimte geeft om in 2026 en 2027 gericht te investeren in een stevige sociale basis. Van de extra middelen die we van het Rijk hebben ontvangen stellen we voor om in 2026 en 2027 € 500.000 te oormerken voor de voortzetting van het bestaande lokale Plan van Aanpak. Het resterende budget wordt toegevoegd aan het budget Meeveren Hervormingsagenda.

527 V

Voor de bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) onderdeel Service Organisatie Jeugd (SOJ) is aansluiting gezocht bij de begroting 2026 van de dienst. Deze begroting is voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot een (budgetneutrale) aanpassing van de gemeentelijke begrotingsbudgetten.

TV6.762 Jeugdhulp met 686 N verblijf regionaal

686 N

Voor de bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) onderdeel Service Organisatie Jeugd (SOJ) is aansluiting gezocht 2026 bij de begroting van de dienst. Deze begroting is voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot een (budgetneutrale) aanpassing van de gemeentelijke begrotingsbudgetten.

TV6.791 PGB Wmo

2.063 V

Er vindt een verschuiving tussen de budgetten Individuele begeleiding en Zorg in Natura en PGB plaats. Zie ook toelichting op TV6.60.

72 N

Loon-en prijsstijgingen leiden tot een verhoging van het budget.

411 N

In 2025 is een deel van het budget Beschermd wonen ingezet voor de financiering van (tijdelijk) personeel.

TV6.60 Hulpmiddelen en 3.222 N diensten (Wmo)

TV6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

TV6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

TV6.811 Beschermd wonen (Wmo)

959 N

1.892 V

431 N

Begroting 2026 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling Toelichting bedrag

TV6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang

494 V

470 V

TV6.821 Jeugdbescherming

967 N

Voor de bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) is aansluiting gezocht bij de begroting van de dienst. Deze begroting is voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot een (budgetneutrale) aanpassing van de gemeentelijke begrotingsbudgetten.

TV6.822 Jeugdreclassering

112 N

TV6.91 Coördinatie en beleid Wmo

362 N

Er heeft een correctie plaatsgevonden van de doorbelasting van ambtelijke uren. Zie ook toelichting op TV6.1.

TV6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

92 N

Er heeft een correctie plaatsgevonden van de doorbelasting van ambtelijke uren. Zie ook toelichting op TV61.

TV7.1 Volksgezondheid

521 N

507 N

Voor de bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) is aansluiting gezocht bij de begroting van de dienst. Deze begroting is voor zienswijze voorelegd aan de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot een (budgetneutrale) aanpassing van de gemeentelijke begrotingsbudgetten.

Baten TV6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

1.766 N

2.034 N

Voor de opvang van Oekraïners ontvangt Gorinchem een normvergoeding van het Rijk. Deze normvergoeding is verlaagd. Zie ook toelichting TV6.1 lasten.

145 V

Volwassen Oekraïense vluchtelingen met eigen inkomsten betalen een eigen bijdrage als zij gebruik maken van gemeentelijke opvang.

95 V

30 V

In de begroting 2025 is geen rekening gehouden met de huuropbrengsten en compensatie van overige kosten voor het buurtcentrum Gildenplein.

TV6.3 Inkomensregelingen

7.285 V

7.218 V

TV6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

367 V

370 V

Op basis van huidige inzichten verwachten wij dat de opbrengsten van de eigen bijdrage Wmo aanzienlijk hoger uit zullen vallen. Zie ook Tussentijdse rapportage 2025.

Toevoeging

4.481 N

De landelijk commissie van Ark heeft een niet vrijblijvend advies gegeven, met onder andere het advies als Rijk gemeenten financieel te compenseren gezien alle landelijke vertragingen. De meicirculaire 2025 biedt gemeenten op het gebied van jeugdzorg dan ook financiële ruimte. Deze ruimte wordt toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. Op basis van de uitgangspunten over de hoogte van de reserve Sociaal Domein is in de PPN 2026 voorgesteld € 2,0 mln. af te romen van deze reserve. Deze middelen worden toegevoegd aan de algemene reserve. Zie ook toelichting Onttreking.

Onttrekking

1.619 V

Op basis van de uitgangspunten over de hoogte van de reserve Sociaal Domein is in de PPN 2026 voorgesteld € 2,0 mln. af te romen van deze reserve. Deze middelen worden onttrokken uit de reserve Sociaaal Domein en toegevoegd aan de algemene reserve. Zie ook toelichting Toevoeging.

Reserves

In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt.

Begroting 2026 Subsidies (bedragen x € 1.000)

Bedrag

Bliek in Actie*

102

Flankerend ouderenbeleid*

Ondersteuning ouderenbonden*

Stichting Gorinchems Platform voor Gehandicaptenbeleid

Stichting Klussendienst voor Ouderen, Gehandicapten en Langdurig Zieken

De Zonnebloem

Stichting ChillAut

Stichting Odensehuis Gorinchem

Stichting Van Andel Spruijt Natuurcentrum

Deskundigheidsbevordering vrijwilligers*

Stichting Klussendienst ouderen

170

Stichting Boukie

165

Stichting Rozenobel

Stichting Behoud De Bogerd

Stichting Fluxus

Stichting Club- en buurthuiswerk Jeugdhaven Gorinchem

Scoutinggroepen*

Vereniging Humanitas

201

Stichting Verantwoord Woningbeheer Nederland

111

Stichting De Sociale Basis

Slachtofferhulp Nederland

Stichting Radar

Stichting MeeVivenz

Youz B.V.

Stichting Chris en Voorkom!

Stichting Adviesgroep Wmo

Stichting Stalkaarsen

Stichting Samen één

Stichting Inspiratiecompagnie

Stichting MEE Plus

ASVZ

Syndion

Philadelphia

Regionale Klankbordgroep LVB

Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid

118

Koninklijke EHBO-vereniging afdeling Gorinchem Stichting Yulius

3 267

Hospice Gorinchem

Transformatieopgave Beschermd Wonen en opvang gemeente Gorinchem*

317

Antes Zorg B.V.

131

Straat- en buurtactiviteit*

Totaal

*subsidie gebaseerd op nadere regels.

2.351

Begroting 2026

2.7.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid • GR Avres

Begroting 2026

2.8

Programma 8 Duurzaamheid

Taakvelden Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

7.2

Riolering

Mark de Boer

7.3

Afval

Mark de boer

7.4

Milieubeheer

Mark de Boer

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

2.8.1

Fatih Polatli

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: We zetten ons maximaal in voor het realiseren van onze en regionale klimaatambities. Dit is belangrijk voor ons allemaal. We zetten onze schouders eronder en werken zowel aan de energietransitie als aan het verminderen van CO2-uitstoot. We vinden het belangrijk om dat te doen met draagvlak in de samenleving. Daarom willen we de lusten en lasten eerlijk verdelen. De acties die we inzetten zijn breed. We werken aan energiezuinig wonen en duurzame opwek van energie, zoveel mogelijk in lokaal eigendom. We betrekken inwoners en bedrijven om zo samen te werken aan een toekomstbestendige, duurzame stad. We hebben het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid per 1 januari 2024 ingevoerd. Daarmee houden we grip op de lokale lasten en voorkomen we een forse stijging van afvalstoffenheffing. Het betekent dat we allemaal aan de slag moeten om onder de 100 kg restafval per persoon te komen. Ook is er een aanpak om bijplaatsingen naast de afvalcontainers te voorkomen. Samen met bedrijven en inwoners verbeteren we de luchtkwaliteit en werken we aan een schone lucht. Het zorgt voor een fijne woonomgeving. Maatschappelijke vraagstukken houden zich niet aan grenzen van gemeenten. Ze zijn gemeente overstijgend en vragen daarom om een stevige samenwerking. Daar zetten we vol op in. We versterken onze relaties in de regio en de verschillende overheden.

We doen dat niet alleen, maar ook samen met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners in onze stad. We werken onze regionale strategie uit, om zichtbaar te maken waar we op welke regionale schaal aan werken.

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F

Eenheid

Omvang huishoudelijk restafval

Hernieuwbare elektriciteit (x = onbekend)

Soort

2021

2022

2023

2024

Streefwaarde 2026

De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar in kg

240

226

186

133

100

% Hernieuwbare elektriciteit van totaal verbruikte elektriciteit

7,1

10,7

Begroting 2026

2.8.2

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2026 2027 2028 2029

Duurzaamheid We maken een plan voor de optimalisatie van windenergie op Gorinchem Noord (locatie S). We voeren de Regionale Energiestrategie (RES) uit. Van de RES, waarin opwek van energie centraal stond, wordt steeds meer gekeken naar het totale energiesysteem. Er komt een nationale aanpak energiesystemen, die op termijn de RES'en gaat vervangen. We onderzoeken de mogelijkheden voor waterstofgebruik door ondernemers en de mogelijkheden voor een lokaal waterstofnet. Samen met de provincies Zuid-Holland en Utrecht onderzoeken we de mogelijkheden om gebruik te maken van het landelijke netwerk. We voeren maatregelen uit die gericht zijn op bewustwording rondom energiegebruik en het aanbrengen van isolatiemaatregelen. Dit doen we vanuit het Nationaal Isolatie Programma. We voeren het Warmteprogramma uit, dat naar verwachting eind 2025 wordt vastgesteld. We werken het programma verder uit via wijkuitvoeringsplannen. We ontwikkelen het warmtenet verder, in fase 2 van deze ontwikkeling. We worden hierin mede ondersteund vanuit het nationaal Groeifonds. Milieu We blijven inzetten op communicatie en voorlichting over het nieuwe afvalsysteem.Vanaf 2026 wordt het afvalbeleid geactualiseerd.

We zetten blijvend in op het voorkomen van bijplaatsingen en focussen ons op de hotspots.

We werken aan een circulaire economie en geven zelf het goede voorbeeld. Door in te zetten op circulair inkopen, een circulair afvalsysteem en meer aandacht voor circulariteit in de bouw. We stellen samen met de Omgevingsdienst beleid op voor externe veiligheid.

In het omgevingsplan nemen we afspraken op over een betere luchtkwaliteit.

Begroting 2026

2.8.3

Wat gaat dit kosten?

Duurzaamheid bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

7.2 Riolering

3.922

3.353

3.422

3.481

3.454

3.478

7.3 Afval

5.846

6.358

6.641

7.4 Milieubeheer

4.199

2.744

2.760

2.567

2.566

1.865

524

489

559

565

572

571

Lasten

14.491

12.944

13.382

13.253

13.233

12.555

7.2 Riolering

4.368

3.965

4.027

7.3 Afval

5.896

6.628

6.894

6.905

6.959

7.4 Milieubeheer

1.403

704

375

517

417

Baten

12.042

11.814

12.042

12.054

12.108

11.406

Totaal saldo van baten en lasten

-2.449

-1.130

-1.340

-1.200

-1.126

-1.149

Toevoegingen reserves

243

303

326

387

403

Onttrekkingen reserves

770

-1.922

-1.433

-1.654

-1.574

-1.517

-1.540

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling bedrag

Toelichting

283 N

Als gevolg van de geactualiseerde begroting Waardlanden 2026 en de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten (DVO's) zijn de kosten voor de afvalinzameling (€ 278.000), het verwijderen van bijplaatsingen bij ondergrondse containers (€ 72.000) en het legen van de prullenbakken (€ 67.000) hoger en voor de afvalverwerking (€ 134.000) lager dan de begroting 2025.

266 V

226 V

Doordat er meer kosten voor o.a. de afvalinzameling doorberekend kunnen worden in het tarief Afvalstoffenheffing nemen de baten als gevolg van de afvalstoffenheffing toe in 2026.

40 V

Op basis van de verscherpte wet- en regelgeving voor de verpakkende industrie, met onder andere een Single Use Plastics (SUP) richtlijn, wordt een structurele subsidie ontvangen voor de kosten voor opruimen, transport en verwerken van plastic zwerfafval, waaronder de openbare prullenbakken.

100 N

In de perspectiefnota 2026 is geconcludeerd dat de begrote opbrengsten uit begraafrechten voorlopig niet worden gerealiseerd. Deze opbrengsten zijn daarom meerjarig bijgesteld.

Lasten TV7.3 Afval

Baten TV7.3 Afval

TV7.5 Begraafplaatsen en crematoria

100 N

Begroting 2026 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2026 worden de investeringen 2026 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Lasten

1.130

Baten

-1.130

GRP

Opel movano begraafplaats

Vervangen beschoeiingen

387

234

664

998

Totaal investeringen

387

234

664

1.063

GRP Voor de uitvoering van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn jaarlijkse investeringsbedragen opgenomen. De lasten worden rechtstreeks gedekt uit een bijdrage uit de vervangingsvoorziening Riolering. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000)

Bedrag

Stichting Van Andel Spruijt Natuurcentrum

188

Totaal

188

2.8.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Dienst Gezondheid & Jeugd • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • GR Reinigingsdienst Waardlanden

Begroting 2026

2.9

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Taakvelden Nr.

Taakveld

8.1

Ruimtelijke Ordening

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

8.3

Wonen en bouwen

2.9.1

Portefeuillehouder Mark de Boer / Attie Mager Marjo Molengraaf Eva Dansen

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: We ontwikkelen Gorinchem met oog op de toekomst. We doen dat met behulp van onze nieuwe omgevingsvisie. Daarin maken we afspraken hoe we met onze ruimte om gaan. Met de invoering van de Omgevingswet leggen we ook vast hoe we hier met de stad en onze partners in samenwerken. Als we bouwen of de stad onderhouden gebeurt dat klimaatbewust en toekomstgericht. Je ziet dat de stad groener wordt en dat er ruimte is voor biodiversiteit. Maar het betekent ook dat we de aanpak van vandaag zoveel mogelijk rekening houden met de ruimtevraag of ontwikkelingen die we op ons af zien komen. Denk hierbij niet alleen aan ruimte voor groen maar ook ontwikkelingen als nieuwe ruimtevragers: uitbreiding energienetwerk, nieuwe vormen van energie, een warmtenet of elektrisch vervoer De ruimte in onze stad is schaars. Tegelijkertijd hebben we genoeg ambities om ruimte te ontwikkelen voor wonen en werken in onze stad. We willen en moeten slim met de ruimte om gaan. We realiseren het bedrijventerrein Groote Haar. Hier ontwikkelen we een plaats waar bedrijven zich kunnen vestigen. Om ruimte te krijgen om meer woningen te bouwen, veranderen we het bedrijvengebied aan de Arkelsedijk, het Stationsgebied en de Schelluinsestraat naar een gebied waar ook woningen kunnen worden gerealiseerd. De verschillende projecten zijn afhankelijk van elkaar.

Daarom zorgen we voor een goede routekaart: wanneer gaan we wat waar doen. De routekaart biedt een slimme aanpak met een realistische planning. Dit noemen we ook wel stedelijk programmeren. We werken daarin samen met inwoners en ondernemers en met onze regio. We ontwikkelen tenslotte niet alleen voor onze eigen stad, maar doen dat in relatie met onze omgeving. We werken aan een woning voor iedereen en aan een stad waar het prettig wonen is. Het betekent dat we woningen willen voor al onze inwoners, die allemaal verschillende woonbehoeften hebben. Van betaalbare woningen tot woningen in het duurdere segment. We houden daarbij rekening met de meest kwetsbare inwoners. Om dit te realiseren zetten we stevig in op doorstroming op de woningmarkt, met aandacht voor doelgroepen als ouderen en jongeren. Daarbij willen we diversiteit in woningen om vitale en krachtige wijken te realiseren. We werken met Poort6, ontwikkelaars en initiatiefnemers samen aan de uitbreidingsopgave, de beschikbaarheid van woningen en de betaalbaarheid van deze huizen. Ook werken we aan het verduurzamen van de woningen. Ook in de buitenruimte werken we vanuit de doelstellingen van duurzaamheid. We richten ons op de toekomst en daarbij een aanpak die bijdraagt aan ons klimaat. De kwaliteit van de buitenruimte houden we op niveau.

Zodat onze stad schoon, heel en veilig is en toegankelijk is, ook voor mensen met een mobiliteitsbeperking. We willen de grootste irritaties van inwoners aanpakken. Hierbij zoeken we ook naar het vernieuwen en verbeteren van de aanpak; wijkgericht, slimmer (digitaal en datagedreven) en duurzamer. We laten de inwoners (weer) trots zijn op onze stad omdat het prettig is om hier te wonen en te verblijven.

Begroting 2026

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F Eenheid

Gemiddelde WOZ-waarde

B De gemiddelde WOZ-waarde van woningen (bedragen € 1.000)

243

261

312

345

n.v.t.

Nieuw gebouwde woningen

B Aantal per 1.000 woningen

10,3 11,2

8.6

n.v.t.

Demografische druk

B Het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar

68,1 67,9 68,4

n.v.t.

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

B Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar

696

797

880

878

n.v.t.

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

B Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar

801

905

995 1.009

n.v.t.

2.9.2

Soort 2021 2022 2023 2024

Streefwaarde 2026

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2026

2027 2028 2029

Ruimtelijke ordening We maken een verdieping op de omgevingsvisie door het opstellen van gebiedspaspoorten. In 2026 worden de paspoorten voor Vleugels van de Stad en Binnenstad opeleverd.

RB/ CB

We geven uitvoering aan de lokale klimaatadaptatiestrategie en werken de specifieke acties uit de uitvoeringsagenda verder uit. We voeren het programma Bliekse Natuur uit. Vaststelling van dit programma staat gepland voor eind 2025 of begin 2026.

We gaan extra bomen planten. We streven naar een toename van 1% van het aantal bomen per jaar. Dat zijn ongeveer 180 bomen per jaar. Zo leveren we een substantiële bijdrage aan het terugdringen van onze CO2-uitstoot. We voeren de samenwerkingsovereenkomst met Stedin voor het plaatsen van transformatorstations uit. We werken met Stedin samen om elk nieuw te bouwen station zo optimaal mogelijk te plaatsen, rekening houdend met verkeer, groen, zichtlijnen van bewoners en de noodzaak voor het energienet. Stedelijke ontwikkeling We realiseren de openbare ruimte en infrastructuur op het nieuwe bedrijventerrein Groote Haar.

We realiseren bedrijventerrein Groote Haar, op basis van het in 2025 vastgestelde uitgifteprotocol. We zetten in op (her)ontwikkeling van de Schelluinsestraat om zo bedrijven te laten groeien en in de toekomst in een deel van het gebied wonen mogelijk te maken. Vanuit de ondertekende samenwerkingsovereenkomsten werken wij naar een masterplan voor dit gebied. Wonen en volkshuisvesting We zetten de starterslening voort.

Begroting 2026 Actie (planning)

2026

2027 2028 2029

We zetten in het kader van de Nationale Woon- en bouwagenda en de Regionale Realisatieagenda RB/ CB in op het versnellen van de woningbouw, de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen en op doorstroming. Onderdeel hiervan wordt om naar verwachting voor 1 januari 2027 (verplicht) een volkshuisvestingprogramma op te stellen. We werken met Poort6 en HP6 aan het uitvoeren van de prestatieafspraken en maken jaarlijks een nieuwe jaarschijf met afspraken voor dat jaar.

We bieden medewerking aan de meerjarige afspraken ‘woonproducten psychisch kwetsbare doelgroepen’ in de regionale Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2023-2030. RB We herzien de urgentieverordening Regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Leefbaarheid en buitenruimte We gaan aan de slag met de benodigde onderhoudsinhaalslag voor verhardingen zoals fiets- en voetpaden, zodat onze stad schoon, heel en veilig is. We vervangen onze buitenverlichting met LED-lampen, zo verminderen we het energieverbruik met 78% en nemen onderhoudskosten af. Dit doen we gebiedsgewijs. We voeren de in 2024 vastgestelde Laadagenda uit. Doel is om in 20230 1.000 openbare, publieke laadpalen in Gorinchem te hebben. In 2024 waren dat er 200. We vernieuwen elk jaar een wijk op het gebied van speeltuinen en spelen, in samenwerking met bewoners en met aandacht voor vernieuwing en verduurzaming. RB We stellen een plan van aanpak voor dierenwelzijn op.

Begroting 2026

2.9.3

Wat gaat dit kosten?

Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.494

1.411

1.416

1.204

1.222

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

2.084

205

133

135

8.3 Wonen en bouwen

2.982

3.062

2.662

2.663

2.637

2.635

Lasten

6.560

4.678

4.211

4.003

3.995

3.993

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

2.703

437

151

8.3 Wonen en bouwen

2.657

4.821

2.494

1.444

Baten

5.446

5.267

2.654

1.604

Totaal saldo van baten en lasten

-1.114

589

-1.557

-2.399

-2.391

-2.389

Toevoegingen reserves

589

2.235

Onttrekkingen reserves

191

209

249

-1.512

-1.438

-1.308

-2.390

-2.383

-2.380

8.1 Ruimte en leefomgeving

Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling bedrag

Toelichting

400 V

440 V

In de begroting 2025 zijn lasten opgenomen voor de verlaging van de boekwaarde van panden en gronden in verband met geplande verkopen. In 2026 is dit niet aan de orde.

TV8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

286 N

269 N

In de begroting 2025 is € 269.000 aan incidentele opbrengsten uit CV Hoog Dalem opgenomen. Deze opbrengsten zijn in de begroting 2026 niet van toepassing.

TV8.3 Wonen en bouwen

2.327 N

1.345 N

In 2025 is rekening gehouden met € 2.045.000 aan opbrengsten uit grondverkopen. Voor 2026 bedraagt dit € 700.000.

193 N

In 2025 is een incidenteel voordeel opgenomen door de vrijval van een voorziening in verband met de verkoop van een pand.

725 N

In 2025 is rekening gehouden met € 1.075.000 aan opbrengsten verkoop panden. Voor 2026 bedraagt dit € 350.000.

1.950 V

In de begroting 2025 is een storting van circa € 2 mln. opgenomen in de afschrijvingsreserve voor de nieuwe Lingebrug.

269 V

De verwachte incidentele opbrengsten uit de CV Hoog Dalem in 2025 worden gestort in de reserve Infrastructuur.

Lasten TV8.3 Wonen en bouwen Baten

Reserves Toevoeging

2.9.4

2.235 V

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • Hoog Dalem C.V.

Begroting 2026

2.10

Algemene dekkingsmiddelen

Nr.

Taakveld

0.11

Resultaat van de rekening baten & lasten

Portefeuillehouder Marjo Molengraaf

0.5

Treasury

Marjo Molengraaf

0.61

OZB woningen

Marjo Molengraaf

0.62

OZB- niet woningen

Marjo Molengraaf

0.63

Parkeerbelasting

Marjo Molengraaf

0.64

Belasting Overig

Marjo Molengraaf

0.7

Alg. uitkering en uitk. Gemeentefonds

Marjo Molengraaf

0.8

Overige baten en lasten

Marjo Molengraaf

Doel Uit het collegeprogramma: We vinden het belangrijk dat onze gemeente financieel gezond is en blijft. We voeren daarom een financieel solide beleid, om onze begroting reëel en structureel sluitend te houden. We houden de lastendruk beperkt, met oog voor de draagkracht van inwoners. We houden vast aan het afgesproken investeringsplafond. Dat doen we niet als doel op zichzelf. Het investeringsplafond zorgt ervoor dat we de lasten van onze gemeente beheersbaar houden. Door het investeringsplafond bouwen we namelijk op termijn onze gemeentelijke schulden af. En daardoor kunnen we de rentelasten die we moeten betalen dragen. We komen met voorstellen hoe we kunnen sparen voor toekomstige investeringen. Daarbij werken we nauw samen met de gemeenteraad en helpen de raad om meer inzicht te krijgen in de gemeentefinanciën. Concrete voornemens Actie (planning) 2. We toetsen elk investeringsvoorstel aan de ingezette lijn van schuldenafbouw, in het bijzonder in de perspectiefnota. 3. We gaan met de gemeenteraad in gesprek over de wenselijkheid en de planning van investeringen. 4. We gaan op informele wijze in gesprek met de gemeenteraad over welke informatie de raad nodig heeft om zijn kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen. Nieuw begroting 2025 We onderzoeken de mogelijkheden om reclamemasten te digitaliseren en uit te breiden, met als doel realisatie in 2026.

2026 2027 2028 2029

Begroting 2026 Algemene dekkingsmiddelen bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

0.5 Treasury

-531

-16

-186

824

792

507

0.61 OZB woningen

607

643

707

804

1.053

0.62 OZB niet-woningen

101

0.63 Parkeerbelasting

292

277

291

294

0.64 Belastingen overig

598

0.8 Overige baten en lasten

348

139

-5

-8

166

167

Lasten

1.415

1.121

882

1.989

2.381

2.096

0.5 Treasury

1.155

260

446

441

0.61 OZB woningen

5.842

5.771

5.966

0.62 OZB niet-woningen

6.035

6.229

7.280

0.63 Parkeerbelasting

1.922

2.704

2.770

0.64 Belastingen overig

171

218

217

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

99.691

100.044

106.112

106.115

102.585

101.578

0.8 Overige baten en lasten

594

Baten

115.410

115.236

122.802

122.804

119.270

118.263

Totaal saldo van baten en lasten

113.995

114.115

121.920

120.816

116.889

116.166

Toevoegingen reserves

5.413

1.204

1.835

656

545

1.090

Onttrekkingen reserves

3.074 112.911

120.084

120.160

116.344

115.077

Resultaat

111.656 Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling bedrag

TV0.5 Treasury

170 V

De begrote rentelasten zijn lager dan de lasten in 2025 vanwege een lagere financieringsbehoefte.

TV0.8 Overige baten en lasten

144 V

140 V

In 2025 is naar aanleiding van de meicirculaire 2024 een bedrag opgenomen om de gevolgen van de cao-onderhandelingen op te vangen. In 2026 is dit bedrag niet meer opgenomen in de begroting, omdat de caoafspraken daarin zijn verwerkt.

TV0.5 Treasury

186 V

200 V

De dividendopbrengsten worden structureel verhoogd.

TV0.61 OZB woningen

195 V

De belastingopbrengsten zijn, conform de perspectiefnota 2026, met 3,2% geïndexeerd.

TV0.62 OZB nietwoningen

1.051 V

851 V

Het Ondernemersfonds wordt gevoed vanuit de OZB-opbrengsten nietwoningen. Het fonds ontvangt deze middelen in de vorm van een subsidie. De verwachte extra opbrengsten bedragen in 2026 € 851.000.

199 V

De belastingopbrengsten zijn, conform de perspectiefnota 2026, met 3,2% geïndexeerd.

5.495 V

De algemene uitkering die Gorinchem vanuit het gemeentefonds ontvangt, is in 2026 aanzienlijk hoger dan in 2025. De belangrijkste ontwikkelingen in het gemeentefonds worden bekendgemaakt in de mei- en septembercirculaire en vervolgens via een raadsvoorstel verwerkt in de begroting.

Taakveld (bedrag x € 1.000)

Toelichting

Lasten

Baten

TV0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

6.068 V

Begroting 2026

Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling bedrag

Toelichting

523 V

De middelen uit het gemeentefonds die zijn bestemd voor uitkeringen zijn in 2026 hoger dan in 2025. Deze middelen worden doorbetaald aan Avres.

631 N

Dit verschil wordt veroorzaakt door een hogere storting in de aflossingsreserve als gevolg van het verwachte renteresultaat. Rentevoordelen worden conform afspraak gestort in de aflossingsreserve.

Reserves Toevoeging

631 N

Begroting 2026

2.11

Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

0.4

Overhead

Attie Mager/Marjo Molengraaf

Actie (planning)

2026

2027

2028

2029

Efficiency organisatie

Overhead Kosten van overhead zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Overheadkosten worden integraal opgenomen in het "overzicht overhead" en niet verdeeld naar de verschillende beleidsterreinen in de programma's. De uitzondering hierop is het deel van overhead dat bij investeringen en grondexploitaties hoort. Dit deel wordt wel toegerekend. Het overheadtarief wordt berekend door de totale overheadlasten van het taakveld overhead te delen door de totale directe personeelskosten. De omvang van de doorbelasting blijkt uit de onderstaande tabel. Toegerekende overhead (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Toegerekend aan investeringen en grondexploitaties

102

De baten en de lasten van de overhead zijn in onderstaande tabel meerjarig weergegeven. Hierop zijn de lasten voor investeringen en grondexploitaties in mindering gebracht. De baten betreffen huuropbrengsten van gebouwen, bijdragen van derden en overige inkomsten. OVERHEAD, VPB bedragen x € 1.000 0.4 Overhead 0.9 Vennootschapsbelasting Lasten 0.4 Overhead 0.9 Vennootschapsbelasting Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

14.386

15.740

15.438

15.568

15.513

15.568

14.386

15.740

15.438

15.568

15.513

15.568

664

432

457

664

432

457

-13.722

-15.308

-14.981

-15.112

-15.057

-15.111

692

-13.674

-14.617

-14.907

-15.035

-15.005

-15.060

Begroting 2026 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling Toelichting bedrag

Lasten TV0.4 Overhead

Mutaties reserves

302 V

617 N

667 V

De eenmalige bijdrage om het stadhuis aan de sluiten op het warmtenet in 2025. Deze kosten hebben we niet in 2026.

66 N

Door diverse investeringen in het stadhuis nemen de kapitaallasten in 2026 toe.

154 N

De structurele formatieuitbreiding van een inkoopadviseur en voor de eerste helft van 2026 een communicatieadviseur.

60 N

Voor de uitvoering van het nieuwe MJOP Openbare Ruimte.

98 N

Door de indexering van de totale loonsom in 2026.

667 N

In de begroting 2025 wordt € 667.000 onttrokken aan de reserve Duurzaamheid ter dekking van de aansluiting op het warmtenet van HVC.

Onvoorzien De post Onvoorzien in de begroting dient ter dekking van lasten waarvoor geen budget in de begroting is opgenomen. In de begroting wordt ieder jaar een bedrag van € 100.000 voor onvoorziene uitgaven meegenomen. Voor het aanwenden van de post Onvoorzien (algemeen) als dekkingsmiddel gelden drie toetsingscriteria te weten: onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar. Onvoorzien - bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

100

Lasten

100

TV99 Onvoorzien

Baten

Totaal saldo van baten en lasten

-100

Resultaat

-100

TV99 Onvoorzien

Investeringen In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen en met deze begroting 2026, ook worden vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Vervangingsplan inventaris

103

106

Hard- en software

361

371

210

Centrale hal

300

Totaal investeringen

764

464

477

316

Begroting 2026

Begroting 2026 Beleidsbegroting: Paragrafen

Begroting 2026

Beleidsbegroting: Paragrafen

De begroting bestaat uit een beleidsmatig en een financieel gedeelte. De paragrafen vallen onder het beleidsmatige gedeelte. Zij geven een dwarsdoorsnede van de begroting, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein.

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.1.1

Inleiding

Deze paragraaf gaat in op de vraag in welke mate de financiële positie van gemeente Gorinchem toereikend is om de financiële gevolgen van risico’s die zij loopt, op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit: 1. De beschikbare weerstandscapaciteit: alle middelen en mogelijkheden om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. 2. De benodigde weerstandscapaciteit: De risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen (zoals voorzieningen) die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van de gemeente.

3.1.2

Beschikbare weerstandscapaciteit

In onderstaande tabel is weergegeven hoe de beschikbare weerstandscapaciteit is opgebouwd. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen x € 1 miljoen)

Jaarstukken 2024

Begroting 2026

Algemene reserve

30,5

29,0

Onbenutte belastingcapaciteit

1,1

1,4

Post onvoorzien

0,1

Meerjarige begrotingssaldi

2,3

1,0

Totale weerstandscapaciteit

33,9

31,5

• De daling van de algemene reserve is met name het gevolg van de in de perspectiefnota 2024-2027 besloten onttrekking van € 3,8 mln. Het resultaat na bestemming 2024 bedroeg circa € 2,5 mln. • De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door een vergelijking te maken tussen de Gorinchemse OZB-tarieven en de "artikel-12-tarieven". Dit zijn de tarieven die een gemeente minimaal moet heffen om in aanmerking te komen voor financiële steun vanuit het Rijk (via het gemeentefonds). De onbenutte capaciteit wordt incidenteel meegenomen in de weerstandscapaciteit, omdat deze in de praktijk niet snel wordt ingezet. • Ook de post onvoorzien, die ieder jaar in de begroting staat, wordt slechts incidenteel meegenomen in de weerstandscapaciteit. Er zal namelijk in het eerstvolgende jaar weer een nieuwe post voor onvoorziene zaken in de begroting worden opgenomen. • De meerjarige begrotingssaldo betreft de optelling van de begrotingssaldi 2026 t/m 2029 (inclusief de eerste wijziging).

Begroting 2026

3.1.3

Benodigde weerstandscapaciteit

Om de benodigde weerstandscapaciteit te berekenen, zijn allereerst de risico's geïdentificeerd. Vervolgens is gekeken naar de kans van optreden van het risico: zeer onwaarschijnlijk, onwaarschijnlijk, waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk. Deze kansen zijn uitgedrukt in procenten en vermenigvuldigd met de financiële grondslag voor de berekening van het risico (kolom bedrag). Als het risico meerjarige financiële effecten heeft, wordt het risico voor maximaal vier jaar meegenomen in de benodigde weerstandscapaciteit. Jaar 1 voor 100%, jaar 2 voor 75%, jaar 3 voor 50% en jaar 4 voor 25%. Dat betekent dat vanaf het jaar van optreden van een risico de gemeente maximaal vier jaar de tijd heeft om het financiële effect voor 100% in de begroting op te vangen. In deze paragraaf staan eerst de risico's met een incidenteel financieel effect beschreven. Vervolgens vermelden we de risico's met een structureel financieel effect, als laatste duiden we de risico's waarvoor geen rekening wordt gehouden met een financieel effect voor de benodigde weerstandscapaciteit. Benodigde weerstandscapaciteit (bedragen x € 1 miljoen)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gorinchem&id=a068b84c-42b5-4f28-9854-de338c969391